Polskie ślady we Lwowie

Po II Wojnie Światowej decyzją Józefa Stalina, przy jednoczesnej aprobacie naszych zachodnich sojuszników, została diametralnie zmieniona wschodnia granica Polski. W wyniku tej zmiany miasta, takie jak: Lwów, Stanisławów, Tarnopol, Równe i inne miejscowości znalazły się w granicach Związku Radzieckiego, a konkretnie Ukraińskiej SRR. Ostatecznie po rozpadzie ZSRR i wykrystalizowaniu się z dawnych sowieckich republik niepodległych państw, weszły one w skład niepodległej Ukrainy.

Oto jakie polskie ślady można znaleźć dziś we współczesnym Lwowie, po 70 latach od zmiany granic.

Kolumna Adama Mickiewicza

Pomnik Adama Mickiewicza to jedna z najważniejszych pamiątek po polskiej historii Lwowa. Po wojnie część polskich pomników została usunięta w niejasnych okolicznościach, a część przewieziono do kraju. Z tych najważniejszych zachowała się właśnie kolumna naszego wieszcza. Kolumna została uroczyście odsłonięta w 1904 roku. Przetrwała wszystkie wojny bez większego uszczerbku. Sztandarowy punkt każdej polskiej wycieczki.

Kolumna Adama Mickiewicza we Lwowie

Pomnik Adama Mickiewicza we Lwowie – Polskie ślady we Lwowie

Zbliżenie na pomnik Adama Mickiewicza we Lwowie

Z tyłu pomnika znajduje się herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów – Na przemian dwa pola przedstawiają orła i pogoń

Nazwy ulic i żeliwne studzienki

Chodząc po Starym Mieście we Lwowie, należy się dobrze rozglądać po murach. Można bowiem natrafić na pozostałości polskojęzycznych nazw ulic i szyldów. Niektóre zostały specjalnie odsłonięte i wyeksponowane, inne zaś pozostawione na ogólnie nieremontowanej od wojny elewacji.

Ulica Grodzickich 1 – Polskie ślady we Lwowie

Na elewacji budynku ulica Rutowskiego

Ulica Ormiańska 32

Szyld „Pan Muszyński”

Fragment szyldu „…aparatów kościelnych”

Warto również spojrzeć pod stopy. Na części żeliwnych studzienek zachowały się również polskie napisy.

Studzienka kanalizacyjna Perkun Lwów – Polskie ślady we Lwowie

Ferrum Lwów

Cmentarz Łyczakowski

Cmentarz Łyczakowski to jedna z najwspanialszych polsko-ukraińskich nekropoli. Znajdziemy tu dosłownie cały przekrój historyczny. Od grobów powstańców styczniowych, poprzez mogiły Orląt Lwowskich, ukraińskich i polskich dawnych mieszkańców Lwowa, sowieckich oficerów, habsburskich urzędników, amerykańskich lotników, kończąc na współczesnych grobach żołnierzy poległych w Donbasie.

Cmentarz Łyczakowski we Lwowie kryje w sobie wiele śladów polskiej historii

Jedną z najważniejszych części cmentarza – zarazem ważnych polskich śladów we Lwowie – jest Cmentarz Orląt Lwowskich. Na cmentarzu znajdują się mogiły uczestników walk o Lwów z lat 1918-1920. Duża część z nich była jeszcze dziećmi… Znajdziemy tutaj również pamiątkowe pomniki amerykańskich lotników i francuskich żołnierzy poległych w walce o polską niepodległość. Cmentarz przez wiele lat pozostawał zdewastowany. Jego odremontowanie i ponowne otwarcie nastąpiło dopiero w 2005 roku.

Cmentarz Orląt Lwowskich – Polskie ślady we Lwowie

Cmentarz Orląt Lwowskich – Polskie ślady we Lwowie

Groby Orląt Lwowskich

Szer. Stanisław Klaczek – Żołnierz 1. Pułk Piechoty Strzelców Lwowskich – Lat 16

Jednym z ciekawszych i ważniejszych grobów jest symboliczna mogiła gen. Tadeusza Rozwadowskiego. Szefa Sztabu Wojska Polskiego i twórcy planów operacyjnych Bitwy Warszawskiej z 1920 roku. Generał Rozwadowski dowodził także obroną Lwowa. Mogiła jest symboliczna, gdyż po II Wojnie Światowej ciało generała przeniesiono w nieznane do tej pory miejsce.

Symboliczny grób gen. Tadeusza Rozwadowskiego

Osobną kwestię stanowi pozostała część Cmentarza Łyczakowskiego. To prawdziwe bogactwo sztuki cmentarnej i różnorodnych nagrobków, rzeźb i mauzoleów. Wśród nich wiele to dawne zachowane groby Polaków. Od zwykłych Lwowiaków, po tak sławne osoby jak Maria Konopnicka, czy Konstanty Julian Ordon.

Cmentarz Łyczakowski we Lwowie

Grób Konstantego Juliana Ordona – Obronę jego reduty w czasie powstania listopadowego opisał w swoim wierszu Adam Mickiewicz

Grobowiec, w którym spoczywa wybitny matematyk Stefan Banach – Jego pogrzeb (31.08.45 r.) tuż po zakończeniu wojny był prawdziwą manifestacją polskości przez jeszcze pozostałych w mieście Lwowiaków

Grób naszej poetki Marii Konopnickiej

Grobowiec rodziny Szajnochów

Zbliżenie na detale grobowca – Symbole (ostatecznie nieutworzonej) Rzeczypospolitej Trojga Narodów: Orzeł, Pogoń i postać Archanioła Michała – patrona Rusi

Groby powstańców styczniowych – Polskie ślady we Lwowie

Niektóre z grobów uległy dewastacji w postaci pourywanych polskich napisów

Wiele z mniej znanych grobów jest zaniedbanych, pomimo tego często symbolicznie są oplecione biało-czerwoną wstążką

Wysoki Zamek i Kopiec Unii Lubelskiej

Wysoki Zamek i Kopiec Unii Lubelskiej to ostatnie z miejsc na mojej trasie wycieczki polskimi śladami we Lwowie. Wysoki Zamek został wzniesiony na wzgórzu znajdującym się tuż przy Starym Mieście. Można do niego bez problemu dotrzeć piechotą z zabytkowego centrum Lwowa. Zamek powstał w II połowie XIV wieku, a jego budowę przypisuje się królowi polskiemu Kazimierzowi Wielkiemu. Warownia była wielokrotnie niszczona podczas licznych wojen. Ostatecznie została niemal całkowice rozebrana w XIX wieku. Pozostał tylko niewielki fragment jednego z murów.

Widok na Wysoki Zamek (obok masztu) z wieży ratusza

Wysoki Zamek we Lwowie – Pozostałości warowni założonej przez króla Kazimierza Wielkiego

Wysoki Zamek we Lwowie

Pod koniec XIX wieku na ruinach Wysokiego Zamku usypano Kopiec Unii Lubelskiej, na upamiętnienie 300 rocznicy zawarcia unii. Dziś kopiec jest już mocno zarośnięty, ale dalej służy jako jeden z najpopularniejszych punktów widokowych we Lwów.

Na szczycie Kopca Unii Lubelskiej

Koniecznie zobacz także:

• Przedwojenny Lwów na starych zdjęciach
• Polska przed II wojną światową na starym filmie

Na poniższej mapie zaznaczyłem niektóre miejsca opisane w artykule.

Artykuł Polskie ślady we Lwowie – Zwiedzanie Lwowa pochodzi z serwisu Eloblog.