Wojny i bitwy na przestrzeni 4500 lat

Twórca kanału Cottereau postanowił stworzyć kolejny film prezentujący na mapie dzieje ludzkości. Tym razem na filmie zobaczymy bitwy na przestrzeni ostatnich 4500 lat. Czy są to wszystkie bitwy? To ciężko ocenić. Jak pisze sam autor filmu informacje o bitwach pochodzą z danych zgromadzonych na Wikipedii.

„Stworzyłem zapytanie z kwerendą Wikidata, aby uzyskać listę wszystkich artykułów oznaczonych jako „bitwa” przez Wikipedię. Daje mi to około 12 000 bitew. […] Oczyściłem dane z Excela, aby usunąć podwójne wpisy i uzyskać 10 624 unikalnych bitew.”

Warto również zwrócić uwagę na to, iż autor filmu zastosował licznik wygranych bitew przypisany do konkretnego państwa. W ten sposób widzimy, który z krajów wygrał najwięcej starć. Oczywiście z zachowaniem ich ciagłości historycznej.

„Każdy kraj może mieć tylko jedno państwo poprzedzające w tym samym czasie (np. Poprzednik Wielkiej Brytanii to Anglia, ale nie Szkocja).”

Warto zwrócić uwagę na wysoką pozycję Polski, która według filmu w swojej historii (Królestwo Polskie, Rzeczpospolita Obojga Narodów, Księstwo Warszawskie, powstańcy polscy, współczesna Polska) wygrała 344 bitwy. Na pierwszym miejscu znalazła się Francja ( Królestwo Franków, Imperium Franków, Francję Zachodnią, Królestwo Francji, Cesarstwo Francuskie, Republika Francuska) – 1115 strać.

Bitwy w historii świata

Nie jest to pierwszy tego typu projekt. Już wcześniej inni twórcy w sieci podejmowali się wyzwania osadzenia wszystkich bitew na jednej mapie. Również na podstawie danych z Wikipedii. O wcześniejszym projekcie także pisałem na moim blogu. Jeżeli temat Was zainteresował, zachęcam do zapoznania się ze wcześniejszym projektem.

Artykuł Film przedstawiający wojny i bitwy na przestrzeni ostatnich 4500 lat pochodzi z serwisu Eloblog.

Stare zdjęcia z Festung Breslau

Prawie trzymiesięczne oblężenie Wrocławia zamieniło to piękne śląskie miasto w stertę dymiącego gruzu. 6 maja 1945 roku, w dniu podpisania kapitulacji przez gen. Niehoffa, w mieście z dawnych mieszkańców miasta pozostawała już tylko garstka uchodźców, jeńców i inwalidów. Według danych przytoczonych przez Normana Daviesa w książce Mikrokosmos straty wśród niemieckich żołnierzy przekraczały 60% stanu i wynosiły 6 tys. zabitych oraz 23 tys. rannych żołnierzy. W mieście zginęło od 10 do 80 tys. cywilów, w tym 3 tys. na skutek samobójstw. Straty wśród Armii Czerwonej ocenia się na 65 tys. żołnierzy, w tym 8 tys. zabitych. Tego dnia ciężko było sobie wyobrazić dalszą przyszłość miasta. W pewnym sensie, symbolicznie, tego dnia umarł Breslau, a narodził się Wrocław.

Czerwonoarmiści na barykadach, okolice ul. Powstańców Śląskich

Sowieckie działo samobieżne ISU-152 i czołg T-34 na ulicach Wrocławia

Żołnierze Armii Czerwonej, prawdopodobnie al. Hallera

Walki o Wrocław, al. Wiśniowa, w tle wieża ciśnień Borek

Żołnierze niemieccy prowadzą ostrzał ze stanowisk ukrytych w budynkach

Zbiórka darów od mieszkańców Wrocławia, wykorzystywanych przy obronie miasta

Bateria armatohaubic MŁ-20 (152 mm) podczas ostrzału Breslau

Armata dywizyjna ZiS-3 (76 mm) na ul. Powstańców Śląskich

Moździerz 120 mm, prawdopodobnie ul. Krakowska

Barykada Festung Breslau na ul. Gajowickiej

Żołnierze Armii Czerwonej i haubica 122 mm

Ostrzał prowadzony przez wyrzutnie BM-31 tzw. Katiusze

Festung Breslau był szturmowany przez żołnierzy 1. Frontu Ukraińskiego

Żołnierze Armii Czerwonej szturmują miasto

Zniszczony czołg Pz.Kpfw.IV, gdzieś na przedpolach Wrocławia

Szczątki zestrzelonego samolotu Ju-52 przy pl. Powstańców Śląskich, budynek Tauronu

Czerwonoarmiści w walkach o Festung Breslau, jeden z żołnierzy strzela z karabinu przeciwpancernego PTRS-41

Żołnierze 309. dywizji w walkach o Wrocław

Walki o Wrocław, ul. Drukarska

Saperzy przedzierają się pod ostrzałem, ul. Powstańców Śląskich

Ten sam moment, ale uchwycony z okna budynku, żołnierze osłaniają saperów

Okolice zajezdni tramwajowej przy ul. Powstańców Śląskich, w tle zniszczone wrocławskie tramwaje

Sowiecki żołnierz, w tle wieża kościoła św. Augustyna

Kolumna wojsk niemieckich, na pierwszym planie lekki ciągnik Sd.Kfz. 10

Żołnierz Armii Czerwonej gra na pianinie w jednym ze zrujnowanych domów

To samo pomieszczenie co powyżej, walki o Festung Breslau w zniszczonych domach

Sowieccy żołnierze wraz z haubicą 122 mm na ul. Drukarskiej

Żołnierze sowieccy na Moście Osobowickim, rzeka Odra

Sowieccy żołnierz rozdają chleb mieszkańcom Wrocławia

Zniszczony radziecki ciężki czołg IS-2 na ul. Legnickiej

Zniszczony Wrocław i góra sprzętu wyposażenia niemieckiego żołnierza, prawdopodobnie skrzyżowanie ul. Trzemeskiej z ul. Legnicką

Widok na morze ruin, ok. 70% budynków Wrocławia uległo zniszczeniu

Zdjęcia zostały pierwotnie skatalogowane i opisane na rosyjskim serwisie waralbum.ru.

Artykuł Stare zdjęcia z Festung Breslau – Tak sowieci zdobywali Wrocław! pochodzi z serwisu Eloblog.

Koszmar I wojny światowej

I wojna światowa była pod każdym względem wyjątkowa. Skala konfliktu i ogromne straty po obu stronach okopów nie miały sobie równych. Bitwy takie, jak pod Verdun, pod Ypres, nad Sommą przeszły do historii wojskowości i szkolnych podręczników. Zaskakujące jest to, że pomimo ogromnych strat nie udało się przełamać impasu. Przynajmniej na froncie zachodnim, który okazał się wyjątkowo krwawy i zaciekły. Cechą charakterystyczną tego konfliktu były zacięte walki o zaskakująco małe fragmenty terenu. Bitwa pod Verdun pochłonęła 800 tys. ludzkich istnień – to jest 40 razy więcej, niż wynosiła liczba mieszkańców tego miasteczka… Gigantyczne i daremne ofiary.

Norman Davies w „Europie” tak opisuje walki o Fort Douaumont w czasie ofensywy pod Verdun:

„Gruzy i podziemne przejścia Douaumont, ostrzeliwane dniem i nocą, podminowane, wstrząsane bezustannymi eksplozjami, stanowiły scenerię walk wręcz i cmentarzysko dla całych kompanii grzebanych żywcem pod ruinami. Pociski bezustannie mieszały ten księżycowy krajobraz, aż zmienił się w zimny gulasz z błota, odłamków muru i szczątków ludzkich ciał.”

Fort Douaumont – Po lewej po bitwie, po prawej przed – Koszmar I wojny światowej

Nerwica wojenna

Długotrwały stres i przedłużające się walki w okopach odcisnęły straszliwe piętno na żołnierzach I wojny światowej, po obu stronach konfliktu. Dla wielu z nich urwanie ręki albo nogi w wyniku wybuchu pocisku artyleryjskiego, było niczym wybawienie od piekła okopów. Wojna pozostawiała ślad nie tylko na ciałach żołnierzy, ale i również w ich psychice. Pojawiły się nowe pojęcia, zjawiska w skali dotąd nieznanej. Zaburzenia dziś znane, jako syndrom stresu pola walki, dotknęły całe rzesze żołnierzy. Choć część z nich wracała do domu bez odniesionych ran, niebyli już tymi samymi ludźmi. Zmarnowane zostało całe pokolenie młodych ludzi.

Australijski żołnierz spod Ypres (lewy dolny róg) zdradza objawy szoku bojowego

Artykuł Koszmar I wojny światowej – Nerwica wojenna pochodzi z serwisu Eloblog.

Kampania wrześniowa z 1939 roku

Animowana mapa w formie GIFu przedstawia przebieg kampanii z 1939 roku dzień po dniu. Od 31 sierpnia, czyli dnia poprzedzającego wybuch wojny, aż do 13 października 1939 roku. Jest to już tydzień po symbolicznym zakończeniu kampanii wrześniowej, za które przyjmuje się kapitulację 6 października Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga. Były to oddziały, które stoczył bitwę pod Kockiem w dniach 2-6 października 1939 roku. Bitwę tę uznaje się powszechnie za ostatnią bitwę kampanii wrześniowej.

Kampania wrześniowa 1939 dzień po dniu – Autor: GrzegorzusLudi

Co ciekawe, w rejonie Tatr i Podhala są zaznaczone także oddziały słowackiej Armii Polowej „Bernolak”, które również brały udział wspólnie z wojskami III Rzeszy w ataku na Polskę. O tym wydarzeniu niestety często się zapomina. Choć ich rola z punktu widzenia militarnego była nieznacząca, to fakt pozostaje faktem. W zamian za wspólną agresję, po zakończeniu kampanii wrześniowej Słowacja otrzymała fragment terytorium Polski.

Mapa została pierwotnie umieszczona na Wikipedii. Jej autorem jest użytkownik o nicku GrzegorzusLudi. Jak sam pisze, mapa została opracowana własnoręcznie na podstawie dat zajęcia różnych miast oraz informacji o bitwach.

Artykuł Kampania wrześniowa 1939 dzień po dniu – Animowana mapa pochodzi z serwisu Eloblog.

Bitwa pod Wiedniem

Bitwa Wiedeńska była wydarzeniem niezwykle ważnym w dziejach Europy. Jej znaczenie możemy porównać do upadku Emiratu Grenady na Półwyspie Iberyjskim i hiszpańskiej Rekonkwisty, które to umożliwiły wyparcie Islamu z Hiszpanii. Historia Islamu cechowała niezwykle szybka ekspansja terytorialna. W ciągu jednego wieku od powstania religii, udało się jej osiągnąć tyle, ile Chrześcijaństwu zajęło sześć stuleci.

Upadek Konstantynopola w 1453 roku sprawił, że Islam mógł teraz rozpocząć ekspansję na wschodnią część kontynentu. Ostatecznie pod koniec XVII wieku zagrażając imperium Habsburgów i ich stolicy. Habsburgowie, lekceważąc poniekąd zagrożenie ze strony Osmanów, znaleźli się w nieciekawej sytuacji. W lipcu 1683 roku pod murami Wiednia znalazła się ogromna armia Imperium Osmańskiego pod wodzą wielkiego wezyra Kara Mustafy. Tym samym rozpoczynając oblężenie miasta. Dzięki polskiej interwencji udało się jednak Wiedeń oswobodzić, wypierając Osmanów i zatrzymując ostatecznie dalszą ekspansję Imperium Osmańskiego.

Wielki wezyr Kara Mustafa

Mapa Bitwy pod Wiedniem

Moją interaktywną mapę Odsieczy Wiedeńskiej przygotowałem na podstawie mapy z Muzeum Historii Wojska w Wiedniu (Heeresgeschichtliches Museum). Schemat ruchów poszczególnych wojsk, dowódcy, a także stany osobowe zostały zaczerpnięte bezpośrednio z mapy prezentowanej we wspomnianym muzeum. Następnie dane zostały naniesione na mapę Google Maps. Proszę zwrócić uwagę, że często opisując skład wojsk chrześcijańskich używane są przymiotniki „niemieckie” i „austriackie”. Są to określenia współczesne, które we współczesnym rozumieniu nie pasują do końca XVII wieku. Warto więc rozróżniać je na poszczególne księstwa wchodzące w skład niezwykle rozdrobnionego i podzielonego Świętego Cesarstwa Rzymskiego, czyli tzw. I Rzeszy.

Poniżej oryginalna mapa umieszczona w wiedeńskim Heeresgeschichtliches Museum.

Mapa Bitwy pod Wiedniem – Źródło: Heeresgeschichtliches Museum Wien

Mapa z muzeum w większej rozdzielczości (3000×2029) dostępna jest pod tym linkiem.

Dowódcy bitwy

A oto bohaterowie tamtych wrześniowych wydarzeń – co by tu dużo nie pisać – bitwy, która odmieniła losy Europy.

Król Jan III Sobieski, hetman Stanisław Jan Jabłonowski i hetman Mikołaj Hieronim Sieniawski

Elektor Bawarii Maksymilian II Emanuel i książę Jerzy Fryderyk von Waldeck

Książę Lotaryngii Karol V Lotaryński i elektor Saksonii Jan Jerzy III Saksoński

Zobacz także turystyczny przewodnik Śladami Odsieczy Wiedeńskiej – Zwiedzanie Wiednia.

Artykuł Mapa Bitwy pod Wiedniem – Odsiecz Wiedeńska pochodzi z serwisu Eloblog.

„O naturze wojny” Carl von Clausewitz – Recenzja

Traktat „O naturze wojny” to najsłynniejsze dzieło pruskiego generała Carla Von Clausewitza. To właśnie w jego traktacie została sformułowana jedna z najważniejszych maksym dotyczących konfliktów zbrojnych: „Wojna jest tylko kontynuacją polityki innymi środkami”. Carl von Clausewitz (1780-1831) był pruskim żołnierzem, którego kariera zawodowa sięgała czasów wojen napoleońskich. Jako oficer sztabowy walczył m.in. w słynnej Bitwie pod Waterloo. Ostatecznie dosłużył się stopnia generała, pełnił również funkcję wykładowcy berlińskiej Akademii Wojennej. Pod koniec swojego życia napisał traktat poświęcony zagadnieniom teorii wojny – O wojnie (Vom Kriege). Został on wydany rok po jego śmieci.

Carl von Clausewitz (1780–1831) – Autor traktatu „O naturze wojny”

Traktat Clausewitza został również przetłumaczony na język polski i wydany w formie książki. Książka jest dość krótka, zawiera tylko 117 stron. Ponieważ od opracowania traktatu minęły już prawie dwa wieki, jego przesłanie nie zawsze może być zrozumiałe. Po pierwsze za sprawą języka, którego zawiła XIX-wieczna forma również przeniosła się wraz z tłumaczeniem. Po drugie ze względu na ogromne zmiany, jakie zaszły w sztuce wojennej w ciągu ostatniego wieku. Pomimo tego traktat Clausewitza wciąż zawiera wiele trafnych spostrzeżeń i sformułowań, które również pasują do naszych współczesnych czasów. Wydaje się, że nigdy nie ulegną one przedawnieniu, tak samo jak nigdy nie przeminie ludzka natura – pośrednio główny sprawca wojen. Książka ta nie jest podręcznikiem z dziedziny taktyki i wojskowości, ale jest raczej rozważaniem na temat samej natury wojny. Jej przyczyn, celów, sposobów prowadzenia, polityki i namiętności jakie wywołuje wśród walczących narodów. Clausewitz wskazuje czynniki decydujące o zwycięstwie lub porażce w wojnie. Próbuje zdefiniować pojęcia taktyki, strategii, zawieszenia broni. Nakreśla również wiodącą rolę polityki i polityków w przyczynach wybuchów wojen. Zapewne wielu miłośników historii i wojskowości znajdzie w niej sporo odniesień, zarówno do wydarzeń czasów odległych, jak i współczesnych konfliktów zbrojnych.

Tytuł: O naturze wojny
Autor: Carl von Clausewitz
Rok polskiego wydania: 2006
Moja ocena: ★★★☆☆

„O naturze wojny” Carl von Clausewitz

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„O naturze wojny” Carl von Clausewitz

Artykuł „O naturze wojny” Carl von Clausewitz pochodzi z serwisu Eloblog.

Śladami Odsieczy Wiedeńskiej i Jana III Sobieskiego

Odsiecz Wiedeńska to wydarzenie niezwykle ważne w dziejach Europy. Jest również jedną z najważniejszych bitew w historii polskiego oręża i wojskowości. Zarazem sukcesem, które na zawsze wyryło nazwisko polskiego króla Jana III Sobieskiego, na kartach historii i marmurowych pamiątkowych tablicach. Dziś zapraszam ze mną na wycieczkę po stolicy Austrii, w której szukałem śladów tamtych wydarzeń z 12 września 1683 roku.

Tulln nad Dunajem – Tulln an der Donau

Król Polski Jan III Sobieski realizując zawarte porozumienie z cesarzem Leopoldem I wyruszył na pomoc oblężonemu miastu. Wojska Rzeczypospolitej nie były jednak odosobnione. Do bitwy wyruszyły także wojska cesarskie (Kaiserliche Armee), oddziały z Saksonii, Bawarii, a także południowo-wschodnich księstw Szwabii i Frankonii. Łącznie około 74 tys. żołnierzy (dane niemiecka Wikipedia). Ponieważ wojska Rzeczypospolitej były najliczniejsze w tej grupie, główne dowództwo postanowiono powierzyć Sobieskiemu. Koncentracja wojsk chrześcijańskich nastąpiła na rozległych naddunajskich równinach w pobliżu miejscowości Tulln nad Dunajem. Tam nastąpiło również uzgodnienie planu natarcia na pozycje Osmanów. To pierwsze miejsce w naszej historycznej wycieczce śladami Odsieczy Wiedeńskiej.

Rozległe równiny nad Dunajem, panorama z punktu widokowego przy drodze

Las Wiedeński – Wienerwald

Wojska Rzeszy miały nacierać wzdłuż prawego brzegu Dunaju, wiążąc tym samym siły przeciwnika. Natomiast wojska Rzeczypospolitej miały przeprowadzić decydujące natarcie trochę bardziej za zachód, ze wzgórz Wienerwaldu. Las Wiedeński (Wienerwald) to gęsto zalesione wzgórza okalające Wiedeń od zachodu i południowego-zachodu. Dziś lasy stanowią miejsce, gdzie Austriacy chętnie odpoczywają od miejskiego zgiełku. Znajdują się tu liczne domki, wille i wioseczki. Po dziś dzień Las Wiedeński stanowi niezłą przeszkodę. Zwróćcie na niego uwagę, kiedy będziecie jechać do Wiednia samochodem lub autobusem. 300 lat temu teren ten był jeszcze bardziej niedostępny. Skryte przejście przez las ok. 25 tys. żołnierzy, w tym 14 tys. jazdy, stanowiło nie lada problem.

Las Wiedeński (Wienerwald) – Śladami Odsieczy Wiedeńskiej

Przez tak gęste lasy Wienerwaldu musiały przedzierać się wojska Rzeczypospolitej

Wzgórze Kahlenberg

Bitwa rozpoczęła się rano 12 sierpnia 1683 roku. Zanim jeszcze dokonało się to, co miało przejść później do chwalebnej historii Polski, Jan III Sobieski o 4 nad ranem uczestniczył w mszy świętej w ruinach kościoła na wzgórzu Kahlenberg (484 m n.p.m.). Na początku bitwy Sobieski postanowił rozpoznać bojem zbocza Wienerwaldu, tak aby upewnić się o możliwości wykonania szarży przez polską jazdę. Decydująca szarża husarii miała miejsce tego samego dnia późnym popołudniem. Husarzy zwalili się ze wzgórz wiedeńskich lasów rozbijając druzgocąco siły tureckie, a samego wielkiego wezyra zmuszając do ucieczki. Tymczasem w rejonach wzgórza Kahlenberg posuwały się oddziały Rzeszy pod wodzą Karola V Lotaryńskiego i oddziały saskie pod wodzą Jana Jerzego III Saksońskiego. Dziś wzgórze Kahlenberg jest najważniejszym miejscem związanym z upamiętnieniem tamtych wydarzeń.

Widok na Wiedeń ze wzgórza Kahlenberg – Śladami Odsieczy Wiedeńskiej

Widok ze wzgórza Kahlenberg na Wiedeński Las, z którego polska husaria nacierała na tureckie obozowiska

Obraz Bitwa pod Wiedniem – W lewym górnym rogu znajduje się Kahlenberg, u dołu oblężony Wiedeń – Autor: Franz Geffels

Obraz Jan III Sobieski na Kahlenbergu – Autor: Juliusz Kossak

Na Kahlenbergu znajduje się kościół pw. św. Józefa prowadzony przez polskich księży. Odbywają się w nim również msze święte w języku polskim. W środku umieszczona jest mała sala z ekspozycją na temat bitwy. Na wzgórzu znajduje się również kilka pamiątkowych tablic nawiązujących do Odsieczy Wiedeńskiej i roli jaką odegrał król Jan III Sobieski.

Kościół św. Józefa na Kahlenbergu – Śladami Odsieczy Wiedeńskiej

Kościół św. Józefa na Kahlenbergu – Zwiedzanie Wiednia

Msze w kościele św. Józefa na Kahlenbergu są prowadzone również w języku polskim

Pamiątkowa tablica nad wejściem do kościoła św. Józefa – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Georges Jansoone

Pamiątkowa tablica poświęcona królowi Janowi III Sobieskiemu

Kahlenberg jest miejscem niezwykle popularnym wśród turystów odwiedzających Wiedeń. Nie tylko tych z Polski, ale również z innych regionów świata. Dzieje się tak, ponieważ z tego miejsca rozciąga się wspaniała panorama na Wiedeń. To jeden z najlepszych punktów widokowych na stolicę Austrii. Z oczywistych dodatkowych powodów dla polskich turystów stanowi również ważny punkt programu zwiedzania Wiednia. Będąc na miejscu i przyglądając się gęsto zalesionym zboczom Wienerwaldu, pomyślmy o tamtych zmaganiach Odsieczy Wiedeńskiej i polskim udziale w zwycięstwie nad Imperium Osmańskim.

Wiedeń ze wzgórza Kahlenberg – Śladami Odsieczy Wiedeńskiej

Kahlenberg – Popularny punkt widokowy na Wiedeń – Zwiedzanie Wiednia

Kościół św. Augustyna – Augustinerkirche

Następnego dnia po wygranej bitwie król Jan III Sobieski uczestniczył w mszy świętej, która odbyła się w kościele św. Augustyna w Wiedniu (Augustinerkirche). Kościół znajduje się w samym centrum Wiednia, w bliskiej odległości pałacu cesarskiego Hofburg. W jego ścianie wmurowana jest tablica pamiątkowa z informacją o królu Janie III Sobieskim – głównodowodzącym wojsk sprzymierzonych. Warto się tam wybrać zwiedzając zabytkowe centrum stolicy Austrii.

Kościół św. Augustyna w Wiedniu (Augustinerkirche) – Zwiedzanie Wiednia

Tablica pamiątkowa na ścianie kościoła św. Augustyna w Wiedniu

Napis na tablicy głosi:

„Jan III. Sobieski, König von Polen, Oberbefehlshaber der Vereinigten Heere, besuchte hier am 13. September 1683 nach der Befreiung Wiens die Heilige Messe.”

„Jan III Sobieski, król Polski, naczelny dowódca wojsk sprzymierzonych, po wyzwoleniu Wiednia uczestniczył tutaj 13 września 1683 roku w mszy świętej.”

Muzeum Historii Wojska w Wiedniu – Heeresgeschichtliches Museum

W wiedeńskim Muzeum Historii Wojska znajduje się sporo eksponatów związanych tureckim oblężeniem Wiednia i odsieczą miasta. W jednej z sal umieszczony jest duży obraz przedstawiający Bitwę pod Wiedniem autorstwa nieznanego autora. W jego centralnej części znajduje się król Jan III Sobieski. Przed obrazem znajdziemy plan bitwy z rozrysowanymi głównymi kierunkami natarcia chrześcijańskich wojsk sprzymierzonych. W tej samej sali znajdziemy również oryginalny turecki namiot, który był wykorzystywany przez wojska Imperium Osmańskiego.

Muzeum Historii Wojska w Wiedniu – Heeresgeschichtliches Museum

Muzeum Historii Wojska w Wiedniu – Zwiedzanie Wiednia

Ekspozycja wyposażenia wojsk Imperium Osmańskiego

Jeden ze zdobytych tureckich namiotów

Obraz przedstawiający Bitwę pod Wiedniem w 1683 roku – Autor: nieznany

Król Jan III Sobieski przedstawiony na wyżej pokazanym obrazie

Szyszak husarski

Ku pamięci Sobieskiego i Polaków

W Wiedniu znajdziemy również jeszcze inne miejsce nawiązujące bezpośrednio do roli polskiego króla i jego wojsk. Nie są to wielkie monumenty, ale raczej drobne i symboliczne gesty. Na pamiątkę dowódcy wojsk sprzymierzonych jego imieniem została nazwana jedna z wiedeńskich uliczek oraz pobliski plac. Jest to Sobieskigasse i przylegający do niej Sobieskiplatz.

Sobieskigasse – Śladami Odsieczy Wiedeńskiej

Sobieskiplatz – Śladami Odsieczy Wiedeńskiej

Sobieskiplatz – Nieduży plac w Wiedniu nazwany na część Jana III Sobieskiego

Trochę mniej znany jest jeden z pomników umieszczonych na elewacji pałacu cesarskiego w Wiedniu. Pałac Habsburgów Neue Hofburg należy do najważniejszych i najpiękniejszych budowli Wiednia. Znajduje się w centrum miasta, więc koniecznie trzeba go odwiedzić zwiedzając Wiedeń. Na jego półokrągłej elewacji znajduje się rząd kamiennych figur przedstawiających postacie z różnych epok. Przyjrzyjcie się uważnie. Jedną z nich jest postać polskiego żołnierza z 1683 roku.

Pałac Habsburgów Neue Hofburg w Wiedniu

Rząd kamiennych figur, drugi od prawej to polski żołnierz – Zwiedzanie Wiednia

Polski żołnierz z Odsieczy Wiedeńskiej z 1683 roku – Neue Hofburg

Ślady oblężenia Wiednia

W samym mieście znajdziemy również kilka miejsc związanych bezpośrednio z oblężeniem Wiednia. Pierwszym z nich jest Türkenschanzpark, czyli Park Turecki Szaniec. Jak sama nazwa wskazuje, w tym miejscu znajdowały się muzułmańskie umocnienia wojsk oblegających Wiedeń. Obecnie znajduje się tu park z licznymi ścieżkami, pięknymi drzewami i stawami. Park swoją nazwą nawiązuje bezpośrednio do historycznych wydarzeń, ale to nie wszystko. Pośród alejek i drzew postawiono dwa pomniki ukraińskich Kozaków, którzy to przybyli pod Wiedeń razem z Sobieskim. Przy jednym z nich umieszczona jest pamiątkowa tablica z inskrypcją w języku niemieckim i ukraińskim. Pomnik postawila ukraińska ambasada w porozumieniu z władzami Wiednia. Niestety próżno na niej szukać informacji i polskim królu, pod którego rozkazami walczyli…

Türkenschanzpark w Wiedniu – W 1683 roku w miejscu dzisiejszego parku znajdowały się tureckie umocnienia

Pomnik odpoczywającego Kozaka w Türkenschanzpark

Zbliżenie na tablice pamiątkową przy pomniku Kozaka

Zwiedzając Wiedeń możemy również spotkać ślady tureckiej artylerii w postaci zachowanych na pamiątkę kulu armatnich. Jedna z nich znajduje się na Sterngasse 3 druga przy Sieveringer Straße 101. Ta pierwsza znajduje się w centrum miasta, niedaleko najstarszego kościoła w Wiedniu – kościoła św. Ruprechta. Trzeba się uważnie rozglądać, bo można ja łatwo przegapić.

Kula armatnia na Sterngasse 3 w Wiedniu

Kula armatnia na Sterngasse – Ślady Oblężenia Wiednia

Natomiast na skrzyżowaniu ulic Heidenschuß i Strauchgasse znajduje się nieduża figura osmańskiego najeźdźcy na koniu. Umiejscowiona jest ona na rogu budynku, na wysokości pierwszego piętra. Figura nawiązuje do legendy, według której w tym miejscu Turcy próbowali wysadzić miejskie mury. Niektóre opisy podają, że dotyczy ona pierwszego oblężenia Wiednia z 1529 roku.

Figura osmańskiego najeźdźcy ulic Heidenschuß i Strauchgasse

Figura osmańskiego najeźdźcy – Zwiedzanie Wiednia

Pomnik króla Jana III Sobieskiego

Z tych wszystkich wymienionych miejsc niewątpliwie brakuje jeszcze jednej rzeczy. Pomnika samego głównodowodzącego wojsk sprzymierzonych Jana III Sobieskiego. Od kilku lat jego budowa jest przewidziana na wzgórzu Kahlenberg. Na razie na jego stworzenie zbierane są fundusze. Nie tak dawno temu na serwisie Polak Potrafi pojawiła się zbiórka pieniędzy na budowę w/w monumentu. Można ją wesprzeć pod tym linkiem. Myślę, że Kahlenberg do doskonałe miejsce na postawienie pomnika Sobieskiego. Turystyczna popularność tego miejsca sprawi, że będzie on widziany przez tysiące turystów odwiedzających Wiedeń i okolice.

W tym miejscu na wzgórzu Kahlenberg ma stanąć pomnik Jana III Sobieskiego, na jego budowę zbierane są pieniądze

Nie jest jednak prawdą, że Sobieski nigdy nie miał swojego pomnika w Wiedniu. W 1894 roku w katedrze św. Szczepana został odsłonięty pomnik poświęcony wiedeńskiej victorii. Tak zwany Türkendenkmal lub Türkenbefreiungsdenkmal. Na ogromnym pomniku znajdowały się liczne figury przedstawiające postacie ówczesnych uczestników starć z wojskami Imperium Osmańskiego. Wśród nich był m.in. cesarz Leopold I i papież Innocenty XI. Nie mogło zabraknąć również króla Jana III Sobieskiego. Niestety, prawie cały pomnik został zniszczony w 1945 roku w pożarze katedry. Po wojnie figury Matki Boskiej, papieża i cesarza zostały przywrócone. Pozostałych, w tym Sobieskiego, nie udało się uratować. Oto jedno z nielicznych archiwalnych zdjęć.

Türkendenkmal – Dawny pomnik w katedrze św. Szczepana w Wiedniu

Jan III Sobieski na Türkendenkmal

Mapa śladami Odsieczy Wiedeńskiej

Zobacz także interaktywną mapę Bitwy pod Wiedniem.

Artykuł Śladami Odsieczy Wiedeńskiej – Zwiedzanie Wiednia pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa bitew – Wszystkie bitwy w historii świata

Mapa została przygotowana na bazie danych i informacji umieszczonych w Wikipedii, a dokładnie na podstawie Wikidata i DBpedii. Wikipedia gromadzi różnego rodzaju informacje historyczne, w tym związane z bitwami i konfliktami zbrojnymi. Wiele z artykułów Wikipedii, oprócz informacji o wydarzeniu, posiada również podaną dokładną lokalizację w postaci współrzednych geograficznych. Ten fakt postanowili wykorzystać twórcy mapy. Wyciągnęli oni dla każdego wydarzenia: nazwę bitwy, jej dokładną datę oraz lokalizację. Całość zgromadzonych informacji, czyli ponad 12 tys. bitew, nanieśli na mapę otrzymując taką oto grafikę.

Wszystkie bitwy w historii świata na jednej mapie – Źródło: nodegoat.net

Mapa w wersji interaktywnej dostępna jest pod tym linkiem. W momencie kiedy publikuję ten artykuł mapa cieszy się dużym zainteresowaniem, dlatego strona może się ładować powoli, albo w ogóle nie ładować. Więcej informacji o projekcie jest także na blogu autorów mapy.

Kontrowersje i uwagi

Twórcy mapy niestety nie ustrzegli się jednak wielu błędów. Wynika to z faktu niezwykle trudnej materii, jaką jest historia świata i konfliktów zbrojnych. Po pierwsze, sama Wikipedii posiada w sobie wiele błędów, które siłą rzeczy zostały przeniesione na mapę. Po drugie, proces tworzenia i wyciągania danych odbywał się w pełni automatyczny, a to skutkowało szeregiem różnego rodzaju pomyłek. Na przykład jedna bitwa zaznaczona jest na mapie, jako odbyta w 1969 roku, w rzeczywistości miała miejsce w 69 roku n.e. Po trzecie, część błędów powstało na płaszczyźnie semantycznej artykułów Wikipedii. I to błędów kuriozalnych! Na przykład na mapie zaznaczona jest jedna bitwa, która miała miejsce w Berlinie w 1990 roku. Automat pomylił się i wziął niemiecki film fabularny pod tytułem World War III za prawdziwe wydarzenie! Zbieżność nazw. Po czwarte, na mapie brakuje szeregu różnego rodzaju wydarzeń, np. nie ma walk o Westerplatte i Powstania Warszawskiego. Pomimo, iż o tych wydarzenia są artykuły na Wikipedii, automat je przeoczył. No i wreszcie po piąte, Wikipedia jako strona stworzona w kręgu kultury zachodniej, prezentuje głównie zachodnią perspektywę patrzenia na historię świata. Perspektywę, w której środek ciężkości wydarzeń znajduje się w Europie. Natomiast wiele wydarzeń jest pominiętych w Azji Wschodniej i w obu Amerykach z czasów przed Kolumbem.

Pomimo tego, jak słusznie zresztą ktoś zauważył w burzliwej dyskusji na Reddicie, ogólnodostępne dane tworzone przez społeczności mogą być niezwykle ciekawe i wartościowe. Autorzy mapy deklarują również poprawienie błędów.

Artykuł Wszystkie bitwy w historii świata na mapie pochodzi z serwisu Eloblog.