Fabryka REIMAHG Walpersberg

Turyngia. Środkowe Niemcy. Miejscowość Kahla. To właśnie tutaj powstał jeden z najbardziej niezwykłych podziemnych zakładów zbrojeniowych w czasach II wojny światowej. Wykuty został w zboczach masywu Walpersberg, geograficznie położonego na południowym skraju Kotliny Turyńskiej. W 1944 roku Niemcy na bazie istniejących tu wyrobisk kopalni piasku rozpoczęli budowę zakładu zbrojeniowego, który miał produkować nowoczesne myśliwce odrzutowe Messerschmitt Me 262. Inicjatorem budowy zakładu REIMAHG był gauleiter Turyngii, Fritz Sauckel.

Obiekt znany jest pod trzeba nazwami-kryptonimami:

• REIMAHG – skrót od słów Reichsmarschall Hermann Göring, czyli marszałek Rzeszy Hermann Göring
• Kryptonim „Lachs” – czyli łosoś
• Walpersberg – od nazwy masywu górskiego

Na początku istniejące wyrobiska dawnej kopalni zostały powiększone, zaplanowano także wydrążenie nowych podziemi. Sercem obiektu miały być dwie duże podziemne hale montażowe, każda o długości 450 m i szerokości 15 m. Na zewnątrz zaplanowano budowę tzw. bunkrów produkcyjnych, w których następowałby ostateczny montaż samolotu. Najbardziej nowatorskim rozwiązaniem zastosowanym przy fabryce REIMAHG było wybudowanie na grzbiecie góry pasa startowego dla wyprodukowanych samolotów. Podłużny grzbiet masywu Walpersberg został ścięty i wyrównany, a na nim wybudowano pas o długości 1100 m i szerokości ponad 30 m. Z tego pasa miały startować gotowe samoloty. Docelowo obiekt miał produkować aż 1200 Messerschmittów miesięcznie, to jest 40 szt. dziennie.

Jeszcze nie w pełni gotowa fabryka rozpoczęła produkcję samolotów 21 lutego 1945 roku. Tego dnia z pasa startowego wystartował pierwszy wyprodukowany tutaj Messerschmitt Me 262. Szacuje się, że do końca wojny w obiekcie REIMAHG wyprodukowano od 20 do 30 tego typu samolotów. Niewiele. Bierzmy jednak pod uwagę, że była to końcówka wojny i że budowa zakładów nigdy nie została w pełni ukończona.

Podziękowania dla stowarzyszenia Geschichts- und Forschungsverein Walpersberg e.V., w szczególności dla Franziski Lange i Franka Süßenbacha, za pomoc w realizacji filmu, opiekę merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona stowarzyszenia – walpersberg.com

Podziękowania dla kopalni Kamsdorf, w szczególności dla naszej przewodniczki Katrin, za udostępnienie wyrobisk kopalni na potrzeby filmu, pomoc merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona kopalni – www.besucherbergwerk-kamsdorf.de

Artykuł REIMAHG – Tajne projekty III Rzeszy pochodzi z serwisu Eloblog.

Hanna Reitsch – Pilotka z Jeleniej Góry

Hanna Reitsch urodziła się 29 marca 1912 roku w Jeleniej Górze (niem. Hirschberg), w mieście położonym na Dolnym Śląsku u stóp Karkonoszy. Młoda Hanna wieku 19 lat zapisała się na pierwszy kurs pilotażu organizowany w szkole szybowcowej w Jeżowie Sudeckim (niem. Grunau). Swoje pierwsze kroki w lotniczym fachu stawiała na pobliskiej Górze Szybowcowej. Tak w wielkim skrócie rozpoczyna się życiorys jednej z najsłynniejszych pilotek w historii lotnictwa. Hanna Reitsch bez wątpienia była postacią nietuzinkową. Ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów silnikowych. Jako pilot doświadczalny miała okazję latać na najnowocześniejszych konstrukcjach swojej epoki. Choć w swoim lotniczym życiu posiadała dziesiątki osiągnięć i rekordów, to do historii przeszła przede wszystkim za sprawą jednego lotu. 26 kwietnia 1945 roku, wraz z generałem Ritterem von Greim, udało jej się wylądować małym samolotem Fieseler Storch w centrum oblężonego Berlina, a stamtąd przedostać wprost do bunkra Adolfa Hitlera. Powody tego lotu do dziś stanowią dużą zagadkę. Jej niezwykłe oddanie nazizmowi i III Rzeszy stanowiło jej drugą naturę. Choć nigdy nie była członkiem NSDAP, nigdy nie zreflektowała się nad swoimi poczynaniami i fanatycznym oddaniem dla narodowego socjalizmu. Hanna Reitsch jeszcze przed wybuchem wojny, jako pilot instytutu DFS, zaangażowana była w rozwój niemieckiego lotnictwa. Po wybuchu wojny aktywnie włączyła się w prace przy konstrukcjach stricte wojskowych. Pracując jako pilot testowy przy rozwoju nowych broni, bezpośrednio wspierała niemiecki przemysł wojskowy, który później wykorzystywany był do realizacji zbrodniczych planów III Rzeszy. Odznaczona przez niemieckie władze, wyniesiona na piedestał, stała się jedną z ikon nazistowskich Niemiec.

Po wojnie Reitsch dostała się do amerykańskiej niewoli, gdzie była przetrzymywana przez 15 miesięcy. Do latania wróciła dopiero w latach 50., startując w kolejnych zawodach i odnosząc kolejne sukcesy. Nigdy nie wyszła za mąż, nie posiadała dzieci. Zmarła 24 sierpnia 1979 roku, pochowana została na cmentarzu w Salzburgu.

Współpraca i materiały

Lektor: Tomasz Sikora
Zdjęcia z powietrza: Michał Jabłoński
Zdjęcia archiwalne: polska-org.pl i Bundesarchiv

Fragmenty wspomnień Hanny Reitsch czytała Joanna Łukaszewska, na podstawie autobiografii pilotki pt. „Latanie –moje życie”.

Specjalne podziękowania dla podziemnej trasy turystycznej PROJEKT ARADO w Kamiennej Górze, za udostępnienie podziemi, w których kręcona była część scen.

W filmie zostały wykorzystane fragmenty trzech filmów, na podstawie prawa cytatu, obrazujące sposób przedstawienia Hanny Reitsch w filmach fabularnych: „Operacja Kusza” (1965), „Hitler – ostatnie 10 dni” (1973) i „Upadek” (2004).

Bibliografia:
„Latanie – moje życie”, Hanna Reitsch
„Podniebnie loty Hanny Reitsch”, Dennis Piszkiewicz

Artykuł Hanna Reitsch – Pilot doświadczalny III Rzeszy z Jeleniej Góry pochodzi z serwisu Eloblog.

„Latanie – moje życie” Hanna Reitsch – Recenzja

Hanna Reitsch to postać wyjątkowa, budząca często skrajne emocje. Z jednej strony podkreśla się jej niezwykłe talenty i zasługi w lotnictwie. Jako pilot ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów silnikowych. Z drugiej zaś strony podkreśla się jej fanatyczne oddanie nazizmowi. Choć Hanna Reitsch nigdy nie była członkiem NSDAP to cechowało ją skrajne oddanie sprawom III Rzeszy. Jako pilot testowy pracowała przy rozwoju nowych broni, w tym nowoczesnych samolotów o napędzie odrzutowym i rakietowym. Do legendy przeszedł jej lot z kwietnia 1945 roku, kiedy to wraz z generałem Luftwaffe Ritterem von Greimem dostała się do bunkra Hitlera w oblężonym przez sowietów Berlinie. Prawdopodobnie była ostatnią osobą, która żywa opuściła bunkier wodza III Rzeszy. Jako trzecia kobieta w historii Niemiec została odznaczona przez Hitlera Żelaznym Krzyżem II klasy (1941 rok) i jako pierwsza kobieta I klasy (1944 rok). Hanna Reitsch urodziła się w Jeleniej Górze (niem. Hirschberg) na Dolnym Śląsku. Swoje pierwsze kroki w lotnictwie stawiała na Górze Szybowcowej w szkole szybownictwa w Jeżowie Sudeckim (niem. Grunau). Latała m.in. na popularnych szybowcach Grunau Baby, produkowanych właśnie w Jeżowie Sudeckim. W czasie wojny jako pilot testowy oblatywała m.in. rakietoplan Messerschmitt Me 163, a także załogową wersję latającej bomby V1.

Książka „Latanie – moje życie” to autobiografia Hanny Reitsch napisana po zakończeniu wojny. Książkę tę polecam przede wszystkim miłośnikom lotnictwa i historii II wojny światowej. Polecam ją również osobom zainteresowanym historią Dolnego Śląska, gdyż losy Reitsch nieodzownie związane są z jej rodzinną Jelenią Górą. Reitsch w swojej autobiografii opisuje swoje życie od czasów szkolnych, przez naukę latania w Jeżowie Sudeckim, aż do zakończenia II wojny światowej. Biografia kończy się na okresie, kiedy Reitsch po zakończeniu wojny przebywała jako jeniec w alianckiej niewoli. Książka w pierwszym wydaniu ukazała się już 1951 roku. Musiało minąć ponad pół wieku, kiedy jej przetłumaczona wersja pojawiła się na polskim rynku wydawniczym. Hanna Reitsch opisuje swoją historię w sposób bogaty i barwny, jednak w niektórych miejscach pomijając wydarzenia dla niej niewygodne. Czytając tę książkę należy pamiętać, iż napisana została przez osobę dawniej fanatycznie związaną z reżimem III Rzeszy. Przez co obarczona została pewnym specyficznym i bezrefleksyjnym sposobem myślenia. Sama w sobie pozostaje jednak niezwykle ciekawą lekturą życia – bądź co bądź – nietuzinkowej osoby, która poświęciła życie lataniu.

Tytuł: Latanie – moje życie
Autor: Hanna Reitsch
Rok polskiego wydania: 2006
Moja ocena: ★★★★☆

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Latanie – moje życie” Hanna Reitsch

Artykuł „Latanie – moje życie” Hanna Reitsch pochodzi z serwisu Eloblog.

Igo Etrich

Historię lotnictwa, związaną z Lubawką, napisał Ignaz Igo Etrich. Był to austriacki inżynier, który w 1910 roku w swoim, małym warsztacie w Wiener Neustadt zaprojektował samolot o oryginalnej konstrukcji. Skrzydła samolotu Etricha do złudzenia przypominały nasiona pewnego gatunku południowoamerykańskiej palmy, co z kolei miało duże znaczenie w zakresie aerodynamiki maszyny. Gdy samolot Austriaka został zbudowany, okazało się, że wygląda jak gołąb, dlatego właśnie tak „die Taube” nazwano go. Prototyp samolotu Gołąb po raz pierwszy wzniósł się w powietrze 30 kwietnia 1910 roku, a pół miesiąca później wykonano przelot pomiędzy Wiener Neustadt, a Wiedniem. Był to wielki sukces austriackiego konstruktora, co miało wpływ na rozwój jego kariery.

Fabryka samolotów Etrich-Taube w Lubawce

Warsztat w Wiener Neustadt szybko stał się za mały, a Etrich rozpoczął poszukiwania idealnego miejsca na budowę dużego ośrodka lotniczego, w którym miała rozpocząć się produkcja jego samolotów, a także powstać szkoła lotnicza. Najlepsze warunki do ulokowania takiego ośrodka lotniczego były w Liebau (dzisiaj Lubawka na Dolnym Śląsku) i to tam jeszcze w 1910 roku rozpoczęto budowę. Rok później lubawskie zakłady Etrich Flieger Werke GMBH rozpoczęły pracę produkcyjną. W Lubawce wyprodukowano samoloty m.in. dla armii austro-węgierskiej, które były wykorzystywane w trakcie I wojny światowej. Lubawskie samoloty Gołąb szybko zyskiwały na popularności i uznaniu w Europie, biorąc udział zawodach lotniczych i ustanawiając nowe rekordy. To prawdopodobnie samolot typu Gołąb po raz pierwszy w historii przeleciał nad Śnieżką.

Lubawski kompleks lotniczy znajdował się w pobliżu dzisiejszego stadionu miejskiego, a obecnie po obiektach fabrycznych nie ma już żadnych pozostałości. Obszar pasów startowych lotniska przy fabryce Etricha do dzisiaj jest niezalesiony, podobnie jak miało to miejsce ponad 100 lat temu, gdy startowały tutaj samoloty die Taube. Według archiwalnych fotografii lotnisko rozciągało się równolegle do torów kolejowych, którymi do dzisiaj można dojechać na teren Czech.

Po II wojnie światowej Polacy również korzystali z hangarów po produkcji lotniczej, zapoczątkowanej przez austriackiego inżyniera. W 1948 roku wznowiono w Lubawce produkcję samolotów. Tym razem były to szybowce pod oznaczeniem m.in. “Lub-1 ABC bis”. Szybowce takie jak te produkowane w Lubawce, można dzisiaj zobaczyć w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Lubawska produkcja szybowców zakończyła się w 1955 roku, a dzisiaj pionierska historia lotnictwa w tej okolicy zyskuje na popularności wśród turystów, odwiedzających region.

Artykuł Pionierska fabryka samolotów w Lubawce pochodzi z serwisu Eloblog.

Historia i rozwój myśliwców odrzutowych

Jeden z użytkowników niezastąpionego Reddita (o nicku numante) przygotował niezwykle ciekawe zestawienie przedstawiające historię i rozwój myśliwców odrzutowych na świecie. Zestawienie podzielone jest na trzy grafiki. Jedna grafika poświęcona jest myśliwcom odrzutowym w Stanach Zjednoczonych, druga w Związku Radzieckim (a po rozpadzie – Federacji Rosyjskiej), a trzecia ogólnie krajom Europy. Każda grafika przedstawia kolejne generacje maszyn wprowadzanych do uzbrojenia sił powietrznych tych krajów. Od pierwszych samolotów odrzutowych takich jak sowiecki Jak-15, amerykański P-59 czy brytyjski Gloster Meteor, poprzez samoloty, które królowały na niebie w czasach zimnej wojny, skończywszy na ostatniej piątej generacji maszyn. Nie mogło również zabraknąć pierwszego odrzutowego myśliwca, który brał udział w walkach powietrznych jeszcze w czasie II wojny światowej. Mam tu na myśli słynnego niemieckiego Messerschmitta Me 262, produkowanego na potrzeby Luftwaffe. Oczywiście najbardziej gwałtowny rozwój przypadł na okres tzw. zimnej wojny, kiedy to dwie strony intensywnie pracowały nad rozwojem swoich sił powietrznych. Ostatnia piąta generacja myśliwców odrzutowych to takie maszyny jak amerykański F-35 czy rosyjski Su-57. Na grafikach po kolei przechodzimy od najstarszych do najnowszych samolotów.

Historia i rozwój myśliwców w USA – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie USA – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w ZSRR (Rosja) – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie ZSRR (Rosja) – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w Europie – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie Europa – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Artykuł Historia i rozwój myśliwców odrzutowych na kilku grafikach pochodzi z serwisu Eloblog.

Muzeum Lotnictwa w Krakowie

W te wakacje spełniłem jedno z moim dawnych dziecięcych marzeń. Odwiedziłem Muzeum Lotnictwa w Krakowie. Wiem, może marzenie nie było zbyt wygórowane, ale jako dzieciak interesujący się lotnictwem wojskowym zawsze chciałem tu przyjechać. Jako młody chłopak sklejałem modele, jeździłem na pokazy lotnicze, ale nigdy nie odwiedziłem muzeum, które tak de facto powinien odwiedzić każdy fan lotnictwa. A to ze względu na niezwykle bogate zbiory statków powietrznych jakie posiada w swojej kolekcji Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Truizmem byłoby pisać, że znajdują się tutaj samoloty warte odwiedzenia. Jedyny ocalały z pożogi wojennej myśliwiec PZL P.11 to nie tylko bezcenny eksponat, ale i również symbol samotnej walki polskich lotników z niemieckim najeźdźcą we wrześniu 1939 roku. Brytyjski samolot myśliwski Spitfire to wręcz legenda II wojny światowej. Takie właśnie rarytasy znajdziemy w krakowskim muzeum. W zbiorach Muzeum Lotnictwa w Krakowie znajdziemy również przykłady polskiej myśli technicznej, jak już wspomniany PZL P.11, czy powojenne konstrukcje TS-11 Iskra i PZL I-22 Iryda. Oprócz eksponatów przedwojennych znajdziemy również masę samolotów z okresu tzw. zimnej wojny. Głownie oczywiście produkcji radzieckiej, gdyż takie maszyny wykorzystywało polskie powojenne lotnictwo. Oprócz samolotów spod znaku czerwonej gwiazdy znajdziemy również kilka ciekawych zachodnich konstrukcji.

Wejście do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Przed wejściem do muzeum samoloty polskiej konstrukcji TS-11 Iskra

Polski samolot myśliwski PZL P.11c, symbol obrony polskiego nieba w kampanii wrześniowej 1939 roku

Samolot myśliwski Supermarine Spitfire LF Mk.XVIE w barwach polskiego 308. Krakowskiego Dywizjonu Myśliwskiego

Niemiecki myśliwiec Messerschmitt Bf 109G-6

Duża część wystaw poświęcona jest historii lotnictwa, a ta nieodłącznie związana jest z losami I i II wojny światowej – Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

N wystawach znajdziemy również dawne umundurowanie…

…jak i współczesne kombinezony pilota

Samolot Lockheed F-104 Starfighter

Oprócz zabytków techniki lotniczej zgromadzonych w hangarach muzeum lotnictwa posiada również bogatą ekspozycję zorganizowaną na zewnątrz.

Część ekspozycji samolotów znajduje się na zewnątrz – Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Muzeum lotnictwa zlokalizowane na terenach dawnego lotniska

Samolot rozpoznawczy produkcji szwedzkiej SAAB AJSF-37 Viggen

Francuski samolot Dassault Mirage 5 BA

Amerykański samolot myśliwsko-bombowy F-105D Thunderchief, którym latał Amerykanin polskiego pochodzenia Donald Kutyna

Brytyjski samolot szturmowy pionowego startu i lądowania Harrier

Samolot myśliwski Lim-2 (MiG-15 Bis) – Radziecki samolot produkowany w Polsce na licencji

Samolot myśliwski Lim-5 (MiG-17)

Samolot produkcji radzieckiej MiG-21 Bis – MiGi-21 stanowiły dawniej trzon polskiego lotnictwa myśliwskiego

Samolot myśliwski MiG-21 MF

Samolot myśliwski MiG-29 UB (wersja szkolno-bojowa)

Samolot myśliwsko-bombowy Su-22 M4

Samolot polskiej konstrukcji PZL I-22 Iryda

Amerykańska konstrukcja DC-3 produkowana w ZSRR jako Li-2

Niemiecki samolot transportowy Junkers Ju-52

Informacje na temat zwiedzania muzeum znajdują się na stronie www.muzeumlotnictwa.pl.

Mapa Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Artykuł Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa nalotów przeprowadzonych przez RAF i UAAF w czasie ostatniej wojny światowej. Całość została zaprezentowana na kilkuminutowym filmie. Mam sporo wątpliwości, co do poprawności powyższej animacji. Na przykład, w którymś momencie na terenach północnej Francji możemy zobaczyć przeprowadzone naloty, w momencie kiedy tereny te zostały już wyzwolone spod niemieckiej okupacji. Według opisu z YouTube, dane uzyskane do stworzenia mapy zostały zaczerpnięte ze strony www.data.mil. Zapewne wszystkie naloty zostały naniesiony za pomocą skryptu, bez szczegółowego sprawdzania. To zawsze wpływa negatywnie na poprawność animacji. Odbiór psuje też trochę zaprezentowanie wszystkiego na mapie Europy ze współczesnym podziałem granic. Pomimo wszystko dodaję film, jako ciekawostkę wartą obejrzenia.

Jakiś czas temu spotkałem się z jeszcze jedną mapą nalotów przeprowadzonych przez RAF i USAAF. Dodaję ja poniżej, jako kolejną ciekawostkę. Mapa pojawiła się także na Reddicie. Dużo osób pisało w komentarzach w sieci, że nie uwzględnia ona nalotów, które miały miejsce w ich regionach. Do danych zaprezentowanych na poniższej interaktywnej mapie należy więc podchodzić z dużą ostrożnością. Podczas przeglądania może się również zacinać.

Mapa alianckich nalotów – Źródło: dlozeve.github.io/ww2-bombings

Powyższa interaktywna mapa alianckich nalotów jest dostępna pod tym linkiem.

Artykuł Animowana mapa alianckich nalotów z II wojny światowej pochodzi z serwisu Eloblog.

Armia Radziecka w Polsce

Zgodnie z umową podpisaną 23 października 1957 roku dotyczącą liczebności, rozmieszczenia i trybu dokonywania ruchów wojsk, liczebność PGWAR ustalono w przedziale od 62 do 66 tys. żołnierzy. W tej liczbie zawierało się 40 tys. dla wojsk lądowych, 17 tys. dla wojsk lotniczych i 7 tys. dla marynarki wojennej. Dodatkowo umowa zobowiązywała Dowódcę PGW do przekazywania raz na pół roku informacji o zmianach w liczbie i strukturze radzieckich wojsk stacjonujących w Polsce. W praktyce nie było to w ogóle realizowane, dlatego strona polska wciąż nie wiedziała, jaka dokładnie liczba wojsk rozlokowana jest w kraju. Sowieci – a zwłaszcza dowódcy wyższego szczebla – z dezaprobatą odnosili się do zawartych porozumień, w części przypadków w ogóle nie realizowali zatwierdzonych ustaleń. Wpływało to bardzo negatywnie na wzajemne relacje, które i tak od samego początku były podszyte wzajemną nieufnością. Ich nastawienie dobrze opisują relacje jednego z pełnomocników powołanych do kontaktów z PGWAR.

Ówczesny dowódca Północnej Grupy Wojsk Radzieckich gen. płk Galicki, gdy po wyznaczeniu mnie na stanowisko Pełnomocnika przybyłem do Legnicy, by przedstawić się, oświadczył w rozmowie: dla nas status jest zupełnie niepotrzebny, my uważamy, że i przed statusem wszystko było dobrze.

Gen. bryg. Leszek Krzemień, Pełnomocnik Rządu RP ds. Pobytu Wojsk Radzieckich w Polsce – Wojska Radzieckie w Polsce 1939-1993 Z. Kuśmierek Red. S. Dąbrowski, K. Jaworska, W.W. Szetelnicki str. 256

Gen. płk Kuźma Galicki – Dowódca PGW (1955-1958)

Zadania PGWAR

Armia Radziecka stacjonująca w Polsce posiadała szereg różnego rodzaju zadań o charakterze militarnym, które miały być realizowane w przypadku wybuchu wojny z zachodnimi mocarstwami. Podstawowe zadania wymieniłem już w filmie. Należy mieć na uwadze, że zadania Północnej Grupy Wojsk był mocno ograniczone przez ich skadrowany charakter. Rola PGWAR sprowadzała się tak de facto do wspierania zadań kolejnych rzutów strategicznych oraz zabezpieczenia terenu, kluczowych przejść, lotnisk, składów amunicji, magazynów itp. Pełne rozwinięcie wojsk PGWAR miało nastąpić dopiero w momencie wybuchu wojny. Wydaje się, że o wiele ważniejsza była ich rola polityczna. Armia Radziecka stacjonująca w Polsce była przede wszystkim straszakiem na komunistyczne władze PRLu, tak aby realizowały one politykę zgodną z linią Moskwy. Wojska radzieckie rozlokowane w kraju były gwarantem utrzymania sowieckiej dominacji w Polsce.

Początkowa duża liczebność PGWAR zmalała gwałtownie w ciągu pierwszy lat od zakończenia wojny. W późniejszym okresie, z kilkoma wyjątkami, możemy również zaobserwować podowlną redukcję Armii Radzieckiej w Polsce. Pomimo tego w roku 1990 PGWAR wciąż posiadała duży potencjał militarny.

Wojska Lądowe PGW 1990 rok – Armia Radziecka w Polsce

Również stosunkowo dość dobrze był rozbudowany komponent lotniczy PGWAR. Składał się on z 4. Armii Lotniczej, która na terenie Polski rozlokowane miała dwie dywizje w strukturze po trzy pułki lotnicze. W latach 80-tych na wyposażeniu 4. Armii Lotniczej pojawił się bardzo nowoczesny sprzęt: myśliwce Su-27 i myśliwce bombardujące Su-24M. Struktura 4. Armii Lotniczej możemy zobaczyć pod tym linkiem.

Samoloty myśliwskie Su-27 na lotnisku w Kluczewie (dziś dzielnica Stargardu) – 10 lipca 1992 roku – Źródło commons.wikimedia.org Foto: Rob Schleiffert

Jednym z ważniejszych zadań było również utrzymanie łączności z Zachodnim Kierunkiem Operacyjnym, w tym łączności rządowej pomiędzy Moskwą i Dowództwem Grupy Wojsk Okupacyjnych w Niemczech. W tym celu rozbudowywano jednostki łączności i inżynieryjne. Pod koniec lat 70-tych w ramach struktur Układu Warszawskiego rozpoczęto również budowę systemu łączności troposferycznej o kryptonimie „BARS”. Na terenie Polski wybudowano aż 7 węzłów łączności tego systemu. Rozmieszczenie systemu „BARS” możemy zobaczyć pod tym linkiem (należy z boku zaznaczyć BARS).

System łączności troposferycznej o kryptonimie „BARS”

ZDJĘCIA

ahojMEDIA
www.ahojmedia.pl

BIBLIOGRAFIA

1. Wojska Radzieckie w Polsce 1939-1993 – Red. S. Dąbrowski, K. Jaworska, W.W. Szetelnicki
2. Mikrokosmos – N. Davies
3. Dolny Śląsk Monografia Historyczna – Red. Wojciecha Wrzesińskiego
4. Sysyem łączności BARS – Rozmieszczenie
5. 4. Armia Lotnicza – Struktura

Archiwalne Zdjęcia

1. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Russian_Air_Force_Sukhoi_Su-27_(Su-27S)_last_day_Stargard-3.jpg

Artykuł Armia Radziecka – Wojska Radzieckie w Polsce cz. 2 pochodzi z serwisu Eloblog.

Zapraszam do oglądania galerii pokolorowanych dwudziestu zdjęć z czasów II wojny światowej. Archiwalne zdjęcia przedstawiające żołnierzy Armii Czerwonej pochodzą z różnych okresów wojny. Duża część z nich ma wydźwięk propagandowy. Przede wszystkim ukazując bohaterki i bohaterów Związku Radzieckiego. Wśród fotografowanych postaci dużą ilość stanowią kobiety, pełniące podczas wojny funkcje np. pilotów lub snajperów. Szacuje się, że samych kobiet-snajperów było ok. 2000, z czego tylko 500 doczekało końca wojny. Warto również podkreślić i zauważyć ponadnarodowy charakter Czerwonoarmistów. Opisując tamte wydarzenia, często zamiennie stosuje się określenia „Armia Czerwona” i „Rosjanie”, jako równoważne. Jest to moim zdaniem pewnym uchybieniem, ponieważ w skład Armii Czerwonej wchodziło wiele narodowości Związku Radzieckiego. Wielonarodowy charakter Armii Czerwonej można również zauważyć na prezentowanych poniżej fotografiach.

Piloci 102. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego Gwardii na tle samolotu amerykańskiej produkcji P-39 Airacobra

Dowódca eskadry i piloci na tle szturmowych samolotów Iljuszyn Ił-2

Piloci z 566. Pułku Lotnictwa Szturmowego na tle samolotu Iljuszyn Ił-2

Bohaterki Związku Radzieckiego, po lewej Rufina Gaszewa (848 nocnych misji bojowych), po prawej Natalia Meklin (980 nocnych misji bojowych)

Bohaterki, pilotki Związku Radzieckiego, od lewej Natalia Meklin, Sofia Burzaewa, Polina Gelman, rok 1943

Radziecki snajper Siemion Nomokonow (w środku z fajką), w czasie wojny przypisano mu zabicie 367 żołnierzy przeciwnika

Bohater Związku Radzieckiego, Kazach Bauyrzhan Momyshuly, oficer Armii Czerwonej, później również psiarz

Sarsenbayev Talgatbek, żołnierz Frontu Białoruskiego, dowódca plutonu, odznaczony Orderem Czerwonej Gwiazdy za walkę w trakcie przełamywania Linii Odry

Telegrafista Kazach Zakiy Tezekpayev, odznaczony za obronę Stalingradu

Żołnierze z wojsk artylerii przeciwpancernej, ładowniczy Mikołaj Karenin i strzelec Mikołaj Kalmykow

Bohaterka Związku Radzieckiego, Ukrainka Ludmiła Pawliczenko, snajperka, która zabiła 309 żołnierzy przeciwnika, odznaczona najwyższym odznaczeniem ZSRR – Orderem Lenina

Rosjanka Róża Szanina, kolejna sławna radziecka snajperka, nie doczekała końca wojny, poległa w styczniu 1945 roku w trakcie walk w Prusach Wschodnich

Admirał Nikolai Lunin na łodzi podwodnej klasy K-21, bohater Związku Radzieckiego, rok 1942

Trzech żołnierzy z wojsk artylerii przeciwpancernej

Żołnierze Armii Czerwonej maszerują przez Piłę (Schneidemühl), luty 1945 roku

Grupa sowieckich czołgistów na pancerzu czołgu T-34 podczas ofensywy na Berlin

Radziecki czołg T-34/85 na ulicach Berlina, kwiecień 1945 roku

Żołnierz Armii Czerwonej zawiesza czerwony sztandar na gmachu Reichstagu, w tle ruiny pokonanego Berlina

Armia Czerwona zajmuje Niemcy – radziecki żołnierz kieruje ruchem na ulicach Berlina, z tyłu Kaiser Wilhelm Nationaldenkmal (Narodowy Pomnik Cesarza Wilhelma I), maj 1945 roku

A tak wyglądało świętowanie zwycięstwa nad III Rzeszą w Moskwie, 9 maja 1945 roku

Wszystkie powyższe zdjęcia zostały pokolorowane przez artystkę Olgę z Moskwy, która swoje prace publikuje na Facebooku pod pseudonimem Klimbim. Można również zajrzeć na jej bloga pod adresem klimbim2014.wordpress.com. Wśród zdjęć, które poddaje rekonstrukcji i koloryzacji, znadują się również archiwalne fotografie z innych okresów w historii Rosji. Zachęcam do odwiedzenia i polubienia profilu.

Zobacz także: III Rzesza w kolorze – Historia kilku fotografii

Artykuł Armia Czerwona na kolorowych zdjęciach pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapy celów ataków nuklearnych

Pod koniec ubiegłego roku napisałem artykuł na temat celów ataków nuklearnych na terytorium Polski, zaplanowanych przez amerykańskie strategiczne dowództwo sił powietrznych (Strategic Air Command). Przypomnę, że artykuł pisałem na podstawie świeżo odtajnionych dokumentów, które zostały sporządzone w czerwcu 1956 roku. Opracowanie nosiło tytuł „Atomic Weapons Requirements Study For 1959” i zostało odtajnione dopiero w grudniu 2015 roku. Zawierało szereg celów nuklearnych (miasta, ośrodki przemysłowe, lotniska itp.) głównie na terenie państw Układu Warszawskiego, ale nie tylko. Na tej podstawie przygotowałem swoją interaktywną mapę celów, którą można zobaczyć w moim artykule pt. Mapa celów ataków nuklearnych na Polskę. Moja mapa obejmuje tylko teren Polski.

Dwie nowe interaktywne mapy

Kilka dni temu znalazłem dwie nowe mapy sporządzone na podstawie tych samych dokumentów. Jak widać, nie tylko ja wpadłem na pomysł zmapowania amerykańskich opracowań. Obie mapy znajdują się pod linkami, które załączam poniżej.

Pierwsza mapa prezentuje obszar całej Ziemi. Umieszczone zostały na niej cele wskazane w amerykańskim opracowaniu. Niestety nie możemy mapy przybliżyć. Jedynie możemy zmienić moc ładunków, wyrażoną w równoważnikach trotylowych (kt lub Mt). Możemy również przejść do symulacji wybuchu, klikając w konkretne miejsce eksplozji. Żółte „ogony” przy każdym z celów to opad promieniotwórczy tzw. fallout.
Link: blog.nuclearsecrecy.com/misc/targets1956

Mapa Celów Ataków Nuklearnych – Źródło: blog.nuclearsecrecy.com

Druga mapa również obejmuje obszar całej planety. W tym przypadku istnieje możliwość przybliżania i oddalania mapy. Również możemy przeprowadzić symulację wybuchu dla konkretnej lokalizacji. Patrząc na to, jak została zmapowana Polska, raczej nie jest to opracowanie kompletne i uwzględniające wszystkie miejsca wskazane w amerykańskich dokumentach z 1956 roku.
Link: futureoflife.org/background/us-nuclear-targets

Mapa Celów Ataków Nuklearnych – Źródło: futureoflife.org

Artykuł Mapa celów ataków nuklearnych – Uzupełnienie pochodzi z serwisu Eloblog.