Historia

Listy z Katynia – Niezwykłe wojenne pamiątki

Listy z Katynia – Niezwykłe wojenne pamiątki
Grzegorz Sanik

Niezwykłe wojenne pamiątki po zamordowanym przez Sowietów oficerze Wojska Polskiego, poruczniku Romanie Skoraszewskim. Listy z Katynia wysłane do rodziny z sowieckiej niewoli i ślady zbrodni katyńskiej.

Porucznik Roman Skoraszewski

Te rodzinne pamiątki udostępniam na swoim blogu, dzięki uprzejmości Pana Macieja Skoraszewskiego, którego poznałem na Facebooku. Właśnie poprzez opublikowane przez niego listy z Katynia, a w zasadzie Starobielska, gdzie był uwięziony jego krewny. To właśnie brat jego dziadka, porucznik Roman Skoraszewski, jest autorem poniższych listów. Maciej Skoraszewski tak o nim pisze:

Roman Skoraszewski był bratem mojego dziadka. Urodził się w 1900 roku we Wrześni. Brał czynny udział w walkach niepodległościowych, m.in. w Bitwie Warszawskiej, w zdobywaniu lotniska na Ławicy, czy też w walkach o fort Rocha. Był społecznikiem, harcerzem, patriotą. Zginął w Katyniu w marcu 1940 roku. Miesiąc później urodziła się jego druga córka…

Porucznik Roman Skoraszewski

Porucznik Roman Skoraszewski

Roman Skoraszewski (w mudnurze) - Zdjęcie po odzyskaniu Niepodległości w 1918 roku

Roman Skoraszewski (w mudnurze) – Zdjęcie po odzyskaniu Niepodległości w 1918 roku

Listy z Katynia

Porucznik Roman Skoraszewski przed wojną był zatrudniony w sądzie, w charakterze komornika sądowego. Jako oficer rezerwy został zmobilizowany 30 sierpnia 1939 roku i przydzielony do 58 Pułku Piechoty. Później w trakcie walk Kampanii Wrześniowej dostał się do niewoli rosyjskiej. Jak do niej trafił z 58 pp? Nie wiadomo. Udało mu się wysłać do swojej rodziny dwa listy ze Starobielska. Jeden list został wysłany do Czerlejenka, a drugi późniejszy do Poznania. Od ostatniego listu z lutego 1940 roku, słuch po nim zaginął. Przyszły tylko te dwie kartki, które są „żywym” dowodem okrutnej zbrodni katyńskiej, popełnionej na polskich oficerach, przez aparat bezpieczeństwa ZSRR.

Listy z Katynia - Front Kartki z Grudnia 1939 Roku

Listy z Katynia – Front Kartki z Grudnia 1939 Roku

Listy z Katynia - Tył Kartki z Grudnia 1939 Roku

Listy z Katynia – Tył Kartki z Grudnia 1939 Roku

Treść z kartki:

Najdrożsi Moi!
Jestem w Sowietach i zdrów. Pisz Maryś jak najwięcej – chociaż ja będę rzadko pisał. Czy są wszyscy w domu i zdrowi? Czy Olka pozna Tatusia? A Tobie czy dopisuje zdrowie? Jeżeli uratowałaś mieszkanie, to ulokuj meble w Poznaniu lub w Czerlejenku. Aby nie zalegać z czynszem. Jeżeli jesteś w potrzebie to sprzedaj część rzeczy. Dzierżawca Grzesiak z Kościana winien jest 1/2 roczny czynsz za czas od 1/10 39 do 1/4 1940 czyli 6 ton 30 funtów żyta względnie równowartości w złotych. Ściskam Was serdecznie.
Roman

Listy z Katynia - Front Kartki z Lutego 1940 Roku

Listy z Katynia – Front Kartki z Lutego 1940 Roku

Listy z Katynia - Tył Kartki z Lutego 1940 Roku

Listy z Katynia – Tył Kartki z Lutego 1940 Roku

Treść z kartki:

Najdrożsi Moi!
Pierwszą od Ciebie wiadomość odebrałem 15/II 40 i to pocztówkę z 14.I. Cieszę się niezmiernie, że jesteście zdrowi. Brak tylko wiadomości o Twoich rodzicach i Tadku. Władek Telesfor i Józef w domu? Zygmunt, Józiu i Tadek również? Pisz co utraciłaś – czy macie co jeść – czy Wam ciepło i jak wygląda w Kościanie dlaczego mieszkasz w Poznaniu a nie w Kościanie. Czy Jankowiak dr Tomkieiwcz i aplikant Ochla wrócili do domu. Skąd czerpiesz na utrzymanie? Otrzymujesz zapomogę w ogóle napisz bardzo obszernie o Poznaniu i Kościanie. Mieszkanie uratowałaś? Pilnuj tylko Twego i Olki zdrowia. Ściskam Was serdecznie i całuję. Dla innych pozdrowienia.
Roman 18.II.40

Po Wojnie

Roman Skoraszewski został zamordowany prawdopodobnie pod Charkowem. Jego żona zmarła jeszcze podczas okupacji niemieckiej. Oboje pozostawili po sobie dwójkę małych dzieci. Trudności o charakterze politycznym, związane z ukrywaniem zbrodni katyńskiej, sprawiły przeszkodę w przyznaniu dzieciom zasiłku. Sam Skoraszewski został uznany za zmarłego dopiero równy rok po zakończeniu wojny. W związku z czym sieroty nie miały prawa do zasiłku po ojcu, który według prawa nie zginął w trakcie działań wojennych. W końcu przyznano dzieciom zasiłek, tylko jako zwykłym sierotom.

Pismo do Centralnego Biura Poszukiwań Osób na terenie ZSRR

Pismo do Centralnego Biura Poszukiwań Osób na terenie ZSRR

Zawsze się zastanawiam nad tym, jak opisuję takie rzeczy z przeszłości. Wrzucam na bloga w formie elektronicznej list człowieka, który miał, jakieś plany, marzenia, obawy. Prawdopodobnie pisał go w wielkim strachu i niepewności, co do dalszego losu swojego i swojej rodziny. Być może w jakimś baraku, w którym przebywał wraz z innymi żołnierzami w ciężkich warunkach. Zastanawiam się, co czuł, jak kreślił swoją ręką litery na tym skrawku papieru. Pewnie by mu do głowy nie przyszło, że za 75 lat, ktoś to opublikuje, w jakimś Internecie.

Wszystkie dokumenty pochodzą ze zbiorów Pana Macieja Skoraszewskiego. Przesyłam podziękowania za udostępnienie i pomoc w przygotowaniu artykułu.

Historia
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Prowadzę tego bloga oraz portal o ciekawych miejscach i atrakcjach Elomaps.com. Przygotowuję także filmy dokumentalne na YouTube.

Więcej w kategorii Historia

twarz

Wszyscy całowaliśmy tę kobietę – Nieznajoma z Sekwany

Grzegorz Sanik3 grudnia 2016
panorama-gory

Panorama Gór Sowich i Wałbrzyskich z 1937 roku

Grzegorz Sanik28 listopada 2016
iww

Koszmar I Wojny Światowej – Nerwica Wojenna

Grzegorz Sanik15 listopada 2016
wroclaw

Tak przez 20 lat zmienił się Wrocław! – Porównanie zdjęć

Grzegorz Sanik10 listopada 2016
mapaslask

Mapa Śląska, Czech i Moraw z 1680 roku

Grzegorz Sanik1 listopada 2016
panorama

Niezwykła panorama Warszawy z 1873 roku

Grzegorz Sanik22 października 2016
hitler

Zaginiona autostrada Hitlera – Autostrada Wrocław-Wiedeń

Grzegorz Sanik19 października 2016
wola

Animacja przedwojennej Warszawy – Warszawa 1935 Wola

Grzegorz Sanik30 września 2016
koleje

Polskie Koleje Państwowe – 90. Rocznica powstania PKP

Bartek Przybyła24 września 2016