„Jak czytać zamki” Malcolm Hislop – Recenzja

„Jak czytać zamki” Malcolma Hislopa to ilustrowany przewodnik po zamkowej architekturze. Autor w swojej książce prowadzi czytelnika po meandrach architektury obronnej. Pozycja wydana jest w formie bogato ilustrowanego przewodnika. Podzielona jest na dwie główne części. Pierwsza część związana jest z podstawowymi informacjami o zamkach. Natomiast droga część zawiera liczne podrozdziały poświęcone głównym elementom średniowiecznych wartowni, takim jak: donżony, wieże, mury, barbakany itp. Liczne szkice, grafiki i przekroje mają pomóc czytelnikowi lepiej zrozumieć funkcje i sposób budowy poszczególnych elementów. A także to, jak zmieniały się one na przestrzeni wieków. W książce nie znajdziemy żadnych tradycyjnych zdjęć. Wszystko zilustrowane jest za pomocą specjalnie do tego celu przygotowanych rysunków.

Przykład jednej ze stron książki „Jak czytać zamki” Malcolma Hislopa

Autor książki skupia się na poszczególnych elementach z jakich zbudowany jest typowy średniowieczny zamek. Każdy zamek jest w zasadzie odrębną, niepowtarzającą się budowlą, jednak składającą się z pewnych powtarzalnych elementów. Zaczynając od tak podstawowych części jak zamkowe mury, wieże, budowle bramne, skończywszy na hurdycjach, krenelażach czy oknach strzelniczych. Malcolm Hislop opisuje te wszystkie elementy, wskazując ich przeznaczenie, a także to jak zmieniały się pod wpływem mody czy rozwoju sztuki wojennej. Wszystko to oczywiście podparte jest konkretnymi przykładami zachowanych do dziś obiektów. Jasno, przejrzyście i klarownie. Kiedy następnym razem będziemy zwiedzali kolejny zamek, będziemy w stanie wskazać niektóre z jego fragmentów,  nazwać je i określić ich konkretną funkcję. Zamkowe ruiny staną się dla nas trochę bardziej czytelne i zrozumiałe.

Jak wszystkie tego typu zachodnie publikacje autor przytacza głównie przykłady zachodnioeuropejskich zamków. W przeważającej większości są to obiekty z obszaru współczesnej Francji i Anglii. W przewodniku znajdziemy również warownie z Włoch, Niemiec czy Bliskiego Wschodu (tzw. zamki krzyżowców). Brak przykładów zamków z Polski (z wyjątkiem dwóch obiektów) sprawia, że książka może być trochę trudna w odbiorze dla polskiego czytelnika. Pomimo tego polecam ją każdemu miłośnikowi średniowiecznych warowni.

Tytuł: Jak czytać zamki. Krótki kurs wiedzy o fortyfikacjach
Autor: Malcolm Hislop
Rok polskiego wydania: 2018
Moja ocena: ★★★★☆

„Jak czytać zamki. Krótki kurs wiedzy o fortyfikacjach” Malcolm Hislop

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Jak czytać zamki” Malcolm Hislop

Artykuł „Jak czytać zamki” Malcolm Hislop pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych

Mapa przedstawia ważniejsze średniowieczne szlaki handlowe na obszarze Europy, Afryki Północnej i Azji w XI i XII wieku. Autor mapy pisze, że zaprezentowana sieć szlaków przedstawia główne kierunki handlu w czasach po upadku Wikingów, ale jeszcze przed powstaniem Hanzy i rozwojem imperium mongolskiego. Mapa obrazuje również sytuację jaka miała miejsce jeszcze przed tym, jak Portugalczyk Bartolomeu Dias opłynął Przylądek Dobrej Nadziei. Jest to już czwarte wydanie mapy średniowiecznych szlaków handlowych, uwzględniające wprowadzenie poprawek wcześniej zgłoszonych błędów. Oczywiście, jak przy każdej tego typu rozległej obszarowo pracy, mogą wciąż pojawiać się błędy i nieścisłości.

Mapa szlaków handlowych w średniowieczu – Autor: Martin Mansson

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych w Europie – Autor: Martin Mansson

Mapa w formie interaktywnej dostępna jest pod tym linkiem.

Więcej na temat mapy autor pisze w anglojęzycznym poście dołączonym do mapy.

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych – Przybliżenie na współczesny obszar Niemiec i Polski

Na zaprezentowanej mapie przez współczesne terytorium Polski przebiega tzw. droga Via Regia, która biegła od Zgorzelca, przez Wrocław, Kraków i dalej w kierunku na Ruś. Mapa uwzględnia również szlak handlowy o charakterze południkowym, biegnący od Gdańska w kierunku na południe. Szlak ten dalej przebiegał przez Bramę Morawską, która stanowiła naturalne przejście pomiędzy Sudetami i Karpatami.

Artykuł Mapa średniowiecznych szlaków handlowych pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa ataków terrorystycznych

Na interaktywnej mapie znajdziemy zestawienie ataków terrorystycznych dokonanych w bieżącym roku. Oprócz lokalizacji zamachów, znajdziemy także krótkie opisy wydarzeń, przynależność organizacyjną zamachowców, a także liczbę ofiar śmiertelnych. Z lewej strony mamy dostępną chronologiczną listę ataków. Mapa daje również możliwość przefiltrowania (pogrupowania) ataków pod względem przynależności organizacyjnej terrorystów. W tym celu trzeba kliknąć w dowolnie wybrane wydarzenie, po czym otworzy się chmurka, w której należy wybrać link obok rubryki „Group:” np. „Islamic State”. Całość dostępna jest tylko w języku angielskim.

Interaktywna mapa dostępna jest pod tym linkiem.

Mapa ataków terrorystycznych w 2016 roku – Źródło: storymaps.esri.com

W momencie, w którym piszę ten artykuł, w 2016 roku na całym świecie dokonano 959 ataków terrorystycznych. W ich wyniku śmieć poniosły 8063 osoby. W tym zestawieniu Państwo Islamskie (Islamic State) jest odpowiedzialne za 241 ataków, w których śmierć poniosło 4886 osób. Choć Europa ostatnio znajduje się pod niemalże ciągłym „ostrzałem” różnych zamachowców, to wciąż największą liczbę ataków terrorystycznych odnotowuje się w rejonie Bliskiego Wschodu. Terroryzm jest zjawiskiem globalnym.

Twórcy mapy podają, że dane o atakach terrorystycznych zostały zaczerpnięte z Wikipedii i aktualizowane są w czasie zbliżonym do rzeczywistego.

Zobacz także: Światowa mapa bezpieczeństwa w 2016 roku

Artykuł Mapa ataków terrorystycznych w 2016 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Często myśląc o starożytnym świecie, postrzegamy go tylko w kontekście starożytnych państw z rejonu Morza Śródziemnego, tudzież Bliskiego Wschodu. A przecież nie tylko w tym rejonie powstawały rozwinięte cywilizacje. Ich śladów możemy doszukiwać się także w Azji Wschodniej i Ameryce. Pewien użytkownik Wikipedii postanowił stworzyć mapę świata obrazującą sytuację polityczną w roku 100 p.n.e. Jak widać na mapie, Republika Rzymska kontroluje już niemalże cały basen Morza Śródziemnego. Wygląda na to, że imperium Rzymu terytorialnie porównywalne jest do Cesarstwa Chińskiego dynastii Han.

Mapa świata w 100 roku p.n.e. – Źródło: commons.wikimedia.org Autor: Javierfv1212

Powyższa mapa zawiera wiele nazw zapisanych drobnymi literami. Aby dojrzeć szczegóły najlepiej przeglądać ją w lepszej rozdzielczości. Mapa w większej rozdzielczości (4000×2036) dostępna jest pod tym linkiem.

Zobacz także:

• Animowana mapa historii cywilizacji
• Animacja rozwoju populacji ludzkiej przez 2000 lat

Artykuł Mapa świata w 100 roku p.n.e. pochodzi z serwisu Eloblog.

7 Cudów Starożytnego Świata

Pierwotnie lista starożytnych cudów świata została stworzona w II wieku p.n.e. przez Antypatra z Sydonu. Lista miała być swoistym ówczesnym przewodnikiem po popularnych celach turystycznych. Głównie znalazły się na niej arcydzieła greckiej architektury. Jej skład ugruntował się później w czasach starożytnych. Aż 5 z 7 obiektów na liście jest dziełem właśnie greckiej cywilizacji. Świadczy to o gwałtownym rozwoju świata starożytnego, który nastąpił w V i IV wieku p.n.e. Na samym dole jest mapa z zaznaczonymi wszystkimi miejscami. Kolejność budowli od najmłodszej do najstarszej.

1. Latarnia morska na Faros

Ta niezwykła budowla to najmłodszy z 7 cudów starożytnego świata. Latarnia morska została wzniesiona na wyspie Faros na Morzu Śródziemnym, tuż przy wejściu do portu w Aleksandrii. Być może pomysłodawcą jej budowy był sam Aleksander Wielki. Budowla wznosiła się na wysokość około 120 metrów i została wybudowa gdzieś pomiędzy rokiem 280, a 247 p.n.e. Ówcześnie, prawdopodobnie była to najwyższa budowla na świecie, zaraz po egipskich piramidach. Zapewne musiała robić ogromne wrażenie na żeglarzach wpływających do aleksandryjskiego portu. Na jej szczycie znajdował się nieduży, symboliczny pomnik greckiego boga mórz – Posejdona. W wyniku kilku trzęsień ziemi budowla została zniszczona. Jej ostateczny upadek datuje się na XV wiek. Obecnie w miejscu, w którym dawniej znajdowała się latarnia, zbudowany jest średniowieczny Fort Qaitbay.

Latarnia Morska na Faros – 7 Cudów Starożytnego Świata – Wizualizacja z XVIII w.

Fort Qaitbay na miejscu dawnej latarni – Foto: Delengar Źródło: commons.wikimedia.org

2. Kolos z Rodos

Kolos Rodyjski to olbrzymich rozmiarów posąg greckiego boga Słońca – Heliosa. Ustawiony został przy wejściu do portu Rodos, na greckiej wyspie o tej samej nazwie – Rodos, położonej na Morzu Egejskim. Posąg Heliosa miał około 30 metrów wysokości, co czyniło go jednym z największych posągów świata antycznego. Jego powstanie datuje się na lata 292-280 p.n.e. Kolos powstał dla upamiętnienia przegranej wojsk Demetriusza I, które oblegały wsypę. Jego powierzchnia miała być pokryta płytami z brązu i żelaza przetopionymi z broni pozostawionej przez wojska Demetriusza. Kolos z Rodos uległ zniszczeniu już po kilkudziesięciu latach, podczas trzęsienia ziemi w roku 226 p.n.e. Wyrocznia w Delfach odradziła jego odbudowy, więc powalony posąg Heliosa leżał przez wiele lat, stając się wówczas atrakcją samą w sobie. Ostatecznie po 800 latach jego szczątki zostały sprzedane przez Arabów żydowskiemu kupcowi z Emessy. Obecnie przy wejściu do portu znajdują się fortyfikacje wyspy. Jednak w zeszłym roku pojawiła się idea odbudowy tego niezwykłego monumentu.

Kolos z Rodos – 7 Cudów Starożytnego Świata

Współczesne wejście do portu i fortyfikacje wyspy – Foto: Jebulon Źródło: commons.wikimedia.org

3. Mauzoleum w Halikarnasie

Ten niezwykły grobowiec został wzniesiony dla Mauzolosa, perskiego satrapy Karii. Zbieżność imienia władcy z przyjętą nazwą „mauzoleum” określającą rodzaj grobowca, nie jest przypadkowa. To właśnie od jego imienia przyjęto później tak nazywać monumentalne budowle-grobowce. Mauzoleum zostało wzniesione około roku 350 p.n.e. Budowla była sporej wielkości, bowiem mierzyła około 45 metrów wysokości. Górna część ozdobiona została kolumnadą, a na szczycie mauzoleum umieszczono piramidę ze schodów, a na niej kwadrygę. Jak wiele tego typu innych budowli w regionie, ta również musiała się zmagać z niszczycielskimi trzęsieniami ziemi i wojnami. Ostatecznie po monumentalnym mauzoleum pozostała tylko kupa porozrzucanych kamieni. Pamięć o nim jednak przetrwała próbę czasu. Mauzoleum w Halikarnasie stało się inspiracją dla wielu nowych współczesnych budynków. Szczególnie dla instytucji rządowych w USA.

Mauzoleum w Halikarnasie – 7 Cudów Starożytnego Świata – Wizualizacja z XIX w.

Widok na współczesne pozostałości mauzoleum, dziś w Bodrum w Turcji – Foto: Patrickneil Źródło: commons.wikimedia.org

Budynek House of the Temple w Waszyngtonie wzorowany na mauzoleum w Halikarnasie – Foto: AgnosticPreachersKid at English Wikipedia

4. Posąg Zeusa w Olimpii

Ogromny, jak na ówczesne czasy, posąg greckiego boga Zeusa został wzniesiony w świątyni Zeusa w Olimpii. Siedzący na tronie Zeus miał około 12-13 metrów wysokości. Jego powstanie przypisuje się greckiemu rzeźbiarzowi Fidiaszowi i datuje na około 435 rok p.n.e. Statua Zeusa miała być ozdobiona złotem, szlachetnymi kamieniami i słoniową kością. W prawej ręce Zeus trzymał posąg bogini zwycięstwa Nike, a lewej laskę, na której u szczytu siedział orzeł. Posąg przetrwał prawie 900 lat, kiedy to w roku 425 lub 475 n.e. został strawiony przez pożar. Dziś w przypuszczalnym miejscu jego lokalizacji znajdują się tylko ruiny świątyni wzniesione ku jego czci.

Posąg Zeusa w Olimpii – 7 Cudów Starożytnego Świata – Wizualizacja z XVIII w.

Przypuszczalne miejsce lokalizacji posągu – Foto: Alun Salt Źródło: flickr.com

5. Świątynia Artemidy w Efezie

Grecka świątynia poświęcona bogini łowów i zwierząt Artemidzie, której posąg miał się znajdować w środku budowli. Od jej imienia świątynia zwana jest także Artemizjonem. Budowla została wzniesiona około roku 550 p.n.e. na polecenia króla Krezusa, władcy Lidii. Najprawdopodobniej stanęła na miejscu innej świątyni, która wcześniej została zniszczona. Artemizjon został zbudowany na planie prostokąta, którego jeden bok miał około 115 metrów, drugi 50 metrów długości. Całość została otoczona kolumnadą wysoką na kilkanaście metrów. Budowla była kilkukrotnie niszczona. Sława jej była tak wielka, że w odbudowę świątyni zaangażował się sam król macedoński Aleksander Wielki. Odbudowana świątynia przetrwała kolejnych 600 lat, kiedy to w roku 226 n.e. została ostatecznie zniszczona podczas najazdu Gotów. Od tego czasu pozostały po niej tylko gruzy.

Świątynia Artemidy w Efezie – 7 Cudów Starożytnego Świata – Wizualizacja z XIX w.

Miejsce ruin obok miasta Selçuk w Turcji – Foto: Adam Carr at the English language Wikipedia

6. Wiszące ogrody Semiramidy w Babilonie

Wiszące ogrody królowej Semiramidy miały zostać wzniesione w antycznym Babilonie na polecenie króla Nabuchodonozora II. Ich powstanie szacuje się gdzieś pomiędzy rokiem 605, a 562 p.n.e. Piszę „miały zostać”, gdyż kwestia ich istnienia wciąż jest dyskusyjna. Lokalizacja ogrodów jest tylko przypuszczalna i nigdy nie została ostatecznie potwierdzona. Pomimo tego zachowało się kilka relacji ze świata antycznego o istnieniu ogrodów, które wzbudzały powszechny podziw i zachwyt. Ogrody Semiramidy składały się ze specjalnych piętrowych tarasów, na których zasadzona była bujnie rosnąca roślinność. Konstrukcja była nawadniana wodami z rzeki Eufrat. Według relacji Nabuchodonozor II miał stworzyć rajski ogród w suchym klimacie Babilonu dla swojej żony Amytis. Ich zniszczenie jest równie tajemnicze, jak powstanie. Przyjmuje się, że przestały ostatecznie istnieć już w I wieku n.e.

Wiszące Ogrody Semiramidy w Babilonie – 7 Cudów Starożytnego Świata – Wizualizacja z XIX w.

Kolejne z wyobrażeń Wiszących Ogrodów Semiramidy w Babilonie – Wizualizacja z XVIII w.

7. Wielka Piramida Cheopsa w Gizie

Najstarszy z 7 cudów starożytnego świata i, co najważniejsze, jedyny który przetrwał do naszych czasów. Budowę monumentalnej Piramidy Cheopsa datuje się na lata 2584-2561 p.n.e. Piramida przeznaczona została na grobowiec faraona Cheopsa. Obecnie po utracie końcówki budowla mierzy 138 metrów wysokości, pierwotnie mierzyła 146 metrów. Przez ponad 3800 lat pozostawała najwyższą budowlą stworzoną przez człowieka. Wraz z całym zespołem piramid i Sfinksem stanowi symbol starożytnego świata i współczesnego Egiptu, stając się atrakcją przyciągającą rzesze turystów. Ciekawostka, między budową najstarszego i najmłodszego z cudów starożytnego świata minęło mniej więcej tyle samo czasu, co między naszymi czaszami współczesnymi, a podbojami Aleksandra Wielkiego. Ogrom czasu.

Wielka Piramida Cheopsa w Gizie – 7 Cudów Starożytnego Świata – Rycina z XVIII w.

Piramida Cheopsa w Gizie – Foto: Nina at the Norwegian language Wikipedia

Mapa 7 Cudów Starożytnego Świata

Artykuł 7 Cudów Starożytnego Świata – Dawniej i dziś pochodzi z serwisu Eloblog.