Historia

Pierwsza powojenna mapa Polski z 1945 roku

Pierwsza powojenna mapa Polski z 1945 roku
Grzegorz Sanik

Pierwsza powojenna mapa Polski wydana w roku 1945 przez Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Zobacz pierwszą mapę Polski po zmianach granic po zakończeniu II Wojny Światowej.

Mapa pochodzi ze zbiorów portalu Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego. Przedstawia stan na dzień 1 grudnia 1945 roku. Jej wersja w dużej rozdzielczości dostępna na wspomnianej stronie pod tym linkiem. Jeżeli link nie będzie działał, proszę o informację w komentarzach.

Pierwsza Powojenna Mapa Polski z 1945 Roku - Źródło: polski.mapywig.org

Pierwsza Powojenna Mapa Polski z 1945 Roku – Źródło: polski.mapywig.org

Oto co możemy ciekawego doszukać się na tej starej mapie. Szereg mniejszych miejscowości na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych wciąż ma niemieckie nazwy. Podane są one w nawiasach, często jeszcze bez swoich polskich odpowiedników. Na przykład na mapie Świeradów-Zdrój to wciąż Flinsberg, w dodatku z polską końcówką Zdrój.

Flinsberg Zdrój - Powojenna Mapa Polski - Źródło: polski.mapywig.org

Flinsberg Zdrój – Powojenna Mapa Polski – Źródło: polski.mapywig.org

Niektóre z pospiesznie nadawanych polskich nazw zostały po latach zmienione. Na przykład Frybork to późniejsze Świebodzice. Poniżej na mapie widać Kładzko, które później poprawiono na Kłodzko.

kładzko

Kładzko – Powojenna Mapa Polski – Źródło: polski.mapywig.org

Podobna sytuacja pojawia się przy nazwach rzek. Bóbr podpisany jest jako Bobrawa, a Kwisa to Kwiaż.

Bobrawa to dziś Bóbr - Powojenna Mapa Polski - Źródło: polski.mapywig.org

Bobrawa to dziś Bóbr – Powojenna Mapa Polski – Źródło: polski.mapywig.org

We wschodniej części kraju możemy zobaczyć przebieg granicy ze Związkiem Radzieckim tuż po zakończeniu wojny. Zmienił się on nieznacznie po korekcie dokonanej w roku 1951. Wymieniliśmy się wtedy terenami – każdy o powierzchni 480 km². Związek Radziecki przekazał Ustrzyki Dolne wraz z okolicznymi terenami. W zamian Polska została przymuszona do oddania zakola Bugu w okolicach Sokala. Czemu tak się stało? O przyczynach tej korekty pisałem w tym artykule.

Granica w rejonie zakola Bugu i Sokal - Powojenna Mapa Polski - Źródło: polski.mapywig.org

Granica w rejonie zakola Bugu i Sokal – Powojenna Mapa Polski – Źródło: polski.mapywig.org

Ustrzyki Dolne w ZSRR - Powojenna Mapa Polski - Źródło: polski.mapywig.org

Ustrzyki Dolne w ZSRR – Powojenna Mapa Polski – Źródło: polski.mapywig.org

Na mapie wydzielone jest osobno terytorium sporne Zaolzie, co zresztą zostało również tak odnotowane w legendzie mapy. Ostatecznie w latach 50 Związek Radziecki wymusił zawieranie porozumień w obozie państw demoludów. My zrezygnowaliśmy z roszczeń do Zaolzia, a Czechosłowacja zrezygnowała z roszczeń do Ziemi Kłodzkiej.

Zaolzie - Terytorium Sporne - Źródło: polski.mapywig.org

Zaolzie – Terytorium Sporne – Źródło: polski.mapywig.org

Zachęcam do pozostawienia komentarza, jeżeli doszukaliście się czegoś ciekawego w swojej okolicy. 🙂

  • Ulli Schae

    szukam tunelu;-.) pozdrawiam Ulli

  • Cezary Gąsiorowski

    Część z tych nazw na tzw. Ziemiach Odzyskanych znana była już przed wojną. Ciekaw ile z nich zostało wykorzystanych. Dla przykładu mapka Pomorza z 1934 r. z moich zbiorów
    https://www.facebook.com/photo.php?fbid=671842199619573&set=gm.424741407716050&type=1&theater

    • Dzięki za ciekawą mapę! Masz ją może w lepszej rozdzielczości? Niestety nie można odczytać nazw miejscowości z powodu małej rozdzielczości.

  • Piotrr SWlkp

    Ciekawe znalezisko i w ogóle świetna strona. Obok mojego miasta widać Frejno, niem. Freyhan. Nie wiedziałem że tak się Cieszków kiedyś nazywał, spodziewałem się raczej nazwy podobnej do współczesnej, jak w przypadku Milicza (Militsch). Widać też nieistniejącą już trasę wąskotorówki Krotoszyn – Pleszew, zlikwidowanej w latach 80.

    • Dziękuję. Mapa jest faktycznie bardzo ciekawa. 🙂

  • Czesław Hubisz

    W 1945 roku Dzierżoniów nazywał się Rychbach, a stacja kolejowa Drobniszów.

  • hern

    ale ta mapa musiała być robiona dopiero latem 45 roku,bo do lipca tego roku wstępna granicy na północy szła około 10km od obecnej,mieliśmy też dostęp do całej mierzei wiślanej

  • Tomek

    Te nazwy nie są nowe, można je znaleźć w atlasie wydanym we Lwowie chyba w 1919 r.

  • rjw

    Nie działa: kurza twarz się wyświetla.

  • Maciek

    Mapa nie otwiera się w Chromie. W Explorerze działa git.

  • Maciek

    W moich terenach nazwy miejscowości od dzisiejszych różnią się pojedynczymi literkami, np.: Mąkaszyce – Mąkoszyce, Grotków – Grodków, Nysa Kładzka – Nysa Kłodzka.

  • drvector

    Miasto w ktorym mieszkam, Kudowa Zdrój, wtedy jeszcze nazywalo sie Chudoba

Historia
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Prowadzę tego bloga oraz portal o ciekawych miejscach i atrakcjach Elomaps.com. Przygotowuję także filmy dokumentalne na YouTube.

Więcej w kategorii Historia

Daty budowy i stan linii kolejowych na Dolnym Śląsku

Grzegorz Sanik12 marca 2017

Archiwalna mapa Warszawy z lat 1914-1918

Grzegorz Sanik8 marca 2017

Przedwojenna mapa turystyczna Gór Sowich z 1937 roku

Grzegorz Sanik16 lutego 2017

Animowana mapa alianckich nalotów z II Wojny Światowej

Grzegorz Sanik4 lutego 2017

Zapomniany tunel kolejowy w Wałbrzychu

Piotr Maximillian Para9 stycznia 2017

Co skrywa Zamek Grodno? Skarby, tunele i depozyty III Rzeszy

Grzegorz Sanik4 stycznia 2017

Zbiór starych map i archiwalnych rycin Śląska

Grzegorz Sanik26 grudnia 2016

Tak wyglądały miasta 300 lat temu na Dolnym i Górnym Śląsku!

Grzegorz Sanik25 grudnia 2016

Podziemny Wałbrzych – Wałbrzyskie sztolnie odwadniające

Piotr Maximillian Para22 grudnia 2016