Aplikacja „SCHRONY” – Schrony w Twojej okolicy

Przedstawiam dwie strony (aplikacje webowe) przygotowane przez Państwową Straż Pożarną, które zostały opublikowane w zeszłym roku. Z założenia obie strony miały pokazywać na mapie znajdujące się w naszej okolicy schrony i miejsca doraźnego ukrycia. Na stronie aplikacji czytamy:

„Państwowa Straż Pożarna przeprowadziła inwentaryzację obiektów na terenie całego kraju w ramach tzw. rozpoznania operacyjnego prowadzonego własnymi siłami. Celem inwentaryzacji było rozpoznawanie zagrożeń, w tym w szczególności identyfikacja obiektów osłonowych (miejsc doraźnego schronienia zwanych dalej „MDS”) możliwych do wykorzystania w ramach ochrony ludności podczas krótkotrwałych ekstremalnych zjawisk pogodowych. Inwentaryzowano również budowle ochronne oraz schrony cywilne wyartykułowane w Konwencji Genewskiej.”

Aplikacje funkcjonują pod dwoma adresami: LINK 1 i LINK 2 (druga strona służy do podglądu i analizy danych).

Aplikacja prezentuje trzy główne typu obiektów ochronnych:

• schrony – budowle ochronne o obudowie konstrukcyjnie zamkniętej, hermetycznej, zapewniającej ochronę osób, urządzeń, zapasów materiałowych lub innych dóbr materialnych przed założonymi czynnikami rażenia oddziałującymi ze wszystkich stron.
• ukrycia – budowle ochronne niehermetyczne, wyposażoną w najprostsze instalacje zapewniające ochronę osób, urządzeń, zapasów materiałowych lub innych dóbr materialnych przed założonymi czynnikami rażenia oddziałującymi z określonych stron.
• schronienia doraźne – miejsca doraźnego schronienia, które pełnią rolę osłony przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, takimi jak wichury, orkany, trąby powietrzne, a także odrywającymi się elementami konstrukcji obiektów budowlanych i połamanymi drzewami.

Każde z prezentowanych miejsce posiada dodatkowe dane np. powierzchnię mkw. i szacowaną liczbę osób, którą może pomieścić. Oprócz wymienionych obiektów naniesione są również Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze PSP i jednostki OSP ujęte w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym.

Szybki przegląd naniesionych obiektów wskazuje, że przeważającą część z nich stanowią piwnice pod blokami wielorodzinnymi. W sieci pojawiły się także głosy krytyczne, jakoby część z wymienionych schronów nie była możliwa do wykorzystania w momencie zagrożenia ze względu na zasypane lub zablokowane wejścia. Rzetelność i weryfikację zaprezentowanych danych pozostawiam czytelnikom. Obie aplikacje są trudne w obsłudze i nieintuicyjne. Bardzo trudno w nich przeszukiwać dane punktów POI, które co chwila przeskakują lub zawieszają się.

Artykuł Mapa schronów w Polsce – Aplikacja „Schrony” pochodzi z serwisu Eloblog.

Autostrada Sudecka – Droga Sudecka

W latach 30. XX wieku, po dojściu nazistów do władzy, Niemcy rozpoczęły realizację szeregu przedsięwzięć o charakterze budowlanym. Budowa nowoczesnych dróg i autostrad była ważnym elementem politycznego programu III Rzeszy. Oprócz efektów propagandowych miała stanowić również remedium na problem dużego bezrobocia w Niemczech. Pod płaszczem budowy obiektów cywilnych bardzo często kryła się również realizacja celów o charakterze militarnym. Również w Sudetach rozpoczęto realizację budowy nowej drogi, która do historii przeszła pod nazwą Autostrady Sudeckiej lub Drogi Sudeckiej – z języka niemieckiego Sudetenstraße.

Budowa Autostrady Sudeckiej w Górach Bystrzyckich – Źródło: polska-org.pl

Przedwojenne zdjęcie Drogi Sudeckiej, w dole widać Bystrzycę Kłodzką – Źródło: polska-org.pl

Więcej przedwojennych zdjęć z tego odcinka Autostrady Sudeckiej znajduje się na stronie polska-org.pl.

Autostrada Sudecka – Odcinek w Górach Bystrzyckich

Film został poświęcony głównie odcinkowi Drogi Sudeckiej, który znajduje się na terenie Gór Bystrzyckich, ponieważ to właśnie przy tym fragmencie sudeckiej trasy wybudowano najciekawsze obiekty. Przy odcinku Autostrady Sudeckiej biegnącym od Przełęczy Spalona do Przełęczy nad Porębą ulokowano 4 obiekty – schrony. Dwa z nich wybudowano nad Przełęczą nad Porębą. Kolejne dwa znajdują się w okolicach Schroniska PTTK „Jagodna” na Przełęczy Spalona. Zdaniem członków Stowarzyszenia Przyjaciół Bystrzycy Kłodzkiej prawdopodobnym jest, że umocnienia te już istniały, gdy rozpoczynano budowę bystrzyckiego odcinka Autostrady Sudeckiej.

Przełęcz nad Poręba, w tle Droga Sudecka i szczyt Jagodnej – Foto: Michał Jabłoński

W Górach Bystrzyckich Autostrada Sudecka przebiega po zboczu Jagodnej – Foto: Michał Jabłoński

Pierwszy ze schronów znajduje się około 250 m na południowy wschód od skrzyżowania dróg nad Przełęczą nad Porębą. Był to obiekt o konstrukcji żelbetowej o grubości ścian 40 cm, ze strzelnicami osłoniętymi płytami pancernymi o grubości 30 mm i dwiema izbami oddzielonymi drzwiami pancernymi. Schron był wkomponowany w zbocze Dębosza i przykryty warstwą ziemi porośniętej roślinnością. Załogę stanowiło prawdopodobnie 9 żołnierzy wyposażonych w 3 karabiny maszynowe MG 08/15 i działko 37 mm PAK 36. Schron został wysadzony prawdopodobnie tuż po zakończeniu wojny.

Pozostałości po większym schronie nad Przełęczą nad Porębą

Ten sam schron widok z drona – Foto: Michał Jabłoński

Makieta rekonstrukcja większego schronu nad Przełęczą nad Porębą – Stowarzyszenie Przyjaciół Bystrzycy Kłodzkiej

Drugi obiekt znajduje się kawałek dalej, około 200 m na północny zachód od skrzyżowania dróg. Schron również o konstrukcji żelbetowej o grubości 40 cm ze strzelnicą osłoniętą płytą pancerną. Ten obiekt był znacznie mniejszy i składał się tylko z jednej izby bojowej. Załogę stanowiło 2 żołnierzy, którzy obsługiwali karabin maszynowy MG 08/15. Bunkier był wpuszczony w ziemię, a strop pokryty warstwą ziemi porośniętą roślinnością i co ciekawe, prawdopodobnie posiadał drewnianą okiennicę maskującą strzelnicę. Schron po wojnie znalazł nowe zastosowanie, służył jako tzw. „mogilnik” czyli miejsce składowania przeterminowanych środków ochrony roślin.

Pozostałości po mniejszym schronie nad Przełęczą nad Porębą

Ten sam schron widok z drona – Foto: Michał Jabłoński

Makieta rekonstrukcja mniejszego schronu nad Przełęczą nad Porębą – Stowarzyszenie Przyjaciół Bystrzycy Kłodzkiej

Trzeci obiekt znajduje się we wsi Spalona powyżej schroniska „Jagodna”. Był to również obiekt o konstrukcji żelbetowej ze strzelnicami osłoniętymi płytami pancernymi. Obiekt składał się z dwóch izb, jednej bojowej i drugiej w formie garażu dla działka. Załogę stanowiło 9 żołnierzy, którzy obsługiwali 3 karabiny maszynowe MG 08/15 i działko 37 mm PAK 36. Najciekawsze jednak było maskowanie tego schronu. Nie był on wkomponowany w zboczę góry ani zamaskowany w lesie. Bunkier znajdował się w bezpośredniej lokalizacji obiektu turystycznego, jakim już przed wojną było schronisko „Jagodna”. Tak bliska lokalizacja miejsca będącego celem wycieczek sprawiła, że konstruktorzy potraktowali zupełnie inaczej kwestię maskowania obiektu. Zamiast klasycznego maskowania upodobnili schron do innych budowli związanych z działalnością schroniska. Ściany schronu zostały więc obłożone warstwą cegieł, które miały symulować mur warstwowy. Dach obiektu był najprawdopodobniej kryty drewnianym gontem, podobnym do tego zastosowanego w schronisku „Jagodna”. Z góry wyglądał więc jak kolejny z obiektów schroniska. Dodatkowo schron posiadał drewniane okiennice, które zasłaniały strzelnice. Całość więc zarówno z ziemi, jaki i z powietrza, przypominała bardziej budynek gospodarczy schroniska niż bunkier. Dziś schron służy głównie – jak widać na poniższym zdjęciu – jako podstawa pod tablicę informacyjną.

Większy schron znajdujący się na Przełęczy Spalona przy tzw. Autostradzie Sudeckiej

Makieta rekonstrukcja większego schronu na Przełęczy Spalona – Stowarzyszenie Przyjaciół Bystrzycy Kłodzkiej

Czwarty obiekt znajduje się również w pobliżu schroniska „Jagodna”. Była to konstrukcja żelbetowa, której załogę stanowiło 4 żołnierze obsługujących 2 karabiny maszynowe. W celu zamaskowania obiektu ściany zostały pokryte tynkiem w kolorze piaskowym. Prawdopodobnie również w przypadku tego schronu zastosowano maskujący dach kryty gontem.

Mniejszy schron znajdujący się na Przełęczy Spalona

Makieta rekonstrukcja mniejszego schronu na Przełęczy Spalona – Stowarzyszenie Przyjaciół Bystrzycy Kłodzkiej

Przełęcz Spalona, w tle Autostrada Sudecka i Schronisko PTTK „Jagodna” – Foto: Michał Jabłoński

Autostrada Sudecka to nie tylko schrony w Górach Bystrzyckich, to również chodniki minerskie i zagadkowe przepusty znajdujące się tuż pod drogą. W odległości około 2 km od skrzyżowania na Przełęczy nad Porębą znajdują się 4 chodniki minerskie. Chodniki zostały ulokowane tuż pod jezdnią przy ostrym zakręcie.

Jedno z czterech wejść do chodnika minerskiego

Wnętrze najdłuższego chodnika znajdującego się pod Autostradą Sudecką

Makieta chodników minerskich znajdujących się pod drogą – Stowarzyszenie Przyjaciół Bystrzycy Kłodzkiej

Jeden z zagadkowych przepustów znajdujących się tuż pod jezdnią

Odcinek Autostrady Sudeckiej biegnący od Przełęczy Spalona w kierunku Przełęczy nad Porębą to szeroka droga o szerokości co najmniej 6 m. Trawersuje ona na zboczach Jagodnej – najwyższego szczytu Gór Bystrzyckich. To jedna z najwyżej położonych dróg w Polsce. Dziś ma status drogi wojewódzkiej. Mocno podniszczony asfalt nie przypomina już dawnej luksusowej górskiej trasy.

Współcześnie droga jest w fatalnym stanie, ale wciąż można nią przejechać autem

Mapa odcinek Autostrady Sudeckiej od Przełęczy Spalona do Przełęczy nad Porębą

Współpraca

Zdjęcia z powietrza: Michał Jabłoński
Lektor: Tomasz Sikora
Konsultacja merytoryczna i makiety schronów: Włodzimierz Włodarczyk

Specjalne podziękowania za pomoc w realizacji programu dla Stowarzyszenia Przyjaciół Bystrzycy Kłodzkiej.

Bibliografia: Hitlerowskie fortyfikacje Drogi Sudeckiej w Górach Bystrzyckich – „Karkonosz” 5 .1991 r., M. Battek, R. Jurga, A. Kędryna
Zdjęcia archiwalne: polska-org.pl

Artykuł Autostrada Sudecka – Zagadka Gór Bystrzyckich pochodzi z serwisu Eloblog.

1. Piramida w Rapie

Piramida w Rapie to mauzoleum rodu Farenheid, zbudowane w 1811 r. Grób pruskiej rodziny położony jest na terenie podmokłym, zwanym Rysie Bagno, na północno-wschodnim skraju Lasów Skaliskich. Mauzoleum było wzorowane na piramidach starożytnego Egiptu, spełniając te same kąty nachylenia ścian, co w antycznych odpowiednikach.

Fahrenheid, który studiował w Albertinie w Królewcu, odkrył podczas swoich podróży po Europie swoją pasję do egiptologii, która jest szczególnie popularna we Francji. Zaangażował się jako kolekcjoner i mecenas sztuki. Lokalni mieszkańcy mówią, że Piramida ma nadprzyrodzone moce – istotne z punktu widzenia mumifikacji w niej zmarłych.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Piramida w Rapie – 10 ciekawych miejsc na Mazurach – Źródło: atrakcje.mazury.pl

2. Święta Lipka

Według legendy nazwa „Święta Lipka” odnosiła się do drzewa, na którym w tajemniczy sposób pojawiła się drewniana rzeźba Maryi – pod tym drzewem odbywały się cuda. Protestanccy Mazurzy nie wierzyli w tą nadprzyrodzoną moc i nazwę miejsca przypisują świętej lipie z gaju Starych Prusów.

Pierwsza wzmianka o kaplicy pochodzi z 1491 r. W tym czasie Święta Lipka była już miejscem pielgrzymek. Pierwsza kaplica została zniszczona około 1525 r. podczas reformacji protestanckiej. Chociaż wieś leżała w protestanckim regionie Mazur, wiara rzymskokatolicka została zatwierdzona w Prusach Wschodnich w 1605 roku. Kaplica została przebudowana przez jezuitów i konsekrowana w 1619 r. Pod koniec XVII wieku powstał barokowy, bogaty kościół, otrzymując później miano bazyliki.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce – Źródło: atrakcje.mazury.pl

3. Pałac w Drogoszach

Pałac hrabiów Dönhoff został zbudowany po pożarze starego, renesansowego zamku, nieco z dala od starej lokalizacji na wzgórzu. Budowę obecnego pałacu rozpoczęto w 1710 r.

W zachodnim skrzydle pałacu był teatr. Obszerna biblioteka i kaplica usytuowana została w skrzydle wschodnim, który przeszedł neogotycką przebudowę w 1830 r. – bogate, marmurowe mauzoleum rodziny Dönhoff do dnia dzisiejszego zostało zachowane w niesamowicie dobrym stanie. Na południe od pałacu, rozciąga się wielki park krajobrazowy, w tym niegdyś park danieli. Barokowe ogrody pałacu zdobione były rzeźbami z piaskowca oraz wazonami. Znaczne części biblioteki ewakuowano w 1945 r. i są obecnie przechowywane w archiwum w Olsztynie.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Pałac w Drogoszach – Źródło: atrakcje.mazury.pl

4. Mosty w Stańczykach

W Stańczykach dwa równoległe mosty kolejowe rozciągają się nad szeroką doliną, po środku której płynie rzeczka Błędzianka. Mosty zbudowane w latach od 1912–1918 przypominają rzymskie akwedukty, dumnie wznoszące się nad Puszczą Romincką. W czasie I wojny światowej (1916 r.) planowano wybudować trzeci most przeznaczony dla autostrady, łączącej Zachodnie i Wschodnie Prusy z wylotem na Litwę.

Liczba podróżujących tą trasą była stosunkowo duża – był to popularny obszar dla mieszkańców Gołdapi i innych miast. Po 1941 r. znaczenie trasy kolejowej wzrosło jeszcze bardziej ze względu na wzmocnienia kwatery Hitlera w Gierłoży.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Mosty w Stańczykach – Źródło: atrakcje.mazury.pl

5. Pałac w Sztynorcie

Pałac był własnością rodziny Lehndorffów od 1420 r. Obecny pałac został zbudowany przez Marie Eleonore von Lehndorff z domu von Dönhoff po tym, jak starszy budynek został zniszczony przez Tatarów podczas II wojny północnej w 1656 r. Na terenie pałacu znajduje się wielki park z herbaciarnią oraz w pobliżu najstarsza na Mazurach aleja dębowa. Dęby są prawie 400-stu letnie – najstarszy dąb rzekomo ma lat 1000.

Niemiecki minister spraw zagranicznych Joachim von Ribbentrop wykorzystywał pałac podczas swoich pobytów w pobliskim Wilczym Szańcu w latach 1941-1944. Ostatni właściciel majątku, Heinrich Count von Lehndorff, został stracony przez hitlerowców za udział w spisku przeciwko Hitlerowi, który poniósł niepowodzenie w próbie zabójstwa 20 lipca 1944 r.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Pałac w Sztynorcie – Źródło: atrakcje.mazury.pl

6. Bunkry Mamerki

Ze względów bezpieczeństwa, kilka podrzędnych kwater związanych z dowództwem polowym Adolfa Hitlera na froncie rosyjskim, było rozproszonych po okolicy – dzięki temu zamach bombowy lub atak spadochroniarzy nie mógł uderzyć jednocześnie w całość niemieckiego dowodzenia. Zdecydowanie największą siedzibą była kwatera główna Oberkommando des Heeres (OKH) – dowództwo wojsk lądowych.

Ta siedziba została zbudowana około 20 kilometrów na północny wschód od Wilczego Szańca, nad brzegiem jeziora Mamry (obecnie obszar ten nazywa się Mamerki). Siedziba posiadała ponad 200 budynków z około 30 zbrojonymi budynkami i bunkrami, jako schronami przeciwlotniczymi. Kiedy Hitler był w Wilczym Szańcu, wysokie dowództwo Wehrmachtu, a także szefowie Sztabu Generalnego, zamieszkali w Mamerkach.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Mamerki – Kwatera Główna Niemieckich Wojsk Lądowych – Źródło: atrakcje.mazury.pl

7. Zamek w Kętrzynie

Około 1329 r. na wzgórzu nad rzeką, na zwęglonych szczątkach pruskiej, zbrojnej wioski Krzyżacy postawili drewniany fort. Dziś miejsce to zajmuje ufortyfikowany kościół św. Jerzego.

Celem fortu i jego załogi była obrona tej części państwa krzyżackiego przed częstymi atakami ze strony Litwy. Kętrzyn był także miejscem postoju w krucjatach na pogańską Litwę. Fort został dwukrotnie zdobyty i spalony przez Litwinów, najpierw przez wojska dowodzone przez księcia Olgierda w 1345 r., a dwa lata później przez księcia Kiejstuta. W 1357 r. podjęto budowę murowanego zamku w południowo-wschodnim narożniku miejskich murów obronnych. Do dziś zarówno zamek, ufortyfikowany kościół, jak i miejskie mury zachowane zostały w bardzo dobrym stanie.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Zamek krzyżacki w Kętrzynie – Foto: Andrzej Otrębski Źródło: commons.wikimedia.org

8. Kanał Mazurski – Śluza Leśniewo

Kanał Mazurski, to niedokończony, długi na 50,4 km kanał łączący rzekę Łynę w Obwodzie Kaliningradzkim Rosji i Jezioro Mamry. Dzisiejsza granica polsko-rosyjska przecina kanał z południowym odcinkiem o długości około 20 km zlokalizowanym w Polsce. Na kanale jest 10 śluz, 5 w Polsce i 5 w Rosji, przeznaczonych do obsługi łodzi o szerokości do 7,7 m, długości 45 m i zanurzeniu 2,5 m.

Celem kanału było pobudzenie rozwoju gospodarczego Prus Wschodnich. Budowa rozpoczęła się w 1911 r., natomiast została przerwana przez I wojnę światową, wznowiono ją w latach dwudziestych i ponownie w latach trzydziestych (odkąd handel rosyjski przestał istnieć po rewolucji październikowej), a następnie została zakończona przez II wojnę światową. Śluza Leśniewo Górne jest najlepiej wykończoną śluzą na Kanale Mazurskim z pełną konstrukcją budowlaną oraz z wieloma technicznymi urządzeniami.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Kanał Mazurski – Śluza Leśniewo – Źródło: pixabay.com / domena publiczna

9. Twierdza Boyen

Wybudowana w latach 1843-1855 w celu zablokowania strategicznego przesmyku między jeziorami Niegocin i Kisajno. Jednym z inicjatorów budowy twierdzy był generał von Boyen.

Z punktu widzenia strategii pruskiej ważną rolę odgrywała linia obronna Wielkich Jezior Mazurskich. Przed wybuchem I wojny światowej naturalne elementy terenu i wzmocnione fortyfikacje wokół Twierdzy Boyen miały blokować wkraczanie rosyjskiej armii do tego obszaru. Twierdza może pomieścić około 3000 żołnierzy. Po I wojnie światowej zmieniono funkcję twierdzy, przekształcając ją w szpital. Przed II wojną światową był jednym z punktów zbornych armii niemieckiej, z którego nastąpił atak na Polskę we wrześniu 1939 r. Od 1945 r. Twierdza Boyen przeszła w ręce Armii Polskiej.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Twierdza Boyen – Źródło: atrakcje.mazury.pl

10. Wilczy Szaniec

Głęboko w lasach, niedaleko Kętrzyna, ukryta w częściowo podmokłym terenie, powstała się w 1940 r. siedziba Hitlera „Wilczy Szaniec”. Podczas gdy miasta Niemiec powoli popadały w ruinę, w budowę Wilczego Szańca zatrudnionych było ok. tysiąc robotników. Ze względu na poufność informacji dot. konstrukcji kwatery, robotnicy musieli zmieniać się co sześć miesięcy i mogli pracować wyłącznie na jednym etapie budowy.

W ten sposób powstało siedem masywnych bunkrów o grubości ścian ponad 10 metrów, wiele lekkich bunkrów i budynków mieszkalnych dla ponad 2000 oficerów i drużyn zbrojnych. Do kamuflażu zastosowano siatkę maskującą, pokrytą zaprawą zmieszaną z wodorostami, dzięki czemu obiekt praktycznie nie był widoczny z powietrza. Obiekt posiadał połączenie kolejowe, dwa lotniska, rozległe pasy minowe i kilometry ogrodzeń z drutu kolczastego. Oczyszczenie około 50 000 min oraz nowatorskich konstrukcji zajęło po wojnie saperom ponad 10 lat – wielu z nich zostało rannych i zabitych.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Wilczy Szaniec, Kwatera Główna Adolfa Hitlera – Źródło: atrakcje.mazury.pl

Mapa 10 ciekawych miejsc na Mazurach

Artykuł 10 ciekawych miejsc na Mazurach, które warto odwiedzić pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa fortyfikacji, schronów i bunkrów w Czechach

Mapa obejmuje głównie obiekty budowane w latach 1935–1938 przez Czechosłowację. Były to umocnienia mające na celu bronić czechosłowackie państwo przed atakiem ze strony Niemiec. Dlatego, jak spojrzymy na rozkład obiektów, większość z nich znajduje się na obszarach graniczących z III Rzeszą. Kres budowy tych umocnień przyniósł zawarty we wrześniu 1938 roku Układ Monachijski, który zdusił w zarodku młode państwo. Budowane umocnienia nigdy nie zostały wykorzystane do obrony kraju. Jestem pod ogromnym wrażeniem szczegółowości tej czeskiej mapy. Zaznaczone są na niej różnego typu obiekty, od lekkich umocnień budowanych w latach 1936, 1937–1938, przez umocnienia ciężkie, grupy artyleryjskie, skończywszy na liniach łączności. Na mapie zaznaczone są zarówno obiekty wybudowane, jak i te pozostawione w trakcie budowy, a także planowane.

Mapa fortyfikacji, schronów i bunkrów w Czechach – Źródło: mapa.opevneni.cz

Mapa dostępna jest pod adresem – mapa.opevneni.cz

Aby zobaczyć schrony należy wybrać (zaznaczyć) z prawej strony interesujące nas grupy obiektów [1]. Jeżeli nie znamy języka czeskiego możemy przejść do polskojęzycznej wersji strony [2].

Co ciekawe, możemy również przejść do szczegółowych informacji na temat konkretnego schronu. Wystarczy kliknąć naniesiony na mapie obiekt, a następnie kliknąć w literkę „i” [3].

Wskazując na wybrany obiekt możemy również przejść do szczegółowych informacji na jego temat

Mapa czeskich schronów i fortyfikacji to również świetne rozwiązanie dla miłośników turystyki. Duża część z obiektów położona jest na terenach atrakcyjnych turystycznie np. pas umocnień w Sudetach. Niektóre z obiektów zostały więc zagospodarowane na atrakcje turystyczne. Przy innych znajdziemy znowu świetne punkty widokowe.

Udostępniony dla turystów schron „Březinka” w Náchodzie

Twierdza Stachelberg koło Trutnova, schron TS 73

Artykuł Mapa fortyfikacji, schronów i bunkrów w Czechach pochodzi z serwisu Eloblog.

Zazwyczaj tajemnicze podziemia i schrony kojarzą nam się z okresem II wojny światowej. To historie o złotych pociągach, bursztynowych komnatach i niemieckich podziemnych fabrykach zazwyczaj rozpalają umysły badaczy historii. Zawsze jednak powtarzałem, że wojna trwała tylko 6 lat, naziści byli u władzy 12 lat, za to okres PRLu i obecność Armii Radzieckiej na terenie Polski to blisko pół wieku! Uważam, że ten długi okres naszej historii wciąż nie został jeszcze dobrze zbadany i kryje jeszcze wiele tajemnic. Nie cieszy się też taką popularnością jak choćby zagadki II wojny światowej. Dlatego niezmiernie cieszą kolejne inicjatywy próbujące odkryć zimnowojenne tajemnice PRLu.

Mapa tajemnic PRLu – Fortyfikacje i schrony

Poniżej przedstawiam jedną z takich inicjatyw. Mapa tajemnic PRLu. Interaktywna mapa mająca za zadanie zebranie w jednym miejscu najważniejszych militarnych obiektów związanych z okresem PRLu. Na mapie znajdziemy zarówno obiekty zajmowane dawniej przez Wojsko Polskie (LWP), jak i obiekty wykorzystywane przez Północną Grupę Wojsk Armii Radzieckiej. Na mapie znajdziemy również obiekty cywilne, rządowe i przemysłowe. Całość naniesiona jest na dobrze nam znane mapy Google’a. Szczególnie dobrze opracowany jest obszar wokół Warszawy, gdzie Muzeum Obrony Cywilnej prowadzi autor mapy Maciej Witeska.

Mapa tajemnic PRLu, schrony w okolicach Warszawy – Autor: Maciej Witeska

Mapa jest ciągle rozbudowywana, w związku z tym – jak zapewnia jej autor – będą pojawiać się na niej kolejne nowe obiekty. Zachęcam więc do ponownego odwiedzenia mapy za jakiś czas.

Mapę opracował: Maciej Witeska – Trzecia Strona Wisły/Fundacja P1/Muzeum Obrony Cywilnej
https://www.facebook.com/MuzeumOC
https://www.facebook.com/BTFschron

Artykuł Mapa tajemnic PRLu – Zimnowojenne fortyfikacje i schrony w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

Schron pod Wzgórzem Kościuszki

Na temat jeleniogórskich podziemi, wydrążonych pod Wzgórzem Kościuszki, nie ma zbyt dużo informacji. Nie posiadam żadnych publikacji odnoszących się do tych obiektów, a informacje zgromadzone w sieci są dość skromne. Podziemia pod Wzgórzem Kościuszki istniały już przed wojną. Niektórzy sugerują, że ich historia sięga XVIII wieku, a inni twierdzą, że połowy XIX wieku. Niektórzy sugerują, że podziemne hale zostały wydrążone w celu przechowywania piwa i wina. Trzeba zaznaczyć, że dawniej na szczycie góry istniała restauracja Felsenkeller, której budynek do dziś się zachował. Inni te informacje podają w wątpliwość. Rzeczywiście, duże podziemne komory robią wrażenie. Aż trudno uwierzyć, że ktoś zadał sobie tyle trudu na wykucie tak wysokich hal, tylko w celu przechowywania wina, czy piwa. W czasie II wojny światowej podziemia pod Wzgórzem Kościuszki zostały rozbudowane. Rozpoczęto budowę przeciwlotniczego schronu dla ludności cywilnej. Prace jednak nie zostały ukończone. Po wojnie losy podziemi były różne. Wykorzystywano je m.in. jako magazyn żywności. Był również okres, gdzie w dawnym schronie zorganizowano dyskotekę.

Wejście do podziemi pod Wzgórzem Kościuszki

Plan jeleniogórskich podziemi pod Wzgórzem Kościuszki

Starsza część podziemi, w której miano przechowywać trunki

Starsza część podziemi pod Wzgórzem Kościuszki

Obudowa z kamienia

Bar, pozostałości dawnej dyskoteki

Podziemia posiadają dość wysokie hale, podobno miano tutaj dawniej przechowywać wino

Dalej zaczyna się nowsza część podziemi

Podziemia Jeleniej Góry – Schron pod Wzgórzem Kościuszki

Drzwi ochronne, wstawione już po wojnie

Część podziemi posiada obudowę z żelbetu, część pozostawiona jest w stanie surowym

Podziemia Jeleniej Góry – Schron pod Wzgórzem Kościuszki

Podziemia Jeleniej Góry – Schron pod Wzgórzem Kościuszki

Nieobetonowana część podziemi

Jeleniogórskie podziemia pod Wzgórzem Kościuszki to dość gęsty labirynt korytarzy

Budynek dawnej restauracji Felsenkeller na szczycie wzgórza

Co dalej z podziemiami pod Wzgórzem Kościuszki?

Obecnie schron pod Wzgórzem Kościuszki został wydzierżawiony przez firmę Arado Fabryka Historii. Tę samą firmę, która zaadaptowała podziemia w Kamiennej Górze. Arado planuje w dawnym schronie stworzyć Bramy Czasu – Time Gates – nową podziemną atrakcję na Dolnym Śląsku. Ale nie będzie to kolejna sztampowa podziemna trasa turystyczna. Otóż turyści, którzy już niebawem będą mogli zwiedzać jeleniogórskie podziemia, odbędą również podróż w czasie! Bieżące informacje na profilu Time Gates – Bramy Czasu.

Mapa podziemi pod Wzgórzem Kościuszki w Jeleniej Górze

Artykuł Podziemia Jeleniej Góry – Schron pod Wzgórzem Kościuszki pochodzi z serwisu Eloblog.

Schron pod placem Solnym we Wrocławiu

Schron pod placem Solnym to obiekt typu Luftschutz Tiefbunker o powierzchni użytkowej 232 m². Budowę obiektu rozpoczęto w czerwcu 1942 roku, a ukończono w lipcu 1943 roku. W schronie zlokalizowano 45 pomieszczeń tzw. izb schronowych plus osobne pomieszczenia dla dowódcy warty i wartowników. Dodatkowo obiekt został wyposażony w kuchnię, dwa pomieszczenia z punktami pierwszej pomocy, toalety, umywalnie, komory filtracyjne i pomieszczenie z agregatem prądotwórczym.

Położenie i plan schronu pod placem Solnym, obecnie dostępne jest tylko wejście „A”

Wejście do schronu ukryte jest przy zejściu do publicznej toalety – Foto: Adrian Sitko

Wejście „A” do przeciwlotniczego schronu od strony toalety – Foto: Adrian Sitko

Wejście „A” do schronu od strony toalety – Foto: Adrian Sitko

Przeciwlotniczy schron pod placem Solnym we Wrocławiu – Foto: Adrian Sitko

Łącznie schron pod placem Solnym mógł pomieścić ponad 300 osób. Ilość taka była oczywiście niewystarczająca, aby zapewnić schronienie wszystkim osobom przebywającym w centrum Wrocławia. W Breslau powstały więc kolejne obiekty pełniące funkcje schronów. Mimo wszystko ich ilość wciąż była raczej symboliczna. Taką też należy postrzegać ich rolę, w pewnym sensie psychologiczną i propagandową.

Jedne z gazoszczelnych drzwi – Foto: Adrian Sitko

Jedna z kilkudziesięciu izb schronowych – Foto: Adrian Sitko

Wnętrze przeciwlotniczego schronu, w góry zachowane fragmenty wentylacji – Foto: Adrian Sitko

Wnętrze schronu, po prawej kolejne izby schronowe – Foto: Adrian Sitko

Ubikacje w schronie – Foto: Adrian Sitko

Ubikacje w schronie – Foto: Adrian Sitko

Kuchnia – Foto: Adrian Sitko

Łaźnia męska – Foto: Adrian Sitko

Ciekawostka. W schronie pod placem Solnym bardzo dobrze zachowały się napisy eksploatacyjne w postaci numeracji izb i nazw pomieszczeń. Jednak największym zaskoczeniem jest zachowane oryginalne malowanie pomieszczeń wraz z elementami pokrytymi farbą fluorescencyjną. Taką farbą zostały pomalowane ościeżnice drzwi, numeracja izb, a także strefy wokół lamp i włączników światła. W przypadku awarii zasilania, farba fluorescencyjna jeszcze przez dłuższą chwilę emitowała światło, co zapewniało możliwość funkcjonowania obiektu.

Zachowane napisy eksploatacyjne i numeracja pomieszczeń – Foto: Adrian Sitko

Zachowane napisy eksploatacyjne – Foto: Adrian Sitko

Punkt pierwszej pomocy – Foto: Adrian Sitko

Punkt pierwszej pomocy w ciemności, napis pokryty farbą fluorescencyjną – Foto: Adrian Sitko

Opis schronu został zaczerpnięty z publikacji „Fortyfikacje Festung Breslau” Stanisław Kolouszek str. 248-249.

Przyszłość schronu pod placem Solnym

Wygląda na to, że po ponad 70 latach od zakończenia wojny, schron pod placem Solnym zostanie wreszcie na stałe udostępniony dla turystów i mieszkańców miasta. Wcześniej pokazywany był wrocławianom tylko sporadycznie. Przetarg na dzierżawę schronu wygrała firma, która już od kilku lat udostępnia podziemia Arado w Kamiennej Górze. Schron zostanie dostosowany do potrzeb turystycznych, a w środku powstanie kilka ekspozycji. Więcej szczegółów zdradza w filmie menadżer Arado Fabryka Historii Krzysztof Wojtas. Otwarcie schronu planowane jest już na sezon w 2017 roku. Trzymamy kciuki.

Schron pod placem Solnym we Wrocławiu zwiedzałem wspólnie z fotografem Adrianem z Adrian Sitko Fotografia i Marcinem z Łowców Przygód. Już wkrótce na kanale Łowców pojawi się również materiał ze schronu.

Pozdrawiamy ze schronu pod placem Solnym we Wrocławiu – Foto: Adrian Sitko

Więcej zdjęć na profilu Adrian Sitko – Fotografia.

Mapa i lokalizacja przeciwlotniczego schronu pod placem Solnym we Wrocławiu

Artykuł Niemiecki schron ukryty pod placem Solnym we Wrocławiu pochodzi z serwisu Eloblog.