Technologie

10 Ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3

10 Ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3
Grzegorz Sanik

Trzecia część listy ukrytych i niezwykłych miejsc w Polsce. Zobacz jakie ciekawe miejsca skrywają polskie lasy. Radzieckie bunkry, ślady dawnych nazistowskich fabryk, prehistoryczne polskie piramidy i wiele innych niezwykłych obiektów dostrzeżonych dzięki technologii LIDAR.

Lista Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce

To już kolejna, trzecia część z serii ukrytych miejsc, które można zobaczyć na mapach LIDAR. Mijają kolejne miesiące odkąd warstwa LIDAR jest dostępna na Geoportalu. Dzięki niej niemal co miesiąc pojawiają się informacje o rożnych nowych odkryciach. A to kolejne wczesnośredniowieczne grodzisko, a to znowu ślady uskoku tektonicznego lub zabudowań zapomnianej fabryki. Z pewnością LIDAR pomógł już wielu poszukiwaczom i naukowcom. Jeżeli ktoś jeszcze nie spotkał się z tą technologią, zapraszam do mojego artykułu pt. Zostań Odkrywcą Zaginionych Miejsc. Na samym dole na mapie są zaznaczone punkty z wygenerowanymi linkami do Geoportalu dla każdego z opisanych miejsc.

1. Tajna Fabryka Amunicji w Kamiennej Górze

W lasach Antonówki nieopodal Kamiennej Góry, Niemcy podczas wojny zorganizowali fabrykę amunicji. Fabryka położona była w zalesionym terenie zwanym po niemiecku „Antonienwald”. Jak mówią mieszkańcy, oficjalnie produkowano w niej makaron. Nieoficjalnie amunicję, o czym mogą świadczyć znajdowane tu pozostałości zapalników A.Z. 23. Po wojnie teren ten został zajęty przez Rosjan, którzy „oczyścili” go z przydatnej infrastruktury i wyposażenia. Stąd w świadomości mieszkańców funkcjonuje również określenie „Ruski Las”. Obecnie po fabryce pozostały tylko ruiny, ślady fundamentów, porozbijane cegły, gdzieniegdzie podziemne kanały technologiczne. Z góry las wygląda na zwyczajny, ale prawdziwe jego oblicze można zobaczyć dopiero na obrazie LIDAR. Więcej na temat tajemnic Kamiennej Góry można przeczytać w tym artykule.

Fabryka amunicji w Kamiennej Górze - Ślady licznych zabudowań i nasypów kolejki - Źródło: Geoportal

Fabryka amunicji w Kamiennej Górze – Ślady licznych zabudowań i nasypów kolejki – Źródło: Geoportal

Pozostałości fabryki amunicji w Kamiennej Górze

Pozostałości fabryki amunicji w Kamiennej Górze

2. Stanowisko Niemieckiego Superdziała „Dora”

W czasie II Wojny Światowej na poligonie koło Rügenwalde, dzisiejsze Darłowo, Niemcy testowali superdziało o kalibrze 800 mm. Było to ogromnych rozmiarów działo kolejowe Schwerer Gustav o masie 1350 ton (sic!), które niemieccy żołnierz ochrzcili nazwą „Dora”. Pierwotnie budowa działa była planowana w związku z inwazją na Francję. Dora miała niszczyć umocnienia Linii Maginota. Opóźnienia w budowie sprawiły jednak, że nigdy nie wzięła udziału w kampanii francuskiej. Według informacji zawartych na Wikimapii to właśnie w tym miejscu zaznaczonym poniżej miało się znajdować stanowisko superdziała. Prawdopodobnie, gdyż pewności nie ma.

Stanowisko Niemieckiego Superdziała "Dora" - Źródło: Geoportal

Stanowisko Niemieckiego Superdziała „Dora” – Źródło: Geoportal

Działo kolejowe "Dora", w środku A. Hitler, po prawej A. Speer

Działo kolejowe „Dora”, w środku A. Hitler, po prawej A. Speer

3. Piramidy Grobowce w Wietrzychowicach

Na Kujawach znajdują się megalityczne grobowce zwane powszechnie polskimi piramidami. Choć określenie to wydaje mi się zbyt na wyrost, to bez wątpienia należą one do jednych z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce. Grobowce mają kształt nasypów w formie ogromnego podłużnego trójkąta. Stąd skojarzenie z piramidami. Na zdjęciach LIDAR można dostrzec owy trójkątny kształt. Jedno z takich skupisk piramid znajduje się koło wsi Wietrzychowice. Na obrazie zaznaczonych jest 5 obiektów, o różnym rozmiarze. Pochodzą one z epoki neolitu, ich powstanie datowane jest na przełom IV i III wieku p.n.e.

Piramidy w Wietrzychowicach - 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce - Źródło: Geoportal

Piramidy w Wietrzychowicach – 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Piramida w Wietrzychowicach - Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Einsamer Schütze

Piramida w Wietrzychowicach – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Einsamer Schütze

4. Średniowieczne Grodzisko koło Maniowa

W pobliżu Zalewu Mietkowskiego i wsi Maniów na Dolnym Śląsku znajduje się średniowieczne grodzisko. Dziś pozostałości osady są kompletnie porośnięte lasem. Tylko na jesiennych zdjęciach satelitarnych można dostrzec regularny kwadratowy kształt. Prawdziwy rozmiar i formę grodziska odkrywa przed nami dopiero obraz LIDAR. Jest ono sporych rozmiarów z wyraźnie zaznaczonymi wałami. Średnica wewnętrznych pierścieni to około 85-90 m. Zgodnie z tablicą umieszczoną na miejscu, grodzisko to powstało na przełomie XIII i XIV wieku. Więcej informacji i zdjęć można zobaczyć na Labiryntarium.

Średniowieczne Grodzisko koło Maniowa - Źródło: Geoportal

Średniowieczne Grodzisko koło Maniowa – Źródło: Geoportal

Grodzisko Maniów - Źródło: Fotopolska.eu CC-BY-SA 3.0 - Foto: muzolph

Grodzisko Maniów – Źródło: Fotopolska.eu CC-BY-SA 3.0 – Foto: muzolph

5. Uskok Tektoniczny na Roztoczu

Ponad miesiąc temu pojawiła się ciekawa informacja o zlokalizowaniu na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego uskoku tektonicznego. Już wcześniej dziwne nienaturalne zapadliska w ziemi budziły zaciekawienie naukowców. Jednakże ze względu na gęsty las porastający wzgórze trudno było odgadnąć ich naturę. Z pomocą przyszła technologia LIDAR, która to utwierdziła badaczy, że mają do czynienia z uskokiem tektonicznym. Co ciekawe, w przeszłości na tym terenie zaobserwowano aktywność sejsmiczną. W 1875 roku odnotowano wystąpienie trzęsienia ziemi w okolicach Hrubieszowa. Na załączonym obrazie uskok ma około 700 m długości, 20 m szerokości, a miejscami jego głębokość dochodzi do 2 m. Więcej na jego temat można przeczytać w tym artykule.

Uskok Tektoniczny na Roztoczu - 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce - Źródło: Geoportal

Uskok Tektoniczny na Roztoczu – 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

6. Wilczy Szaniec – Bunkry Hitlera

W Gierłoży na Mazurach znajduje się Wolfsschanze, czyli Wilczy Szaniec. Zespół obiektów spełniających w czasie II Wojny Światowej rolę Kwatery Głównej Hitlera – Führerhauptquartier. To właśnie tutaj 20 lipca 1944 roku pułkownik Claus von Stauffenberg dokonał nieudanego zamachu na życie Führera. Na Wilczy Szaniec składa się około 200 obiektów różnego typu ukrytych w lesie, kwatera zajmowała obszar około 200 ha. Prawdziwe miasteczko ukryte w mazurskich lasach. Do dziś na zdjęciach satelitarnych trudno dostrzec elementy zabudowań. Liczne pozostałości budowali Wilczego Szańca widać za to dobrze na obrazie LIDAR.

Zabudowania Wilczego Szańca - 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce - Źródło: Geoportal

Zabudowania Wilczego Szańca – 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Jeden ze schronów w Wilczym Szańcu - Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Avi1111 dr. avishai teicher

Jeden ze schronów w Wilczym Szańcu – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Avi1111 dr. avishai teicher

7. Gigantyczne Wydmy w Puszczy Bydgoskiej

W Polsce możemy spotkać liczne przypadki występowania wydm śródlądowych. W przeszłości formowały się one na skutek oddziaływania wiatru, zazwyczaj w okresie po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia. Jeden z tych regionów, gdzie występują wydmy śródlądowe w dużych ilościach, znajduje się w Puszczy Bydgoskiej koło Bydgoszczy. Wydmy porośnięte lasem z góry są praktycznie niewidoczne. Ich prawdziwy paraboliczny kształt przypominający wydmy można dostrzec dopiero na mapach LIDAR. Ponieważ na obszarze Polski zazwyczaj występuje zachodni kierunek wiatrów, ramiona wydm skierowane są na zachód.

Wydmy w Puszczy Bydgoskiej - Źródło: Geoportal

Wydmy w Puszczy Bydgoskiej – Źródło: Geoportal

Szczyt wydmy w Puszczy Bydgoskiej - Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Pit1233

Szczyt wydmy w Puszczy Bydgoskiej – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Pit1233

8. Bunkry Linii Mołotowa

W pobliżu granicy z Ukrainą, nieopodal wsi Nowe Brusno, znajdują się schrony będące częścią radzieckich umocnień z czasów II Wojny Światowej. Budowa obiektów ruszyła w 1940 roku na nowo wytyczonej granicy między Związkiem Radzieckim i III Rzeszą, ustanowionej po rozbiorze Polski we wrześniu 1939 roku. Umocnienia zostały nazwane Linią Mołotowa, a ich budowa została przerwana w wyniku niemieckiej agresji w 1941 roku. Na gęsto zalesionym wzgórzu Hrebcianki znajduje się 6 ukrytych bunkrów i okalające je transzeje. Rozkład tych niezwykłych miejsc można dostrzec na obrazie LIDAR. Bunkry zaznaczone są strzałkami. Po więcej informacji na temat tego punktu oporu odsyłam do tego artykułu.

Bunkry Linii Mołotowa - 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce - Źródło: Geoportal

Bunkry Linii Mołotowa – 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Schron Linii Mołotowa Hrebcianka - Foto: Mirosław Teterycz

Schron Linii Mołotowa Hrebcianka – Foto: Mirosław Teterycz

9. Niedokończona Kolonia Łagiewniki

W Łodzi w Lesie Łagiewnickim dzięki obrazowi LIDAR możemy dostrzec kształty niedokończonej kolonii, która powstawała tam w latach 30 ubiegłego wieku. Parcelacji lasu dokonał Wiliam Grossman. Zamierzał on wybudować kolonię zabudowaną domkami rodzinnymi w formie „miasta-ogordu”. Ówczesna prasa pisała, że Łagiewniki miały stać się „płucami” Łodzi. Budowy jednak ukończyć się nie udało. W lesie pozostały jednak wytyczone regularne drogi i zniwelowane tereny, które dziś zasłaniają korony drzew. Swoiste śledztwo w tej sprawie przeprowadził Olaf Wójtowicz, a jego wyniki opublikował na swoim Facebooku.

Niedokończona Kolonia Łagiewniki - Źródło: Geoportal

Niedokończona Kolonia Łagiewniki – Źródło: Geoportal

Fragment artykułu z "Ilustrowanej Republiki" 26.04.1934 r. nr 113 - Źródło: Olaf Wójtowicz

Fragment artykułu z „Ilustrowanej Republiki” 26.04.1934 r. nr 113 – Źródło: Olaf Wójtowicz

10. Ślady Dawnego Górnictwa

W lasach pomiędzy Końskimi i Szydłowcem można doszukać się takich oto regularnie wystepujących struktur. To ślady dawnej działalności wydobywczej. Równo rozłożone wypukłe obiekty przypominające trochę „mini wulkany”, to tak naprawdę hałdy. W środku każdej z nich znajduje się punkt, który jest zapadniętym szybem. Ślady takiej działalności są bardzo powszechne w Polsce, zwłaszcza w okolicach Częstochowy. Na poniższym zrzucie obrazu LIDAR można dostrzec jeszcze jedną ciekawą rzecz. Przy hałdach na prawo i w górę rozciągają się porowate struktury, różniące się wyraźnie od pozostałych gładszych obszarów. To również ślady dawnej działalności górniczej, ale znacznie bardziej starszej. Ze względu na prymitywne metody, wcześniejsze górnictwo obejmowało tylko pokłady występujące tuż przy powierzchni ziemi.

Ślady Dawnego Górnictwa - Źródło: Geoportal

Ślady Dawnego Górnictwa – Źródło: Geoportal

Mapa 10 Ukrytych Niezwykłych Miejsc w Polsce

 

Zobacz także:

  • W artykule nr 10. ŚLADY DAWNEGO GÓRNICTWA proszę poprawić w tekście nazwę „Końskiem”. Prawidłowa pisownia tej nazwy w tym przypadku powinna być „Końskimi” . Czyli: „Pomiędzy Końskimi, a Szydłowcem…). Pochodzi ona od nazwy miasta Końskie (woj. świętokrzyskie). Duże skupienie pozostałości górniczych (kopalnia rudy żelaza) jest tam w okolicy Czarnieckiej Góry. (kopalnia Edward i Stanisław)

  • ea

    Nie mogę wejść na Lidar z Geoportalu:/

    • Czasem zdarzają się awarie. Proszę próbować ponownie.

  • dd

    Mam wrażenie, że na mapach laserowych struktury wklęsłe są wypukłe i na odwrót, czy tak ma być?

    • Nie. Wizualizacja trójwymiarowej rzeźby terenu na przypominać prawdziwą (z wyjątkiem zabudowań, które są pomijane).

Technologie
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Prowadzę tego bloga oraz portal o ciekawych miejscach i atrakcjach Elomaps.com. Przygotowuję także filmy dokumentalne na YouTube.

Więcej w kategorii Technologie

Timelapse zdjęć satelitarnych – Tak zmieniała się Ziemia

Grzegorz Sanik2 grudnia 2016

Interaktywna mapa trzęsień ziemi

Grzegorz Sanik1 grudnia 2016

Google Trips – Podróżuj z aplikacją Google’a

Grzegorz Sanik31 października 2016

Globalna mapa temperatury i innych zjawisk pogodowych

Grzegorz Sanik3 października 2016

Zdigitalizowane mapy geologiczne Polski

Grzegorz Sanik23 września 2016

Interaktywna mapa przedwojennych granic II Rzeczypospolitej

Grzegorz Sanik24 sierpnia 2016

Odkrywaj zaginione miejsca ze swoim smartfonem

Grzegorz Sanik5 sierpnia 2016

Nietypowy Dolny Śląsk w filtrach aplikacji Prisma

Grzegorz Sanik28 lipca 2016

Google Arts & Culture – Multimedialna baza dzieł sztuki

Grzegorz Sanik21 lipca 2016