Gdzie aktualnie jest śnieg?

Od piątku zaczęły napływać do Polski masy chłodnego powietrza pochodzenia arktycznego, przynosząc ze sobą znaczne ochłodzenie i opady śniegu. Po pierwszych miesiącach bezśnieżnej zimy wreszcie w połowie lutego w niektórych rejonach kraju zawitała prawdziwa zima. Warto więc w tym momencie zaprezentować bardzo ciekawą mapę prezentującą aktualny zasięg pokrywy śnieżnej. Mapa została opracowana przez Zakład Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych PAN. Obraz pokrywy śnieżnej powstał na podstawie danych dostarczonych przez satelity. O metodach obserwacji polecam przeczytać w artykule pt. jak satelita widzi śnieg.

Polecam sprawdzić samemu aktualny zasięg śniegu.

LINK: snieg.cbkpan.pl

Czy wszystko z tą mapą w porządku? U mnie pokazuje śnieg, a w rzeczywistości go nie ma. To często zadawane pytanie. Na stronie CBK PAN czytamy:

„Mapa powstaje w ramach amerykańskiego projektu IMS (The Interactive Multisensor Snow and Ice Mapping System). Jej opracowanie polega na manualnej interpretacji danych, zebranych w ciągu jednej doby przez wiele różnych satelitów. Zdecydowana większość z nich obserwuje śnieg w ciągu dnia, gdy powierzchnia Ziemi oświetlona jest przez Słońce. Przy bezchmurnym niebie widać wtedy wyraźnie, czy ląd lub woda są pokryte śniegiem lub lodem. Problem zaczyna się, gdy pojawiają się chmury. Przysłaniają one powierzchnię planety, uniemożliwiając określenie czy w danym miejscu jest śnieg, czy go nie ma. […] Przypuśćmy, że pewnego dnia jakiś piksel został oznaczony jako „śnieg”. Dane w drugim dniu również potwierdziły ten status. Jednak trzeciego dnia pojawiły się chmury, które uniemożliwiły obserwację powierzchni lądu. W takiej sytuacji analityk projektu IMS utrzymuje status „śnieg” aż do czasu, gdy w którymś z kolejnych dni chmur nie będzie i satelita ponownie przyjrzy się powierzchni lądu. Wtedy albo utrzyma status „śnieg”, albo zmieni go na „ląd bez śniegu”, jeśli pokrywa śnieżna zniknęła.”

Artykuł Gdzie aktualnie znajduje się śnieg? Mapa pochodzi z serwisu Eloblog.

Śmiertelność w Europie w czasie pandemii koronawirusa

Zachęcam do zapoznania się z ciekawymi danymi na temat śmiertelności w Europie. Prezentowane poniżej dane pochodzą z serwisu EuroMOMO, którego zadaniem jest wykrywanie i mierzenie nadmiernej liczby zgonów związanych z sezonową grypą, pandemiami i innymi zagrożeniami dla zdrowia publicznego. EuroMOMO nie prezentuje jednak danych ze wszystkich europejskich państw. Serwis prezentuje dane przesyłane przez 28 partnerów z 24 krajów współpracujących z siecią EuroMOMO, to jest z: Austrii, Belgii, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Niemiec (tylko land Hesja i Berlin), Grecji, Węgier, Irlandii, Włoch, Luksemburga, Malty, Holandii, Norwegii, Portugalii, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii (Anglii, Walii, Północnej Irlandii i Szkocji). Tak więc nie zawiera danych z Polski.

Poniższe wykresy przedstawiają skumulowane ilości zgonów od 2016 roku do 19. tygodnia 2020 roku.

Serwis EuroMOMO prezentuje również dane z podziałem na poszczególne kraje, a także informacje o nadmiernej śmiertelności, to jest odchyleń od oczekiwanego normalnego poziomu. Wszystkie dane znajdują się w linku poniżej.

Link do serwisu – EuroMOMO

Dotychczas mało znany przeciętnemu zjadaczowi chleba serwis EuroMOMO, w czasie pandemii koronawirusa przeżywał prawdziwą eksplozję zainteresowania. Do tego stopnia, iż twórcy serwisu postanowili odświeżyć jego formę, tak aby bardziej pasowała do współczesnych trendów tworzenia stron WWW.

Artykuł Wykres śmiertelności w Europie w czasie pandemii koronawirusa pochodzi z serwisu Eloblog.

Zbiór starych map Europy

W ostatnich tygodniach dużą popularność w sieci zdobył serwis prezentujący XIX-wieczne mapy Europy na tle współczesnej mapy. Stare mapy prezentowane są w formie nakładki naniesionej na warstwę map OpenStreetMap. Domyślnie widzimy tylko archiwalne mapy, ale dzięki suwakowi Opacity możemy zmniejszać lub zwiększać przeźroczystość archiwalnych map. W ten sposób możemy porównać oba widoki, a ponieważ mapy naniesione są precyzyjnie, to możemy sprawdzić jak bardzo zmieniła się nasza okolica. Jeżeli zezwolimy serwis automatycznie wykryje naszą lokalizację. Oprócz warstwy OpenStreetMap możemy również wybrać zdjęcie satelitarne maps Here, ale w przypadku Polski są one dość ubogie.

Serwis dostępny jest pod adresem: mapire.eu

Obszar Polski złożony jest z trzech różnych zestawów map, zgodnie z ówczesnym podziałem terytorium na trzech zaborców – mapy Cesarstwa Niemieckiego (Królestwa Prus), Austro-Węgier i Imperium Rosyjskiego. Dla osób, które interesują się starymi mapami, prezentowane arkusze nie stanowią same w sobie nowości. Nowością jest tutaj ich forma prezentacji, umożliwiająca szybkie porównanie współczesnych i archiwalnych map.

Warto również podkreślić, że serwis posiada opcję porównywania map w dwóch oddzielnych oknach. Aby włączyć tę funkcję należy najpierw kliknąć w okno mapy (aby włączyć tryb opcji), a następnie w w zakładce Option, która powinna pojawić się pod mapą, należy wybrać opcję Synchronized view.

Zobacz także:

Artykuł Zbiór XIX-wiecznych starych map Europy pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa zaludnienia w 3D

Dodaję kolejną ciekawostkę mapową, tym razem jest to mapa przedstawiająca światową populację w 3D. Mapa prezentuje dane z 2015 i 1990 roku. Możemy je również ze sobą porównać. Dane wykorzystane do stworzenia mapy pochodzą z Global Human Settlement Layer. Na mapie stopień gęstości zaludnienia prezentowany jest za pomocą słupków 3D. Każdy blok (słupek) reprezentuję powierzchnię od 250 do 5000 mkw. W ten sposób wizualnie wyodrębnione zostały duże miasta i skupiska ludzkie. W lewym dolnym roku mapy znajduje się przewodnik, który poprowadzi nas po najciekawszych danych. Dodaję raczej jako ciekawostkę, gdyż jak sami zauważycie, na mapie pojawiają się czasem dziwne informacje. Mam tu na myśli np. nietypowo wysoki słupek na północny-zachód od Gorzowa Wielkopolskiego.

Mapa podstępna jest pod tym linkiem.

Artykuł Ciekawa mapa przedstawiająca rozkład zaludnienia w 3D pochodzi z serwisu Eloblog.

Wojny i bitwy na przestrzeni 4500 lat

Twórca kanału Cottereau postanowił stworzyć kolejny film prezentujący na mapie dzieje ludzkości. Tym razem na filmie zobaczymy bitwy na przestrzeni ostatnich 4500 lat. Czy są to wszystkie bitwy? To ciężko ocenić. Jak pisze sam autor filmu informacje o bitwach pochodzą z danych zgromadzonych na Wikipedii.

„Stworzyłem zapytanie z kwerendą Wikidata, aby uzyskać listę wszystkich artykułów oznaczonych jako „bitwa” przez Wikipedię. Daje mi to około 12 000 bitew. […] Oczyściłem dane z Excela, aby usunąć podwójne wpisy i uzyskać 10 624 unikalnych bitew.”

Warto również zwrócić uwagę na to, iż autor filmu zastosował licznik wygranych bitew przypisany do konkretnego państwa. W ten sposób widzimy, który z krajów wygrał najwięcej starć. Oczywiście z zachowaniem ich ciagłości historycznej.

„Każdy kraj może mieć tylko jedno państwo poprzedzające w tym samym czasie (np. Poprzednik Wielkiej Brytanii to Anglia, ale nie Szkocja).”

Warto zwrócić uwagę na wysoką pozycję Polski, która według filmu w swojej historii (Królestwo Polskie, Rzeczpospolita Obojga Narodów, Księstwo Warszawskie, powstańcy polscy, współczesna Polska) wygrała 344 bitwy. Na pierwszym miejscu znalazła się Francja ( Królestwo Franków, Imperium Franków, Francję Zachodnią, Królestwo Francji, Cesarstwo Francuskie, Republika Francuska) – 1115 strać.

Bitwy w historii świata

Nie jest to pierwszy tego typu projekt. Już wcześniej inni twórcy w sieci podejmowali się wyzwania osadzenia wszystkich bitew na jednej mapie. Również na podstawie danych z Wikipedii. O wcześniejszym projekcie także pisałem na moim blogu. Jeżeli temat Was zainteresował, zachęcam do zapoznania się ze wcześniejszym projektem.

Artykuł Film przedstawiający wojny i bitwy na przestrzeni ostatnich 4500 lat pochodzi z serwisu Eloblog.

„Jak czytać zamki” Malcolm Hislop – Recenzja

„Jak czytać zamki” Malcolma Hislopa to ilustrowany przewodnik po zamkowej architekturze. Autor w swojej książce prowadzi czytelnika po meandrach architektury obronnej. Pozycja wydana jest w formie bogato ilustrowanego przewodnika. Podzielona jest na dwie główne części. Pierwsza część związana jest z podstawowymi informacjami o zamkach. Natomiast droga część zawiera liczne podrozdziały poświęcone głównym elementom średniowiecznych wartowni, takim jak: donżony, wieże, mury, barbakany itp. Liczne szkice, grafiki i przekroje mają pomóc czytelnikowi lepiej zrozumieć funkcje i sposób budowy poszczególnych elementów. A także to, jak zmieniały się one na przestrzeni wieków. W książce nie znajdziemy żadnych tradycyjnych zdjęć. Wszystko zilustrowane jest za pomocą specjalnie do tego celu przygotowanych rysunków.

Przykład jednej ze stron książki „Jak czytać zamki” Malcolma Hislopa

Autor książki skupia się na poszczególnych elementach z jakich zbudowany jest typowy średniowieczny zamek. Każdy zamek jest w zasadzie odrębną, niepowtarzającą się budowlą, jednak składającą się z pewnych powtarzalnych elementów. Zaczynając od tak podstawowych części jak zamkowe mury, wieże, budowle bramne, skończywszy na hurdycjach, krenelażach czy oknach strzelniczych. Malcolm Hislop opisuje te wszystkie elementy, wskazując ich przeznaczenie, a także to jak zmieniały się pod wpływem mody czy rozwoju sztuki wojennej. Wszystko to oczywiście podparte jest konkretnymi przykładami zachowanych do dziś obiektów. Jasno, przejrzyście i klarownie. Kiedy następnym razem będziemy zwiedzali kolejny zamek, będziemy w stanie wskazać niektóre z jego fragmentów,  nazwać je i określić ich konkretną funkcję. Zamkowe ruiny staną się dla nas trochę bardziej czytelne i zrozumiałe.

Jak wszystkie tego typu zachodnie publikacje autor przytacza głównie przykłady zachodnioeuropejskich zamków. W przeważającej większości są to obiekty z obszaru współczesnej Francji i Anglii. W przewodniku znajdziemy również warownie z Włoch, Niemiec czy Bliskiego Wschodu (tzw. zamki krzyżowców). Brak przykładów zamków z Polski (z wyjątkiem dwóch obiektów) sprawia, że książka może być trochę trudna w odbiorze dla polskiego czytelnika. Pomimo tego polecam ją każdemu miłośnikowi średniowiecznych warowni.

Tytuł: Jak czytać zamki. Krótki kurs wiedzy o fortyfikacjach
Autor: Malcolm Hislop
Rok polskiego wydania: 2018
Moja ocena: ★★★★☆

„Jak czytać zamki. Krótki kurs wiedzy o fortyfikacjach” Malcolm Hislop

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Jak czytać zamki” Malcolm Hislop

Artykuł „Jak czytać zamki” Malcolm Hislop pochodzi z serwisu Eloblog.

Historia i rozwój myśliwców odrzutowych

Jeden z użytkowników niezastąpionego Reddita (o nicku numante) przygotował niezwykle ciekawe zestawienie przedstawiające historię i rozwój myśliwców odrzutowych na świecie. Zestawienie podzielone jest na trzy grafiki. Jedna grafika poświęcona jest myśliwcom odrzutowym w Stanach Zjednoczonych, druga w Związku Radzieckim (a po rozpadzie – Federacji Rosyjskiej), a trzecia ogólnie krajom Europy. Każda grafika przedstawia kolejne generacje maszyn wprowadzanych do uzbrojenia sił powietrznych tych krajów. Od pierwszych samolotów odrzutowych takich jak sowiecki Jak-15, amerykański P-59 czy brytyjski Gloster Meteor, poprzez samoloty, które królowały na niebie w czasach zimnej wojny, skończywszy na ostatniej piątej generacji maszyn. Nie mogło również zabraknąć pierwszego odrzutowego myśliwca, który brał udział w walkach powietrznych jeszcze w czasie II wojny światowej. Mam tu na myśli słynnego niemieckiego Messerschmitta Me 262, produkowanego na potrzeby Luftwaffe. Oczywiście najbardziej gwałtowny rozwój przypadł na okres tzw. zimnej wojny, kiedy to dwie strony intensywnie pracowały nad rozwojem swoich sił powietrznych. Ostatnia piąta generacja myśliwców odrzutowych to takie maszyny jak amerykański F-35 czy rosyjski Su-57. Na grafikach po kolei przechodzimy od najstarszych do najnowszych samolotów.

Historia i rozwój myśliwców w USA – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie USA – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w ZSRR (Rosja) – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie ZSRR (Rosja) – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w Europie – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie Europa – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Artykuł Historia i rozwój myśliwców odrzutowych na kilku grafikach pochodzi z serwisu Eloblog.

„Życie w średniowiecznym zamku” Frances Gies, Joseph Gies – Recenzja

Widzieliście ich zapewne wiele. Zamki, zamczyska, romantyczne ruiny. Na terenie Europy, a także Polski, zachowało się wiele średniowiecznych warowni. W różnym stanie. Niektóre przebudowywane, modernizowane, dotrwały do naszych czasów w dobrym stanie. Po inny zaś pozostały tylko nieliczne fragmenty murów. Ale jak tak naprawdę wyglądało codzienne życie na średniowiecznym zamku? Co było powodem jego budowy? Co było powinnością pana zamku, a co służby? Do czego służyły poszczególne pomieszczenia? I wreszcie, co doprowadziło do kresu funkcjonowania zamków na terenie Europy? Na te wszystkie pytania próbuje odpowiedzieć para amerykańskich historyków Frances i Joseph Gies. Autorzy książki w prosty i przystępny sposób tłumaczą jak dawniej toczyło się życie na prawdziwej średniowiecznej warowni.

Największym mankamentem książki jest jej geograficzne osadzenie w Europie Zachodniej. Autorzy opisują życie w zamku z perspektywy warowni budowanych w Anglii i Normandii. Głównym tłem do opowieści w książce jest Zamek Chepstow położony w południowo-wschodniej Walii. To sprawia, że ciężko odnieść niektóre wydarzenia i elementy do losów zamków na terenie Polski czy Niemiec. Mam tu na myśli kwestię anglosaskich miar, różnice w tytułach szlacheckich, czy choćby trendy w budownictwie obronnym, które do naszych terenów Europy docierały ze znacznym opóźnieniem. To sprawia, że książka dla polskiego odbiorcy może wydawać się oderwana od losów naszych zamków.

Tytuł: Życie w średniowiecznym zamku
Autor: Frances Gies, Joseph Gies
Rok polskiego wydania: 2017
Moja ocena: ★★★☆☆

„Życie w średniowiecznym zamku” Frances Gies, Joseph Gies

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Życie w średniowiecznym zamku” Frances Gies, Joseph Gies

Artykuł „Życie w średniowiecznym zamku” Frances Gies, Joseph Gies pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa zanieczyszczenia światłem

Światło, tak samo jak każdy inny aspekt działalności człowieka i jego wpływu na przyrodę, może być problemem. Oświetlone budynki, rozświetlone galerie handlowe, podświetlone billboardy, mnogość ulicznych lamp. To nieodzowne elementy miejskiego nocnego krajobrazu. Przeciętny mieszkaniec miasta nie wie już jak wygląda prawdziwie czarne nocne niebo. Nadmierna emisja światła może być formą zanieczyszczenia naturalnego środowiska. Poniżej przedstawiam interaktywną mapę zanieczyszczenia światłem. Obraz składa się z podstawowej warstwy map Microsoft Bing, na którą naniesiono warstwę danych obrazujących stopień emisji sztucznego światła. Dane pogrupowane są latami w oddzielnych warstwach. Obszary najbardziej narażone na emisję światła zaznaczone są kolorem białym, i dalej malejąco czerwonym, żółtym. Obszary wolne od światła zaznaczone są kolorem ciemnoszarym. Mapa obrazuje obszar całej Ziemi, ale polecam przyjrzeć się szczególnie Europie i oczywiście Polsce.

Mapa zanieczyszczenia światłem Europy – Źródło: www.lightpollutionmap.info

A tak prezentuje się obszar naszego kraju.

Obszary Polski zanieczyszczone światłem – Źródło: www.lightpollutionmap.info

Cała interaktywna mapa dostępna jest na stronie: www.lightpollutionmap.info

Obszary wolne od zanieczyszczenia światłem w Polsce

Niemalże całe nocne niebo nad obszarem Polski zanieczyszczone jest sztucznym światłem. Są jednak obszary pozytywnie wyróżniające się na tym tle, na których wciąż możemy dostrzec prawdziwie czarne niebo. Przede wszystkim rzuca się w oczy fragment Bieszczad, na szczęście wciąż jeszcze słabo przekształconych i zaludnionych przez człowieka.

Bieszczady, obszar nieskażony światłem – Park Gwiezdnego Nieba „Bieszczady”

Funkcję tzw. parku ciemnego nieba pełni również częściowo teren Gór Izerskich. Chociaż położony jest w Sudetach, obszarze mocno przekształconym przez człowieka, wciąż pozostaje stosunkowo odseparowany od większych miejscowości. Obszary wolne od sztucznego światła występują zwłaszcza w okolicach Hali Izerskiej, schroniska Orle i czeskiej Jizerki.

Góry Izerskie – Izerski Park Ciemnego Nieba

Na mapie Polski również rzuca się w oczy obszar wokół Drawieńskiego Parku Narodowego.

Nieskażone sztucznym światłem obszary wokół Drawieńskiego Parku Narodowego

Artykuł Mapa zanieczyszczenia światłem pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych

Mapa przedstawia ważniejsze średniowieczne szlaki handlowe na obszarze Europy, Afryki Północnej i Azji w XI i XII wieku. Autor mapy pisze, że zaprezentowana sieć szlaków przedstawia główne kierunki handlu w czasach po upadku Wikingów, ale jeszcze przed powstaniem Hanzy i rozwojem imperium mongolskiego. Mapa obrazuje również sytuację jaka miała miejsce jeszcze przed tym, jak Portugalczyk Bartolomeu Dias opłynął Przylądek Dobrej Nadziei. Jest to już czwarte wydanie mapy średniowiecznych szlaków handlowych, uwzględniające wprowadzenie poprawek wcześniej zgłoszonych błędów. Oczywiście, jak przy każdej tego typu rozległej obszarowo pracy, mogą wciąż pojawiać się błędy i nieścisłości.

Mapa szlaków handlowych w średniowieczu – Autor: Martin Mansson

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych w Europie – Autor: Martin Mansson

Mapa w formie interaktywnej dostępna jest pod tym linkiem.

Więcej na temat mapy autor pisze w anglojęzycznym poście dołączonym do mapy.

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych – Przybliżenie na współczesny obszar Niemiec i Polski

Na zaprezentowanej mapie przez współczesne terytorium Polski przebiega tzw. droga Via Regia, która biegła od Zgorzelca, przez Wrocław, Kraków i dalej w kierunku na Ruś. Mapa uwzględnia również szlak handlowy o charakterze południkowym, biegnący od Gdańska w kierunku na południe. Szlak ten dalej przebiegał przez Bramę Morawską, która stanowiła naturalne przejście pomiędzy Sudetami i Karpatami.

Artykuł Mapa średniowiecznych szlaków handlowych pochodzi z serwisu Eloblog.