Turystyka

Opuszczone tunele kolejowe na Dolnym Śląsku

Opuszczone tunele kolejowe na Dolnym Śląsku
Grzegorz Sanik

Imponujące osiągnięcia inżynierii dawnych czasów. Zbudowane kosztem milionów marek i wysiłkiem setek budowlańców oraz specjalistów zaangażowanych w prace. Ponad 100-letnie budowle, które również i dziś wywierają duże wrażenie na odwiedzających, a których osiągnięcia wciąż nie wszystkie zostały pobite. Tunele kolejowe pod Małym Wołowcem i pod Przełęczą Kowarską. Dziś częściowo opuszczone, pozostają już tylko ciekawostką turystyczną i niemym świadkiem dawnej rozbudowanej infastruktury kolejowej.

Tunele kolejowe na Dolnym Śląsku

Nie jest tajemnicę, że pod koniec XIX i na początku XX wieku Niemcy intensywnie rozwijali sieć kolejową na Dolnym Śląsku. Rozwinięta infrastruktura miała ważne znaczenie dla gospodarki, przemysłu, turystyki, a także była istotna ze względów militarnych. Rozwój linii kolejowej w Sudetach wymuszał budowę również tuneli kolejowych. Były to przedsięwzięcia niezwykle trudne, często dokonywane w niełatwych warunkach terenowych. Jak rozbudowana była dawniej infrastruktura możemy zobaczyć m.in. na starych pocztówkach.

Infrastruktura kolejowa w Karkonoszach na starej pocztówce

Infrastruktura kolejowa w Karkonoszach na starej pocztówce

Pośpieszne uprzemysłowienie i intensywny rozwój infrastruktury sprawił, że ludzie w tamtych czasach wyobrażali sobie przyszłość i swoje otoczenie, jako znacząco zmodyfikowane przez człowieka. Do tego stopnia, że w wizjach przyszłości tunele, linie kolejowe i stacje pojawiały się nawet w najwyższych górach np. na Śnieżce. Dziś raczej taka wizja wydaje nam się odstraszająca, wszak przyrodę i jej walory staramy się chronić. Wczorajsze wyobrażenia przyszłości pozostały jednak ciekawym świadectwem dawnego postrzegania świata. To były jeszcze czasy, kiedy ówczesny człowiek na fali bieżących sukcesów uważał siebie za niezniszczalnego i wszechwładnego. Czasy przed katastrofą Titanica, Hindeburga i przed niszczycielskimi klęskami przyrody, powstałymi w wyniku działań człowieka.

Wizja przyszłość z 1900 roku, stacja kolejowa i tunel pod Śnieżką - Źródło: dolny-slask.org.pl

Wizja przyszłość z 1900 roku, stacja kolejowa i tunel pod Śnieżką – Źródło: dolny-slask.org.pl

Poniżej przedstawiam dwa najpopularniejsze tunele na Dolnym Śląsku. To oczywiście nie jedyne tunele w tym regionie.

Tunel kolejowy pod Małym Wołowcem

Pierwszy tunel o którym napiszę, a w zasadzie dwie nitki, zostały wydrążone pod Małym Wołowcem w Górach Wałbrzyskich. Tunel powstał na trasie kolejowej od Wałbrzycha w kierunku na Nową Rudę i dalej Kłodzko. Dwie nitki, zwane również fachowo rurami, zostały wydrążone w pewnych odstępach czasowych od siebie. Pierwsza powstała w latach 1876-1879 i ma długość 1560 m. Druga została wydrążona w latach 1909-1911 i ma długość 1601 m. Ta druga nitka o długości 1,6 km jest wciąż rekordowym, bo najdłuższym tunelem kolejowym w Polsce.

Pamiątkowe zdjęcie, tunele kolejowe pod Małym Wołowcem - Źródło: dolny-slask.org.pl

Pamiątkowe zdjęcie, tunele kolejowe pod Małym Wołowcem – Źródło: dolny-slask.org.pl

Krótszy tunel jest już od dawna wyłączony z ruchu kolejowego, a znajdujące się w nim tory zostały rozebrane. Całość 1,6 km można więc pokonać pieszo z latarkami. Drugi tunel jest wciąż używany.

Wjazd do tunelu pod Małym Wołowcem, w środku widać koniec tunelu (mały jasny punkcik)

Wjazd do tunelu pod Małym Wołowcem, w środku widać koniec tunelu (mały jasny punkcik)

Nieużywana nitka tunelu pod Małym Wołowcem, tory są już rozebrane

Nieużywana nitka tunelu pod Małym Wołowcem, tory są już rozebrane

Wciąż używana druga nitka tunelu pod Małym Wołowcem

Wciąż używana druga nitka tunelu pod Małym Wołowcem

W tunelu zachowały się jeszcze niemieckie napisy

W tunelu zachowały się jeszcze niemieckie napisy

Wnęka do schronienia się w razie przejazdu pociągu

Wnęka do schronienia się w razie przejazdu pociągu

Pamiątkowy kamień z datą budowy nad wjazdem do tunelu pod Małym Wołowcem

Pamiątkowy kamień z datą budowy nad wjazdem do tunelu pod Małym Wołowcem

Tunel kolejowy pod Przełęczą Kowarską

Drugi z opuszczonych tuneli kolejowych na Dolnym Śląsku znajduje się pod Przełęczą Kowarską. Wydrążono go w latach 1901-1904. Tunel składa się tylko z jednej nitki o długości 1025 m. Wybudowano go na teasie Jelenia Góra – Kamienna Góra.

Prace nad tunelem kolejowym pod Przełęczą Kowarską - Źródło: dolny-slask.org.pl

Prace nad tunelem kolejowym pod Przełęczą Kowarską – Źródło: dolny-slask.org.pl

Linia kolejowa na tej trasie została zamknięta w 1986 roku, tak więc nie spotkamy na jej trasie pociągów. Tunel jest nieczynny i również możemy go przejść na całej długości.

Początek tunelu kolejowego pod Przełęczą Kowarską

Początek tunelu kolejowego pod Przełęczą Kowarską

Tunel o pod Przełęczą Kowarską, zachowały się jeszcze tory

Tunel o pod Przełęczą Kowarską, zachowały się jeszcze tory

Tunel kolejowy pod Przełęczą Kowarską

Tunel kolejowy pod Przełęczą Kowarską

Tunel kolejowy pod Przełęczą Kowarską

Tunel kolejowy pod Przełęczą Kowarską

Tunele kolejowe mają wybudowane liczne tzw. wnęki ucieczkowe

Tunele kolejowe mają wybudowane liczne tzw. wnęki ucieczkowe

Detronizacja tunelu pod Małym Wołowcem

W niedługim czasie tunel pod Małym Wołowcem przestanie być najdłuższym tunelem w regionie. W ramach budowy drogi ekspresowej S3, prowadzącej od Legnicy w kierunku przejścia granicznego w Lubawce, ma powstać tunel drogowy o rekordowej długości 2300 m. Będzie to najdłuższy tunel drogowy w Polsce. Zrządzenie losu, jakby symboliczny ukłon w kierunku historii Sudetów. Znowu to bowiem rekordowa budowla powstanie w Górach Wałbrzyskich. Wciąż jednak tunel pod Małym Wołowcem pozostanie najdłuższym obiektem wśród tuneli kolejowych.

Wizja nowego (rekordowego) tunelu drogowego w Górach Wałbrzyskich - Źródło: Mosty Katowice

Wizja nowego (rekordowego) tunelu drogowego w Górach Wałbrzyskich – Źródło: Mosty Katowice

Mapa opuszczone tunele kolejowe na Dolnym Śląsku

UWAGA! Tunele nie są przystosowane do zwiedzania, a wejście do nich jest zabronione. Wchodzi się tylko na własne ryzyko i odpowiedzialność.

Turystyka
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Prowadzę tego bloga oraz portal o ciekawych miejscach i atrakcjach Elomaps.com. Przygotowuję także filmy dokumentalne na YouTube.

Więcej w kategorii Turystyka

Szpital Widmo – Opuszczony radziecki szpital w Legnicy

Grzegorz Sanik3 listopada 2016

Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków

Grzegorz Sanik6 października 2016

Najważniejsze szczyty polskich gór – Mapa szczytów do zdobycia

Grzegorz Sanik26 września 2016

10 Zadziwiających miejsc na świecie, które Cię zaskoczą

Grzegorz Sanik15 sierpnia 2016

Raport GUS turystyka w Polsce w 2015 roku

Grzegorz Sanik13 sierpnia 2016

4 Zapomniane miejsca na Dolnym Śląsku

Grzegorz Sanik9 sierpnia 2016

Zabytki Lwowa – Atrakcje i ciekawe miejsca we Lwowie

Grzegorz Sanik8 lipca 2016

Ostrów Tumski i Brama Poznania ICHOT – Tu się Polska zaczęła

Grzegorz Sanik28 czerwca 2016

Polskie ślady we Lwowie – Zwiedzanie Lwowa

Grzegorz Sanik23 czerwca 2016