15 lat Google Maps w Polsce

W lutym br. obchodziliśmy 15. rocznicę uruchomienia w Polsce usługi Google Maps. Przeglądając portfolio usług amerykańskiego giganta technologicznego można śmiało stwierdzić, że Google Maps należy do jednych z najbardziej udanych. Mapy Google poniekąd zrewolucjonizowały sposób w jaki się przemieszczamy i poszukujemy informacji o otaczającym nas świecie. Z powodzeniem aplikacje mobilne Google Maps zastąpiły już klasyczne nawigacje samochodowe. Od samego początku Google Maps były intensywnie rozwijane, dodawano nowe i rozwijano już istniejące narzędzia, jak warstwy satelitarne czy funkcje Street View. Dziś Google chwali się, że na całym świecie ich map używa już ponad miliard użytkowników!

Najlepsze atrakcje, czyli Złote Pinezki Google Maps

Google Maps to nie tylko mapy i nawigacja, to również w pewnym sensie portal społecznościowy, na którym użytkownicy map oceniają odwiedzone miejsce, dodają opinie i zdjęcia. Z okazji rocznicy Google wyłoniło 16 najlepszych atrakcji turystycznych w Polsce, po jednym w każdym województwie. Kryterium wyboru były oceny wystawione przez użytkowników Google Maps – ilość ocen i ich wysokość. Tak oto Google pisze o na swoim blogu o wyborze laureatów:

„Złota Pinezka to wyróżnienie dla najbardziej docenionych przez Was miejsc w całej Polsce. W każdym województwie wybraliśmy najwyżej ocenianą atrakcję turystyczną z grupy 5 miejsc o największej liczbie zgromadzonych ocen.”

Lista najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

• Województwo pomorskie – Zamek w Malborku
• Województwo zachodniopomorskie – Wały Chrobrego
• Województwo warmińsko-mazurskie – Mosty w Stańczykach
• Województwo podlaskie – Pałac Branickich
• Województwo kujawsko-pomorskie – Żywe Muzeum Piernika
• Województwo dolnośląskie – ZOO Wrocław Afrykarium
• Województwo lubelskie – Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
• Województwo świętokrzyskie – Instytucja Kultury Zamek Krzyżtopór w Ujeździe
• Województwo małopolskie – Zamek Królewski na Wawelu
• Województwo łódzkie – Pasaż Róży
• Województwo wielkopolskie – Park Cytadela
• Województwo podkarpackie – Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
• Województwo śląskie – Kopalnia Guido
• Województwo opolskie – Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera
• Województwo mazowieckie – Łazienki Królewskie
• Województwo lubuskie – Międzyrzecki Rejon Umocniony – Muzeum Fortyfikacji i Nietoperzy w Pniewie

Mapa najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

Artykuł Najlepsze atrakcje w każdym województwie wg użytkowników Google Maps pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

To już kolejna, trzecia część z serii ukrytych miejsc, które można zobaczyć na mapach LIDAR. Mijają kolejne miesiące odkąd warstwa LIDAR jest dostępna na Geoportalu. Dzięki niej niemal co miesiąc pojawiają się informacje o rożnych nowych odkryciach. A to kolejne wczesnośredniowieczne grodzisko, a to znowu ślady uskoku tektonicznego lub zabudowań zapomnianej fabryki. Z pewnością LIDAR pomógł już wielu poszukiwaczom i naukowcom. Jeżeli ktoś jeszcze nie spotkał się z tą technologią, zapraszam do mojego artykułu pt. Zostań Odkrywcą Zaginionych Miejsc. Na samym dole na mapie są zaznaczone punkty z wygenerowanymi linkami do Geoportalu dla każdego z opisanych miejsc.

1. Tajna fabryka amunicji w Kamiennej Górze

W lasach Antonówki nieopodal Kamiennej Góry, Niemcy podczas wojny zorganizowali fabrykę amunicji. Fabryka położona była w zalesionym terenie zwanym po niemiecku „Antonienwald”. Jak mówią mieszkańcy, oficjalnie produkowano w niej makaron. Nieoficjalnie amunicję, o czym mogą świadczyć znajdowane tu pozostałości zapalników A.Z. 23. Po wojnie teren ten został zajęty przez Rosjan, którzy „oczyścili” go z przydatnej infrastruktury i wyposażenia. Stąd w świadomości mieszkańców funkcjonuje również określenie „Ruski Las”. Obecnie po fabryce pozostały tylko ruiny, ślady fundamentów, porozbijane cegły, gdzieniegdzie podziemne kanały technologiczne. Z góry las wygląda na zwyczajny, ale prawdziwe jego oblicze można zobaczyć dopiero na obrazie LIDAR. Więcej na temat tajemnic Kamiennej Góry można przeczytać w tym artykule.

Fabryka amunicji w Kamiennej Górze – Ślady licznych zabudowań i nasypów kolejki – Źródło: Geoportal

Pozostałości fabryki amunicji w Kamiennej Górze

2. Stanowisko niemieckiego superdziała „Dora”

W czasie II Wojny Światowej na poligonie koło Rügenwalde, dzisiejsze Darłowo, Niemcy testowali superdziało o kalibrze 800 mm. Było to ogromnych rozmiarów działo kolejowe Schwerer Gustav o masie 1350 ton (sic!), które niemieccy żołnierz ochrzcili nazwą „Dora”. Pierwotnie budowa działa była planowana w związku z inwazją na Francję. Dora miała niszczyć umocnienia Linii Maginota. Opóźnienia w budowie sprawiły jednak, że nigdy nie wzięła udziału w kampanii francuskiej. Według informacji zawartych na Wikimapii to właśnie w tym miejscu zaznaczonym poniżej miało się znajdować stanowisko superdziała. Prawdopodobnie, gdyż pewności nie ma.

Stanowisko niemieckiego superdziała „Dora” – Źródło: Geoportal

Działo kolejowe „Dora”, w środku A. Hitler, po prawej A. Speer

3. Piramidy grobowce w Wietrzychowicach

Na Kujawach znajdują się megalityczne grobowce zwane powszechnie polskimi piramidami. Choć określenie to wydaje mi się zbyt na wyrost, to bez wątpienia należą one do jednych z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce. Grobowce mają kształt nasypów w formie ogromnego podłużnego trójkąta. Stąd skojarzenie z piramidami. Na zdjęciach LIDAR można dostrzec owy trójkątny kształt. Jedno z takich skupisk piramid znajduje się koło wsi Wietrzychowice. Na obrazie zaznaczonych jest 5 obiektów, o różnym rozmiarze. Pochodzą one z epoki neolitu, ich powstanie datowane jest na przełom IV i III wieku p.n.e.

Piramidy w Wietrzychowicach – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Piramida w Wietrzychowicach – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Einsamer Schütze

4. Średniowieczne grodzisko koło Maniowa

W pobliżu Zalewu Mietkowskiego i wsi Maniów na Dolnym Śląsku znajduje się średniowieczne grodzisko. Dziś pozostałości osady są kompletnie porośnięte lasem. Tylko na jesiennych zdjęciach satelitarnych można dostrzec regularny kwadratowy kształt. Prawdziwy rozmiar i formę grodziska odkrywa przed nami dopiero obraz LIDAR. Jest ono sporych rozmiarów z wyraźnie zaznaczonymi wałami. Średnica wewnętrznych pierścieni to około 85-90 m. Zgodnie z tablicą umieszczoną na miejscu, grodzisko to powstało na przełomie XIII i XIV wieku. Więcej informacji i zdjęć można zobaczyć na Labiryntarium.

Średniowieczne grodzisko koło Maniowa – Źródło: Geoportal

Grodzisko Maniów – Źródło: Fotopolska.eu CC-BY-SA 3.0 – Foto: muzolph

5. Uskok tektoniczny na Roztoczu

Ponad miesiąc temu pojawiła się ciekawa informacja o zlokalizowaniu na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego uskoku tektonicznego. Już wcześniej dziwne nienaturalne zapadliska w ziemi budziły zaciekawienie naukowców. Jednakże ze względu na gęsty las porastający wzgórze trudno było odgadnąć ich naturę. Z pomocą przyszła technologia LIDAR, która to utwierdziła badaczy, że mają do czynienia z uskokiem tektonicznym. Co ciekawe, w przeszłości na tym terenie zaobserwowano aktywność sejsmiczną. W 1875 roku odnotowano wystąpienie trzęsienia ziemi w okolicach Hrubieszowa. Na załączonym obrazie uskok ma około 700 m długości, 20 m szerokości, a miejscami jego głębokość dochodzi do 2 m. Więcej na jego temat można przeczytać w tym artykule.

Uskok tektoniczny na Roztoczu – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

6. Wilczy Szaniec – Bunkry Hitlera

W Gierłoży na Mazurach znajduje się Wolfsschanze, czyli Wilczy Szaniec. Zespół obiektów spełniających w czasie II Wojny Światowej rolę Kwatery Głównej Hitlera – Führerhauptquartier. To właśnie tutaj 20 lipca 1944 roku pułkownik Claus von Stauffenberg dokonał nieudanego zamachu na życie Führera. Na Wilczy Szaniec składa się około 200 obiektów różnego typu ukrytych w lesie, kwatera zajmowała obszar około 200 ha. Prawdziwe miasteczko ukryte w mazurskich lasach. Do dziś na zdjęciach satelitarnych trudno dostrzec elementy zabudowań. Liczne pozostałości budowali Wilczego Szańca widać za to dobrze na obrazie LIDAR.

Zabudowania Wilczego Szańca – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Jeden ze schronów w Wilczym Szańcu – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Avi1111 dr. avishai teicher

7. Gigantyczne wydmy w Puszczy Bydgoskiej

W Polsce możemy spotkać liczne przypadki występowania wydm śródlądowych. W przeszłości formowały się one na skutek oddziaływania wiatru, zazwyczaj w okresie po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia. Jeden z tych regionów, gdzie występują wydmy śródlądowe w dużych ilościach, znajduje się w Puszczy Bydgoskiej koło Bydgoszczy. Wydmy porośnięte lasem z góry są praktycznie niewidoczne. Ich prawdziwy paraboliczny kształt przypominający wydmy można dostrzec dopiero na mapach LIDAR. Ponieważ na obszarze Polski zazwyczaj występuje zachodni kierunek wiatrów, ramiona wydm skierowane są na zachód.

Wydmy w Puszczy Bydgoskiej – Źródło: Geoportal

Szczyt wydmy w Puszczy Bydgoskiej – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Pit1233

8. Bunkry Linii Mołotowa

W pobliżu granicy z Ukrainą, nieopodal wsi Nowe Brusno, znajdują się schrony będące częścią radzieckich umocnień z czasów II Wojny Światowej. Budowa obiektów ruszyła w 1940 roku na nowo wytyczonej granicy między Związkiem Radzieckim i III Rzeszą, ustanowionej po rozbiorze Polski we wrześniu 1939 roku. Umocnienia zostały nazwane Linią Mołotowa, a ich budowa została przerwana w wyniku niemieckiej agresji w 1941 roku. Na gęsto zalesionym wzgórzu Hrebcianki znajduje się 6 ukrytych bunkrów i okalające je transzeje. Rozkład tych niezwykłych miejsc można dostrzec na obrazie LIDAR. Bunkry zaznaczone są strzałkami. Po więcej informacji na temat tego punktu oporu odsyłam do tego artykułu.

Bunkry Linii Mołotowa – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Schron Linii Mołotowa Hrebcianka – Foto: Mirosław Teterycz

9. Niedokończona kolonia Łagiewniki

W Łodzi w Lesie Łagiewnickim dzięki obrazowi LIDAR możemy dostrzec kształty niedokończonej kolonii, która powstawała tam w latach 30 ubiegłego wieku. Parcelacji lasu dokonał Wiliam Grossman. Zamierzał on wybudować kolonię zabudowaną domkami rodzinnymi w formie „miasta-ogordu”. Ówczesna prasa pisała, że Łagiewniki miały stać się „płucami” Łodzi. Budowy jednak ukończyć się nie udało. W lesie pozostały jednak wytyczone regularne drogi i zniwelowane tereny, które dziś zasłaniają korony drzew. Swoiste śledztwo w tej sprawie przeprowadził Olaf Wójtowicz, a jego wyniki opublikował na swoim Facebooku.

Niedokończona kolonia Łagiewniki – Źródło: Geoportal

Fragment artykułu z „Ilustrowanej Republiki” 26.04.1934 r. nr 113 – Źródło: Olaf Wójtowicz

10. Ślady dawnego górnictwa

W lasach pomiędzy Końskimi i Szydłowcem można doszukać się takich oto regularnie wystepujących struktur. To ślady dawnej działalności wydobywczej. Równo rozłożone wypukłe obiekty przypominające trochę „mini wulkany”, to tak naprawdę hałdy. W środku każdej z nich znajduje się punkt, który jest zapadniętym szybem. Ślady takiej działalności są bardzo powszechne w Polsce, zwłaszcza w okolicach Częstochowy. Na poniższym zrzucie obrazu LIDAR można dostrzec jeszcze jedną ciekawą rzecz. Przy hałdach na prawo i w górę rozciągają się porowate struktury, różniące się wyraźnie od pozostałych gładszych obszarów. To również ślady dawnej działalności górniczej, ale znacznie bardziej starszej. Ze względu na prymitywne metody, wcześniejsze górnictwo obejmowało tylko pokłady występujące tuż przy powierzchni ziemi.

Ślady dawnego Górnictwa – Źródło: Geoportal

Mapa 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

Zobacz także:

• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1
• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 2

Artykuł 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3 pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista rekordowych budowli i konstrukcji w Polsce

Moja kolejna lista rekordowych budowli powstała na podobnej zasadzie, jak część 1. Obiekty musiały być rekordowe pod jakimś względem architektonicznym, gabarytowym itp. Musiałby być też atrakcją turystyczną lub być obiektem dostępnym do obejrzenia. Lista poszeregowana chronologicznie, od najstarszych do najmłodszych obiektów.

1. Zamek krzyżacki w Malborku

Największy zamek w Polsce. Gotycki zespół zamkowy zajmujący obszar o powierzchni około 20 ha. Najstarszy obiekt z rekordowych budowli na tej liście. Wznoszony był w kilku etapach, od końca XIII do XV wieku, przez Zakon Krzyżacki. Obiekt jest wpisany na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na temat Malborka mówi się jeszcze, jako o największym zamku średniowiecznym na świecie, a także największej budowli z cegieł na świecie. Problem jednak w tym, że nie można nigdzie uzyskać żadnych konkretnych informacji. Po pierwsze, każdy chce być „tym największym”. Po drugie, nie wiadomo, jakie parametry uwzględniać do porównania. Kubaturę, obszar zajmowanej powierzchni, ilość metrów kwadratowych? Trudne pytanie. Zamek wraz z muzeum jest udostępniony do zwiedzania.

Zamek w Malborku – Autor: DerHexer Źródło: commons.wikimedia.org

2. Twierdza Modlin

Jedna z największych twierdz w Polsce wraz z najdłuższym budynkiem w Europie. Zespół umocnień położony jest u zbiegu rzek Wisły, Narwi i Wkry. Składa się z kilku elementów: cytadeli, umocnionych przedmieść i dwóch pierścieni fortów. Sam budynek kompleksu koszarów tzw. cytadeli ma 2 250 m długości. Budowa twierdzy rozpoczęła się na początku XIX wieku, wraz z decyzją Napoleona. W późniejszym okresie zostaje mocno rozbudowana przez Rosjan. Po I wojnie światowej zostaje przejęta przez Wojsko Polskie. W trakcie walk kampanii wrześniowej stanowi silny punkt obrony, podczas których ginie około 2 tys. polskich żołnierzy. Prawdziwy rozmiar Twierdzy Modlin możemy dostrzec dopiero na zdjęciach LIDAR, które zamieszam poniżej. Dodatkowo link do Geoportalu. Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie, Twierdzę Modlin można zwiedzać na dwa sposoby. Samodzielnie w obwodzie zewnętrznym lub z przewodnikiem.

Twierdza Modlin – Autor: Lawenda25 Źródło: commons.wikimedia.org

Twierdza Modlin na mapach LIDAR – Źródło: Geoportal

3. Ulica Piotrkowska w Łodzi

Najdłuższy deptak w Polsce i jednocześnie najważniejsza łódzka ulica. Łódź jest miastem stosunkowo młodym, które wykształciło się dopiero w ciągu ostatnich 200 lat. Głównie za sprawą przemysłu. Ponieważ miasto rozwijało się inaczej niż średniowieczne lokacje, nie wykształciło się w nim ścisłe centrum, na przykład związane z grodem. Łódź rozwijała się więc wzdłuż Piotrkowskiej. Ulica ta ma łącznie długość około 4 km. Część wybrukowana to około 1,8 km. Link do pomiarów na Geoportalu. Gdyby ulica Piotrkowska była oficjalnie deptakiem, mogłaby powalczyć o tytuł najdłuższego w Europie. Miano najdłuższego deptaka w Europie przypisuje się ulicy Strøget w Kopenhadze. Jednak kopenhaski deptak liczy 1,1 km, czyli mniej niż wybrukowana część ulicy Piotrkowskiej. Przy ulicy znajdują się liczne sklepy i piękne kamienice dawnych fabrykantów. To najbardziej reprezentacyjne miejsce w Łodzi.

Ulica Piotrkowska – Autor: Tomasz Kapczyński

Ulica Piotrkowska – Autor: Tomasz Kapczyński

4. Latarnia morska w Świnoujściu

Najwyższa latarnia morska w Polsce i jedna z najwyższych na świecie. Budowla ma 65 m wysokości i jest wykonana w całości z cegły. Na jej szczyt prowadzi 300 schodów. Latarnia została uruchomiona w roku 1857, a jej budowa trwała 3 lata. Przetrwała ponad 150 lat i dwie wojny światowe. Jednak ciężkie warunki atmosferyczne panujące w Świnoujściu sprawiły, że obiekt trzeba było kilka razy poddać remontowi. Obecnie latarnia jest udostępniona do zwiedzania przez turystów. Ta ważna atrakcja turystyczna Świnoujścia wciąż pełni swoje pierwotne zadanie. Zapewnia bezpieczeństwo żeglugi w tej części Morza Bałtyckiego.

Latarnia w Świnoujściu – Autor: sebdok Źródło: commons.wikimedia.org

Widok z latarni na ujście Świny – Autor: Endymion2000 Źródło: commons.wikimedia.org

5. Mosty w Stańczykach

O mostach w Stańczykach mówi się jako o najwyższych mostach kolejowych w Polsce. Według różnych źródeł mają około 31-36 m wysokości i 180 m długości. Mosty często nazywane są również Akweduktami Puszczy Rominckiej, ze względu na swoje podobieństwo do kształtów rzymskich akweduktów. Oczywiście w sensie architektonicznym i pełnionej funkcji nie są akweduktami. Mosty budowano z odstępami w latach 1912-1918. To najbardziej zagadkowe z rekordowych budowli, ponieważ ich przeznaczenie wciąż nie jest do końca poznane. Wobec zmieniającej się sytuacji geopolitycznej w regionie po I wojnie światowej, linie kolejową położono tylko na jednym moście. W roku 1945 linia została rozebrana przez Armię Czerwoną. Od tego czasu mosty są tylko atrakcją turystyczną. Obecnie teren jest własnością prywatną, ale udostępniony jest do zwiedzania.

Mosty w Stańczykach – Autor: Honza Groh (Jagro) Źródło: commons.wikimedia.org

Mosty w Stańczykach – Autor: Honza Groh (Jagro) Źródło: commons.wikimedia.org

6. Międzyrzecki Rejon Umocniony

MRU to największy kompleks fortyfikacji i podziemi o pochodzeniu militarnym w Polsce. Ten ogromny system bunkrów budowany był przez Niemców głównie w latach 30-tych XX wieku. Planowany kompleks nigdy nie został ukończony. Podczas ofensywy Armii Czerwonej w 1945 roku nie odegrał żadnej znaczącej roli. Łączną długość podziemnych korytarzy szacuje się na około 32-35 km. Część naziemną tworzą liczne Panzerwerki, grupy warowne, kopuły strzeleckie, zapory przeciwpancerne itp. Niektóre naziemne bunkry połączone są z głównym systemem podziemi, inne umiejscowione są samodzielnie. Schemat centralnego odcinka MRU możemy zobaczyć pod tym linkiem. Część kompleksu udostępniona jest do zwiedzania. Trasy turystyczne MRU można zwiedzać koło miejscowości Pniewo oraz w okolicach tzw. Pętli Boryszyńskiej.

Schron bojowy PzW nr 715 – Autor: Maciej Hajnos Źródło: bunkrowo.pl

Kopuły, stanowiska bojowe MRU – Autor: Shilton77 Źródło: commons.wikimedia.org

7. Maszt radiowo-telewizyjny w Mysłowicach

Najwyższa budowla i konstrukcja w Polsce. Maszt RTCN Katowice/Kosztowy to konstrukcja o wysokości 358 m, zbudowana w roku 1973. Obecnie jest to numer jeden, pod względem wysokości, z rekordowych budowli w Polsce. Wcześniej tytuł ten posiadał maszt radiowy w Konstantynowie, który miał rekordowe 646 m wysokości. W momencie wybudowania maszt w Konstantynowie był najwyższą konstrukcją na świecie. Niestety uległ zawaleniu w roku 1991, a jego pozycję najwyższej budowli w Polsce przejął obiekt w Mysłowicach. Na maszcie RTCN Katowice/Kosztowy znajdują się między innymi nadajniki radiowe, telewizyjne i telefonii komórkowej. Terenu, na którym zamontowany jest maszt, nie można zwiedzać. Tym bardziej wspinać się na konstrukcję. Możliwe jest tylko obejrzenie masztu z daleka.

8. Pomnik Jezusa Chrystusa w Świebodzinie

Największy pomnik Jezusa Chrystusa na świecie. Sama figura ma wysokość 33 metrów, które mają symbolizować 33 lata życia Jezusa. Pomnik umieszczony jest na kopcu o wysokości 16 m, a głowa figury zakończona jest 3 m koroną. Łączna wysokość konstrukcji to ponad 52 m. Masę konstrukcji szacuje się na około 440 ton. Świebodzicki pomnik jest wyższy o 3 m od figury Chrystusa w Rio de Janeiro w Brazylii. Zakończenie budowy monumentalnego pomnika nastąpiło w roku 2010. Ta jedna z najbardziej kontrowersyjnych rekordowych budowli w Polsce, szybko stała się dużą atrakcją turystyczną. Pomnik wyraźnie góruje na Świebodzinem i jest łatwy do zauważania już z drogi. Wstęp na kopiec pod figurą jest wolny.

Pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie – Autor: Dolny Śląsk Fotografie

Pomnik Chrystusa w Świebodzinie – Autor: Halina Gniewkowska-Gniadek

9. Most autostradowy pod Grudziądzem

O tym moście autostradowym mówi się, jako o najdłuższym moście w Polsce. Choć to zależy od sposobu liczenia wymiarów. Most pod Grudziądzem jest częścią autostrady A1 i łączy on oba brzegi Wisły. Most główny posiada 400 m długości, a dwie estakady dojazdowe mają po 995 m i 563 m długości. Najdłuższe przęsło nad Wisłą ma wymiary 180 m. Razem długość przeprawy wynosi 1,9 km. Most zbudowano w latach 2009-2011. Początkowe plany przeprawy w tym miejscu, przewidywały budowę mostu podwieszanego z dwoma ogromnymi pylonami. Koncepcja ta została jednak odrzucona, ze względu na kwestię ochrony przelatujących ptaków. Wielkość przeprawy jest najlepiej widoczna z góry. Żeby zobaczyć ten obiekt, można pokonać trasę autostrady lub podejść w rejon brzegu Wisły.

Most autostradowy pod Grudziądzem – Autor: Dalu84 Źródło: commons.wikimedia.org

10. Afrykarium we Wrocławiu

Największe oceanarium i akwarium w Polsce. Łącznie w basenach, rurach, odstojnikach i filtrach zgromadzonych jest 15 mln litrów wody. To tyle ile mieści 6 basenów olimpijskich albo ponad 63 mln filiżanek kawy. Sama woda ma masę 15 tys. ton. Największe zbiorniki to basen kotików 3,6 mln litrów oraz basen rekinów 3,1 mln litrów. Niektóre zbiorniki wymagają specjalnego zasolenia. Do tego celu w basenie imitującym Morze Czerwone zużywa się 140 ton soli. Afrykarium należy do wrocławskiego zoo. Obiekt został otwarty jesienią 2014 roku, stając się szybko ogromnie popularną atrakcją. Budowa obiektu trwała 2 lata. To najmłodszy z rekordowych obiektów na mojej liście.

Podwodny tunel w Afrykarium – Autor: Lower Silesia Źródło: commons.wikimedia.org

Afrykarium we Wrocławiu – Lista rekordowych budowli w Polsce

Na koniec tej listy rekordowych budowli i konstrukcji w Polsce, zamieszczam jeszcze raz wszystkie obiekty na jednej mapie. Zachęcam do pozostawienia w komentarzach Waszych ulubionych rekordowych miejsc. Albo takich, których nie uwzględniłem na mojej liście, a które uważacie, że są godne uwagi.

Zobacz także: 10 rekordowych budowli w Polsce cz. 1

Artykuł 10 rekordowych budowli w Polsce cz. 2 pochodzi z serwisu Eloblog.

W kwestii przypomnienia, o technologii LIDAR pisałem w jednym z moich poprzednich artykułów. Zachęcam do zapoznania się z nim i odkrywania miejsc we własnej okolicy.

Lista ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

Tymczasem postanowiłem przygotować zestawienie 10 niezwykłych miejsc w Polsce. Miejsc ukrytych zazwyczaj w lasach, na zboczach, pod warstwą ziemi, które możemy dostrzec właśnie dzięki technologii LIDAR. Niektóre z nich są już znane i popularne, ale dzięki nowym technologiom możemy przyjrzeć się im na nowo, tym razem z powietrza. Jedno z miejsc w zestawieniu zostało odkryte tylko dzięki zastosowaniu skaningu laserowego.

Lista niezwykłych miejsc w Polsce na mapach LIDAR

Lista 10 niezwykłych miejsc w Polsce uszeregowane jest chronologicznie, ze względu na ich wiek. Od najstarszych znalezisk do współczesnych. Na zdjęciach po lewej stronie jest mapa obrazu LIDAR, po prawej zdjęcie lotnicze lub satelitarne. Na końcu artykułu na mapie zaznaczam jeszcze raz te same miejsca wraz z dokładnymi linkami do Geoportalu.

1. Krzemionki Opatowskie – Prehistoryczne kopalnie

Najstarsze znalezisko z niezwykłych miejsc w Polsce w moim zestawieniu, bo pochodzące aż z epoki neolitu. W tym miejscu, w latach około 3900-1600 p.n.e., pradawne ludy wydobywały krzemień pasiasty. Krzemień był głównym surowcem wykorzystywanym do produkcji narzędzi w tamtym okresie. Ten z Krzemionek był nie tylko wykorzystywany przez miejscową ludność, ale i eksportowany nawet na odległość ponad 600 km. Po zakończeniu wydobycia miejsca eksploatacji porósł las. Dzięki temu przetrwały one do naszych czasów.

Krzemionki Opatowskie – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

2. Cmentarzysko kurhanowe w Dąbrowie

Kurhany to w skrócie mogiły w kształcie kopca. Na tym obszarze wzdłuż Odry znajduje się kilkadziesiąt cmentarzysk kurhanowych pochodzących z epoki brązu. Związane są one z aktywnością kultury łużyckiej na tym terenie. Jedne z takich cmentarzysk położone jest niedaleko wsi Dąbrowa koło Zielonej Góry. Znajduje się na cyplu nad brzegiem Odry, w miejscu nieprzypadkowo trudno dostępnym. Naliczono tutaj 55 kurhanów, które są wyraźnie widoczne, jako punkty na mapach LIDAR. Większości z nich to groby ciałopalne. Znajdowały się w nich przepalone ludzkie kości wraz z naczyniami ceramicznymi. Więcej na temat cmentarzysk kurhanowych na tym regionie możemy przeczytać w tym artykule.

Cmentarzysko kurhanowe – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

3. Wczesnośredniowieczne słowiańskie grodzisko

Grodzisko położone jest we wsi Chodlik na Lubelszczyźnie. Prowadzone tutaj prace archeologiczne i badania ustaliły, że czasy świetności tego grodziska przypadały na okres od VIII do X wieku. Funkcjonowało więc w okresie jeszcze przed powstaniem państwa polskiego. Na terenach wokół grodziska odkryto także wiele osad, pozostałości wczesnośredniowiecznych domów oraz fragmenty glinianych naczyń. Tutaj krzyżowało się wiele szlaków handlowych. Grodzisko mogło więc stanowić centrum większego regionu osadniczego położonego w dolinie rzeki Chodelki. Na mapach LIDAR wyraźnie widać zarysy sporej wielkości wałów obronnych. Więcej na temat tego miejsca możemy przeczytać na stronach misji archeologicznej.

Wczesnośredniowieczne grodzisko – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

4. Ślady dawnego górnictwa w Sudetach

Już od średniowiecza na obszarze Sudetów rozwijały się pierwsze formy górnictwa. W początkowym etapie stosowano tylko proste metody, wydobywając lub poszukując kamieni, minerałów i surowców tuż pod powierzchnią ziemi. Ślady tych działalności można spotkać w wielu rejonach Sudetów. Dziś porośnięte lasem zbocza skutecznie je zasłaniają. Dzięki technologii LIDAR jesteśmy w stanie odkryć te miejsca i dostrzec ich skalę. Tutaj poniżej zaznaczone są ślady wydobywania rudy żelaza. Leje ułożone są w jednej linii, tak jak wychodziła żyła kruszcowa.

Ślady dawnego górnictwa w Sudetach – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

5. Fortyfikacje twierdzy Srebrna Góra

Okazale prezentuje się pruska Twierdza Srebrna Góra, której budowę rozpoczęto w drugiej połowie XVIII wieku. Choć system fortyfikacji możemy dostrzec ze zwykłej mapy satelitarnej, to jednak jego prawdziwy rozmiar i zasięg widzimy dopiero po lotniczym skaningu. Zazwyczaj kojarzymy ją tylko z głównym donżonem, jednak jej zasięg jest znacznie większy, bo powiększony o kilka dodatkowych fortów. Doskonale widać sposób umiejscowienia fortyfikacji z wykorzystaniem potencjału górskiego terenu. To największa twierdza górska w Europie.

Fortyfikacje Twierdzy Srebrna Góra – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

6. Dawne stanowiska artylerii na Helu

Wśród lasów części Mierzei Helskiej poukrywane są pozostałości dawnego systemu fortyfikacji. Ich historia rozpoczyna się jeszcze przed II wojną światową, kiedy to władze Polski podjęły decyzję o budowie Rejonu Umocnionego Hel. Powstały wtedy różnego rodzaju stanowiska ogniowe. Po wojnie obszar ten był również wykorzystywany w celach militarny. Rozbudowie uległ także system fortyfikacji. Dziś ich pozostałości można zwiedzać i oglądać. Są również doskonale odwzorowane na mapie LIDAR.

Stanowiska artylerii na Helu – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

7. Bunkry Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego

Międzyrzecki Rejon Umocniony bez wątpienia należy do niezwykłych miejsc w Polsce. W skrócie popularnie zwany MRU, jest systemem niemieckich fortyfikacji budowanych głównie w latach 30-tych XX wieku. Ich zadaniem miała być ochrona wschodniej granicy III Rzeszy. Prac budowlanych nigdy do końca nie zrealizowano. MRU znane jest głównie ze swoich podziemi. To co zaznaczyłem na mapie to poukrywane w lesie panzerwerki (bunkry). Licząc od dołu cztery kolejne panzerwerki niepołączone z głównym systemem podziemi. Na samej górze dwa obiekty grupy warownej Schill połączone ze sobą podziemnym korytarzem. W trakcie ofensywy Armii Czerwonej w 1945 roku MRU nie odegrało żadnej znaczącej roli. Po wojnie wraz ze zmianą granic MRU znalazło się na terytorium Polski.

Międzyrzecki Rejon Umocniony – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

8. Ślady komór gazowych w Treblince

Choć miejsca, które zaznaczyłem są ledwo widoczne, to jednak są bardzo istotne. Stanową ślady po dawnych komorach gazowych w niemieckim obozie zagłady w Treblince. Przy wycofywaniu się Niemców z tego terenu, ślady zbrodniczej działalności, w tym komory gazowy, zostały zatarte. W 2014 roku przeprowadzono skanowanie tych terenów z wykorzystaniem technologii LIDAR. Na utworzonym obrazie pojawiło się kilka miejsc, które mogły być pozostałościami po komorach. Przeprowadzone prace archeologiczne w tych miejscach potwierdziły występowanie tych komór gazowych. Szacuje się, że w ciągu kilkunastu miesięcy funkcjonowania obozu, zostało tutaj zamordowanych około 900 tys. Żydów. Więcej na temat wspomnianych prac archeologicznych w Treblince z wykorzystaniem technologii LIDAR można zobaczyć na tym filmie dokumentalnym.

Ślady komór gazowych w Treblince – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

9. Składnica sprzętu wojskowego Gałkówek

Jak podaje Wikimapia, w tym miejscu w latach 1967-2000 funkcjonowała 1. Centralna Składnica Sprzętu Czołgowo-Samochodowego. Przed II wojną światową przechowywano tutaj także uzbrojenie i amunicję dla Armii Łódź. Te liczne leje rozsiane regularnie po lesie to prawdopodobnie miejsca składowania lub przeładunku uzbrojenia i amunicji. Wały miały służyć zminimalizowaniu skutków przypadkowego wybuchu. Widać wyraźnie drogi dojazdowe dla pojazdów, a w samym lesie poukrywanych jest jeszcze kilka budynków.

Składnica sprzętu wojskowego Gałkówek – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

10. Ogromne osuwisko ziemi w Lachowicach

Do niezwykłych miejsc w Polsce na mapach LIDAR dołączam pozostałości po katastrofie geologicznej, która miała miejsce w gminie Lachowice. Ogromnych rozmiarów osuwisko ziemi powstało w roku 2001, w skutek intensywnych opadów i powodzi. Według relacji świadków, przesuwanie zbocza trwało 15 min. Zniszczeniu uległo kilka pobliskich domów. To jedna z największych tego typu katastrof w kraju, która ówcześnie stała się również sporym wydarzeniem medialnym. Po dziś dzień widać wyraźne ślady osuwiska.

Osuwisko ziemi w Lachowicach – Mapa LIDAR Źródło: Geoportal

Poniżej jeszcze raz cała lista 10 niezwykłych miejsc w Polsce na mapie, wraz z linkami do Geoportalu.

Podziękowania dla Grzegorza Bijaka, za pomoc w przygotowaniu materiału. Planuję również przygotować 2 część zestawienia. Zachęcam do uzupełniania mojej listy niezwykłych miejsc w Polsce, o swoje własne znaleziska na mapach LIDAR. Wrzucajcie zrzuty w komentarzach Nie zapomnijcie także wygenerować i dodać w komentarzu hiperłącza do Geoportalu lub podpisać gdzie znajduje się znalezisko.

Zobacz także:

• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 2
• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3

Artykuł 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1 pochodzi z serwisu Eloblog.

Stary film okraszony jest współczesnym zabawnym komentarze, dlatego zagnieżdżam go w tej formie, w jakiej znalazłem go na YouTube.

Łódź na starym filmie z 1912 roku

Jest rok 1912. Dwa lata przed wybuchem I wojny światowej. Łódź znajduje się jeszcze pod zaborem rosyjskim. Film został nakręcony podczas Wystawy Rzemieślniczo-Przemysłowej „Popierajmy Przemysł Krajowy”, zorganizowanej w ogrodzie przy ulicy Dzielnej. Obecnie jest to Park im. Stanisława Staszica. Oglądamy fragmenty Łodzi i twarze mieszkańców oraz gości przybyłych na wystawę. Materiał dokumentuje najważniejsze wydarzenia związane z wystawą, która miała miejsce w okresie między 17 lipca, a 17 października 1912 roku. Sam film powstał z inicjatywy dyrekcji łódzkiego kina „Luna”, które zostało otwarte w roku 1911 i znajdowało się przy ulicy Przejazd 1 (obecnie ulica Tuwima). Kino „Luna” miało na wystawie swój własny pawilon z normalną salą projekcyjną.

Łódź na starym filmie z 1912 roku

Kto ma ochotę zobaczyć Łódź na jeszcze jednym archiwalnym filmie, zapraszam do oglądania mojego zestawienia pod tytułem „Przedwojenna Polska na Starym Filmie”. Łódź pokazana jest tutaj od 2:48 minuty. Widać między innymi dworzec kolejowy Łódź Kaliska.

Artykuł Łódź na starym filmie z 1912 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Polska przed II wojną światową

Postanowiłem zebrać kilka filmów archiwalnych z przedwojennej Polski i złączyć je razem w jeden film. To kolejna podróż w czasie do świata, którego już nie ma. Głównymi wątkami w filmie są miasta oraz ludzie. II Rzeczypospolita Polska była krajem targanym dużymi problemami społecznymi, politycznymi i ekonomicznymi. Pomimo sporych problemów gospodarczych z kilku ziem zaborczych udało się stworzyć jeden organizm. Symbolem II RP jest przedwojenna Warszawa, nowoczesna i elegancja, aspirowała do miana „Paryża Wschodu”. Choć to już rzecz dyskusyjna. Dla mnie osobiście symbolem Warszawy z tamtego okresu jest wieżowiec Prudential. W tamtym czasie najwyższy budynek (66 m) w Polsce i drugi w Europie.

Wieżowiec Prudential w Warszawie – Polska przed II wojną światową na starym filmie

Jeżeli mówimy o Polsce przed II wojną światową nie mogło zabraknąć Wilna i Lwowa.

Pomnik Jana III Sobieskiego we Lwowie

Plac Katedralny w Wilnie

Nie mogło zabraknąć także innych dużych polskich miast: Łodzi, Poznania i Krakowa. Jedynym mniejszym miastem ujętym na filmie jest Toruń.

Panorama przemysłowej Łodzi

Opera Poznańska

Trębacz na Wieży Mariackiej w Krakowie

Brama Mostowa w Toruniu

Osiągnięcia II Rzeczypospolitej Polskiej

Pomimo młodego wieku państwa, udało się przeprowadzić kilka odważnych projektów. Dlatego postarałem się, aby na filmie nie zabrakło jednej ze sztandarowych inwestycji – Gdyni. Impulsem do gwałtownego rozwoju miasta była budowa portu i bazy Marynarki Wojennej. Z małej wioski Gdynia szybko przekształciła się w sporej wielkości miasto. Na końcu artykułu podaję (na rok 1931) stan 30 tys. ludności, jednak już w roku 1939 Gdynię zamieszkiwało 127 tys. osób. Na filmie przy porcie pokazany jest transatlantyk (chyba) MS Batory. Polska przed II wojną światową posiadała dwie tego typu bliźniacze konstrukcje.

Dworzec Morski w Gdyni

Prestiżową inwestycją II RP była także budowa kolei linowej na Kasprowy Wierch. Symbol ówczesnej polskiej myśli technicznej.

Wagonik – Kolej linowa na Kasprowy Wierch

Wojsko Polskie

Polska przed II wojną światową inwestowała spore środki finansowe w rozwój sił zbrojnych, które miały być gwarantem suwerenności kraju. Inwestycje w wojsko, zwłaszcza w nowoczesną broń pancerną i lotnictwo, wymagały sporych nakładów finansowych. Dla mało zamożnego kraju było to duże obciążenie, dlatego wdrażanie nowego wyposażenia do służby było mocno ograniczone. Na filmie pokazanych jest kilka nowoczesnych rozwiązań, czołg 7TP oraz PZL P-37 Łoś. Na samym końcu w powietrze podrywane są już trochę przestarzałe samoloty myśliwskie PZL P.11.

Czołg 7TP

Lotnicy i PZL P-37 Łoś

Samolot myśliwski PZL P.11

Pokazane na filmie

Lista miast pokazanych w pierwszej połowie filmu. Przy miastach podałem liczbę ludności według stanu na rok 1931. Miasta pokazane według kolejności w filmie.

1. Warszawa – 1 178 914 ludności
2. Kraków – 221 260 ludności
3. Lwów – 316 177 ludności
4. Wilno – 196 383 ludności
5. Łódź – 605 467 ludności
6. Poznań – 246 698 ludności
7. Toruń – 45 235 ludności
8. Gdynia – 30 210 ludności

Dodatkowe wątki pokazane w drugiej połowie filmu.

1. Podhale
2. Tatry
3. Społeczność Żydowska
4. Wojsko Polskie
5. Marynarka Wojenna
6. Lotnictwo

Artykuł Polska przed II wojną światową na starym filmie pochodzi z serwisu Eloblog.