Przedwojenna mapa Karkonoszy

Przedstawiam do pobrania ciekawą i zachowaną w bardzo dobrym stanie przedwojenną mapę Karkonoszy (niem. Riesengebirge, Góry Olbrzymie). Oprócz Karkonoszy mapa obejmuje także całą Kotlinę Jeleniogórską, część Gór Izerskich, Kaczawskich i Rudawy Janowickie. Mapa została wydana przez Alexandera Köhlera w Dreźnie. Niestety nieznany jest jej dokładny rok wydania. W zasobach Wikimediów mapa została opisana jako pozycja wydana około 1901 roku, jednak z pewnością było to kilka lub kilkanaście lat później. W innych wydaniach tej samej mapy Karkonoszy (wydanych przez tego samego wydawcę), po drugiej stronie granicy śląsko-czeskiej znajduje się już napis „Tschechoslowakische Republik”. Sugeruje to, iż prezentowana poniżej wersja mapy mogła zostać wydana jeszcze przed powstaniem Czechosłowacji w 1918 roku, ponieważ pozbawiona jest tego napisu. Z innych elementów, które pozwoliłby nam wydatować mapę, to naniesione już Jezioro Pilchowickie i zapora wodna, które zostały oficjalnie otwarte w 1912 roku. Z drugiej strony na mapie brak jest jeszcze schronisk Szrenica (Reifträgerbaude) i Domu Śląskiego (Schlesierhaus), które zostały otwarte kolejno w 1922 i 1923 roku. Zawęża to nam zakres dat opracowania/wydania mapy do lat 1912–1922.

W części górskiej mapy zostały na czerwono (czerwoną linią) zaznaczone szlaki turystyczne (Touristenweg). Mapa prezentuje więc unikatowy układ karkonoskich szlaków górskich, jaki znajdował się w Górach Olbrzymich na początku XX wieku.

Mapa w dużej rozdzielczości (9253 × 9664) dostępna jest do pobrania ze zbiorów: Archiwum Map WIG, Wikimedia Commons lub pod tym linkiem.

Mapa turystyczna Karkonoszy z 1940 roku

Kolejna ciekawa mapa, którą chciałem się podzielić, to mapa turystyczna Karkonoszy z 1940 roku. Jest to stricte turystyczna mapa opracowana w skali 1:50000 przedstawiająca sieć ówczesnych szlaków turystycznych i rzeźbę terenu. Mapa została wydana przez Meinhold Verlagsgesellschaft w Dreźnie. W lewym górnym rogu mapy widzimy ciekawy napis „Einzig anerkannte Ausgabe des Riesengebirgsvereins”, co oznacza, że była firmowana jako jedyna mapa zaakceptowana i potwierdzona przez Towarzystwo Karkonoskie (Riesengebirgsverein, w skrócie RGV). Nadmienię, że Towarzystwo Karkonoskie było przedwojenną organizacją turystyczną powstałą w 1880 roku, zajmującą się promowaniem i rozwijaniem turystyki górskiej w Karkonoszach. Ze względu na rok wydania mapy (1940) nie znajdziemy już na niej niemiecko-czechosłowackiej granicy państwowej przebiegającej wzdłuż głównego grzbietu Karkonoszy. Granica ta zniknęła w 1938 roku wraz z zajęciem przez Niemców Sudetenlandu. Znaleźć za to możemy inną ciekawostkę. Na mapie zaznaczone zostały granice dwóch obszarów ochrony przyrody. Kolorem pomarańczowym duży obszar rezerwatu roślinności obejmujący śląską część Karkonoszy i Góry Izerskiej oraz kolorem czerwonym ściślejszy mniejsze obszary ochrony przyrody obejmujące takie miejsca jak kopułę Śnieżki, Kotły Małego i Wielkiego Stawu czy Śnieżne Kotły. Zgodnie z zarządzeniami z 1933 roku.

Mapa w dużej rozdzielczości (9964 × 7095) dostępna jest do pobrania ze zbiorów: Archiwum Map WIG, Wikimedia Commons lub pod tym linkiem.

Osobną kwestią, na którą chciałem zwrócić uwagę, jest kwestia zaznaczonych szlaków turystycznych. Na mapie oprócz przebiegu szlaków widzimy ich także oznakowanie. Otóż przed wojną szlaki nie były zaznaczane tak jak dziś za pomocą biało-kolorowych trzech pasów, ale za pomocą dwubarwnych rombów. Zasada rombów była prosta. Określony kolor połówki rombu prowadził do określonego miejsca np. kolor biały prowadził na grzbiet Karkonoszy i dalej do Śnieżki, kolor zielony do Kowar, kolor pomarańczowy do Karpacza itd. Tak więc takie same romby mogły znajdować się na różnych ścieżkach w różnych częściach gór, istotne było to, do jakiego miejsca ostatecznie wszystkie prowadziły.

Artykuł Przedwojenna mapa turystyczna Karkonoszy (Riesengebirge) pochodzi z serwisu Eloblog.

Obiekty noclegowe – Turystyka w Polsce

Główny Urząd Statystyczny objął swoim badaniem 11 076 turystycznych obiektów noclegowych w Polsce, w których znajdowało się 798,7 tys. miejsc noclegowych. W minionym roku w obiektach tych przebywało 33,9 mln turystów, dla których udzielono 88,9 mln noclegów, z czego 17,7 mln noclegów udzielono turystom zagranicznym. Większość z tych turystów (25,5 mln) przebywało w obiektach typu hotelowego, to jest w hotelach, motelach, pensjonatach itp., z czego 22,1 mln turystów nocowało tylko w hotelach. Pozostali wybierali inne obiekty noclegowe. W 2018 roku największą liczbę turystów odnotowano w województwach mazowieckim (5,3 mln) i małopolskim (5,2 mln). Natomiast najwięcej noclegów udzielono w województwach zachodniopomorskim (15,2 mln) i małopolskim (13,9 mln). Pomimo, iż w województwie zachodniopomorskim było mniej turystów, to zdecydowanie wybierali oni więcej noclegów niż w pozostałych województwa, co skutkowało pierwszym miejscem tego województwa pod względem łącznej ilości udzielonych noclegów.

Najwięcej (17,7 mln) turystów korzystało z bazy noclegowej od maja do września.

Liderzy to: Warszawa, Kraków i powiat kołobrzeski

Biorąc pod uwagę łączną liczbę udzielonych wszystkich noclegów na pierwszym miejscu uplasowała się Warszawa (6,4 mln noclegów), na drugim Kraków (5,6 mln noclegów), a na trzecim powiat kołobrzeski (5,1 mln noclegów). Łącznie te trzy miejsca udzieliły 19,2% wszystkich noclegów udzielonych w Polsce w 2018 roku.

Turyści zagraniczni w Polsce

Według Głównego Urzędu Statystycznego do Polski przyjechało w 2018 roku 85,9 mln cudzoziemców, w tym 19,6 mln turystów i 66,3 mln tzw. odwiedzających jednodniowych. Turyści zagraniczny w zdecydowanej większości wybierali noclegi w hotelach, 6,3 mln turystów wybrało tę opcję. Najwięcej turystów zagranicznych przebywało w województwach mazowieckim (1,6 mln) i małopolskim (1,5 mln). Natomiast najwięcej noclegów udzielono w województwach zachodniopomorskim (3,8 mln) i małopolskim (3,6 mln).

Szlaki turystyczne w Polsce

Na koniec kilka ciekawostek na temat znakowanych szlaków turystycznych. Łączna długość wszystkich szlaków turystycznych wynosiła w 2018 roku 79,2 tys. km. Najwięcej z nich stanowiły szlaki piesze nizinne (39,2 tys. km), rowerowe (20,2 tys. km) i piesze górskie (11,3 tys. km). Najdłuższa sieć szlaków turystycznych znajduje się w województwie małopolskim (9,4 tys. km). Co ciekawe, najwięcej szlaków pieszych górskich znajduje się w województwie dolnośląskim (4,7 tys. km).

Cały raport dostępny jest na stronach GUS pod tym linkiem.

Artykuł Raport GUS turystyka w Polsce w 2018 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Szlak średniowiecznych malowideł

Malownicze Góry i Pogórze Kaczawskie zwane też Krainą Wygasłych Wulkanów leżą w północno-zachodniej części Sudetów. Oprócz licznie zachowanych form wulkanicznych występują tu, niemniej licznie, średniowieczne zamki i kościoły, we wnętrzach których zachowały się niejednokrotnie prawdziwe perły malarstwa romańskiego i gotyckiego. Od dłuższego czasu ich bezsprzeczna wartość historyczna rodzi pytania o konieczność otoczenia ich szczególną opieką oraz położenia specjalnego nacisku na ich popularyzację. Stąd pośród historyków sztuki i archeologów pomysł na utworzenie szlaku średniowiecznych malowideł ściennych. Planowany szlak miałby w całości biec na terenie Gór i Pogórza Kaczawskiego i w obecnym kształcie liczyć 125 km. Znalazłoby się na nim siedem kościołów, jeden kompleks klasztorny oraz jedna wieża mieszkalna. Ogółem dziewięć obiektów.

Spośród nich na szczególną uwagę zasługują malowidła zachowane w kościołach w Świerzawie i w Lubiechowej oraz cykl w Wielkiej Sali wieży mieszkalnej w Siedlęcinie nawiązujący swą tematyką do legend arturiańskich.

Kościół św. św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie

W romańskim kościele pod wezwaniem św. św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie, na ścianach i sklepieniu, zachowały się niezwykle cenne późnoromańskie (datowane na 2. ćwierć XIII wieku) przedstawienia związane z symboliką Drzewa Życia. Znajdziemy tu wyobrażenia zoomorficzne. Ptaki, ryby i czworonogi miejscami otoczone są wicią roślinną z motywem palmety. Na ścianach północnej, wschodniej i południowej zachowały się w postaci śladów bez warstw wykończeniowych sceny z legendy św. Katarzyny Aleksandryjskiej datowane na drugą połowę XIV wieku. Zostało tam ukazane w barwnych szczegółach jej życie, uwięzienie, męczeństwo i śmierć.

Kościół pod wezwaniem św. św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie – Fot. Darek Sekuła sekulada.com

Żywot św. Katarzyny Aleksandryjskiej, kościół pod wezwaniem św. św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie – Fot. Darek Sekuła sekulada.com

Kościół św. św. Piotra i Pawła w Lubiechowej

Z kolei w późnoromańskim kościele pod wezwaniem św. św. Piotra i Pawła w Lubiechowej, można zobaczyć jeden z najświetniejszych cyklów późnogotyckiego śląskiego malarstwa ściennego. Niemal cała dekoracja prezbiterium powstała w 2. ćwierci XV wieku, za wyjątkiem dwóch scen na ścianie północnej, w przęśle zachodnim, gdzie ukazana została walka św. Jerzego ze smokiem oraz pokłon Trzech Króli – tematy cieszące się niebywałą popularnością w późnogotyckiej sztuce śląskiej. Sklepienie prezbiterium to sceny przedstawiające Sąd Ostateczny, Chrystusa w mandorli z klęczącymi u jego stóp Marią i Janem Chrzcicielem, symbole czterech Ewangelistów oraz anioły z trąbami i narzędziami męki pańskiej. Obok malowideł w prezbiterium uwagę przyciąga ogromnych rozmiarów wizerunek św. Krzysztofa w nawie. Przedstawienie św. Jerzego i św. Krzysztofa powstały najprawdopodobniej w tym samym czasie, czyli, w odróżnieniu od pozostałych części dekoracji, w wieku XIV.

Kościół pod wezwaniem św. św. Piotra i Pawła w Lubiechowej – Fot. Jolanta Szczepańska medievalis.przewodnikwroclaw.eu

Sklepienie kościoła św. św. Piotra i Pawła w Lubiechowej – Fot. Jolanta Szczepańska medievalis.przewodnikwroclaw.eu

Malowidła przedstawiające walkę św. Jerzego ze smokiem – Fot. Jolanta Szczepańska medievalis.przewodnikwroclaw.eu

Wieża książęca w Siedlęcinie

Bezsprzecznie najcenniejsze malowidła na planowanym szlaku zachowały się w wieży mieszkalnej w Siedlęcinie koło Jeleniej Góry. Wieża, której powstanie najnowsze badania łączą z osobą Henryka I, księcia jaworskiego, jest dziś jednym z największych i najlepiej zachowanych obiektów tego typu w Europie Środkowej, z jednymi z najlepiej zachowanych w Polsce średniowiecznymi wnętrzami mieszkalnymi i najstarszymi stropami drewnianymi, datowanymi metodą dendrochronologiczną na lata 1313, 1314 i 1315. Jednak to, co stanowi o jej absolutnej wyjątkowości znajduje się na drugim piętrze, w dawnej Wielkiej Sali. Południową (i częściowo zachodnią) ścianę zdobi tu cykl malowideł ukazujących sceny z legendy o sir Lancelocie z Jeziora. Dekoracja owa powstała najprawdopodobniej w latach 1320-1330 i jest dziś jedynym na świecie, zachowanym in situ, ściennym przedstawieniem tego największego spośród rycerzy Okrągłego Stołu. Sceny przedstawiające historię Lancelota w połączeniu z wizerunkiem św. Krzysztofa oraz sceną określaną jako „Memento mori” mają wydźwięk symboliczny i moralizatorski. Św. Krzysztof, obok św. Jerzego i św. Marcina z Tours, jeden z głównych patronów rycerstwa średniowiecznego, ma przypominać o wierności Chrystusowi, tym samym wierności ideałom wyznawanym przez każdego rycerza chrześcijanina. Lancelot z kolei jest przykładem tego, który zawiódł i z powodu grzesznej miłości do żony swego suwerena wierności owej nie dochował. Postaci ukazane na malowidłach mają przestrzegać zapewne przed złym postępowaniem i jego konsekwencjami.

Wieża Książęca w Siedlęcinie – Szlak średniowiecznych malowideł Gór i Pogórza Kaczawskiego – Fot. Elżbieta Bojczuk

Wieża w Siedlęcinie, widok od zachodu – Fot. Darek Sekuła sekulada.com

Malowidła z Wieży Książęcej w Siedlęcinie – Fot. Artur Wosz

Pozostałe obiekty na szlaku

Pozostałe obiekty na planowanym szlaku to klasztor Bernardynów w Jaworze z XV wieku. Tu polichromie zachowały się nie tylko w kościele (sklepienne w prezbiterium i częściowo w nawie), ale także w części klasztornej. Malowidło na ścianie tęczowej ukazuje św. Bernarda głoszącego kazanie, cykl scen męki pańskiej. Przedstawione sceny rozgrywają się w autentycznym pejzażu Jawora. W Bolkowie i we Wleniu to kościoły pod wezwaniem św. Jadwigi śląskiej (w tym drugim malowidła z XV wieku zachowały się na ścianach zakrystii); w Małej Kamienicy kościół pod wezwaniem św. Barbary z cyklem malowideł przedstawiającym żywot świętej; w Pogwizdowie późnoromański kościół cmentarny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego, w którym zachowały się unikatowe malowidła z XIII i XIV wieku (Koronacja Marii, trzy przedstawienia Chrystusa w mandorli, Narzędzia Męki); i wreszcie w Kondratowie kościół pod wezwaniem św. Jerzego z odkrytymi w 1990 roku malowidłami ze scenami pasyjnymi datowane na wiek XIV.

Najbliższe planowane działania przewidziane na rok 2018 to wydanie folderu informacyjnego.

Więcej zdjęć z obiektów ze Świerzawy, Siedlęcina i Lubiechowej – medievalis.przewodnikwroclaw.eu

Mapa Kaczawski Szlak Średniowiecznych Malowideł Ściennych

Artykuł Kaczawski Szlak Średniowiecznych Malowideł Ściennych pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapy.cz  – Czeskie mapy przydatne również w Polsce

Pora przedstawić aplikację i portal, które zapewne znane są już dużej części czytelników mojego bloga. Często polecaliście je w komentarzach pod innymi artykułami, gdzie przedstawiałem aplikacje przydatne w turystyce. To Mapy.cz – aplikacja mobilna i zarazem portal mapowy działający w wersji webowej. Mapy.cz to bardzo popularne czeskie mapy. Można je porównać trochę do takiego czeskiego Google Maps. Oprócz planów miast i mapy topograficznej Mapy.cz zawierają również naniesione szlaki turystyczne i inne przydatne informacje. Co ciekawe, zasięgiem swojej usługi wykraczają poza obszar Republiki Czeskiej. Mapy.cz obejmują również terytorium Polski. Z tego powodu mogą być bardzo użyteczne również w naszym kraju.

Mapy.cz  – czeskie mapy przydatne również w Polsce

Link do wersji webowej mapy.cz

Mapy.cz – Aplikacja mobilna

Oprócz wersji webowej Mapy.cz posiadają również swoje aplikacje mobilne. Zdaje się, że to one są największą wartością tego serwisu. Aplikacja (przynajmniej ta, którą testowałem na iOS) działa w trybie offline. Wystarczy pobrać do pamięci naszego urządzenia interesujące nas fragmenty Europy. Z tego powodu aplikacja Mapy.cz może być bardzo przydatna w czasie turystycznych wycieczek, jako uzupełnienie mapy papierowej. W kategorii szlaków turystycznych Mapa.cz stanowi konkurencję dla polskiego serwisu mapa-turystyczna.pl, o którym pisałem w jednym z poprzednich artykułów. Porównując obie aplikacji mimo wszystko przychylam się jednak do korzystania z mapa-turystyczna.pl. W przypadku polskiej aplikacji intuicyjność serwisu jest lepsza, poza tym mam wrażenie, że również i szlaki turystyczne są lepiej odwzorowane. Te z kolei w aplikacji Mapa.cz wydają się trochę gorsze i czasem chaotycznie naniesione. Z drugiej strony Mapa.cz posiada dużą przewagę w stosunku do polskiego odpowiednika, ponieważ jest aplikacją całkowicie darmową.

W przypadku turystycznych wypadów do Czech aplikacja Mapy.cz to prawdziwy „must have”. Tryb działania offline przydaje się zwłaszcza, tam gdzie nie chcemy nadwyrężać naszego pakietu danych internetowych w zagranicznym roamingu.

Aplikacja mobilna Mapy.cz, pobieramy interesujące nas fragmenty Europy

A tak aplikacja Mapy.cz wygląda w terenie, po lewej widok mapy turystycznej, po prawej widok mapy satelitarnej

Linki do pobrania: Android, iOS i Windows.

ZALETY:
– Naniesione szlaki turystyczne i wiele przydatnych dodatkowych informacji.
– Tryb wersji map offline, do pobrania do pamięci smartfona.
– Tryb widoku satelitarnego.
– Aplikacja jest całkowicie darmowa

WADY:
– Brak polskiej wersji językowej.
– Niektóre szlaki w Polsce naniesione są w sposób chaotyczny, nie zawsze poprawny.

Zobacz także:

• Bez tej aplikacji nie ruszam w teren – Mapa Turystyczna
• Odkrywaj zaginione miejsca ze swoim smartfonem
• 11 przydatnych aplikacji turystycznych na telefon

Artykuł Mapy.cz – Te czeskie mapy przydadzą się również w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa Turystyczna – iOS i Android

Aplikacja Mapa Turystyczna to aplikacja webowego portalu o tej samej nazwie, działającego pod adresem mapa-turystyczna.pl. Podobnie jak w przypadku webowej wersji, tak i również w przypadku aplikacji mobilnej, idea jest bardzo prosta. Na znane i popularne mapy Google Maps naniesione są szlaki turystyczne. Opracowane są najważniejsze polskie pasma górskie, jak i również częściowo te znajdujące się przy granicy Polski po stronie czeskiej i słowackiej. Aplikacja mobilna Mapa Turystyczna nanosi szlaki turystyczne na warstwę map Google Maps i wyświetla nasze aktualne położenie za pomocą modułu GPS. Uważam, że jest to świetne uzupełnienie tradycyjnych papierowych map. Zwłaszcza w kombinacji z wersją map satelitarnych i terenowych. Oprócz funkcji związanych ze szlakami, aplikacja posiada również dodatkowe opcje związane z nagrywaniem tras i przeszukiwaniem punktów POI.

Aplikacja mobilna Mapa Turystyczna – Szlaki naniesione na warstwę map terenowych

Szlaki naniesione na warstwę map satelitarnych, w mojej opinii najlepsza kombinacja

Aplikacja posiada również opcję naniesienia szlaków na podstawową mapę Google Maps, ale w terenie nie jest ona zbytnio przydatna

Mapa Turystyczna offline

Oczywiście do działania warstw Google Maps niezbędny jest Internet, o co czasem trudno w górach. Dlatego deweloperzy aplikacji przygotowali dla nas również warstwę map działającą w trybie offline. Poszczególne obszary pobierane są do pamięci naszego urządzenia, dzięki czemu jesteśmy całkowicie niezależni od dostępu do Internetu i transferu danych sieci komórkowych. Doskonałe uzupełnienie. Opcja ta w przypadku Androida jest płatna, a w przypadku iOSa znajduje się już w zakupionym pakiecie.

Aplikacja Mapa Turystyczna i tryb warstw offline

Aplikację testowałem przez kilka tygodni i sprawdziła się dobrze, choć – co trzeba zaznaczyć – nie wszystkie szlaki naniesione są poprawnie. Aplikacja w wersji na iPhone’a jest płatna, w momencie kiedy piszę ten artykuł kosztuje 23,99 zł. Myślę, że jest to jednak kwota warta wydania, tym bardziej, że jest to opłata jednorazowa. Aplikacja na Androida jest darmowa, ale za to jej wersje map offline są płatne.

Linki do pobrania: Android i iOS

ZALETY:
– Szlaki naniesione są na znane i dobrze opracowane mapy Google Maps.
– Tryb wersji map offline, do pobrania do pamięci smartfona.
– Szlaki turystyczne opracowane są również w czeskich i słowackich pasmach górskich, przyległych do granicy z Polską.
– Oprócz szlaków naniesione są również szczyty górskie, schroniska, ważne punkty znajdujące się na trasie itp.
– Podstawowa wersja (bez trybu offline) na Androida jest darmowa.

WADY:
– Nie wszystkie szlaki opracowane są prawidłowo, pojawiają się drobne nieprawidłowości.
– Tryb map offline jest płatny na Androidzie i nie można wnieść opłaty jednorazowej (tylko czasową).

Zobacz także:

• 11 przydatnych aplikacji turystycznych na telefon
• Aplikacja „Ratunek” – Pomoc w górach i nad wodą

Artykuł Bez tej aplikacji nie ruszam w teren – Mapa Turystyczna pochodzi z serwisu Eloblog.

Szlak Zamków Piastowskich

Szlak Zamków Piastowskich to szlak prowadzący po piastowskich zamkach i grodach na terenie Dolnego Śląska. Szlak ma długość 146 km i biegnie w całości na obszarze województwa dolnośląskiego. W terenie oznaczony jest kolorem zielonym. Szlak Zamków Piastowskich biegnie od Zamku Grodno, przez Zamek Książ, do Zamku Grodziec, w sumie łączy ze sobą kilkanaście warowni. W większości są to zamki typowo górskie wybudowane na obszarze Sudetów. Na szlaku znajduje się 13 zamków i jedna wieża mieszkalno-obronna.

Oznaczenie – Szlak Zamków Piastowskich

Zielony szlak łączy zamki i warownie, których pochodzenie sięga czasów Piastów Śląskich. Należy jednak podkreślić, iż nie są to wszystkie zamki wybudowane przez Piastów Śląskich, a jedynie ich namiastka. W rzeczywistości jest ich znacznie więcej, a mapę wszystkich zamków na terenie województwa dolnośląskiego można zobaczyć w tym artykule. Zamki zlokalizowane na szlaku są zachowane w różnym stanie. Po niektórych pozostały tylko nieduże fragmenty murów, inne zachował się w o wiele lepszej kondycji. Niektóre z zamków zostały w minionych wiekach całkowicie przebudowane, tracąc tym samym swój średniowieczny charakter. Liczne zamki i zamczyska są niewątpliwie charakterystycznym elementem Dolnego Śląska. Zapraszam do ich zwiedzania.

Zamek Grodno – Foto: Adrian Sitko

Zamek Stary Książ

Zamek Książ – Foto: Adrian Sitko

Zamek Cisy

Zamek Kłaczyna – Foto: labiryntarium.pl

Zamek Świny – Foto: Jerzy Strzelecki Źródło: commons.wikimedia.org

Zamek Bolków – Foto: Barbara Maliszewska Źródło: commons.wikimedia.org

Zamek Niesytno – Zamek w odbudowie, zdjęcie z 2015 roku

Zamek Bolczów – Foto: Robert Karczmarczyk

Zamek Sokolec – Z tego zamku pozostały tylko niewielkie fragmenty murów – Foto: Marek Budzyń

Zamek Koziniec – Z tego zamku również pozostały tylko fragmenty murów – Foto: Jan Wieczorek

Zamek Wleń

Wieża Książęca w Siedlęcinie

Zamek Grodziec

Mapa przebieg Szlaku Zamków Piastowskich

Pan prof. Jacek Potocki zwraca uwagę na pewne współczesne problemy związane z przebiegiem szlaku:

„Przeszło 60 lat temu Tadeusz Steć wytyczył i w części osobiście wyznakował Szlak Zamków Piastowskich. Znawcy Sudetów wiedzą, że prowadzi on przez Sudety Zachodnie i Środkowe, znakowany jest kolorem zielonym, a początek i koniec szlaku wyznaczają średniowieczne warownie Grodziec i Grodno. Znakowanie szlaku trwało kilka lat: w 1952 r. wyznakowano odcinek Wleń – Bolków, w 1953 r. Bolków – Książ – Świebodzice, w 1955 r. Wleń – Grodziec. […] Szlak ten, mimo nieprzeciętnych walorów widokowych, przyrodniczych, a przede wszystkim kulturowych, trochę jakby popadł w zapomnienie. Przyczyn tego stanu rzeczy jest kilka. Po pierwsze, znaczna część szlaku prowadzi przez stosunkowo mało popularne wśród turystów partie Sudetów. Po drugie, od lat 90 drastycznie pogorszyła się dostępność komunikacyjna terenów, przez które szlak przebiega (zlikwidowano kilka linii kolejowych, którymi można było dojechać do miejscowości położonych na szlaku). Po trzecie, wyasfaltowano wiele odcinków dróg, którymi szlak prowadzi, niektóre polne drogi zanikły, więc trzeba było robić obejścia, które nieraz też prowadzono asfaltem. W efekcie, jak policzyłem niedawno, w chwili obecnej aż 40% długości szlaku, to szosy, na niektórych odcinkach dość ruchliwe.”

Jednocześnie prof. Jacek Potocki proponuje modyfikację jego przebiegu na pewnym odcinku, o czym szerzej możemy przeczytać w tym poście.

Koniecznie zobacz także:

• • • • Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków
      • Średniowieczne wieże mieszkalno-obronne na Dolnym Śląsku
      • Szlak Orlich Gniazd – Mapa zamków

Artykuł Szlak Zamków Piastowskich – Śladami Piastów Śląskich pochodzi z serwisu Eloblog.

Zamki na Dolnym Śląsku

Postanowiłem stworzyć zbiorczą mapę ze wszystkimi zamkami Dolnego Śląska. Nie było to zadanie łatwe, gdyż temat jest niezwykle skomplikowany. Przede wszystkim ze względu na kwestie kategoryzacji obiektów. Które zabytki możemy nazwać zamkami, a które nie? Jest to niezwykle trudne, ponieważ przez setki lat zamki były wielokrotnie przebudowywane. Duża część z nich popadła w ruinę, po niektórych z nich zachowały się większe lub mniejsze fragmenty murów, po innych pozostały tylko zamkowe kaplice. Niektóre z obiektów kompletnie utraciły swoje cechy obronne i zostały przebudowane na rezydencje typowo mieszkalne. Te obiekty dziś, bardziej niż zamki, przypominają nam pałace lub dwory. Trochę inny problem występuje w przypadku obiektów, które zostały wybudowane nie jako typowe zamki, ale jako dwory obronne albo zamki myśliwskie. Czy te wszystkie obiekty także mamy współcześnie uznać za zamki? Moim zdaniem tak, dlatego wiele przebudowanych obiektów i szczątkowych ruin również wrzuciłem na moją mapę zamków. Tym samym odrzuciłem stricte architektoniczną definicję zamku.

Zamek Książ utracił swoje cechy obronne i stał się rezydencją mieszkalną – Foto: Adrian Sitko

Zamek Chojnik od XVII wieku jest trwałą ruiną, ale zachowaną w dobrym stanie – Foto: Robert Karczmarczyk

Zamek Grodno, pierwotnie gotycka warownia, później renesansowa rezydencja, dziś trwałe, ale zabezpieczone ruiny – Foto: Adrian Sitko

Po Zamku Rogowiec pozostały tylko niewysokie fragmenty murów

Żeby było jeszcze trudniej, część z obiektów, które dziś przypominają pozostałości jakiegoś zamku, już od początku zostały wybudowane jako ruiny – tzw. sztuczne ruiny. Tak było z Zamkiem Stary Książ (niem. Alte Burg), który jako romantyczne ruiny został wybudowany pod koniec XVIII wieku. W swojej początkowej formie był już atrakcją turystyczną. Pomimo wybudowania Starego Książa w formie ruin, na miejscu można było skorzystać np. z zamkowej restauracji. Dopiero powojenne zniszczenia doprowadziły obiekt do współczesnego stanu. Jednakże badania prowadzone na początku lat 90-tych wykazały, że sztuczne ruiny Starego Książa wzniesiono na pozostałościach jakiegoś starszego grodu, sięgającego jeszcze czasów średniowiecznych. Tego typu zabytki również postanowiłem włączyć do mapy zamków Dolnego Śląska.

Zamek Stary Książ został wybudowany, jako sztuczne ruiny, ale na gruzach średniowiecznego zamku – Mapa zamków Dolnego Śląska

Nie mniejszy problem stanowi podział terytorialny. Każdy kto interesuje się historią regionu wie, że współczesne województwo dolnośląskie nie pokrywa się z historycznym regioniem Dolnego Śląska. Zmiana podejścia do terytorialnego postrzegania Dolnego Śląska została już zapoczątkowana przez Prusaków. Osobiście na swoich mapach upraszczam te zagadnienie przyjmując – zrównując – terytorium Dolnego Śląska do granic województwa. Tak jest o wiele łatwiej. W przeciwnym razie np. Zamek Czocha musielibyśmy uznać za zamek nie na Dolnym Śląsku, ale na Łużycach, ponieważ leży już na zachodnim brzegu rzeki Kwisa. Z mapy zamków Dolnego Śląska trzeba by wyłączyć także zabytki na terenie Ziemi Kłodzkiej. Sprawę więc należy uprościć.

Historycznie Zamek Czocha leży na terenie Łużyc – Mapa zamków Dolnego Śląska

Teraz o zabytkach nie umieszczonych na mapie zamków. Dla rozjaśnienia sytuacji pominąłem grupę obiektów, która mogła mieć charakter obronny, ale zamkami jednak nie była – mam tu na myśli wieże mieszkalne i obronne. Tę grupę obiektów pozostawiłem do opisania w osobnym artykule. Odrzuciłem także wszelkiego rodzaju pałace, które nie były budowane na ruinach dawnych zamków, a także te obiekty, które powszechnie w nazewnictwie uważa się za pałace.

Mapa zamków Dolnego Śląska

A oto moja mapa dolnośląskich zamków i średniowiecznych warowni. Zapraszam do przeglądania i korzystania. Jeżeli któryś z zamków pominąłem na poniższej mapie, proszę o informację w komentarzu na samym dole.

Zobacz także: Szlak Orlich Gniazd – Mapa zamków

Artykuł Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa – Szczyty polskich gór

Jeden z użytkowników Facebooka o pseudonimie Masz Starszy Psotnik stworzył niezwykle przydatną i ciekawą mapę. Jest to mapa, na której zgromadzone są szczyty przewidziane do zdobycia w ramach Korony Gór Polski, a także odznak PTTK: Korony Sudetów, Diademu Polskich Gór i Sudeckiego Włóczykija. Wszystkie szczyty zostały naniesione na dobrze nam znane interaktywne mapy Google Maps. Niektóre szczyty zaznaczone są kilka razy. Tak jest na przykład ze Śnieżką, która należy zarówno do Korony Polski, jak i Korony Sudetów, a także szczytów w ramach odznaki Sudeckiego Włóczykija. Niektóre z gór są zaznaczone również poza terytorium Polski.

Śnieżka, należy zarówno do Korony Gór Polski i Korony Sudetów – Najważniejsze szczyty polskich gór

Poszczególne korony rozdzielone są osobnymi znakami i zawierają następujące ilości szczytów:

• Mapa Korony Gór Polski – 28 szczytów pokrywających się w pewnym stopniu z listą najwyższych szczytów wszystkich pasm górskich w Polsce.
• Mapa Korony Sudetów – 22 szczyty w ramach regionalnej odznaki turystycznej PTTK, mającej na celu popularyzację turystyki górskiej w Sudetach. Korona Sudetów zawiera szczyty zarówno po stronie polskiej, jak i czeskiej.
• Mapa Diadem Polskich Gór – 80 szczytów w ramach makroregionalnej odznaki turystycznej PTTK. Odznaka ma na celu popularyzację turystyki górskiej w całej Polsce, zawiera tylko szczyty położone na terytorium kraju lub tzw. szczyty graniczne.
• Mapa Sudecki Włóczykij – 100 szczytów z Sudetów w ramach regionalnej odznaki turystycznej PTTK. Lista zawiera w sobie szczyty już umieszczone w Koronie Sudetów. Szczyty zarówno po stronie polskiej, jak i czeskiej.

Ponieważ mapa została opracowana na bazie Google My Maps, możemy z niej bardzo łatwo korzystać również na urządzeniach mobilnych, a także zapisać ją w swojej aplikacji Google Maps na smartfonie.

Mapa szczytów załadowana na smartfonie za pomocą aplikacji mobilnej Google Maps

Artykuł Najważniejsze szczyty polskich gór – Mapa szczytów do zdobycia pochodzi z serwisu Eloblog.

Szlak Orlich Gniazd – Początek Częstochowa

Nie trzeba specjalnych przygotowań, gdyż miejsc pod namiot jest co niemiara. Jedynie jeśli lubicie ciut lepsze wygody, to o łóżko trzeba zadbać już wcześniej. Ja rozpoczynam szlak od Częstochowy, a dokładnie od Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny na Jasnej Górze. Miejsca do którego rok rocznie przybywają pielgrzymki z całej Polski i nie tylko. Jasna Góra słynie z bogatej historii m.in. obrony przed Szwedami z XVII w i Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego w 1956 roku, lecz przede wszystkim jest miejscem kultu obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.

Częstochowa – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Olsztynie k. Częstochowy

Zamek w Olsztynie oddalony o 16 km od Częstochowy, to pierwsze XIII-wieczne ruiny zamkowe na Szlaku Orlich Gniazd. Usytuowane są na wzniesieniu, dzięki czemu widać je już z trasy dojazdu do Olsztyna. Bilet wstępu na teren zamku kosztuje 3,50 zł, a do zwiedzenia zachowało się niewiele, jak ruiny wieży, wejście na wieże widokową oraz pozostałości murów obronnych.

Zamek w Olsztynie – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Olsztynie – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Ostrężnik

Ruiny zamku w rezerwacie „Ostrężnik” są najmniej poznanym zamkiem na całym szlaku. Wapienne wywierzyska i baszta to najbardziej widoczne pozostałości i dowody, iż w obecnym rezerwacie bukowym był kiedyś zamek.

Ruiny zamku i rezerwat „Ostrężnik” – Foto: Grzegorz Posała

Ruiny zamku i rezerwat „Ostrężnik” – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Mirowie

O zamku w Bobolicach, jak i o zamku w Mirowie, krąży wiele legend. Jedna z nich opowiada o dwóch braciach (Bobol i Mir), którzy byli tak zżyci ze sobą, iż wybudowali podziemny korytarz łączący oba zamki. Legenda opowiada również o nieszczęśliwiej miłości obu braci do jednej kobiety, która została zamurowana przez jednego z braci, gdy ten dowiedział się o zdradzie z drugim.

Zamek w Mirowie – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Jeśli lubicie poranne wędrówki polecam udać się od Mirowa do Bobolic, pieszo szlakiem łączącym oba te zamki. Wschodzące słońce w zamkowej otoczce zapewne pozostanie na długo w Waszej pamięci.

Zamek Bobolice o wschodzie słońca – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Bobolicach

Bobolice dzieli od Mirowa zaledwie 1,5 km drogi, oba zamki są w posiadaniu Państwa Laseckich. Zamek w Bobolicach dzięki senatorowi Laseckiemu nabrał bajkowego wyglądu, choć niektórzy z historyków maja mu za złe, iż fałszuje prawdę historyczną tego miejsca. Zamek jednak robi wrażenie na odwiedzających to miejsce gościach nie tylko z Polski. Wnętrze zamku jest dostępne dla zwiedzających (opłata 15 zł), ukazuje komnaty z dawnych lat, repliki zbroi i broni, a także kaplicę władcy zamku.

Zamek Bobolice – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Bąkowiec

Zamek Bąkowiec w Morsku położony jest przy wyciągu narciarskim. W czasach PRLu utworzono w bliskiej odległości od niego ośrodek wypoczynkowy oraz owy wyciąg narciarski. Choć z pewnością jest to kontrowersyjne usytuowanie, to taką sytuację spotkamy właśnie w tym zamku. Ruiny zamku niszczeją z każdym rokiem i nie są dostępne do zwiedzania wnętrza zamku. Możemy udać się za to w wyznaczoną, choć zaniedbaną, ścieżkę edukacyjną wokół ruin.

Zamek Bąkowiec w Morsku – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Ogrodzieniec i gród na Górze Birów

Docierając do Podzamcza, czyli zamku Ogrodzienieckiego, zauważymy okazałe ruiny zamkowe, a także wykorzystane możliwości komercyjne tego miejsca. Różnego rodzaju stragany, straganiki, gdzie można nabyć typowe rycerskie rekwizyty, miecze, tarcze i inne zabawki, które z pewnością ucieszą nasze pociechy. Już same wejście do ruin zamkowych zrobi na nas wrażenie, a cała infrastruktura zamkowa i ukazane piękno tego miejsca z pewnością da nam wiele radości. W pobliżu także polecam odwiedzić gród na górze Birów – zrekonstruowany w 2008 roku. Góra Birów jest również dostępna dla aktywnych wspinaczy.

Podzamcze Gród na Górze Birów – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Ogrodzieniec – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Pałac w Pilicy

Choć Pałac w Pilicy nie wygląda dziś, jak inne pozostałe zamki czy ruiny na Szlaku Orlich Gniazd, to wlicza się on jako zamek, gdyż w XV wieku była to posiadłość o czterdziestu komnatach, otoczona fortyfikacjami z sześcioma bastionami. Dziś jednak zobaczymy popadającą w ruinę posiadłości, a na otaczający ogród wraz z zamkiem jest oficjalny zakaz wstępu.

Pałac w Pilicy – Foto: Grzegorz Posała

Pałac w Pilicy – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Pilcza

Zamek Pilcza usytuowany jest na wzgórzu wapiennym porośniętym przez buk i grab, można go zauważyć z daleka dzięki wybudowanej już w XIII wieku wysokiej wieży. Obecnie pozostały ruiny zamkowe, na których prowadzone są intensywne prace konserwatorsko-budowlane niepozwalające na bliższe poznanie pozostałości zamku w Smoleniu.

Zamek Pilcza w Smoleniu – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Bydlinie

Bydlin to obecnie wieś, w której w XIV wieku postawiono strażnice. Przez lata została ona rozbudowana do miana zamku, który został następnie w XVI wieku przebudowany na kościół. Najazdy szwedzkie spowodowały jednak rozgrabienie posiadłości. Dziś na miejscu zobaczymy tylko rozpadające się wysokie mury zamkowe usytuowane wśród gęstego lasu.

Zamek w Bydlinie – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Rabsztynie

Zamek w Rabsztynie usytuowany na wapiennej skale, to kolejna warownia, na której są prowadzone obecnie prace zabezpieczające i przywracające dawny blask tego zamku. Wstęp na teren zamku jest możliwy po opłaceniu biletu wstępu (4 zł), dzięki któremu można wejść na sam szczyt wieży zamkowej i obejrzeć panoramę okolic Rabsztyna. Tuż przed zamkiem znajduje się chata Antoniego Kocjana, wybitnego konstruktora szybowcowego i szefa wywiadu lotniczego AK, który odkrył tajemnice niemieckich broni V1 i V2.

Zamek w Rabsztynie – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Rabsztynie – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Pieskowa Skała

Zamek Pieskowa Skała, jak sama nazwa wskazuje usytuowany jest na skale wapiennej, jednej z piękniejszych w Dolinie Prądnika. Zamkowi, dzięki dużym nakładom finansowym, został przywrócony dawny blask renesansowej magnackiej siedziby. Dziś znajduje się tam siedziba filii Muzeum Zamku Królewskiego na Wawelu. Tuż przy zamku jest usytuowana najbardziej wyróżniająca się skała jury – Maczuga Herkulesa.

Zamek Pieskowa Skała – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Maczuga Herkulesa – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Ojcowie

Zamek w Ojcowie wzniesiony został przez Kazimierza Wielkiego w XIV wieku, dziś nie przypomina swej dawnej świetności. Pozostała tylko brama, wieża, studnia oraz nikłe resztki murów. We wnętrzu bramy utworzono niewielką wystawę zdjęć ukazujących dawny wygląd zamku w Ojcowie.

Zamek w Ojcowie – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Zamek w Korzkwi

Przedostatni na Szlaku Orlich Gniazd to zamek w Korzkwi, usytuowany na górze Korzkiew. Obecnie w częściowo odrestaurowanym zamku znajduje się hotel, lecz prace rekonstrukcyjne wciąż trwają. Zamek, jak większość z szlaku, został wzniesiony już w XIV wieku, a budowla była idealnie dopasowana do form skalnych. Niestety zamek ze względu na swój komercyjny charakter nie jest dostępny dla zwiedzających.

Zamek w Korzkwi – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Jakub Hałun

Zamek Królewski na Wawelu

Końcowym przystankiem na Szlaku Orlich Gniazd jest Kraków, a dokładnie Wawel, który jest najokazalszym zamkiem na całym szlaku. Jego pierwsze drewniane konstrukcje powstały już przed X wiekiem, a murowany i okazały zamek powstał za panowania Władysława Łokietka. Władysław Jagiełło podwyższył mury obwodowe, a dwie najwyższe wieże Wawelu wzniósł Kazimierz Jagiellończyk. Za panowania Zygmunta Starego średniowieczną rezydencję rozpoczęto przebudowywać na nową renesansową i obecnie z tego czasu pochodzi współczesny wygląd zamku.

Zamek Królewski na Wawelu – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Mireq

Szlak Orlich Gniazd to jedna z najciekawszych tras pieszych, rowerowych i samochodowych w całej Polsce. Warto poświęcić jej weekend, majówkę lub dłuższy urlop wakacyjny i odkryć samemu urok tego szlaku. Poniżej mapa Szlaku Orlich Gniazd z zaznaczonymi obiektami.

Artykuł Szlak Orlich Gniazd – Mapa zamków pochodzi z serwisu Eloblog.

Pod koniec lipca br. Główny Urząd Statystyczny opublikował raport na temat turystyki w Polsce w minionym 2014 roku. Całość dostępna jest w linku na samym końcu artykułu. Przeczytałem już to opracowanie. Poniżej przedstawiam moim zdaniem najważniejsze i najbardziej ciekawe informacje.

Obiekty noclegowe – Turystyka w Polsce

Badaniem zostało objętych 9 885 obiektów noclegowych różnego typu, które posiadały 10 lub więcej miejsc noclegowych. Łącznie znajdowało się w nich 694 tys. miejsc noclegowych. Wśród nich 6 770 obiektów oferowało nocleg całoroczny. W badanej grupie najwięcej było hoteli (2 250), kolejną grupę pod względem ilości stanowiły „inne obiekty hotelowe” (hotele, motele, pensjonaty itp), a następną kwatery prywatne. Obiekty przeciętnie dysponowały 70 miejscami noclegowymi. W porównaniu do 2013 roku liczba turystycznych obiektów w Polsce wzrosła o 1,1%, a w poprzednim roku wzrost wynosił 3,1%.

Najwięcej turystycznych obiektów noclegowych znajdowało się w województwach: pomorskim (1 450), małopolskim (1 418), zachodniopomorskim (1 322) i dolnośląskim (903). Najmniej w/w obiektów znajdowało się w województwach: opolskim (142), świętokrzyskim (231), podlaskim (248) i lubuskim (283). Troszkę inaczej wyglądała sytuacja, co do ilości udzielonych noclegów. Liderami były województwa: zachodniopomorskie (17,9%), małopolskie (15,3%), pomorskie (10,7%), mazowieckie (9,9%) i dolnośląskie (9,6%), które łącznie udzieliły 63,4% wszystkich noclegów.

W całym badanym 2014 roku udzielono 66,6 mln noclegów dla 25,1 mln turystów. Zanotowano wzrost udzielonych noclegów o 5,7% w stosunku do roku 2013. Prawie połowa z tych miejsc przypadła na hotele. Najwięcej noclegów udzielono w lipcu 10,0 mln i w sierpniu 9,9 mln, co stanowi łącznie 29,8% wszystkich udzielonych noclegów. Stopień wykorzystanych miejsc noclegowych wyniósł 34,8%.

Turystyka w Polsce – Wskaźnik intensywności ruchu turystycznego według Schneidera według województw w 2014 r. – Źródło: GUS

W kwestii ilości obiektów noclegowych, bardzo kiepsko wygląda sytuacja Polski na tle pozostałych państw UE. W 2013 roku więcej turystycznych obiektów noclegowych od Polski posiadała o wiele mniejsza Republika Czeska – 9 970 obiektów. Niemcy zaś 51 652 obiektów, a Francja 28 246 obiektów, Włochy 157 521 obiektów. Ogółem w Unii Europejskiej w 2013 roku było 562 tys. turystycznych obiektów noclegowych. Szczegółowe dane są opracowane w tabeli VI/1.

Najczęściej odwiedzane regiony w Polsce

W roku 2014, Polacy w wieku 15 lat i więcej, wykonali 38,6 mln podróży po kraju. Z czego 23,4 mln było krótkookresowych, a 15,2 mln długookresowych podróży. Najczęściej odwiedzane województwa to zachodniopomorskie (4,6 mln), małopolskie (4,6 mln) i pomorskie (4,5 mln). Najmniej podróży było w województwie opolskim (0,6 mln), lubuskim (0,8 mln) i świętokrzyskim (0,9 mln). Szczegółowe dane są opracowane w tabeli III/3.

Podróże turystyczne mieszkańców Polski w 2014 r. – Źródło: GUS

Turyści zagraniczni – Turystyka w Polsce

Liczba turystów zagranicznych w Polsce (korzystających z noclegu) wyniosła 5,5 mln i stanowiła 21,8% wszystkich turystów korzystających z bazy noclegowej. Dla turystów z zagranicy udzielono 13,0 mln noclegów, najwięcej w sierpniu (1,6 mln) i w lipcu (1,5 mln). Większość z tych noclegów odbyła się w hotelach (74,3%). W porównaniu do 2013 roku odnotowano wzrost turystów zagranicznych o 4,3%.

Turyści zagraniczni w turystycznych obiektach noclegowych w 2014 r. według badanych krajów. – Źródło: GUS

Szlaki turystyczne w Polsce

W raporcie GUS na temat turystyki w Polsce znalazłem jeszcze jedną informację warta uwagi. Ilości i długości szlaków turystycznych. Najwięcej w Polsce było szlaków nizinnych (38,1 tys. km), rowerowych (19,4 tys. km) i górskich (11,2 tys. km). Łączna długość szlaków wyniosła 75,9 tys. km. Najwięcej z nich znajdowało się w województwie małopolskim (9,3 tys. km), zachodniopomorskim (7,7 tys. km), lubuskim (6,3 tys. km) i dolnośląskim (6,2 tys. km). Najmniej w województwie opolskim (1,5 km), podkarpackim (2,2 tys. km) i łódzkim (2,5 tys. km). Szczegółowe dane są opracowane w tabeli VI/4.

Turystyka w Polsce – szlaki turystyczne mają długość 75,9 tys. km.

Cały raport dostępny jest na stronach GUS pod tym linkiem.

Artykuł Raport GUS turystyka w Polsce w 2014 roku pochodzi z serwisu Eloblog.