Obiekt 3001 w Podborsku

Obiekt 3001 w Podborsku to miejsce wyjątkowe. Jako jeden z trzech tego typu obiektów w Polsce, służył do przechowywania radzieckiej broni jądrowej w czasach zimnej wojny. Tym bardziej miejsce jest warte uwagi, gdyż zachowało się w stanie niemalże kompletnym. Niestety pozostałe dwa obiekty w Templewie i Brzeźnicy-Kolonii nie miały tyle szczęścia.

Magazyn broni atomowej w Podborsku – Obiekt 3001

W filmie wywiadu udzielił dr Robert Dziemba z Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu oraz ppłk Janusz Wiśniewski z-ca dyrektora Aresztu Śledczego w Koszalinie. Podziękowania za pomoc w realizacji filmu przesyłam również dla Łukasza Gładysiaka z Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku.

Obecnie w Obiekcie 3001 Muzeum Oręża Polskiego utworzyło swój oddział Muzeum Zimnej Wojny. Obiekt udostępniony jest do zwiedzania.
Więcej informacji na stronie: facebook.com/muzeumzimnejwojny

Muzeum Zimnej Wojny

Broń jądrowa w Polsce

Na temat przechowywania na terytorium Polski broni jądrowej, a także genezy budowy trzech magazynów w ramach operacji „Wisła”, opublikowałem już wcześniej film. Zapraszam do również do jego oglądania.

Magazyn broni atomowej

Obiekt 3001 w Podborsku składał się z dwóch osobnych magazynów: nr 17 i nr 18. Były to bliźniacze obiekty typu T-7. Każdy o powierzchni 986 m2. Schrony T-7 posiadały po cztery pomieszczenia-komory, w których mogło być przechowywane maksymalnie do 20 głowic, co razem na jeden magazyn dawało 80 głowic. Razem dla całego Obiektu 3001 – 160 głowic.

Magazyn (schron typu T-7) nr 18 – Obiekt 3001 w Podborsku

Magazyn (schron typu T-7) nr 17 – Obiekt 3001 w Podborsku

Wyposażenie magazynu nr 17 zachowało się w stanie bardzo dobrym. Wszystko dzięki pasjonatom historii oraz pobliskiemu oddziałowi aresztu śledczego, który przejął po armii część obiektów i tym samym odstraszał potencjalnych złodziei.

Masywne drzwi do obiektu robią naprawdę wrażenie

Wnętrze magazynu w Podborsku, schody zostały domontowane później specjalnie dla zwiedzających

Wnętrze magazynu, pod sufitem widać podwieszoną suwnicę

Jedno z czterech pomieszczeń magazynowych w schronie, w których były przechowywane głowice i bomby

Generator prądu, tego typu obiekty zawsze muszą być samowystarczalne

Wyposażenie techniczne jest w bardzo dobrym stanie

Pomieszczenia techniczne najczęściej oddzielane są za pomocą gazoszczelnych drzwi

A tak wygląda toaleta w tajnym radzieckim magazynie broni jądrowej 🙂

Bezpośrednio w pobliżu magazynów przeznaczonych dla broni jądrowej, znajduje się jeszcze jeden ciekawy obiekt. Schron typu „Granit”, który mógł służyć np. do ukrycia mobilnego zestawu rakietowego. Tego typu schrony często można zobaczyć przy obiektach, w których dawniej stacjonowały wojska radzieckie. Schron z Podborska jest rownież wyjątkowy, bo w przeciwieństwie do wielu innych obiektów, w tym zachowały się masywne bramy.

Obiekt schron typu „Granit”

Schron typu „Granit” w Podborsku

Schron typu „Granit” w Podborsku

Mapa magazyn broni jądrowej Obiekt 3001 w Podborsku

Artykuł Magazyn broni atomowej w Podborsku – Obiekt 3001 pochodzi z serwisu Eloblog.

Broń jądrowa w Polsce

W sprawie rozmieszczenia na terytorium Polski borni jądrowej, ważne jest jeszcze uzupełnienie kilku kwestii. W moim filmie mówię o tym, że broń jądrowa składowana w trzech obiektach wybudowanych w ramach „Zamierzenia 3000”: w Podborsku, Brzeźnicy-Kolonii i Templewie, miała być przeznaczona dla Wojska Polskiego. Sprawa ta jest trochę bardziej skomplikowana, gdyż z pierwotnego porozumienia wynika, że miało być podpisane jeszcze jedno, kolejne porozumienie regulujące te kwestie. Tego kolejnego porozumienia jednak brak, a cała zachowana dokumentacja „Zamierzenia 3000” kończy się na roku 1970. Niekompletna dokumentacja nie pozwala wyjaśnić tej kwestii jednoznacznie. Nie ulega jednak wątpliwości, że same magazyny wybudowane przez stronę polską, miały (i były) przekazane Armii Radzieckiej. Z drugiej strony z zeszytów gen. Franciszka Puchały wynika jasno, że taka amunicja jądrowa musiała również trafić na tzw. Front Polski. Kwestię tę będę omawiał jeszcze w odcinku specjalnym nagranym w obiekcie 3001 w Podborsku. Już teraz zapraszam do jego oglądania.

Wejście do jednego z dwóch schronów T-7 w Obiekcie 3001 w Podborsku

Obiekt 3001 w Podborsku zachował się w bardzo dobrym stanie – To właśnie m.in. tu była składowana broń jądrowa w Polsce.

Broń jądrowa była składowana w tych pomieszczeniach

Współcześnie obiekt 3001 w Podborsku udostępniony jest do zwiedzania dla turystów, jako Muzeum Zimnej Wojny.

Składy z bronią jądrową w opracowaniach CIA

Ciekawą lekturę stanowią opracowania CIA dotyczące np. sytuacji z wojskach Układu Warszawskiego. Były one opracowywane systematycznie. Obecnie są odtajnione i udostępnione również online na stronach amerykańskiej agencji. Opracowania obejmowały również kwestie związane z rozwoje i rozmieszczeniem sowieckiej broni jądrowej. Oto jedna z mapek wyciętych z raportu, którą pokazałem w filmie.

Mapa radzieckich składów z bronią jądrową w Europie Wschodniej – Fragment opracowania CIA z 31.01.1979 r. str. 46

Środki przenoszenia broni jądrowej

Samo posiadanie amunicji jądrowe to jedna sprawa, osobą kwestię stanowi posiadanie odpowiednich środków przenoszenia. Wojsko Polskie miało na wyposażeniu ich kilka rodzajów. Oprócz niektórych wersji samolotów myśliwskich i myśliwsko-bombowych, było to głównie mobilne zestawy rakietowe. Wchodziły one na wyposażenie Brygad Rakiet Operacyjno-Taktycznych, a także Dywizjonów Rakiet Taktycznych.

Zestaw 9K51 „Scud-A” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: Grzech58

Zestaw 2K6 „Łuna” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: Leonidl

Zestaw 9K52 „Łuna-M” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: One half 3544

Zestaw 9K72 „Elbrus” tzw. „Scud-B”

Mapa lokalizacji składów specjalnych z „Zamierzenia 300”

ZDJĘCIA

ahojMEDIA
www.ahojmedia.pl

BIBLIOGRAFIA

1. Wojska Radzieckie w Polsce 1939-1993 – Red. S. Dąbrowski, K. Jaworska, W.W. Szetelnicki
2. Wybrane aspekty pobytu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej w Polsce w latach 1945-1993 – BBN Maciej Czulicki
3. Warsaw Pact Forces Opposite NATO 1979 – Raport CIA
4. Soviet Nuclear Programs 1971 – Raport CIA

Artykuł Broń jądrowa w Polsce – Wojska Radzieckie w Polsce cz. 4 pochodzi z serwisu Eloblog.