Revolut – Wygoda w płaceniu za granicą

W tym roku w wakacje miałem okazję po raz pierwszy przetestować usługę Revolut. Czym jest Revolut? To aplikacja mobilna, kantor, karta płatnicza i usługa finansowa w jednym. Choć ma wiele funkcji głównie wykorzystywana jest do płacenia za granicą. Rozwiązuje ona podstawowy problem. Za granicą możemy oczywiście zapłacić większością naszych kart płatniczych. W trakcie transakcji kwota wyrażona w obcej walucie zostaje przeliczona po odpowiednim kursie na nasze złotówki. Dodatkowo do transakcji doliczana jest osobna prowizja za transakcję między walutami, która podnosi wartość całej operacji. Za usługę czy towar zapłacimy więc więcej, niż gdybyśmy płacili gotówką. Revolut rozwiązuje ten problem. Płacąc Revolutem usługa przelicza tylko pieniądze po międzybankowym kursie wymiany walut i nie dolicza dodatkowych prowizji. To duża oszczędność i wygoda. W momencie, kiedy piszę ten artykuł Revolut obsługuje ponad 150 walut.

Pobierz aplikację: iOS lub Android

Rejestracja

Największy opór do korzystania z Revoluta stanowi proces rejestracji. Najpierw należy zainstalować aplikację na naszym smartfonie. Usługa nie ma swojej wersji webowej. Po instalacji dysponujemy tylko ograniczonymi funkcjami. W zakładce konto musimy wypełnić swoje dane osobowe. Żeby korzystać w pełni z możliwości usługi Revolut musimy zweryfikować swoje konto przesyłając zdjęcie dokumentu tożsamości. Budzi to naturalne obawy, co do możliwości wykorzystania naszych danych. Nie musimy jednak przesyłać zdjęcia naszego dowodu osobistego. W moim przypadku wystarczył paszport i prawo jazdy. Z usługi skorzystało już naprawdę wiele osób i jak dotychczas nie doszło do żadnych nadużyć.

Jak płacić Revolutem?

W pierwszej kolejności musimy dodać do aplikacji naszą zwykłą kartę płatniczą (debetową lub kredytową). Dzięki niej będziemy mogli doładowywać nasze konto w aplikacji. W ustawieniach aplikacji dysponujemy swoimi wirtualnymi kartami Revolut. Domyślnie dostajemy kartę standardową. Za drobną opłatą (9,99 zł) możemy zamówić jej fizyczny odpowiednik, który zostanie wysłany do nas pocztą. Polecam to zrobić, gdyż może nam się przydać, o czym napiszę później. W aplikacji można posiadać różne rechunki w różnych walutach. Jedna karta obsługuje wiele rachunków. Naszą wirtualną kartę Revolut możemy dodać do Apple Pay, dzięki czemu nie posiadając jeszcze fizycznej karty możemy płacić za pomocą płatności zbliżeniowych smartfona. Kiedy otrzymamy naszą kartę fizyczną będziemy mogli nią również płacić tak samo, jak zwykłymi kartami. Płacić za granicą możemy na dwa sposoby.

Pierwszy sposób to posiadanie w aplikacji rachunku w złotówkach (PLN). Doładowujemy konto drobnymi kwotami, Revolut nie pobiera przy tym żadnych dodatkowych prowizji. Doładowujemy konto np. kwotą 100 zł i na naszym koncie w PLN widzimy od razu 100 zł. Następnie płacimy za jakąś transakcję w obcej walucie za granicą. Aplikacja automatycznie w locie przelicza obcą walutę na złotówki i odejmuje stosowną kwotę od naszego rachunku w PLN. Plusem tej metody jest to, że od razu w aplikacji widzimy ile ostatecznie kosztował nas w złotówkach dany produkt czy usługa.

Drugi sposób to posiadanie rachunku w walucie, w jakiej zamierzamy płacić. Dajmy na to, że zamierzamy wyjechać do Rosji. Doładowujemy więc nasze konto w aplikacji w PLN wybraną kwotą, a następnie w aplikacji wymieniamy złotówki na ruble. W ten sposób tworzy nam się drugie konto w rublach (RUB). Płacąc w rublach aplikacja ściąga nam domyślnie pieniądze z rachunku w RUB. Plusem tego sposobu jest to, że widzimy cały czas iloma rublami jeszcze dysponujemy. Nie trzeba ręcznie przeliczać złotówek na obcą walutę, żeby sprawdzić, czy posiadamy jeszcze wystarczającą ilość pieniędzy do przeprowadzanie danej transakcji. Minusem jest to, że nie widzimy ile dany produkt czy usługa kosztowała nas w złotówkach.

Osobiście stosuję pierwszą metodę. Mówiąc o aplikacji Revolut należy również pamiętać, że usługa ta nie jest bankiem. Zgromadzone w aplikacji środki nie są więc objęte bankowym funduszem gwarancyjnym. Zdecydowanie odradzam przelewanie do aplikacji jednorazowo dużych kwot pieniędzy. Osobiście doładowuję konto drobnymi kwotami 100/200 zł. Uzupełniam konto na bieżąco drobnymi kwotami w miarę, jak ubywa mi środków na wirtualnym koncie Revolut. Czasem robię to chwilę przed dokonaniem zapłaty. W takim przypadku płacąc za granicą należy również pamiętać o posiadaniu dostępu do mobilnego Internetu. Przed dokonaniem pierwszej płatności za granicą polecam przetestowanie karty Revolut w Polsce.

Wymiana pieniędzy w kantorze? Nie trzeba

Dotychczas wyjazd za granicę wiązał się z wymianą pieniędzy na obcą walutę. Korzystając z usługi Revolut możemy zrezygnować z tej czynności. Revolutem (po sparowaniu z Apple Pay) możemy płacić nie posiadając fizycznie karty płatniczej. Pomimo tego polecam zamówienie naszego „plastiku”. Dzięki niemu będziemy mogli wypłacać pieniądze za granicą z bankomatów. Oczywiście możemy to zrobić tradycyjną kartą, ale znowu taka operacja wiązać się będzie z dodatkowymi kosztami. W usłudze Revolut ich nie ma. Przy standardowym darmowym koncie możemy wypłacać z bankomatów kwoty do wartości 800 zł (lub jej równowartości) miesięcznie. W zupełności wystarczy to na nawet dłuższy wyjazd, bo większość rachunków i tak opłacimy bezgotówkowo kartą Revolut.

Artykuł Revolut – Jak wygodnie płacić za granicą? pochodzi z serwisu Eloblog.

Obwód kaliningradzki – Pierwsze przemyślenia i wrażenia

Jadąc do obwodu kaliningradzkiego w zasadzie nie wiedziałem czego mogę się spodziewać. Z jednej strony nie ulega wątpliwości, że obwód kaliningradzki jest częścią Federacji Rosyjskiej, jechałem więc do Rosji. Z drugiej strony zdawałem sobie sprawę z tego, że tan niewielki fragment rosyjskiego terytorium, oderwany od głównej części Rosji, jest dla niej kompletnie niereprezentatywny. Tym bardziej moje odczucia pogłębiał fakt, iż obwód nie jest popularnym celem turystycznych podróży Polaków. Jeździ tam niewiele osób. Obwód kaliningradzki, a w zasadzie Rosja, to kolejny z naszych najbliższych sąsiadów, od którego oddziela nas specyficzna bariera. Bariera stanowiąca nie tylko pilnie strzeżoną granicę Unii Europejskiej, ale i być może przede wszystkim bariera dziwnych uprzedzeń i politycznych animozji. Jak więc jest naprawdę?

Po wjeździe do obwodu kaliningradzkiego można zauważyć pewną różnicę w stosunku do tego, co widzieliśmy jeszcze chwilę wcześniej w Polsce. Wyrażenie „chwilę wcześniej” jest tu sporym nadużyciem, bo przecież swoje trzeba odstać w kolejce do granicy. Ulice wydają się jakby mniej zadbane, pobocza pozarastane, a budynki zapuszczone. Ogólnie biedniej. Jest to specyficzny kontrast, który uderza po wjeździe do większości krajów byłego Związku Radzieckiego. My przejeżdżaliśmy przez granicę w miejscowości Bagrationowsk (ros. Багратионовск), położonej o godzinę drogi od Kaliningradu. Pamiętając swoje doświadczenia z poprzednich wyjazdów na wschód, zwłaszcza z Ukrainy, spodziewałem się fatalnych dróg. I tu było moje pierwsze pozytywne zaskoczenie. Choć okolica zdawała się biedna i zapuszczona, to do samego Kaliningradu poprowadziła nas równa i szeroka droga. Jak się później miało okazać, nie była to sytuacja odosobniona. Zjechaliśmy kawałek zachodniej części obwodu i prawie wszędzie jechaliśmy dobrymi dogami. Oczywiści mam tu na myśli te ważniejsze drogi łączące miejscowości.

Był Królewiec, jest Kaliningrad

Głównym celem mojej wycieczki był oczywiście Kaliningrad, za czasów niemieckich zwany Königsbergiem, a w języku polskim historycznie Królewcem. Dawniej największe miasto Prus Wschodnich, dziś stolica obwodu kaliningradzkiego i główny jej ośrodek administracyjno-przemysłowy. W Kaliningradzie mieszka blisko połowa ludności całego obwodu. Jadąc do Kaliningradu zastanawiałem się cały czas, ile w tym mieście pozostało jeszcze niemieckości, a na ile zostało przekształcone przez obecnych rosyjskich mieszkańców. Kaliningrad należy do tych dużych miast, które po zakończeniu II wojny światowej zmieniły swoją państwową przynależność. Podobnie jak Wrocław, Wilno czy Lwów… Cały czas zastanawiałem się, czy znajdę tu jakieś analogie do innych miast, które wraz ze zmianą granic zmieniły swoich właścicieli.

W czasie wojny Königsberg został bardzo zniszczony. Pierwsze poważne zniszczenia miały miejsce już w sierpniu 1944 roku, kiedy to brytyjski RAF przeprowadził na miasto naloty bombowe. W nocy z 29 na 30 sierpnia zbombardowane zostało zabytkowe centrum Królewca. Wówczas spłonął m.in. zamek krzyżacki i katedra. Kolejne poważne zniszczenia miasta nastąpiły w czasie jego oblężenia w 1945 roku. Po wojnie Königsberg znalazł się w granicach Związku Radzieckiego, a w 1946 roku jego nazwę zmieniono na Kaliningrad, na cześć komunistycznego działacza Michaiła Kalinina.

Po więcej informacji na temat dawnego krzyżackiego zamku w Królewcu zapraszam do tego artykułu:

Współczesny Kaliningrad prawie w niczym nie przypomina przedwojennego Königsberga. Wydaje się, że jest to miasto na wskroś przekształcone przez Rosjan. Po części zrzucić to można na fakt zniszczenia miasta w czasie wojny. Ale wydaje się, że w dużej części jest to efekt powojennej komunistycznej polityki, która wymazywała dawne pruskie i niemieckie symbole. Weźmy na przykład słynny krzyżacki zamek, który stał w centrum miasta. Jeden z najważniejszych zabytków Königsberga. Powszechnie mówi się o jego zniszczeniu w czasie wojny – fakt. Ale po wojnie zachowały się znaczne fragmenty zamkowych murów. Powypalane do cna sterczały jeszcze przez wiele lat w centrum miasta. Ruiny te można by z powodzeniem odbudować, ale w latach 60. z polecenia Leonida Breżniewa resztki murów wysadzono. Zniszczenie argumentowano ostatecznym usunięciem symbolu pruskiego militaryzmu. Żeby tego było mało tuż obok wybudowano komunistyczny gmach zwany Domem Sowietów (ros. Дом советов), który dziś stoi opuszczony, a z pustych okien straszną tylko czarne dziury. Tak brzydki, że aż ładny. I oto wyłania się nam zadziwiająca sytuacja. Stoimy przy prospekcie Lenina i spoglądamy na wystające z dziury resztki pruskiego zamku, dosłownie relikty i strzępy zamkowych murów symbolizujące same w sobie koniec pruskie (niemieckiej) epoki w tym mieście. Ale tuż obok stoi niedokończony i opuszczony budynek symbolizujący upadek kolejnego państwa – Związku Radzieckiego. A to w wszystko w samym ścisłym centrum miast. Historia jest zadziwiająca. Symbolicznie w tym miejscu czasy pruskie i komunistyczne przeszły do historii. Co będzie następne?

Jaki jest Kaliningrad?

Pomijając kwestie historyczne Kaliningrad zrobił na mnie ogólnie dobre wrażenie. To nowoczesne miasto, w którym widać inwestowane pieniądze. A przynajmniej aspiruje do bycia takim miastem. W skali całego obwodu dostrzegalny jest wyraźny kontrast w rozwoju pomiędzy biedniejszą prowincją a bogatszym Kaliningradem. Po kilku dniach spędzonych w stolicy obwodu trudno mi jednoznacznie zdefiniować to miasto. Odniosłem wrażenie, że samo miasto ma pewien problem ze swoją tożsamością. Sam nie wiedziałem, czy miałem postrzegać je jako Kaliningrad, czy jako Königsberg. Wiem, że to jedno i to samo miasto, ale nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że są to zupełnie dwa różne byty.

Zniszczenia wojenne Königsberga sprawiły, że po wojnie Rosjanie mogli odbudować i przekształcić miasto pod swoją modłę. Dominują długie szerokie ulice zwane prospektami, dużo przestrzeni i zieleni. Szerokie ulice nadawały się idealnie na wojskowe parady i komunistyczne uroczystości. Historycznej gęstej zabudowy nie ma tu prawie w ogóle. Jedna z głównych ulic to prospekt Lenina, który biegnie od placu Zwycięstwa do dworca kolejowego Kaliningrad Passażyrskij. To przy prospekcie Lenina znajdują się wspomniane już relikty königsberskiego zamku i komunistyczny Dom Sowietów. Dodatkowo przy prospekcie Lenina znajdziemy jedną z najdziwniejszych rzeczy w Kaliningradzie. Mowa tu o starych blokach wybudowanych za czasów Nikity Chruszczowa, popularnie zwanych chruszczowkami, których elewacje i dachy przerobiono na fałszywe zabytkowe kamienice. Na pierwszy rzut oka przypominają one historyczne budynki, ale ich nietypowe ułożenie wzdłuż prospektu zdradza ich pierwotne pochodzenie. Chruszczowki te przebudowano z okazji mistrzostw świata w piłce nożnej, które odbywały się w Rosji w 2018 roku. Mecze miały rozgrywać się również na kaliningradzkim stadionie. Wtedy to zastanawiano się, jak upiększyć historyczne centrum miasta, zawalone komunistyczną wielką płytą. Władze wpadły więc na pomysł, żeby elewacje bloków stojących wzdłuż głównej ulicy przebudować tak, aby przypominały zabytkowe kamienice. Przebudowano bloki stojące tylko wzdłuż prospektu, więc wystarczy kilka kroków w boczną uliczkę, aby zobaczyć inne chruszczowki w swoim pierwotnym stanie.

Wydaje się, że dziś główne centrum miasta przeniosło się na plac Zwycięstwa (ros. Площадь Победы), tak jakby Rosjanie chcieli odsunąć centrum miasta od historycznego niemieckiego centrum Königsberga. To tu krzyżują się linie komunikacji miejskiej. To tu wieczorami tętni życie. Tutaj znajdują się liczne restauracje i bary, w których można spędzić miło wieczór. Dawniej na placu Zwycięstwa znajdował się pomnik Lenina, dziś przeniesiony w inne miejsce. W latach 90. ubiegłego wieku na placu rozpoczęto budowę piękne i okazałej Cerkwi Chrystusa Zbawiciela. Było to możliwe dopiero po upadku Związku Radzieckiego. Na placu znajduje się również okazała Kolumna Zwycięstwa.

Wspomniane przebudowane chruszczowki to nie jedyne próby „powrotu” do historycznego Königsberga. W ostatnich latach ukończono rekonstrukcję synagogi. Wcześniejsza XIX-wieczna synagoga została zniszczona w listopadzie 1938 roku w czasie tzw. nocy kryształowej. Coraz częściej w sieci można przeczytać doniesienia o dyskusjach na temat odbudowy zamku i historycznego centrum miasta. Plany te jednak wciąż nie zostały zrealizowane i widać spory opór wobec nich wśród władz obwodu. Być może Rosjanie nie są jeszcze gotowi na tak odważne kroki. Kaliningrad to dziwne miasto, gdzie próba rekonstrukcji budowli miesza się z komunistycznymi blokami i współczesną zabudową.

Katedra i grób Immanuela Kanta

Osobnym tematem jest königsberska katedra i wyspa Knipawa (niem. Kneiphof). Przed wojną gotycka katedra – obok krzyżackiego zamku – była jednym z najważniejszych zabytków Königsberga. Podobnie jak inne zabytki w tej części miasta uległa zniszczeniu w czasie alianckich nalotów. Dziś po gęstej zabudowie wyspy Kneiphof (dawniej osobne miasto) nie ma w ogóle śladu, nie licząc pamiątkowych tablic z archiwalnymi zdjęciami. Przez wiele lat pozostałości katedry funkcjonowały jako trwała ruina. Na początku lat 90. ruszyła odbudowa świątyni, jednak władze nie zgodziły się na przywrócenie jej funkcji sakralnych. Dziś w odrestaurowanym zabytku znajduje się sala koncertowa i muzeum. Tuż przy katedrze znajduje się główny cel wycieczek odwiedzających Kaliningrad, przynajmniej jeżeli mówimy o niemieckich turystach. Grobowiec niemieckiego filozofa Immanuela Kanta. Kant urodził się i zmarł w Königsbergu. Przez całe życie związany był z Królewcem i rzadko go opuszczał. Odrestaurowany budynek katedry i grobowiec cieszą oko. W muzeum znajdziemy wiele pamiątek po filozofie. W centrum miasta znajduje się uniwersytet im. Immanuela Kanta, przed którym stoi jego pomnik. Wydaje się, że Kant dla mieszkańców Kaliningradu jest jedną z najważniejszych historycznych postaci związanych z ich miastem.

Jestem w Rosji czy w obwodzie kaliningradzkim?

Po rozpadzie Związku Radzieckiego Rosjanie mieszkający w obwodzie kaliningradzkim zostali odcięci od głównej części Federacji Rosyjskiej. Przejazd z obwodu do Rosji wymaga załatwienia wizy strefy Schengen. Chyba, że zdecydują się na podróż drogą lotniczą lub morską. Nie oznacza to jednak, że ruch całkowicie zamarł. Na przykład dużo Moskwian przyjeżdża do obwodu, żeby wypoczywać w nadbałtyckich miejscowościach. Ciekawy jest również stosunek samych tutejszych Rosjan do obwodu. Kiedy mieszkaniec obwodu kaliningradzkiego jedzie np. do Moskwy czy Petersburga mówi, że „jedzie do Rosji”, a przecież w Rosji jest cały czas. To jest ciekawe, że Rosjanie sami się łapią na takim toku myślenia. Tak jakby nie do końca jednak ten obwód był częścią Rosji albo w jakiś sposób od niej odstawał. Wydaję się, że władze centralne dostrzegają pewien problem terytorialnej dezintegralności. Aby wzbudzić już w najmłodszych mieszkańcach obwodu przynależność do Rosji, dzieci w szkołach mają organizowane specjalne wycieczki do Moskwy. Wycieczki organizowane są w duchu patriotycznym, w czasie których zwiedzane są moskiewskie muzea i poznawana historia Rosji. Młodzież mieszkająca w obwodzie jest jednak bardzo prozachodnia.

Dobre auta, ani jednej Łady i chamstwo na drogach

Po obwodzie kaliningradzkim i samym Kaliningradzie poruszałem się wyłącznie swoim autem albo Yandex Taxi (rosyjska wersja Ubera). Ciekawe jest to, że przez cały wyjazd nie spotkaliśmy na drodze ani jednej starej Łady, a do takich obrazków w państwach byłego ZSRR przywykliśmy. Co mnie osobiście zaskoczyło, po drogach poruszało się dużo nowych porządnych samochodów. Ogólnie widok w niczym nie odbiegał od – nazwijmy to – europejskich standardów. Obraz zdecydowanie odmienny od tego, co czasem możemy zobaczyć w sieci na filmikach z rosyjskich dróg. Jak już wspomniałem na początku artykułu, obwód kaliningradzki nie jest reprezentatywny dla całej Rosji.

Wiele do życzenia pozostawia natomiast zachowanie kierowców i kultura jazdy. Na drogach panuje straszne chamstwo, a szczególnie widać to w Kaliningradzie. Wpychanie się, zajeżdżanie drogi, cwaniakowanie, omijanie korków itd. Temu wszystkiemu towarzyszy trąbienie na siebie. Dramat. Dodatkowo widać – nazwijmy to – nonszalancki stosunek do znaków drogowych. Jazda po mieście ponad 100 km/h z kierowcą Yandex Taxi, który nawet nie raczył zapiąć swoich pasów, była wisienką na torcie drogowych doznań. Z drugiej strony zauważyć można pewne absurdy w oznakowaniu dróg. Na głównych drogach często pojawia się ograniczenie do 70 km/h. Mowa tu o szerokich, równych drogach, na których z powodzeniem można by jechać 90 albo 100 km/h, i takie też ograniczenie zastosowano by w państwach UE. Tu jest ograniczenie 70 km/h, a i tak wszyscy jadą „setką”, czemu dziwić się nie można. Drogowcy stawiają znaki i udają, że są potrzebne, kierowcy udają, że je respektują. Trochę nonsens.

Były Niemcy, jest Rosja

Zawsze powtarzam, że zamożność kraju poznaje się nie po jego stolicy, ale po prowincji. A ona wygląda w obwodzie kaliningradzkim słabo i pusto. Życie koncentruje się w większych miastach i nadmorskich kurortach. Zaniedbane budynki, opuszczone poniemieckie kościoły, gdzieniegdzie zarastający Barszcz Sosnowskiego. Tak prezentuje się w większości krajobraz prowincji. Przejeżdżając przez obwód miałem wrażenie, że większość terenów stanowią nieużytki rolne. Najbardziej w oczy rzucają się jednak ruiny dawnych kościołów. Niemi świadkowe dawnej historii tych terenów. Wygląda na to, że nie były one specjalnie niszczone. Po prostu stoją opuszczone, póki się jeszcze nie zawaliły. Czasem zdarza się, że mają swojego opiekuna. Tu chciałbym podkreślić, że swoją opinię formułuję tylko na podstawie fragmentu obwodu kaliningradzkiego, przez co może ona nie być obiektywna. Nie dane mi było przejechać całego regionu wzdłuż i wszerz.

Ciekawe jest również podejście mieszkańców obwodu do niemieckiej spuścizny. Rosjanie zaadoptowali kilka określeń z języka niemieckiego. Stare katolickie lub protestanckie kościoły są często nazywane Kircha (rus. Кирха), co jest bezpośrednim zapożyczeniem z języka niemieckiego (niem. Kirche) oznaczającego kościół. Ciekawym podejściem do dawnych niemieckich nazw jest wieś Russkoje (ros. Русское), w której notabene można zobaczyć ruiny kościoła, cmentarz niemieckich żołnierzy i pomnik poświęcony czerwonoarmistom. Russkoje przed wojną nazywała się Germau. Niemiecka nazwa przypuszczalnie została zaczerpnięta z lokalnego języka Prusów. Rosjanom po wojnie prawdopodobnie Germau kojarzyło się zbyt bardzo ze znienawidzonymi germańcami (Niemcy to po rosyjsku Germanija), więc postanowili zamienić ją na przeciwstawną nazwę Russkoje. Można i tak.

Swietłogorsk – Perła obwodu kaliningradzkiego

Największym pozytywnym zaskoczeniem okazała się nadmorska miejscowość Swietłogorsk (ros. Светлогорск). Przed wojną nazywała się Rauschen, a jej polską nazwą były Ruszowice. Już za czasów niemieckich Rauschen był znanym nadmorskim kurortem, odwiedzanym głównie przez mieszkańców Königsberga. Miejscowość przetrwała wojnę tylko nieznacznie zniszczona, dzięki czemu do dziś zachowało się wiele zabytkowych budowli. Współcześnie Swietłogorsk jest jedną z najważniejszych turystycznych miejscowości w obwodzie. Odwiedzają ją nie tylko mieszkańcy Kaliningradu, ale i również turyści z samej Rosji. Do Swietłogorska przyjeżdża dużo Moskwian i wydaje się, że to głównie pod ich kątem prowadzone są w miejscowości inwestycje. Choć sama miejscowość jest dość niefortunnie położona (klifowe wybrzeże jest niszczone przez sztormy) to widać inwestowane pieniądze, które mają na celu poprawienie walorów turystycznych Swietłogorska.

Choć plaża jest wąska i klifowa to wzdłuż niej ciągnie się piękna nowo wybudowana promenada. Kawałek dalej od morza znajduje się tłoczny deptak, przy którym znajdziemy restauracje, bary i całą masę sklepów z pamiątkami. W Swietłogorsku znajdują się liczne hotele i pensjonaty. Widać życie tętniące w tej nadbałtyckiej miejscowości.

Oprócz Swietłogorska zwiedziliśmy jeszcze dwie inne nadmorskie miejscowości. Zielenogradsk (ros. Зеленоградск) i Jantarnyj (ros. Янтарный). Ciekawostka, w Zielenogradsku znajduje się pomnik i ławeczka poświęcona Adamowi Mickiewiczowi, który odwiedził tę miejscowość w 1824 roku. Warto również odwiedzić Jantarnyj, który posiada szeroką i piaszczystą plażę. Chyba najlepszą plażę w całym obwodzie. Zatrzymaliśmy się na chwilę, żeby ją popodziwiać. Tym bardziej plaża jest piękna, bo niezasłonięta parawanami, tak jak to zazwyczaj bywa nad polskim morzem. Nagle nad głowami plażowiczów przeleciał nisko wojskowy śmigłowiec Mi–24. Najpierw jeden, później drugi. To znak przypominający, że obwód kaliningradzki to również silnie zmilitaryzowany obszar.

Turystyka po obwodzie kaliningradzkim

Wyjazd do obwodu kaliningradzkiego to nie tylko okazja na spotkanie z niezwykłą historią, ale i również szansa na bliższe poznanie naszego najbliższego sąsiada. Polaków odwiedzających obwód i Kaliningrad jest naprawdę bardzo mało. Ogólnie jest bardzo mało turystów z EU, może z wyjątkiem Niemców, którzy odwiedzają te tereny jeszcze sentymentalnie. Jeszcze. Ale to pokolenie Niemców już wymiera. Dużo jest natomiast turystów z Rosji i Moskwy. Oczywiście odstraszają pewne formalności związane z przekroczeniem granicy, ale są też plusy. Na pewno na plus można zaliczyć ceny. Od czasu kryzysu na Ukrainie z 2014 roku rosyjski rubel uległ mocnemu osłabieniu. To przełożyło się na większą siłę nabywczą naszego pieniądza. Nocleg w dobrym hotelu, obiad w restauracji czy bilety wstępu są znacznie tańsze niż w Polsce. Dla przykładu za dwuosobowy pokój w bardzo dobrym standardzie zapłaciliśmy w przeliczeniu na złotówki 113 zł za dobę. Obiad w restauracji dla trzech osób to wydatek rzędu 80 zł. Nawet w Swietłogorsku, gdzie ceny są bardziej moskiewskie, dwie kawy latte z ciastkiem to 31 zł. W restauracji trzeba jednak wziąć poprawkę na wielkości podawanych potraw. W Rosji, podobnie jak na Białorusi, dania w restauracjach są naprawdę bardzo małe i odbiegają znacznie od polskich czy europejskich standardów.

Opłaca się również przyjechać własnym autem ze względu na ceny paliw. W czasie mojego wyjazdu (sierpień 2019 roku) litr oleju napędowego kosztował 2,85 zł. Jazda po samym obwodzie jest więc relatywnie tania. Dodatkowo na powrót do domu możemy zatankować cały bak paliwa do pełna plus 10 litrów do kanistra. Na tyle pozwalają przepisy dotyczące przekraczania polsko-rosyjskiej granicy. Powrót do domu z obwodu będzie więc również tani. Truizmem byłoby pisanie również o serdeczności Rosjan w stosunku do Polaków. Myślę, że każdy tego doświadczył odwiedzając Rosję. Polityka polityką, a życie ludzi toczy się własnym tempem.

Nowość – Elektroniczne wizy

Na koniec warto wspomnieć o pewnej nowości. Od 1 lipca 2019 roku Rosja wprowadziła dla Polaków bezpłatne elektroniczne wizy umożliwiające wjazd do obwodu kaliningradzkiego. Dotychczas przekroczenie granicy wymagało wyrobienia normalnej wizy, co wiązało się z formalnościami i dodatkową opłatą. Natomiast żeby uzyskać elektroniczną wizę wystarczy wejść na tę stronę i wypełnić formularz. Przy wypełnianiu formularza należy dołączyć swoje zdjęcie. Po kilku dniach na e-maila otrzymamy naszą wizę w formie PDFu, którą najlepiej wydrukować i zabrać ze sobą na granicę. Należy również pamiętać o wykupieniu ubezpieczenia turystycznego, które jest obowiązkowe, i o które możemy być pytani na granicy. Zaopatrzeni w ważny paszport i wydrukowaną e-wizę stawiamy się na granicy. Wymagane jest również to, żeby w drodze powrotnej granicę przekraczać na tym samym przejściu. To wszystko. Ważne, zawsze trzeba sprawdzić aktualne informacje i wymagania na stronie MSZ Rosji. Na pewno wprowadzenie elektronicznych wiz znacznie ułatwi podróżowanie do obwodu kaliningradzkiego i jest kolejnym argumentem za odwiedzeniem tego miejsca.

Artykuł Wyjazd turystyczny do obwodu kaliningradzkiego – Moje przemyślenia pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa niezwykłych miejsc na świecie

Atlas Obscura to katalog gromadzący najbardziej niezwykłe, zaskakujące i niesamowite miejsca z całego świata. Zbiór tych niezwykłych miejsc tworzy sama społeczność serwisu, składająca się z podróżników i odkrywców. W momencie pisania tego artykułu w Atlasie Obscura znajdowało się już ponad 11 tys. miejsc! Całość została naniesiona na interaktywną mapę, dzięki czemu można łatwo i wygodnie przeszukiwać wybrane regiony. Wybór i różnorodność miejsc jest ogromna. Od islandzkiego Muzeum Czarów, poprzez kozy na drzewach w Maroku, relikwie środkowego palca Galileusza, skończywszy na Jeziorze Szkieletów w Indiach. Tysiące różnorodnych miejsc, osobliwości architektonicznych, cudów natury, katakumb, krypt, unikalnych kolekcji z całego świata.

Ponad 11 000 niezwykłych miejsc na jednej mapie! – Źródło: www.atlasobscura.com

Na interaktywnej mapie nie zabrakło również obiektów z naszego rodzimego podwórka. To m.in. kaplica czaszek w Czermnej, ogromna drewniana wieża w Gliwicach, pomnik UFO w Emilcinie, muzeum zabawek w Karpaczu, kamienne kręgi w Odrach i wiele, wiele innych. Zapraszam do przeglądania. Link do mapy znajduje się na samym dole artykułu.

W Atlasie Obscura znajdziemy również miejsca z naszego najbliższego regionu

Mapa interaktywna dostępna jest pod tym linkiem.

Artykuł Ponad 11 000 niezwykłych miejsc na jednej mapie! pochodzi z serwisu Eloblog.

Pani Żanna i Pan Aleksander

Nasza podróż po Białorusi nie mogłaby się odbyć, gdyby nie pomoc Pana Aleksandra i Pani Żanny. Pan Aleksander jest Rosjaninem, który na stałe osiadł na Białorusi. Przez wiele lat mieszkał również w Polsce i jak sam mówi, w Polsce jest zakochany. Wspólnie z Panią Żanną mieszkają w niedużej miejscowości o wdzięcznej nazwie Dziatława (biał. Дзятлава, ros. Дятлово). Miejscowość ta przed wojną znajdowała się w granicach II RP, wówczas nazywała się Zdzięcioł. To dzięki pomocy Żanny i Aleksandra udało się wspólnie z Adrianem uzyskać prywatne wizy. Ta dwójka wspaniałych ludzi ugościła nas u siebie w Zdzięciole i pomogła zwiedzić spory kawałek swojego kraju. Za co pragnę im jeszcze raz serdecznie podziękować na łamach mojego bloga.

Ja i Pan Aleksander – Wyjazd turystyczny na Białoruś

Wspólna wizyta w sali pamięci w białoruskiej szkole – Od lewej: Adrian, Pani Żanna, Pan Aleksander, dyrektor szkoły i ja

Biurokracja, biurokracja, biurokracja

Wszechobecna biurokracja to największy minus Białorusi. Dla mnie wyjazd na Białoruś zaczął się jeszcze zanim dojechałem do białoruskiej granicy. Białoruś jest krajem, który pragnie kontrolować każdą osobę. Nie tylko swoich własnych obywateli, ale i również przyjezdnych cudzoziemców. Chcąc zwiedzić sensownie Białoruś, musimy wystąpić wcześniej o wizę. Nie jest to jednak zwykła formalność, a prawdziwa sterta dokumentów i przepisów, które musimy pokonać. Należy zacząć od tego, że nie możemy od tak wystąpić o wizę. Chcąc pojechać na Białoruś musimy mieć zaproszenie od jakiejś osoby mieszkającej na Białorusi (wiza prywatna) lub podanie od białoruskiej firmy turystycznej (wiza turystyczna). Sam wniosek wizowy jest skomplikowany i zawiera o nas wiele szczegółowych informacji. Nasze miejsce pracy, stanowisko, cel wizyty, czas trwania podróży, trasa przejazdu, środek transportu itp. Sam wniosek i zaproszenie to nie wszystko. Do wniosku musimy dołączyć także wykupione wcześniej ubezpieczenie turystyczne, wyrobić dodatkowe zdjęcia, no i oczywiście ważny paszport. Nie obędzie się również bez opłat, w moim przypadku wiza kosztowała 25 €. Całość dokumentów wysyłamy pocztą lub udajemy się osobiście do ambasady lub konsulatu. Jednym słowem masa formalności. Na tym etapie miałem już ochotę zrezygnować z wyjazdu i podejrzewam, że wiele osób rezygnuje z powodu tych wszystkich wymaganych dokumentów. Na pocieszenie dodam, że pracownicy ambasady są mili i z chęcią odpowiadają na pytania w sprawie wizy. Więcej informacji znajdziemy na stronie ambasady.

Moja białoruska wiza

Kto myśli, że na załatwieniu wizy kończą się formalności, ten jest w błędzie. Odprawa na granicy to kolejna papierkologia. Pomijam fakt, że czasem na granicy stoi się po kilka godzin (to normalne na wschodzie), to również trzeba wypełnić kolejne dokumenty i karteczki. Część z wypełnionych dokumentów nam zabierają, a część musimy zatrzymać i strzec jak oka w głowie, bo bez nich będziemy mieć problem z powrotem do naszego kraju. Dodatkowo osoby podróżujące własnym autem muszą dosłownie zameldować swoją maszynę na Białorusi. To oznacza kolejne wnioski i kolejne dane wbijane do komputera na granicy przez celnika. Rachu-ciachu i białoruskie KGB już wie wszystko o nas i o naszym aucie.

Oprócz wielogodzinnego czekania na granicy (odzwyczailiśmy się tego w UE) czekają nas również dodatkowe formalności…

Kto myśli, że na przekroczeniu granicy kończą się formalności, ten jest w błędzie. Osoby podróżujące własnym autem muszą się liczyć z systemem płatnych dróg i autostrad. Ominięcie ich jest praktycznie niemożliwe. Na Białorusi nie ma prostych winiet kupowanych np. na stacjach paliw. O nie! Trzeba wejść w posiadanie stosownego urządzenia o nazwie BelToll (odpowiednik naszego rodzimego viaTOLLa dla aut ciężarowych). Na Białorusi jest on wymagany dla zagranicznych aut osobowych. W tym celu musimy znaleźć odpowiedni punkt obsługi BelTolla. Zazwyczaj są one na pierwszych stacjach paliw, tuż przy granicy. Wnosimy kaucję za wydanie urządzenia (25 €), doładowujemy jego konto określoną sumą pieniędzy, no i oczywiście kolejne dokumenty. Podpisujemy jak leci kolejne kwity napisane w nieznanym języku, w obcym alfabecie. Jakaś umowa, potwierdzenie odbioru urządzenia, potwierdzenie doładowania konta, cyrograf z diabłem, zgoda na wycięcie nerki, whatever. Byleby tylko wreszcie, po wielogodzinnym czekaniu na granicy, odjechać do upragnionego celu.

Autostrady i niektóre drogi szybkiego ruchu są płatne na Białorusi

Kto myśli, że na dojechaniu do celu podróży kończą się formalności, ten jest w błędzie. Przebywając na terenie Białorusi dłużej niż 5 dni musimy się zameldować. Podobno w przypadku turystów robią to za nich hotele. Ponieważ my mieliśmy wizy prywatne, w tym celu musieliśmy udać się na komisariat milicji. To też nie okazało się takie proste. Pani urzędnik na milicji dała nam kolejne dokumenty do wypełnienia. Okazało się, że trzeba znowu za coś zapłacić. Pani wyliczyła nam kwoty i dała numery kont bankowych. Trzeba więc było udać się na drugi dzień do banku, zrobić opłaty, później wypełnić otrzymane dokumenty i na sam koniec znowu pójść na milicję. Pani urzędnik przyjęła co trzeba, wypełniła na komputerze co trzeba, przybiła pieczątki gdzie trzeba. Na sam koniec pogroziła palcem Panu Aleksandrowi, że za nas odpowiada i że w ogóle. A to wszystko ma jeszcze Pan Aleksander potwierdzić stosowanym podpisem. Na tym koniec.

Każdy, kto narzeka na biurokrację w Unii Europejskiej czy w Polsce, powinen się dwa razy zastanowić.

Po wielogodzinnej podróży dotarliśmy do pierwszego celu – Zdzięcioł

Światełkiem w tunelu okazują się pewne niedawno wprowadzone zmiany. Do Białorusi można już wjechać bez wizy do Grodna. Jest to jednak dystans zbyt bliski, kiedy pragnie się zwiedzić lepiej ten kraj. Ruch bezwizowy jest możliwy także w przypadku turystów przybywających do Białorusi poprzez lotnisko w Mińsku. Nie jest to jednak żadnym sensownym rozwiązaniem, z uwagi na brak dobrych i tanich połączeń lotniczych z Polską. Minusem ruchu bezwizowego jest również to, że obowiązuje on tylko dla osób przebywających na Białorusi nie więcej niż 5 dni. W tym roku wprowadzono również możliwość składania wniosków wizowych poprzez pocztę. To duże ułatwienie. Do niedawna trzeba było udać się osobiście do ambasady w Warszawie lub jakiegoś z konsulatów. Te wszystkie zmiany pokazują wyraźnie, iż Białoruś pragnie się zmienić i otworzyć się na ruch turystyczny. Wszak jest to dla niej korzystne, gdyż każdy zagraniczny turysta oznacza dodatkowy pieniądz pozostawiony w kraju. Myślę, że wkrótce nastąpią jeszcze dalej idące ustępstwa, aż do całkowitego zniesienia wiz.

Do znajdującego się tuż przy granicy Grodna można już jechać bez wizy

Dobre drogi

Po przekroczeniu granicy państwowej nastąpił pierwszy kontakt z Białorusią. Nie ukrywam, że jedną z naszych największych obaw był stan dróg, jaki zastaniemy na Białorusi. Zwłaszcza po fatalnych doświadczeniach z Ukrainy. Po cichu liczyliśmy na to, że drogi na Białorusi będą lepsze niż u naszego południowo-wschodniego sąsiada. I nie zawiedliśmy się. Drogi na Białorusi są naprawdę dobre. Nie są może tak rozbudowane jak na zachodzie, ale utrzymane są na przyzwoitym poziomie. Te łączące miejscowości są w większości wyremontowane. W ciągu tygodnia pobytu na Białorusi pokonaliśmy ponad 1500 km i ani razu nie natrafiliśmy na zniszczoną drogę. Oczywiście mowa jest tutaj o głównych drogach łączących białoruskie miejscowości. W przypadku dróg pobocznych, prowadzących np. do wiosek czy chutorów, w tym przypadku w większości są to drogi gruntowe, pozbawione asfaltu. Białoruś posiada również swoją sieć autostrad.

Drogi na Białorusi w większości utrzymane są w bardzo dobrym stanie

Drogi prowadzące do wiosek są zazwyczaj drogami gruntowymi, pozbawionymi asfaltu

Białoruś posiada również sieć autostrad, szczególnie rozwinięta jest wokół Mińska

Dużym, pozytywnym zaskoczeniem jest również otoczenie dróg. W tym zakresie na Białorusi panuje wzorowy porządek. Pobocza dróg są wykoszone, przystanki pomalowane, śmieci prawie w ogóle nie ma. W miejscach, gdzie w zimie wiatr może nawiewać śnieg na jezdnię, zasadzone są eleganckie szpalery iglaków. Czysto, schludnie i estetycznie. Cóż, wstyd już wspominać, jak czasem wyglądają drogi w Polsce. To wszystko sprawia, że podróż przez Białoruś to prawdziwa przyjemność. Kraj jest w większości rolniczy. Przejeżdżając pomiędzy miejscowościami mijamy tylko urokliwe pola i gęste lasy, gdzieniegdzie poprzecinane białoruskimi kolorowymi wioseczkami.

Przejazd przez Białoruś to prawdziwa przyjemność, mijamy pola, lasy, wioseczki

Drogi, pobocza i przystanki są w większości zadbane

Krajobraz Białorusi zdominowany jest przez pola

Państwo policyjne

Pan Aleksander śmieje się, że na jednego Białorusina przypada trzech milicjantów. Jednak na ulicach nie widzieliśmy ich aż tak wielu. Prawdę mówiąc, w małych miejscowościach prawie w ogóle ich nie widać. Co innego w Mińsku. Tam kilkuosobowe patrole milicji i OMONu można spotkać na każdym kroku. Mińsk to jest jednak duże miasto i jak każde duże miasto boryka się również z dużymi problemami. Czuć jednak, że obywatele na Białorusi trzymani są na „krótkiej smyczy”. Myślę, że dobrym przykładem atrybutów państwa policyjnego jest przytoczona już wcześniej biurokracja i przepisy wizowe, a zwłaszcza obowiązek meldunkowy. Trzymanie wszystkich w ryzach ma jednak swoje plusy. Białoruś jest przez to krajem bezpiecznym i spokojnym. Nam, jako turystom, nie ma prawa stać się nic złego. Na ulicach jest porządek i spokój. Nie do pomyślenia są jakiekolwiek akty wandalizmu np. graffiti czy śmiecenie w miejscach publicznych. Nie przypominam sobie też, żebym coś takiego widział.

Wzmożone patrole milicji i OMONu widzieliśmy tylko w Mińsku

Na ulicach białoruskich miast jest bezpiecznie i spokojnie – Grodno

Najbardziej zaskoczyło nas jednak to, co zobaczyliśmy w jednym z białoruskich urzędów. W czasie naszej podróży po Białorusi mieliśmy okazję odwiedzić lokalny urząd miejski. Na Białorusi takie miejskie urzędy nazywane są komitetami wykonawczymi. Okazało się, że wejście do lokalnego urzędu, w niewielkiej miejscowości, pilnowane jest przez milicjanta. Kontroluje on wchodzących petentów, dokonuje rewizji, otwiera bramki. Jest to naprawdę zdumiewające „odgradzanie się” państwa od zwykłych obywateli, którzy przychodzą do urzędu załatwiać najzwyklejsze sprawy. Zamieniliśmy kilka słów z tym milicjantem. Młody, sympatyczny chłopak zapytał się nas, czy w Polsce do urzędów też dostępu pilnują służby mundurowe. Adrian odpowiedział, że nie. Milicjant zrobił oczy jak pięciozłotówki i odpowiedział, że u nas to naprawdę muszą być sprawiedliwi ludzie. Rozbawiło mnie to jego szczere zdziwienie.

Siedziba białoruskiego KGB w Mińsku

Czysto i schludnie

To, co uderza po przyjeździe do Białorusi, to ład i porządek. Widać, że Białoruś nie jest krajem bogatym, ale mieszkańcy i władze starają się dbać o swój kraj. Kamienice i budowle w starych dzielnicach są w większości wyremontowane. Ulice czyste, pozamiatane. Wspominałem już o dobrych drogach, pokoszonych poboczach. To wszystko sprawia, że podróż po Białorusi jest przyjemna. Dodatkowo miły dla oka jest widok wolny od natarczywych reklam, krzykliwych billboardów. Nie zobaczymy ich na Białorusi. Występują one tylko sporadycznie, a jeśli już są, to są to reklamy państwowe. Jest to kolosalna różnica w stosunku do tego, co na co dzień niestety musimy oglądać w Polsce…

W białoruskich miastach jest przeważnie czysto i schludnie, choć często również skromnie

W każdym mieście znajdziemy tablice poświęcone zasłużonym dla miasta

Szkolna sala w białoruskim gimnazjum

Dworzec autobusowy

Na wioskach zatrzymał się czas. Dosłownie. Nieodłącznym elementem białoruskiego krajobrazu są kolorowe drewniane chatki. Zazwyczaj pomalowane są na niebiesko, żółto, pomarańczowo, czasem zielono. Na wsiach dominuje drewniana zabudowa. Duża część ze starych chatek jest już dziś opuszczona. Czasem trudno stwierdzić, czy dany domek jest już opustoszały, czy tylko jego mieszkaniec nie ma już siły się nim zajmować. Ogólnie Białoruś sprawia wrażenie kraju wyludnionego. Opuszczone, pozarastane domostwa, mało aut na drogach, pustki na ulicach. W miastach też nie spotkamy tłumów, nawet w tych typowo turystycznych miejscach.

Drewniana zabudowa i kolorowe domki są nieodłącznym elementem krajobrazu wsi i małych miasteczek

Jeden z opuszczonych domów… Z lewej strony domku znajduje się pewien znaczek

Znaczek na opuszczonym domku (czerwona gwiazda) informuje o tym, że w tym miejscu mieszkał weteran wojny ojczyźnianej

Lenin wiecznie żywy

Białoruś jest krajem, który nie zerwał z tradycją Związku Radzieckiego. Wręcz przeciwnie, owe dziedzictwo podkreśla się w wielu miejscach. Weźmy np. godło Białorusi, to niemalże kopia godła Związku Radzieckiego. Na białoruskich ulicach znajdziemy masę pomników z czasów Kraju Rad. Pomniki Lenina możemy spotkać w prawie każdym mieście. Jeden z najbardziej imponujących pomników wodza rewolucji znajduje się tuż przed siedzibą parlamentu Republiki Białorusi. W Mińsku znajdziemy również pomniki innych zbrodniarzy np. Feliksa Dzierżyńskiego. Białoruś to kraj, w którym ulica Lenina biegnie tuż obok ulicy Mickiewicza. Nawet nazwy niektórych instytucji, takich jak Komitet Bezpieczeństwa Państwowego, w skrócie KGB (biał. КДБ, rus. КГБ), żywo przypominają nam „czerwonego brata”.

Lenin przed budynkiem parlamentu Republiki Białorusi, po lewej flaga i godło Białorusi (wzorowane na godle ZSRR)

Lenin z Zdzięcioła, Lenin z Nieświeża, Lenin z Grodna

Ulica Lenina w Mińsku

Pomnik Feliksa Dzierżyńskiego w Mińsku

Na Białorusi, oprócz pomników Lenina, znajdziemy także całą masę pomników poświęconych Armii Czerwonej. Nie ma się czemu dziwić, to właśnie czerwonoarmiści wyzwalali te tereny spod niemieckiej okupacji. Pomników, cmentarzy, monumentów i obelisków poświęconych sowieckim żołnierzom jest naprawdę całe mnóstwo. Znajdziemy je nawet na wioskach. Czasem są kiczowate, a czasem naprawdę imponujące. Uwaga, nie znajdziemy jednak na nich informacji o II wojnie światowej. Takowa nie zaistniała w świadomości byłych obywateli Związku Radzieckiego. Zamiast tego mowa jest wszędzie o wielkiej wojnie ojczyźnianej 1941-1945.

Pomnik czerwonoarmisty w Nowogródku

Pomnik czerwonoarmisty w Nieświeżu

Kolejny pomnik we wsi Dworzec

Na Białorusi znajdziemy również liczne pamiątki z czasów zimnej wojny – MiG-25 UB

W restauracji

Na Białorusi raczej się nie najemy. Jakbym mógł wskazać jeden z największych minusów – takich przyziemnych – to są to małe porcje jedzenia. Pierwszy raz, kiedy dostałem posiłek w białoruskiej restauracji, to myślałem, że mam do czynienia z przekąską. Pomyślałem sobie, że akurat tak trafiłem w tej restauracji. W kolejnych lokalach nie było jednak inaczej. Małe zupy, małe kotlety, małe porcje ziemniaków, a nawet małe hamburgery. Pan Aleksander mówi, że tak tu po prostu jest i przyznaje mi rację, co do moich spostrzeżeń. A ma stosowne porównanie, bo przez wiele lat mieszkał w Polsce. Przynajmniej ceny w restauracjach są również małe. Na szczęście my mieliśmy Pana Aleksandra i Panią Żannę, którzy zadbali o to, abyśmy nie chodzili głodni.

Zwykły obiad w restauracji w niewielkiej miejscowości na Białorusi

Jedno z popularnych białoruskich dań maczanka po Białorusku (ros. Мачанка по Белорусск)

Za to można napić się pysznego kwasu chlebowego, który na wschodzie jest bardzo popularnym napojem bezalkoholowym. Na Białorusi sprzedaje się go również na ulicy, bezpośrednio z małych beczkowozów. W knajpach i restauracjach jest to również podstawowy napój. Polecam zamówić kwas lidzki (produkowany w Lidzie).

Na Białorusi kwas można kupić nawet bezpośrednio na ulicy

Kwas (rus. Квас)

Turystyka

W trakcie naszego tygodniowego pobytu jeździliśmy po Białorusi, zwiedzaliśmy miasta i poznawaliśmy zabytki. Białoruś posiada raczej skromną ofertę turystyczną. Polaków zwiedzających ten kraj jest niewielu, zapewne głównie ze względu na skomplikowane przepisy wizowe. A szkoda, bo na Białorusi, na każdym kroku znajdziemy miejsca związane z polską historią. Są one ogromną wartością tego kraju. Stare miasta i zabytki są przyzwoicie utrzymane. Takie miejsca jak dom rodzinny Adama Mickiewicza, zamki w Nieświeżu i Mirze (będące na liście UNESCO), są bardzo dobrze zadbane. Oczywiście poza głównymi turystycznymi celami znajdziemy także zaniedbane miejsca, opuszczone pałace, zniszczone kościoły. Białoruś swoją ofertę turystyczną kieruje głównie do obywateli Federacji Rosyjskiej. Niewątpliwie wspaniałym atutem tego kraju jest piękna dziewicza przyroda, spokój, cisza, natura. Zaletą Białorusi są również niskie ceny. Nocleg w ciekawym miejscu możemy dostać już od 10 $ za dobę. Obiad w restauracji kosztuje około 10 białoruskich rubli (18 zł).

Dom rodzinny Adama Mickiewicza w Nowogródku

Zamek w Mirze – Wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

Zamek w Nieświeżu – Wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

Nie wszystkie zabytki są odnowione, niektóre popadają w ruinę – Pałac Radziwiłłów w Zdzięciole

Na Białorusi na każdym kroku można spotkać polskie ślady

Cisza, spokój, urzekające krajobrazy, to niepodważalne atuty Białorusi

Historia

Zwiedzając zabytki na Kresach Wschodnich, ciężko nie odnieść się do polskiej historii. W przypadku zabytków na Litwie i Ukrainie, polski pierwiastek jest często wymazywany z pamiątkowych tablic i informatorów historycznych. Wydaje się, że w tamtych krajach słowa „Polska” i „polski” z trudem przeciskają się przez maszyny drukarskie. Inaczej jest na Białorusi. Tutaj należy się duży plus. Białoruś nie boi się mówić o wspólnej historii. Zwiedzając zabytki często trafialiśmy na informacje mówiące o Wielkim Księstwie Litewskim, unii z Koroną Królestwa Polskiego, Rzeczypospolitej Obojga Narodów itd. Dużo informacji poświęca się również rodowi Radziwiłłów, którzy w Rzeczypospolitej byli jednymi z najważniejszych magnackich rodów.

Tablica pamiątkowa w języku polskim na kościele farnym w Nowogródku

Fragment kartusza herbowego Rzeczypospolitej Obojga Narodów z czasów Augusta III, wyeksponowany przed nowym zamkiem w Grodnie

Sala hetmańska w Zamku w Nieświeżu, na ścianach portrety Radziwiłłów

Oczywiście są pewne wyjątki. Białoruś zupełnie inaczej spogląda na historię II wojny światowej. Jak już wspomniałem, tam mowa jest o wielkiej wojnie ojczyźnianej, prowadzonej w latach 1941-1945. Zupełnie inaczej wygląda także sprawa postrzegania września 1939 roku i napaści ZSRR na Polskę. Tam narracja historyczna mówi o wyzwoleniu Białorusinów przez Armię Czerwoną. Jest to oczywiście pokłosiem prowadzonej przez lata sowieckiej polityki historycznej. A także tego, o czym w Polsce nie zawsze chce się pamiętać, że duża część ludności białoruskiej faktycznie traktowała wejście Armii Czerwonej jako formę wyzwolenia.

Pomnik poświęcony wielkiej wojnie ojczyźnianej w Nowogródku

Dla obywateli byłych republik ZSRR wojna trwała w latach 1941-1945

Pomnik poświęcony wkroczeniu Armii Czerwonej do Nowogródka 18 września 1939 roku

Adrian zauważa, że na Białorusi trochę lepiej wygląda również kwestia polskich cmentarzy. Na Ukrainie i Litwie polskie nekropolie są często bardzo zaniedbane. Pojawiają się również akty wandalizmu, specjalnie skierowane w stosunku do polskich nagrobków. Poutrącane ramiona krzyży, zniszczone zdjęcia, uszkodzone nagrobne figury, to częsty widok na Ukrainie i Litwie. Również na Białorusi znajdziemy sporo polskich i katolickich cmentarzy, są one jednak zachowane w lepszym stanie.

Jeden z katolickich cmentarzy w Nowogródku

Polski grób z 1880 roku na cmentarzu w Zdzięciole

Warto jeszcze dodać, że brak jest również pomiędzy Polakami i Białorusinami drażniących tematów historycznych. Na Białorusi nie spotkamy banderowców i ludzi obnoszących się z nazistowskimi symbolami, tak jak na Ukrainie. Nie ma między nami dawnych zatargów terytorialnych, jak w przypadku Wilna na Litwie. To znacznie ułatwia kontakty.

Język

Na Białorusi obowiązują dwa języki urzędowe: rosyjski i białoruski. Wbrew obiegowym opiniom są to różne języki. Co ciekawsze, wydaje się, że język białoruski jest jednak bardziej zbliżony do języka polskiego, niż do języka rosyjskiego. Problemem jest jednak cyrylica, która w języku polskim nie jest używana, przez co oba języki wydają się sobie obce. Na Białorusi większość osób mówi w języku rosyjskim, mniejsza część po białorusku, część osób używa mieszanki języka białoruskiego i rosyjskiego. Wiele osób rozumie język polski i prędzej dogadamy się po polsku, niż np. po angielsku. Dużą barierę stanowi jednak cyrylica. Wybierając się na Białoruś warto znać ten alfabet. To podstawa, bez jego znajomości może być trudno poruszać się po kraju. Napisów w języku angielskim nie znajdziemy prawie nigdzie.

Znajomość cyrylicy na Białorusi jest bardzo przydatna

ZSRR 2.0

Przez cały czas nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że Białoruś to taki Związek Radziecki 2.0. Tylko, że może udał się trochę lepiej. No cóż, znajdziemy tu wiele reliktów dawnego systemu. I nie mam tu na myśli tylko komunistycznych pomników. Na Białorusi nie przeprowadzono bolesnych reform gospodarczych, tak jak w Polsce. U naszego wschodniego sąsiada dalej funkcjonują kołchozy. Na każdej wiosce, dosłownie na każdej pipidówie, znajdziemy państwowe sklepy o nazwie Rodni Kut (biał. Родны Кут). Przejeżdżając przez Białoruś widzimy tylko pola, pola i pola. Nie widziałem żadnych skupisk zakładów produkcyjnych, pojedynczych też prawie nie ma, żadnych stref ekonomicznych. Ciągle nurtowało mnie pytanie, z czego żyją Białorusini? Białoruś wygląda na kraj trochę zacofany i to bez patrzenia na ekonomiczne wskaźniki. Na tle tego wszystkiego tylko Mińsk prezentuje się jako nowoczesne miasto. Ale przecież miarą dobrobytu nie jest stan stolicy, ale sytuacja na prowincji. Choć jest czysto, spokojnie i bezpiecznie, to jednak ludzie żyją skromnie. Taki jest efekt nieprzeprowadzenia reform. Myślę, że wkrótce Białoruś będzie musiała się jednak z nimi zmierzyć. Pomimo tego wszystkiego, na Białorusi jest o wiele lepiej, niż na Ukrainie czy Rosji. Różnice na korzyść Białorusi są bardzo widoczne.

Mińsk prezentuje się jako nowoczesna stolica

Pozostała część kraju jest w większości rolnicza, nieco zacofana

Wielkie Księstwo Litewskie 2.0

W swojej historii Białoruś odwołuje się mocno do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Faktycznie, terytorium współczesnej Białorusi stanowiło dawniej trzon terytorium Litwy. Kto wie, być może to właśnie Białoruś, a nie współczesna Litwa, może czuć się bardziej spadkobiercą Wielkiego Księstwa Litewskiego. Do historii Wielkiego Księstwa Litewskiego nawiązuje się przy wielu białoruskich zabytkach. Wydaje się, że jest to jeden z elementów budowania tożsamości narodowej. Trzon wystaw na zamkach w Mirze i w Nieświeżu stanowią losy Radziwiłłów, tym samym losy Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Białoruś z wielkim szacunkiem odnosi się także do twórczości Adama Mickiewicza. Odwołań do wspólnej historii jest znacznie więcej.

Orzeł litewskiego rodu Radziwiłłów herbu Trąby na elewacji Zamku w Nieświeżu

Zbroje husarskie są popularnym tematem na zamkowych wystawach, nawiązują do najchwalebniejszej historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Jezioro Świteź, to o nim pisał Adam Mickiewicz w balladzie pt. „Świtezianka”, w tle kamień z fragmentem utworu wieszcza w języku polskim

Podsumowanie

Białoruś jest bez wątpienia krajem wartym odwiedzenia, dużym utrudnieniem są jednak przepisy wizowe. Mam nadzieję, że już wkrótce ulegną one uproszczeniu. Polacy dość licznie jeżdżą na Ukrainę, tymczasem sytuacja na Białorusi jest o wiele lepsza niż u naszych południowo-wschodnich sąsiadów, pod każdym względem. Również klimat do zwiedzania jest o wiele lepszy, ze względu na brak historycznych zatargów. Białorusini są bardzo przyjaźnie nastawieni i otwarci dla Polaków. Cisza, spokój, natura i ślady polskiej przeszłości, to największe atuty Białorusi.

Pozdrawiam z Białorusi, z samego centrum Mińska – Foto: Adrian Sitko

Jak pojechać na Białoruś?

Osoby, które chciałyby odwiedzić Białoruś, lecz obawiają się formalności i nieznajomości języka, zapraszam do kontaktu z Panem Aleksandrem. Pan Aleksander mówi dobrze po polsku i z miłą chęcią pomoże zorganizować przyjazd. Jest w stanie również ugościć kogoś u siebie za niewielką opłatą. Z Panem Aleksandrem można się skontaktować za pomocą Skype’a (login nibiru85) lub aplikacji Viber (nr +375 29 367 66 49). Zachęcam.

Artykuł Wyjazd turystyczny na Białoruś – Moje przemyślenia pochodzi z serwisu Eloblog.

Google wykorzystuje ogromną bazę informacji, które gromadzi w różnych swoich usługach, aby przygotować dla nas aplikację turystyczną Google Trips. Google to nasz największy szpieg, ale szpieguje nas na nasze własne życzenie. Jeżeli korzystacie z Gmaila, Google przeskanuje go i uwzględni w aplikacji Google Trips wszelkie informacje o rezerwacjach np. hotelu, jakie przyszły na naszą skrzynkę pocztową. Dzięki temu Google wie, gdzie jedziemy, zanim mu o tym powiemy. A w samej aplikacji odnajdziemy miejsca, regiony i miasta, do których możemy się udać. Nie jest to baza miejsc zamknięta, np. 20 najpopularniejszych miast w Europie etc., ale otwarta baza ogromnych informacji, które Google zgromadził w swoich usługach. Znajdziemy więc tam nawet mało popularne miasteczka. Każdy region podzielony jest zaś na przydatne informacje (działy): miejsca do zwiedzania, gastronomia, rezerwacje i zapisane miejsca, które nam się spodobały. Czasem pojawiają się także dodatkowe działy np. z istotnymi informacjami, które musimy znać odwiedzając dane miasto. To co podkreśla Google w swojej reklamówce, to funkcja umożliwiająca pobranie całego regionu lub miasta na naszego smartfona. W ten sposób aplikacja będzie działała w terenie offline. Jedyną wadą dla użytkowników z Polski jest to, że niestety na razie aplikacja jest dostępna tylko w języku angielskim.

Aplikacja dostępna jest na Androida oraz iPhone’a. Linki do pobrania na Google Play i App Store.

Aplikacja mobilna Google Trips – Źródło: blog.google

Aplikacja mobilna Google Trips – Źródło: blog.google

Google wykorzystuje w swojej aplikacji również swoje popularne mapy – Źródło: blog.google

Artykuł Google Trips – Podróżuj z aplikacją Google’a pochodzi z serwisu Eloblog.

Zabytki Lwowa

Lwów jest miastem niezwykłym, bogatym w różnego rodzaju zabytki. Przede wszystkim dostrzegalny jest wpływ różnych religii i wyznań, które związane były z historią miasta od najdawniejszych lat. Stąd niezwykłe bogactwo kościołów, cerkwi, kaplic. Znajdziemy tutaj świątynie katolickie, greckokatolickie, prawosławne, ormiańskie… Zabytki Lwowa ze względu na swoją wartość zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, jako historyczny zespół Starego Miasta. To tylko potwierdza status Lwowa. Choć dziś w zabytkowej części miasta widać brak środków na remonty i upływ czasu, lwowskie budowle wciąż zachwycają. Myślę, że dla Polaków szczególnie ciekawe – i inne – będą świątynie obrządku greckokatolickiego i prawosławnego.

Rynek we Lwowie

Najważniejszą częścią Starego Miasta we Lwowie jest Rynek, stanowiący dawniej główny plac targowy. Ten lwowski wytyczony został w kształcie ringu z wewnętrzną środkową zabudową w postaci budynku Ratusza. Dawniej miejskie rynki stanowiły miejsca drobnego i większego handlu, współcześnie służą, jako miejsca odpoczynku, spotkań i wieczornego życia. Rynek we Lwowie bardzo przypomina dawne place targowe innych polskich miast. W przeciwieństwie do tych z Polski, przez lwowski wciąż przejeżdzają tramwaje! Należy więc zachować ostrożność. Wśród kolorowych pierzei Rynku we Lwowie wyróżnia się jeden budynek – Czarna Kamienica. Na rogach Rynku znajdują się rzeźby i fontanny, w tym mój ulubiony posąg Neptuna, symbolizujący dawne związki handlowe Lwowa.

Rynek we Lwowie – Zabytki Lwowa – Foto: Adrian Sitko

Przez lwowski Rynek jeżdżą jeszcze tramwaje

Posąg Neptuna na Rynku we Lwowie

Czerna Kamienica

Ratusz we Lwowie

Piękny klasycystyczny Ratusz we Lwowie. Jak to zazwyczaj bywa z siedzibami miejskich władz, jest jednym z najważniejszych zabytków Lwowa. Świadek licznych historycznych wydarzeń i przemian politycznych; od rządów austriackich, poprzez okres dwudziestolecia międzywojennego, skończywszy na czasach współczesnych. Budynek jest stosunkowo nowy, powstał bowiem w latach 1827-1835 na miejscu starego ratusza, który zawalił się kilka lat wcześniej. Do zwiedzania udostępniona jest ratuszowa wieża, z której rozciąga się panorama na Stare Miasto. Wchodząc na wieżę warto zwrócić uwagę na mechanizm zabytkowego zegara.

Ratusz we Lwowie – Foto: Adrian Sitko

Zabytkowy mechanizm zegara na Ratuszu

Widok z wieży Ratusza na Stare Miasto

Wieża Ratusza – Foto: Adrian Sitko

Opera Lwowska

Lwowska Opera należy do jednych z najważniejszych zabytków Lwowa. Charakterystyczny kształt budynku na zawsze stał się jednym z symboli miasta. Opera została zaprojektowana przez polskiego architekta prof. Zygmunta Gorgolewskiego. Koncepcja budowy lwowskiego Teatru Miejskiego – bowiem tak dawniej się nazywał – pojawiła się w roku 1896, a uroczyste otwarcie nastąpiło po kilku latach budowy w roku 1900. Budynek opery umiejscowiony jest na końcu Prospektu Swobody, popularnego deptaka i miejsca odpoczynku Lwowiaków. Wizerunek budynku znajdziemy również na ukraińskim banknocie o nominale 20 hrywien. Opera Lwowska nosi imię Salomei Kruszelnickiej, ukraińskiej primadonny, która podbiła świat.

Opera Lwowska – Jeden z najpiękniejszych zabytków Lwowa

Budynek opery widziany z Prospektu Swobody

Lwowska Opera wieczorem jest pięknie podświetlona – Foto: Adrian Sitko

Katedra Ormiańska

Katedra Ormiańska należy do jednych z najważniejszych i najstarszych zabytków Lwowa. Jest również świadectwem różnorodności religijnej i kulturowej występującej dawniej w tym mieście. W końcu Ormianie to jedna z najstarszych grup etnicznych Lwowa. Początki świątyni sięgają aż XIV wieku, w późniejszych latach była ona wielokrotnie przebudowywana, ostatecznie przybierając barokowy wygląd. Budowa Katedry była finansowana przez bogatych ormiańskich kupców. Po II Wojnie Światowej Ormianie zostali wysiedleni z Lwowa, a Katedrę zamieniono w muzealny magazyn. Do pierwotnych funkcji powróciła dopiero w 2002 roku. Wewnątrz Katedry znajdują się zapierające dech w piersiach malowidła i przepiękne freski. Tuż przy budowli znajdują się pozostałości dawnego cmentarza.

Katedra Ormiańska – Zabytki i Ciekawe Miejsca we Lwowie

Pozostałości cmentarza, podwórko świątyni z płytami nagrobnymi

Bajeczne wnętrze Katedry Ormiańskiej we Lwowie – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Robin Schuil

Dawny Klasztor Dominikanów

Zakon Dominikanów pojawił się we Lwowie już w XIII wieku. Pierwszy gotycki kościół został przebudowany w XVIII wieku na polecenie hetmana wielkiego koronnego Józefa Potockiego. Wtedy też otrzymał swój barokowy charakter. Po II Wojnie Światowej Dominikanie zostali zmuszeni do opuszczenia swojego klasztoru, a nowa władza sowiecka przekształciła świątynie w Muzeum Ateizmu i Religii. Obecnie świątynia jest Cerkwią Najświętszej Eucharystii i należy do Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. W środku możemy podziwiać bogato zdobione barokowe wnętrze.

Dawny Klasztor Dominikanów – Zabytki Lwowa

Współcześnie Cerkiew Najświętszej Eucharystii, należąca do Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego

Wnętrze dawnego Klasztoru Dominikanów we Lwowie

Dawny Klasztor Bernardynów

Zakon Bernardynów pojawił się we Lwowie w 1460 roku. Na początku Bernardyni funkcjonowali w drewnianym obiekcie. W 1603 roku ruszyła budowa nowej murowanej świątyni. Kamień węgielny pod budowę klasztoru został poświęcony w obecności hetmanów Jana Zamojskiego i Stanisława Żołkiewskiego. Przez wiele lat po wojnie obiekt był niezagospodarowany. Obecnie świątynia funkcjonuje, jako Cerkiew św. Andrzeja i należy do Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego.

Dawny Klasztor Bernardynów – Foto: Adrian Sitko

Wnętrze dawnego Klasztoru Bernardynów, obecnie Cerkwi św. Andrzeja

Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny

Cerkiew Zaśnięcia, zwana też cerkwią Wołoską, już od najdawniejszych lat służyła działalności prawosławnego bractwa we Lwowie. Z początku cerkiew była tylko drewnianą budowlą. W 1591 roku w miejscu starej świątyni ruszyła budowa nowej murowanej budowli z kamienia. Od początku świątynia miała również nosić cechy budowli obronnej, o czym świadczą grubości murów i wysoko osadzone okna. W kryptach świątyni pochowani są ukraińscy dostojnicy. Tuż przy cerkwi dobudowano również więżę Korniakta oraz kaplicę Trzech Świętych Hierarchów. Razem wszystkie elementy stanowią nieodłączną całość. Spacerując po zabytkowym starym Lwowie warto wstąpić do środka i zachwycić się wnętrzem tej prawosławnej cerkwi.

Cerkiew Zaśnięcia widziana z wieży miejskiego Ratusza

Wnętrze i ikonostas cerkwi Zaśnięcia, zwanej również cerkwią Wołoską

Kaplica Trzech Świętych Hierarchów

Katedra Łacińska

Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie popularnie zwana jest Katedrą Łacińską, ze względu na swój obrządek łaciński, czyli rzymskokatolicki. Katedra jest jednym z najcenniejszych zabytków architektury gotyckiej na Ukrainie. Fundację świątyni przypisuje się polskiemu królowi Kazimierzowi Wielkiemu. W środku znajdują się wspaniałe organy z 1839 roku, barwne witraże, niezwykłe malowidła na sklepieniach i wiele tablic pamiątkowych nawiązujących do historii miasta. W świątyni odbywają się msze w języku polskim, ukraińskim, łacińskim i angielskim.

Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie – Katedra Łacińska

Wnętrze Katedry Łacińskiej

Msze święte w Katedrze Łacińskiej

Kaplica Rodziny Boimów

Tuż przy Katedrze znajduje się renesansowa Kaplica Rodziny Boimów. Jej bogato zdobiona rzeźbami elewacja nad wejściem i kolorowe wnętrze zachwycają turystów odwiedzających Lwów. W środku szczególne wrażenie robi kopuła. Kaplica została wzniesiona przez pochodzącego z Węgier bogatego kupca Jerzego (György) Boima, który przybył do Rzeczypospolitej razem z królem Stefanem Batorym. Kaplicę wybudowano na terenie przykatedralnego cmentarza i służyła, jako grobowiec rodziny Boimów. Dziś jest jedyną pozostałością dawnego cmentarza. Podobno uważa się, że kto przyjechał do Lwowa i nie widział tego miejsca, we Lwowie nie był.

Kaplica Rodziny Boimów – Zabytki Lwowa

Bogato zdobiona elewacja nad wejściem – Kaplica Rodziny Boimów we Lwowie

Sklepienie kopuły w Kaplicy Rodziny Boimów – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Lestat (Jan Mehlich)

Zachwycające wnętrze Kaplica Boimów…

Sobór Świętego Jura

W trochę dalszej odległości od Starego Miasta znajduje się przepiękny Sobów Świętego Jura. Świątynia wybudowana została na niewielkim wzgórzu (321 m n.p.m) przyległym do miasta. Dziś otoczona jest już przez pozostałe nowsze części Lwowa. W swoim rokokowym kształcie powstała w II połowie XVIII wieku. Znawcy twierdzą, że w jej stylistyce wyczuwalny jest mocny wpływ ukraińskiej estetyki sakralnej. Sobór obecnie należy do Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, który uznaje zwierzchnictwo papieża. W 2001 roku w świątyni zatrzymał się papież Jan Paweł II. Wraz z zespołem Starego Miasta obiekt wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Sobór Świętego Jura we Lwowie – Zabytki Lwowa

Święty Jur to Święty Jerzy – Rzeźba św. Jerzego (zgodnie z legendą) ubijającego smoka znajduje się na górze budowli

Wnętrze świątyni – Sobór Świętego Jura

Pałac Potockich

Pałac Potockich to jedna z najbardziej luksusowych rezydencji Lwowa. Zbudowany został pod koniec XIX wieku dla hrabiego Alfreda Józefa Potockiego, który pełnił funkcję namiestnika Galicji i również krótko premiera Austrii. Ciekawostką jest to, że w 1920 roku podczas parady wojskowej na pałac spadł samolot należący do amerykańskich lotników. Katastrofa wyrządziła sporo szkód. Obecnie w obiekcie znajduje się filia Lwowskiej Galerii Sztuki, która udostępnia swoje zbiory do oglądania.

Pałac Potockich – Foto: Adrian Sitko

Dworzec kolejowy Lwów Główny

Warto podjechać kawałek dalej od centrum miasta, aby zobaczyć tę perłę architektury. Chyba, że jesteśmy turystami podróżującymi koleją. Wtedy lwowski dworzec będzie pierwszym zabytkiem, jaki napotkamy na swojej drodze. Pierwszy pociąg przyjechał do Lwowa w 1861 roku z Przemyśla. Zabytkowy dworzec został zaprojektowany przez polskiego architekta Władysława Sadłowskiego. Jego uroczyste otwarcie nastąpiło w 1904 roku. Dawniej, żeby można było wejść na dworzec w celu powitania przyjeżdżających gości, trzeba było wykupić specjalny bilet tzw. peronówkę.

Dworzec Kolejowy Lwów Główny – Zabytki Lwowa – Foto: Adrian Sitko

À propos dworca i kolei. Lwowska anegdota zaczerpnięta z przewodnika turystycznego. Na dworcu we Lwowie spotykają się dwa pociągi, jeden przyjechał ze wschodu, drugi z zachodu. Podróżni wyglądają przez okna i mówią:
– Nareszcie jestem na wschodzie! – mówi mieszkaniec zachodu,
– Otóż jestem już na zachodzie – mówi podróżny ze wschodu.

Mapa zabytki Lwowa

Zobacz także:

• Polskie ślady we Lwowie – Zwiedzanie Lwowa
• Przedwojenny Lwów na starych zdjęciach
• Wyjazd turystyczny na Ukrainę – Moje przemyślenia

Część opisów zabytków sporządzona została przy pomocy przewodnika „Lwów seria Top 10” autor Ihor Lylo.

Artykuł Zabytki Lwowa – Atrakcje i ciekawe miejsca we Lwowie pochodzi z serwisu Eloblog.

Lwów jak Wrocław

Lwów zawsze nieodłącznie kojarzył mi się z Wrocławiem. Być może dlatego, że to właśnie do Wrocławia trafiło wielu Lwowiaków wysiedlonych ze swojego miasta. Być może dlatego, że powojenna historia obu tych miast jest do siebie niezwykle podobna. Być może dlatego, że na wrocławskim rynku stoi pomnik Aleksandra Fredry przywieziony właśnie ze Lwowa. Z obu tych miast wysiedlono mieszkańców, w obu musiały zapanować nowe porządki i w końcu w obu rozpoczął się proces wymazywania historii. Wspólne podobieństwa nie są jedynie domeną przeszłości. Wciąż w stosunku do Lwowa i Wrocławia co jakiś czas pojawiają się głosy rewizji granic. Polskie powiedzenie „Lwów zawsze Polski!” jest bardzo podobne do niemieckiego „Breslau ist Deutsch!”. Jako chłopak z tzw. Ziem Odzyskanych odwiedzanych przez licznych niemieckich turystów, teraz to ja byłem po tej drugiej stronie zwiedzając Lwów.

Mój turystyczny wyjazd na Ukrainę – Na tablicy Львів -Lviv (Lwów)

Tanio i przyjemnie – Wyjazd turystyczny na Ukrainę

Największą zaletą wyjazdu na Ukrainę są niskie ceny. Choć w momencie kiedy ja odwiedzałem Lwów (czerwiec 2016) ceny zdążyły już trochę wzrosnąć i nie były aż tak niskie, jak jeszcze rok wcześniej – dalej pozostawały atrakcyjne dla polskiej kieszeni. Wyjazd turystyczny na Ukrainę nie powinien więc być zbyt kosztowny, w przeciwieństwie do innych europejskich miast.

Przykładowe ceny:

• litr paliwa 20 UAH (3,10 zł)
• paczka papierosów 13 UAH (2,00 zł)
• piwo w knajpie 14 UAH (2,30 zł)
• obiad w średniej restauracji za 70 UAH (11 zł)
• obiad w lepszej restauracji 150 UAH (23,47 zł)
• przejazd taksówką z obrzeży do centrum 100 UAH (15,60 zł)

Choć czytałem dużo opinii w Internecie na temat brudu we Lwowie, to muszę przyznać, że w mojej ocenie w mieście jest zdecydowanie czysto. Przynajmniej w porównaniu do niektórych topowych europejskich miast, gdzie śmieci potrafią walać się dosłownie po ulicy. We Lwowie tego nie widziałem. Widać za to jednak zdecydowanie mniej pieniędzy na inwestycje i utrzymanie miasta. Obdrapane mury i walące się kamienice są tutaj częstym widokiem.

Piękny rynek we Lwowie – Wyjazd turystyczny na Ukrainę

Pomimo tego (i wojny) ludzie żyją tu normalnie. Chodzą do szkoły, studiują, pracują, cieszą się i bawią. Tyle, że biedniej, choć nie widać tego po nich samych, raczej po tym jak zagospodarowane jest otoczenie. Jest miło i przyjemnie, może z wyjątkiem natrętnego żebractwa. W mięście czułem się bezpiecznie, o co zresztą dba ukraińska policja (już nie milicja). Nawisem mówiąc, jej reforma zadziwiająco się udała, przynajmniej tak mówią ludzie.

Lwowskie uliczki są urokliwe, w centrum znajdziemy wiele restauracji z ogródkami piwnymi

Popularny Prospekt Swobody – Przed wojną Wały Hetmańskie

Młodzi Ukraińcy spędzający czas na Kopcu Unii Lubelskiej (tzw. Wysoki Zamek)

Ślady polskości

We Lwowie ostało się jeszcze trochę śladów polskości. Niektóre siłą rzeczy, jak np. trwałe żeliwne studzienki z polskimi napisami, inne zaś celowo odsłonięte i zachowane, jak dawne polskie napisy na kamienicach. Nie jest ich zbyt dużo, ale na pewno cieszą oko polskich turystów, których w tym mieście jest naprawdę bardzo dużo.

Odsłonięty szyld „Jan Muszczyński”

Zachowane pokrywy studzienek z polskimi napisami – Perkun Lwów

Ukraina wita Polaków

Pomimo, iż we Lwowie jest dużo polskich turystów, zaskoczyło mnie jak bardzo miasto nie jest na ich obecność przygotowane. Chyba w żadnej restauracji (oprócz ukraińsko-polskiej) nie widziałem w menu opisów w języku polskim. Co więcej, czasem zdarzało się, że brakowało ich również w języku angielskim – były tylko po ukraińsku. To zaskakujące, gdyż język ukraiński pisany cyrylicą jest kompletnie nieczytelny dla ludności na zachód od Buga. Może z wyjątkiem tych, co kiedyś w szkole mieli rosyjski. Tym samym część knajp po prostu zamyka się na zagranicznych gości, tracąc zyski lub je ograniczając.

W centrum Lwowa jest dużo porządnych knajp i restauracji – Wyjazd turystyczny na Ukrainę

Kolejny przykład to tablice informacyjne na licznych zabytkach, których we Lwowie przecież nie brakuje. Duża część z nich została współfinansowania ze środków Unii Europejskiej, przy udziale transgranicznego programu Polska-Białoruś-Ukraina. Tablice zostały przygotowane tylko w dwóch językach; po ukraińsku i angielsku. Widziałem tylko jedną polskojęzyczną tablicę przy Katedrze Łacińskiej. Brak języka polskiego, chyba najliczniejszej grupy turystów w mieście, jest zaskakujący. Tym bardziej w kontekście historycznym. Kto, jak kto, ale to właśnie Polak będzie najbardziej zainteresowany historią jakiegoś zabytku, bardziej niż Brytyjczyk czy Francuz. Od razu nasuwa mi się porównanie do Dolnego Śląska, gdzie wielojęzyczne tablice informacyjne są czymś powszechnym. Język angielski i niemiecki to absolutny „must have”, coraz częściej pojawia się również język czeski, jako ukłon w stronę turystów zza naszej południowej granicy. Wydaje się, że ukraińska turystyka musi po prostu do tego dojrzeć…

Tablica informacyjna z Klasztoru Dominikanów we Lwowie

Pomimo tego obecność turystów z Polski jest jednoznacznie oceniana przez Ukraińców pozytywnie. Przynajmniej ja nie spotkałem się z inną reakcją. Wydaje się, że Ukraińcy cieszą się na obecność Polaków, nie tylko ze względu na pozostawione u nich pieniądze.

Piękna Opera Lwowska – Wyjazd turystyczny na Ukrainę

Turystyka na Ukrainie

Wyjazd turystyczny na Ukrainę dostarcza wielu ciekawych emocji. Można by rzec, że Ukraina to zupełnie inny świat. Wiele rzeczy nie jest tu tak oczywistych, jak w Polsce czy innych krajach środkowej lub zachodniej Europy. Na przykład brak interwałów czasowych na sygnalizacji świetlnej między zapaleniem się czerwonego światła dla jednej strony, a zielonego dla drugiej, sprawia, że można wpaść pod auto. Nawet w lepszym hotelu może nas spotkać kilka „udziwnień” w kategorii obsługi gości. To są takie mniejsze i większe absurdy, które sprawiają, że jest po prostu inaczej – zarazem ciekawie. Największym jednak problem na Ukrainie jest fatalny stan dróg. Dotyczy to również tych głównych krajowych. W samym Lwowie na wielu ulicach jest jeszcze polska kostka pamiętająca przedwojenne czasy.

Droga i parking pod Dworcem Głównym we Lwowie

Wymazana historia

Jestem jednym z tych gości, który chodzi po mieście i czyta te wszystkie turystyczne tablice, które inni zazwyczaj omijają. Zaskoczyła mnie i trochę zasmuciła jedna rzecz. Na tablicach, o których pisałem powyżej, brak jest jakichkolwiek informacji o polskiej części historii Lwowa. Nie przypominam sobie, abym znalazł chociaż jedną wzmiankę, choć może miałem zwyczajnie pecha. Wydaje się, że słowo „polski” lub „Polska” po prostu nie przecisnęło się przez klawiatury redaktorów tych tablicowych informacji, pomijając lub zastępując je innymi wyrażeniami. Przeszłość wymazana kompletnie. Nawiasem mówiąc, z podobną sytuacją spotkałem się przy ukraińskim pomniku Kozaków w Wiedniu, o czym pisałem w tym artykule.

Tablica informacyjna z Pałacu Potockich we Lwowie

Siłą rzeczy znowu porównuję całą tę sytuację do Ziem Odzyskanych i Dolnego Śląska, gdzie niemieckie lub pruskie pochodzenie niektórych budynków i historycznych postaci jest wręcz powodem do dumy. A jak nie dumy, to przynajmniej powodem do afiszowania się z tą infromacją.

Zapach wojny

Ukraina jest krajem, który obecnie jest w stanie wojny z Rosją. Choć zawieszenie broni i deklaracje niektórych polityków zdają się temu przeczyć – fakt jest faktem. Lwów znajduje się daleko od strefy działań wojennych, nie jest więc przez wojnę w jakimkolwiek stopniu zagrożony. Pomimo tego w mieście idzie wyczuć pewną napiętą atmosferę i delikatny zapach wojny. Po ulicach chodzą liczne grupy umundurowanych żołnierzy na przepustkach. W restauracji można kupić symboliczny obiad dla ukraińskiego żołnierza. W cerkwiach znajdują się tablice ze zdjęciami młodych chłopaków poległych w Donbasie. Nie brak również świeżych grobów żołnierzy obsypanych niebiesko-żołtymi wieńcami. Część z nich znajduje się na Cmentarzu Łyczakowskim, dosłownie kilkaset metrów od grobów Orląt Lwowskich.

Umundurowani żołnierze na przepustkach to powszechny widok we Lwowie

Zdjęcia poległych ukraińskich żołnierzy w jednej z cerkwi

Groby poległych ukraińskich żołnierzy na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie

Bandera, dużo Bandery

Obecność Stepana Bandery (1909-1959) we Lwowie jest mocno odczuwalna. Ten ukraiński nacjonalistyczny polityk budzi skrajne emocje także na samej Ukrainie. Przez zachodnią Ukrainę w dużej części uważany jest z bohatera narodowego, natomiast na wschodzie kraju jego osoba oceniana jest negatywnie lub co najmniej sceptycznie. Bandera był jednym z przywódców Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i ideowym przywódcą Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Działalność Bandery i tych organizacji przez Polskę i Unię Europejską została potępiona i oceniona jednoznacznie negatywnie. Ze względu na liczne zbrodnie popełnione na Polakach (np. czystki etniczne an Wołyniu) i Żydach. Działalność OUN-B była również wymierzona przeciwko samej ludności ukraińskiej sprzyjającej Polakom lub Sowietom.

Wydaje się, że kult Bandery jest czymś nieodzownym w zachodniej części Ukrainy. Nasilił się zwłaszcza po wydarzeniach na Majdanie w Kijowie i wojnie w Donbasie. Wydaje się, że Ukraińcy w tych chwilach zaczęli szukać oparcia w swoich bohaterach. Ze względu na ich niedużą ilość, padło niestety na Stepana Banderę – ikonę walki o ukraińską niepodległość. Jego obecność, a także czerwono-czarnych banderowskich flag, można dostrzec we Lwowie naprawdę w wielu miejscach i formach. Poczynając od monumentalnych pomników, poprzez knajpy, restauracje, skończywszy na zwykłej kawie…

Pomnik Stepana Bandery we Lwowie – Степан Бандера

Banderowski namiocik na Prospekcie Swobody

Banderowska knajpa w centrum starego miasta

Kawa Banderowska – Кава Бандерівська

Jest to problem, z którym będą musieli się zmierzyć sami Ukraińcy. Problem pod tytułem – mówiąc delikatnie – bezrefleksyjnego podchodzenia do postaci Stepana Bandery. Problem, który już oddala Ukraińców do Polaków, a także Unii.

Unia, dużo Unii

Ukraińcy bardzo chcą do Unii Europejskiej. Wrażenie tego uczucia jest tak silne, że aż wprawiające w zakłopotanie. Flaga Unii tu, flaga Unii tam… Choć Ukraina nie jest w Unii, mieszkańcy Lwowa na siłę chcą umieścić jej symbol gdzie tylko można. Już zaczynają wprowadzać rejestracje samochodowe na wzór tych unijnych z niebieskim paskiem. A jak ktoś nie ma nowej rejestracji, może sobie zakupić stosowną modyfikującą naklejkę. Nie ma się czemu dziwić. Lwowiacy przekraczając granicę Polski, a tym samym Unii Europejskiej, wjeżdżają do zupełnie innego świata. Na „dzień dobry” dostają autostradę, nowe płaskie jak stół drogi. Widzą zadbane pola, domki, miasteczka. Oczywiście Polska to nie wymuskana Szwajcaria czy Austria, ale wrażenie kontrastu między Polską, a Ukrainą pozostaje niezwykle silne. Przejeżdżając przez granicę w nocy po stronie ukraińskiej są tylko ciemne puste pola, od strony polskiej bije poświata. Kolejna refleksja, jaka mnie nawiedza, jest taka: czyżby Polacy nie doceniali tego co mają?

Fagi Unii, Lwowa i Ukrainy w Ratuszu

Wizja zjednoczonej Europy w Pałacu Potockich

Pewnych rzeczy nie da się pogodzić

Zwiedzając Lwów cały czas miałem wrażenie, że pewnych rzeczy nie da się ze sobą pogodzić. Idąc lwowskimi uliczkami widzę, że z jakiegoś budynku wychodzi trzech jegomości. Ubrani są co prawda po cywilnemu, ale po elementach drobnych sortów mundurowych strzelam, że to żołnierze (być może tylko członkowie organizacji paramilitarnych). Jeden już bez ręki uciętej przy łokciu, zastąpionej tylko takim topornym hakiem-protezą. Pierwsza myśl, że stracił ją w walkach na wschodzie Ukrainy. Drugi ma wojskową czapkę w moro, na której doszył sobie naszywkę nazistowskiej SS (Schutzstaffel). Te słynne budzące w Polsce grozę i obrzydzenie dwa „piorunki”. Obok ktoś na lwowskim rynku rozstawia namiot promocyjny Batalionu „Azow”. Na jego boku widnieje emblemat formacji tzw. Wolfsangel. Wykorzystywany między innymi przez nazistów podczas wojny, jako symbol dwóch jednostek Waffen-SS. Przypomnę, że paramilitarna organizacja SS została uznana po wojnie za organizację zbrodniczą. Te odwołania do nazistowskiej symboliki, tolerowanie tego przez społeczeństwo i ta chęć przyłączenia się do zjednoczonej Europy, tego wszystkiego nie da się ze sobą pogodzić.

Namiot batalionu „Azow” (Азов) na lwowskim rynku

Dla porównania emblemat 2. Dywizji Pancernej Waffen-SS „Das Reich” – Dywizja była odpowiedzialna za masakrę francuskiej ludności cywilnej w Oradour-sur-Glane

Zwiedzając Lwów cały czas miałem wrażenie, że w którymś momencie Ukraina i Ukraińcy będą musieli podjąć decyzję. Dokonać wyboru. Oby był to dobry wybór.

Graffiti na lwowskim murze – Смерть фашизму – Śmierć faszyzmowi

Podsumowanie

Nie rozpisując się za dużo na sam koniec, napiszę tylko, że zdecydowanie mogę polecić wyjazd turystyczny na Ukrainę. Przynajmniej do Lwowa, który na zawsze pozostanie w sercach Polaków. Polecam nie tylko ze względu na historyczne sentymenty. Ukraina to po prostu ciekawy kraj. Tak bliski, a zarazem inny.

Artykuł Wyjazd turystyczny na Ukrainę – Moje przemyślenia pochodzi z serwisu Eloblog.

Festiwal organizuje Stowarzyszenie Klub Szalonego Podróżnika. Prezes Grzegorz Posała co roku stara się poszerzać formułę wydarzenia. W tym roku pokazy, prelekcje i dyskusje, także część konkursowa odbyły się w zdecydowanej większości w Parku Łazienki, w specjalnie przygotowanym dużym namiocie, gdzie publiczność siedząc w wygodnych leżakach i na ławkach mogła słuchać opowieści z całego świata.

Relacja z III Festiwalu Podróżniczego w Środzie Wielkopolskiej

W piątek odbyła się część konkursowa. Podróżnicy przedstawili sześć prezentacji. O statuetkę festiwalową walczyli rywalizując na ciekawe, piękne i pouczające opowieści Ewa Skarzyńska i jej zespół One Dream Team, którzy opowiadali o podróży po Azji, Przemysław Szapar, który przemierzał zamarznięty Bajkał, Dorota i Krzysztof Nowakowscy, podróżujący psimi zaprzęgami opowiadali o swojej wyprawie dookoła największego europejskiego jeziora za kołem polarnym, jeziora Inari. Karolina Kowalczyk mówiła o podróży po Peru, a Tomasz Jakimiuk o wyprawie autostopem i jachtostopem z Podlasia do Meksyku. Wreszcie Tony Kososki opowiadał o Brazylii, gdzie pojechał jako wolontariusz na Mistrzostwa Świata w piłce nożnej.

Uczestnicy III Festiwalu Podróżniczego w Środzie Wielkopolskiej

Jury konkursowe w składzie Wojciech Palak, Dorota Wójcikowska (podróżnicy) i Zbigniew Król („Gazeta Średzka”) zdecydowali się główną nagrodę przyznać Dorocie i Krzysztofowi Nowakowskim. Chwalili prezentację za dojrzałość, zwartą, piękną opowieść, ale także za skromność i pokorę bohaterów, którzy najwięcej ciepłych słów wypowiedzieli o swoich psach ciągnących zaprzęgi.

Nagroda publiczności przypadła Tomaszowi Jakimiukowi. Potrafił on przez kilkadziesiąt minut trzymać widzów w napięciu, bawić ich niesamowitymi opowieściami i anegdotami. Był to świetny stand up.

Laureat nagrody publiczności III Festiwalu Podróżniczego w Środzie Wielkopolskiej – Tomasz Jakimiuk (w środku)

Festiwal Szalonego Podróżnika to jednak nie tylko konkurs, ale także opowieści i prezentacje filmowo – fotograficzne osób, które w środowisku podróżniczym są znane i cenione, mają na swoim koncie wiele nagród i wyróżnień. W Środzie Wielkopolskiej w weekend było można posłuchać Bartosza Malinowskiego (opowiadał o trudach pokonywania Wielkiego Szlaku Himalajskiego), zwycięzców ubiegłorocznego średzkiego festiwalu, czyli Dorotę Wójcikowską i Witolda Palaka (opowiadali o swojej kolejnej wyprawie motocyklowej do północnych Indii), Roberta Gondka – zwycięzcę Festiwalu Szalonego Podróżnika w 2014 roku (tym razem opowiadał o Gabonie i Sao Tome). O prawdach i mitach związanych ze zdobywaniem Mount Everestu mówiła Monika Witkowska, a o Antarktyce Piotr Horzela.

Bardzo dużym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty fotograficzne z Marcinem Dobasem, fotografem „National Geographic”. Wystarczy napisać, że nie wszystkim chętnym udało się na nie wejść. A ci którzy przyszli, mogli zobaczyć nie tylko świetne zdjęcia, ale także dowiedzieć się, jak zostały wykonane, jak przygotować się do podróży fotograficznej i jak szukać swojej drogi w fotografii podróżniczej.

Warsztaty fotograficzne z Marcinem Dobasem – III Festiwal Podróżniczy Środa Wielkopolska

Podczas festiwalu była także szansa na oglądanie filmów o tematyce podróżniczej, wspinania się na ściance. Publiczność konkursowa wzięła udział w losowaniu nagrody, jaką był lot widokowy samolotem Cessna. Dla wszystkich była to jednak przede wszystkim okazja, aby zobaczyć i posłuchać ludzi, którzy mają odwagę ruszyć w świat.

Zbigniew Król

Artykuł Relacja z III Festiwalu Podróżniczego w Środzie Wielkopolskiej pochodzi z serwisu Eloblog.

Wybrani przez członków Klubu prelegenci przedstawią swoje dotychczasowe podróże, poprzez zdjęcia i opowieści związane z daną wyprawą, które będzie można oglądać do późnych godzin wieczornych. Jak co roku odbędzie się konkurs, w którym jury wyłoni zwycięzcę za najlepszą prezentację i wręczy unikatową statuetkę Klubu Szalonego Podróżnika.

III Festiwal Podróżniczy w Środzie Wielkopolskiej

Członkowie stowarzyszenia mieli nie lada problem, gdyż ze wszystkich nadesłanych zgłoszeń, mogli wybrać tylko 6 prezentacji, które wezmą udział w Festiwalu.

Jedną z nich jest opowieść Ewy Skarzyńskiej, uczestniczki dwuletniej wyprawy po Azji i Australii, która w swojej prelekcji „One Dream Team – Przez Rosję i Mongolię” chce podzielić się swoimi przeżyciami z mroźnego szlaku, z którego jak sama mówi, przywiozła masę ciepłych wspomnień i przygód.

Kolejnym uczestnikiem konkursu będzie Tony Kososki ze swoją prelekcją „Nie każdy Brazylijczyk tańczy sambę. 28 km autostopem, 471 dni bez grosza przy duszy”, który opowie jak wpłynęła na niego podróż do krajów „3 świata” i jakie życiowe lekcje wyniósł z tej niesamowitej wyprawy.

Karolina Kowalczyk swą podróż do Peru wiązała głównie z celami naukowymi. Jednak w swoim wystąpieniu pt. „Pół roku w Krainie Inków – opowieści z Peru” porwie nas do świata inkaskich wierzeń i andyjskiej muzyki oraz opowie jak ta podróż ją odmieniła i stała się najbardziej niesamowitymi miesiącami jej życia.

Pół roku w Krainie Inków – Karolina Kowalczyk

„Inarijarvi Expedition 2010” – taki tytuł nosi kolejna, zasługująca na specjalną uwagę opowieść Darii i Krzysztofa Nowakowskich. Jako pierwsi i jak dotąd jedyni Polacy, objechali dookoła największe europejskie jezioro położone za kołem polarnym, 100-kilometrowe jezioro Inari. A dokonali tego… dwoma psimi zaprzęgami, z psami z którymi żyją w okolicach Bydgoszczy.

Wyprawa Przemysława Szapara „Bajkał 2015 na grzbiecie śpiącego olbrzyma”, to wyprawa w głąb syberyjskie krainy, pełnej majestatu przyrody, ciszy i magii. Przemierzając dystans 700 km w ciągu zaledwie 20 dni, zmagał się on z syberyjskim mrozem i huraganami, doznając wielu przygód, dramatycznych zdarzeń ostatecznie osiągając zamierzony cel.

Tomasz Jakimiuk zabierze nas w podróż „Autostopem/jachtostopem z Podlasia do Meksyku za garść złotówek”. Brak umiejętności żeglowania i odpowiednich nakładów finansowych nie przeszkodziły mu w realizacji swych marzeń, czyli w odkrywaniu Świata. Determinacja, kreatywność w połączeniu z autostopem pozwoliły mu przeżyć wyprawę, która jak się okazało stała się podróżą w głąb samego siebie.

W ramach festiwalu odbędą się również warsztaty fotograficzne, które poprowadzi Marcin Dobas – fotograf cenionego w świecie podróżniczym magazynu National Geographic Polska.

Festiwal ubogacą prelekcje zaproszonych gości specjalnych. A będą to: Monika Witkowska – dziennikarka, pisarka i podrożniczka, a także zdobywczyni Mount Everest.

Foto: Monika Witkowska

Będziemy gościć też Bartosza Malinowskiego, który ukończył w zeszłym roku Wielki Szlak Himalajski. Zawita do nas również Robert Gondek ze swoim projektem „W drodze na najwyższe szczyty Afryki”. Prezentację swojej wyprawy na Arktykę, poprowadzi dla nas Piotr Horzela. Odwiedzą nas również laureaci poprzedniej edycji Witold Palak i Dorota Wójcikowska, którzy opowiedzą nam o spędzonej wigilii wśród łowców głów.

Foto: Witold Palak i Dorota Wójcikowska

Uczestnicy tego niezwykłego wydarzenia, będą mogli spróbować swoich sił na ściance wspinaczkowej z asekuracją, a dla smakoszy nowoczesna forma serwowania jedzenia z foodtrucków. Każdy kto weźmie udział w głosowaniu ma szansę na wygranie lotu widokowego samolotem Cessna.

III Festiwal Podróżniczy – Klub Szalonego Podróżnika

Szczegóły wydarzenia znaleźć można na stronie internetowej www.szalonypodroznik.pl lub na Fanpage’u.

Artykuł III Festiwal Podróżniczy w Środzie Wielkopolskiej pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista problemów turystyki kosmicznej

Czy zastanawialiście się kiedyś, jakby to było wybrać się na wycieczkę gdzieś znacznie dalej niż dotychczas? Na przykład na orbitę okołoziemską, albo znacznie dalej, w stronę Słońca? Byłoby cudownie. Oczywiście człowiek w kosmosie już był i wciąż się tam wybiera. Programy kosmiczne ogromnym nakładem pracy i kosztów, wysłały człowieka w przestrzeń kosmiczną nie raz. Jednak jeszcze długo będzie to opcja niedostępna dla zwykłego człowieka. Oto 8 powodów, które sprawiają, że turystyka kosmiczna jest niezwykle problematyczna.

Ziemia widziana z przestrzeni kosmicznej – Blue Marble – Źródło: NASA

1. Ogromne koszty

Szacuje się, że wyniesienie jednego kilograma ładunku na orbitę okołoziemską kosztuje około 20 tys. dolarów. Taniej byłoby wykonać z litego złota naturalnej wielkości posąg astronauty Johna Glenna, niż wysłać go na orbitę. Za udział w 10 dniowej wyprawie kosmicznej Charles Simonyi w 2007 roku zapłacił ponad 20 mln dolarów. Lot na Księżyc kosztowałby pół miliarda dolarów, a lot na Marsa to już dziesiątki miliardów…

Charles Simonyi – Pionierzy turystyki kosmicznej – Źródło: NASA

2. Kosmiczne bombardowanie

W przestrzeni kosmicznej latają pyłki, ziarenka i kamienie rozpędzone do 10 tys. km/h. Wokół samej Ziemi latają setki tysięcy elementów liczących po kilka cm średnicy. Odłamki szyb z kolektorów słonecznych, odpryski farby ze statków, czy elementy porzuconych członów rakiet. Dalej od Ziemi krążą meteoroidy, które mogłyby uszkodzić statek. Jak widzicie, turystyka kosmiczna to dość niebezpieczne zajęcie. Poniżej przedstawione są zniszczenia na powłoce wahadłowca, spowodowane zderzeniem z listkiem farby.

Uszkodzenia na powłoce wahadłowca Challenger – Źródło: NASA

3. Promieniowanie

Słońce emituje śmiertelnie groźne promienie. Na Ziemi chroni nas atmosfera i magnetosfera. Magnetosfera wyłapuje większość promieniowania kurpuskularnego, o czym świadczą zorze polarne. W przestrzeni kosmicznej nie ma żadnej chroniącej nas powłoki, a wysokie promieniowanie może uszkodzić nasze DNA. Mimo ochrony przez statek, w ciągu doby astronauta przyjmuje większą dawkę promieniowania, niż przez pół roku na Ziemi.

Astronauta Bruce McCandless II w przestrzeni kosmicznej – Źródło: NASA

4. Stan nieważkości

Poza zmianami w organizmie, bez grawitacji astronauci szybko tracą rozeznanie kierunków. Nie wiadomo gdzie jest góra, a gdzie jest dół. Trzeba się również pogodzić z długotrwałą chorobą lokomocyjną. Aby się do tego przyzwyczaić astronauci, przed wylotem w kosmos, pracują po 6 godzin dziennie na dnie basenu, gdzie siła wyporu symuluje stan nieważkości.

Lot paraboliczny samolotu – Symulowanie stanu nieważkości – Źródło: NASA

5. Zmiany w organizmie

W miarę upływu czasu podczas przebywania w kosmosie, organizm stara się dostosować do nowych warunków. Redukuje on masę mięśni i kośćca. Zachowuje się tak, jakbyśmy wyłącznie leżeli w łóżku i nic nie robili. Dlatego astronauci muszą codziennie trenować, by nie doświadczyć zaniku mięśni. Na orbicie praktycznie nie używa się nóg. Człowiek wszędzie się odpycha rękami i ma wrażenie jakby pływał po stacji kosmicznej. Również przyjmowanie posiłków jest sporym problemem. Brak grawitacji spowalnia pracę układu pokarmowego i utrudnia przyjmowanie posiłków. Nie można jeść i pić, póki trzewia nie przyzwyczają się do nowych warunków, co może potrwać nawet kilka dni.

Trening w kosmosie – Astronauta Frank De Winne – Źródło: NASA

6. Problemy z odpornością

Promieniowanie i brak grawitacji sprawiają, że nasz układ odpornościowy jest znacząco mniej wydajny niż na Ziemi. Bakterie i wirusy, z którymi jesteśmy sobie w stanie poradzić na Ziemi, stają się śmiertelnie groźne. Mnożą się nawet 50 razy szybciej niż na powierzchni naszej planety, a wirusy za sprawą promieniowania zaczynają mutować.

Bakterie E.coli – Pałeczka okrężnicy – Źródło: NIAID

7. Temperatura

Powierzchnie wystawione na światło słoneczne mogą osiągać temperaturę kilkuset stopni, a zacienione bliską zera bezwzględnego. Wystarczy już 70° C aby w sekundę się oparzyć. A co gdyby podtrzymywać ten stan przez długie godziny i to w znacznie wyższej wartości? A jeżeli jest zbyt zimno? Człowiek doświadcza hipotermii, gdy temperatura ciała spada poniżej 35° C, a wartość dla zera bezwzględnego wynosi -273,15° C! Temperatura jest ogromnym problemem dla turystyki kosmicznej.

Galaktyka Czarne Oko – Źródło: NASA

8. Problemy z higieną

W kosmosie woda jest więcej warta niż każde złoto. W statku kosmicznym nie znajdziemy prysznica. Myć się można jedynie wilgotnym ręcznikiem. Samo spożywanie płynów stwarza ogromne trudności, ilość wody jest bardzo ograniczona. W porównaniu z ekskluzywnym jachtem, na statku kosmicznym nie znajdziemy miejsca dla amatorów pływania w basenie i długich kąpieli w ciepłej wannie z jacuzzi.

Poza tymi wszystkimi podstawowymi problemami, występują jeszcze inne, jak brak możliwości magazynowania wody, żywności, części zamiennych, brak pomocy medycznej itd. Jednak astronauci, którzy już odbyli swoją podróż kosmiczną są zgodni w jednym. Wszystkie te niedogodności są niewielką ceną za oglądanie cudów kosmosu na własne oczy.

Nad przyszłymi turystycznymi wyprawami w przestrzeń kosmiczną pracuje już kilka firm. Największe szanse na organizację pierwszych prywatnych lotów turystycznych, ma przedsiębiorstwo Virgin Galactic. Firma chce oferować loty suborbitalne , za pomocą statków SpaceShipTwo wyprodukowanych przez firmę Scaled Composites. Taki kosmiczny trip ma kosztować jedyne 250 tys. dolarów i będzie właściwie jedynie krótkim lotem w przestrzeń okołoziemską.

SpaceShipTwo i WhiteKnightTwo – Źródło: Virgin Galactic/Mark Greenberg

Artykuł 8 problemów turystyki kosmicznej pochodzi z serwisu Eloblog.