Fabryka REIMAHG Walpersberg

Turyngia. Środkowe Niemcy. Miejscowość Kahla. To właśnie tutaj powstał jeden z najbardziej niezwykłych podziemnych zakładów zbrojeniowych w czasach II wojny światowej. Wykuty został w zboczach masywu Walpersberg, geograficznie położonego na południowym skraju Kotliny Turyńskiej. W 1944 roku Niemcy na bazie istniejących tu wyrobisk kopalni piasku rozpoczęli budowę zakładu zbrojeniowego, który miał produkować nowoczesne myśliwce odrzutowe Messerschmitt Me 262. Inicjatorem budowy zakładu REIMAHG był gauleiter Turyngii, Fritz Sauckel.

Obiekt znany jest pod trzeba nazwami-kryptonimami:

• REIMAHG – skrót od słów Reichsmarschall Hermann Göring, czyli marszałek Rzeszy Hermann Göring
• Kryptonim „Lachs” – czyli łosoś
• Walpersberg – od nazwy masywu górskiego

Na początku istniejące wyrobiska dawnej kopalni zostały powiększone, zaplanowano także wydrążenie nowych podziemi. Sercem obiektu miały być dwie duże podziemne hale montażowe, każda o długości 450 m i szerokości 15 m. Na zewnątrz zaplanowano budowę tzw. bunkrów produkcyjnych, w których następowałby ostateczny montaż samolotu. Najbardziej nowatorskim rozwiązaniem zastosowanym przy fabryce REIMAHG było wybudowanie na grzbiecie góry pasa startowego dla wyprodukowanych samolotów. Podłużny grzbiet masywu Walpersberg został ścięty i wyrównany, a na nim wybudowano pas o długości 1100 m i szerokości ponad 30 m. Z tego pasa miały startować gotowe samoloty. Docelowo obiekt miał produkować aż 1200 Messerschmittów miesięcznie, to jest 40 szt. dziennie.

Jeszcze nie w pełni gotowa fabryka rozpoczęła produkcję samolotów 21 lutego 1945 roku. Tego dnia z pasa startowego wystartował pierwszy wyprodukowany tutaj Messerschmitt Me 262. Szacuje się, że do końca wojny w obiekcie REIMAHG wyprodukowano od 20 do 30 tego typu samolotów. Niewiele. Bierzmy jednak pod uwagę, że była to końcówka wojny i że budowa zakładów nigdy nie została w pełni ukończona.

Podziękowania dla stowarzyszenia Geschichts- und Forschungsverein Walpersberg e.V., w szczególności dla Franziski Lange i Franka Süßenbacha, za pomoc w realizacji filmu, opiekę merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona stowarzyszenia – walpersberg.com

Podziękowania dla kopalni Kamsdorf, w szczególności dla naszej przewodniczki Katrin, za udostępnienie wyrobisk kopalni na potrzeby filmu, pomoc merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona kopalni – www.besucherbergwerk-kamsdorf.de

Artykuł REIMAHG – Tajne projekty III Rzeszy pochodzi z serwisu Eloblog.

SIII „Olga” Jonastal

Obiekt o kryptonimie SIII „Olga” położony jest w środkowych Niemczech, w centralnej części Turyngii, kilka kilometrów na południowy zachód od miejscowości Arnstadt. Podziemi kompleksu zostały wydrążone w zboczach doliny Jona – stąd druga popularna nazwa obiektu Jonastal. Prace w dolinie Jonastal rozpoczęły się w listopadzie 1944 roku. W ciągu kilku miesięcy wydrążono w zboczach 25 sztolni o rożnej długości, od 14 do 176 m. Części sztolni połączono ze sobą poprzecznymi chodnikami. Łączna długość wszystkich wydrążonych chodników wyniosła około 3000 m. Prace w dolinie Jonastal prowadzone były aż do 3 kwietnia 1945 rok, do momentu ewakuacji placu budowy. Zaprezentowany tutaj rozkład podziemi kompleksu SIII opierają się przede wszystkim na inwentaryzacji sporządzonej w październiku 1945 roku.

Projekt realizowany w Jonastal otrzymał kryptonim SIII. W terminologii nadawania kryptonimów dla niemieckich podziemnych obiektów z czasów wojny litera „S” oznaczała Sonderbauvorhaben – budowle specjalne. W literaturze obiekt znany jest również pod drugim kryptonimem – „Olga”. Za realizację zadania odpowiedzialnym był między innymi wysokiej rangi oficer SS dr Hans Kammler, znany z udziału w programie zbrojeniowym sztabu myśliwskiego Jägerstab i koordynacji prac na nowoczesną bronią.

Największa zagwozdka związana z obiektem SIII dotyczy jego przeznaczenia. Do dziś nie zachowały się żadne plany budowlane związane z podziemiami w dolinie Jonastal. Powszechnie obiekt wiąże się z budową kolejnej „ostatniej” Kwatery Głównej Hitlera. Tym razem jednak zadanie nie było realizowane przez Organizację Todt, ale przez SS. Ta hipoteza związana z przeznaczeniem obiektu poddawana jest jednak w wątpliwość. Pojawiają się również hipotezy związane z budową podziemnego zakładu zbrojeniowego lub stanowiskami startowymi dla rakiet. Pikanterii dodaje fakt, że podziemia SIII zostały wydrążone na terenie poligonu wojskowego Ohrdruf. W kontekście poligonu po wojnie pojawiła się również relacja związana z tajemniczym wybuchem, który miał mieć miejsce w marcu 1945 rok. Autorem tych relacji była Cläre Werne, córka restauratorów na zamku Wachsenburg. Po wojnie Cläre Werne opowiadała o tajemniczym potężnym rozbłysku, który obserwowała na poligonie z wieży zamku Wachsenburg.

Poniżej zamieszczam kilka zdjęć placu budowy wykonanych tuż po zakończeniu wojny.

Podziękowania dla stowarzyszenia Jonastalverein e.V., w szczególności dla Georga Ribienskiego, za pomoc w realizacji filmu, opiekę merytoryczną i udzielone materiały.

Strona stowarzyszenia Jonastalverein e.V. – gtgj.de

Artykuł SIII Jonastal – Tajne projekty III Rzeszy pochodzi z serwisu Eloblog.

Jak powstawały legendy na temat kompleksu Riese? Czy Riese może jeszcze skrywać ukończone ukryte podziemia? W jakim celu kompleks był budowany? Jakie było jego przeznaczenie? O tym i o wielu innych aspektach rozmawiam z moim serdecznym kolegą Maćkiem – prowadzącym kanał History Hiking.

Naszą rozmowę przeprowadziliśmy w sztolniach Podziemnego Miasta Osówka – jednego z udostępnionych do zwiedzania kompleksów wchodzących w skład Riese. Dziękujemy za udostępnienie podziemi do nagrań i równocześnie zachęcamy wszystkich oglądających do ich zwiedzania. Obiekt jest naprawdę ciekawy i wart odwiedzenia.

Artykuł Co skrywa Riese? Wywiad z Grzegorzem Sanikiem na kanale History Hiking pochodzi z serwisu Eloblog.

Karkonosze, niegdyś nazywane Górami Olbrzymimi (Riesengebirge), od wieków budziły ciekawość, zainteresowanie, a także strach wśród okolicznej ludności. Ich skarbów i sekretów strzegł budzący grozę Duch Gór zwany Rübezahlem. Początkowy strach przed siłami przyrody, gwałtownością zjawisk atmosferycznych i dziką przyrodą ustąpił chciwości człowieka. Człowiek próbował wydrzeć Karkonoszom ich skarby – rudy metali, cenne minerały, zasoby drewna. Z czasem pojawiła się również chęć zdobycia karkonoskich szczytów i kontaktu z przyrodą. Dziś Karkonosze to jedne z najpopularniejszych gór w Polsce. Niezwykle cenne ze względów przyrodniczych, ale i również ciekawe ze względu na swoją historię.

W filmie wywiadu udzielili: Piotr Gryszel, Ivo Łaborewicz, Romuald M. Łuczyński, Zbigniew Kulik, Edyta Patro, Andrzej Raj i Agata Rome-Dzida.

Film poświęcony został pamięci Przemysława Wiatera.

Reżyseria: Maciej Kieres, Igor Wójcik, Daniel Jasiński
Scenariusz: Daniel Jasiński
Zdjęcia: Jerzy Szota, Artur Stroiński, Jarosław Radwański
Dźwięk: Jerzy Szota, Bartosz Kieres
Montaż i postprodukcja: Jerzy Szota
Ilustracje i animacje: Paweł Kardis – Kardisart

Koprodukcja: TVP Historia, TVP3 Wrocław, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu.
Dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego oraz Fundacji KGHM.

Artykuł Film dokumentalny „Wędrowcy Karkonoszy” pochodzi z serwisu Eloblog.

Wczoraj miała miejsce premiera nowego spotu promującego Dolny Śląsk. Na oficjalnym profilu Urzędu Marszałkowskiego czytamy:

„Tajemniczy Dolny Śląsk” 👉 odbierz zaproszenie, odkryj i podaj dalej. Przed Wami premiera nowego spotu promującego województwo dolnośląskie. 🎬 Mamy nadzieję, że spotka się z Waszym pozytywnym przyjęciem. Będziemy wdzięczni za udostępnianie go dalej, niech piękno Dolnego Śląska niesie się na cały świat! 💛

Nowy spot województwa dolnośląskiego swoją formą nawiązuje do słynnego już spotu pt. „Dolny Śląsk. Nie do opowiedzenia. Do zobaczenia”, który został stworzony przeszło 12 lat temu. Był to pierwszy tego typu spot, który w ten sposób promował nasz region. Prezentował on różnorodność i bogactwo miejsc, które – jako wspólny mianownik – okrywała aura tajemniczości. To właśnie ta tajemniczość, wyrażająca się w haśle „Tajemniczy Dolny Śląsk”, stała się na wiele lat rozpoznawalnym symbolem Dolnego Śląska. Zamieszczam go poniżej, wciąż jest dostępny na YouTubie.

Artykuł Nowy spot promujący Dolny Śląsk pochodzi z serwisu Eloblog.

Powodem przygotowania wyżej zamieszczonego wywiadu było pojawienie się na rynku wydawniczym najnowszej książki Romualda Owczarka pt. Tajemnicze archiwa „Riese”. Książka została wydana nakładem Wydawnictwa Technol. To najnowsza książka Owczarka związana z budową kompleksu Riese, napisana i wydana 9 lat po wcześniejszej publikacji pt. Zagłada „Riese”. Najnowsza pozycja jest efektem kilku lat intensywnej pracy autora nad poszukiwaniem nowych dokumentów w polskich i zagranicznych archiwach. Pozyskane dokumenty pozwoliły rzucić więcej światła na kulisy realizacji tajnego projektu Riese, a także uporządkować chronologicznie ciąg wydarzeń. Jak sam autor przyznaje, książka w 70% oparta jest na nigdy wcześniej nie publikowanych dokumentach.

Artykuł Archiwa kompleksu Riese – Czy wiemy coś więcej? pochodzi z serwisu Eloblog.

Spotkanie z Romualdem Owczarkiem (02.06.2023 r.)

W trakcie spotkania Romuald Owczarek poruszył tematy związane ze swoją najnowszą publikacją, a tym samym wynikami pracy ostatnich 9 lat, które minęły od wydania jego poprzedniej książki pt. Zagłada „Riese”. W trakcie spotkania autor poruszył również sprawę tzw. złotego pociągu. Temat ten pojawi się w jego kolejnej książce, która niebawem trafi do druku. Zebrani na sali słuchacze mieli okazję również usłyszeć niezwykle ciekawe historie związane z rodziną Hochbergów i księżną Daisy von Pless. Jak sam autor przyznał w trakcie spotkania, temat Zamku Książ i Hochbergów zamierza poruszyć również w swojej kolejnej osobnej książce. Spotkanie zostało zorganizowane w Multimedialnej Filii Bibliotecznej na Podzamczu w Wałbrzychu (filia Biblioteki pod Atlantami).

Książki Romualda Owczarka o kompleksie „Riese”

Zobacz w sklepie

Zobacz w sklepie

Artykuł Romuald Owczarek – O archiwach Riese, złotym pociągu i Hochbergach pochodzi z serwisu Eloblog.

Szacuje się, że w czasie działalności Zakładów Przemysłowych R-1 wydobyto łącznie 322,16 tys. ton rudy uranu o łącznej zawartości 703,6 ton metalicznego uranu. Do tej liczby należy doliczyć około 300 ton metalicznego uranu wydobytego jeszcze przed wojną. Łącznie więc w kopalniach uranu w Sudetach wydobyto około 1000 ton metalicznego uranu.

Wspólnie z Jarkiem zapraszamy wszystkich miłośników gór i historii na wspólną wycieczkę po kopalniach uranu w Kowarach i pozostałościach Zakładów Przemysłowych R-1. Serdecznie zapraszamy!

Poniżej zamieszczam film pt. „Czarni Baronowie”, o którym wspominał Jarek.

Artykuł Uran w Sudetach – Fakty i mity na temat wydobycia uranu pochodzi z serwisu Eloblog.

Muchołapka i Die Glocke w Ludwikowicach Kłodzkich

Tym razem z Bartoszem Rdułtowskim poruszyłem m.in. kwestię sensacyjnych historii związanych z tzw. Muchołapką – zagadkowym żelbetowym obiektem znajdującym się w Ludwikowicach Kłodzkich. Według niektórych „badaczy” Muchołapka miała służyć jako element infrastruktury, miejsce testowania latających spodków tudzież napędu antygrawitacyjnego przez Niemców w czasie II wojny światowej. W rzeczywistości Muchołapka to nic innego jak podstawa nieukończonej chłodni kominowej. Stała się ona jednak elementem składowym szerszej zmyślonej historii na temat nowoczesnych broni testowanych przez Niemców w Górach Sowich. Kto i w jakim celu wymyślił tę historię?

A oto gotowy identyczny obiekt „Muchołapka” znajdujący się przy elektrowni w Siechnicach pod Wrocławiem.

W czasie rozmowy Bartosz Rdułtowski przedstawił informacje jakie zebrał w czasie swoich dziennikarskich śledztw, a które to szerzej opisywał w swoich książkach. Poniżej zamieszczam linki do kilku wybranych publikacji.

W serii „Tajny Zamek Książ” Rdułtowski opisuje wyniki swojego śledztwa związanego z zagadkowymi informacjami pojawiającymi się wokół Zamku Książ i Gór Sowich – tom 1 i tom 2.

Osobom zainteresowanym kompleksem Riese powinny spodobać się publikacje opisujące powojenne losy kompleksu, równie zagadkowe i ciekawe – „Riese – Początek tajemnicy” i najnowsza pozycja „Riese – Kulisy tajnej operacji”.

Książki z serii Tropem Wunderwaffe Kryptonim V-7.

Artykuł Muchołapka, UFO w Ludwikowicach Kł. i atomowe laboratorium pochodzi z serwisu Eloblog.

Riese – Początek tajemnicy

Przyczynkiem do naszej rozmowy jest nowo wydana książka Bartosza Rdułtowskiego pt. „Riese – Początek tajemnicy”. Jest to rozwinięcie i uzupełnienie wcześniejszych publikacji autora, również tyczących się pierwszych powojennych lat w Górach Sowich. Nowa książka jest znacznie grubsza i uzupełniona o nowe materiały. Dostępna jest do nabycia w sklepie Wydawnictwa Technol – link do sklepu.

W trakcie wywiadu pojawia się również wzmianka o jeszcze jednej publikacji pt. „Zaginiony konwój do Riese”, dotyczącej ukrycia przez Niemców depozytu w podziemiach na Gontowej – link do sklepu.

Artykuł Kompleks Riese – Jak wyglądały pierwsze powojenne lata? pochodzi z serwisu Eloblog.