Trójwymiarowy model terenu Polski

Poniższy model ukształtowania terenu został stworzony przez Antona Balazha na podstawie danych udostępnionych przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Wizualizacje i modele ukształtowania terenu obrazują różne kontynenty, jednak ja skupiłem się na Europie i oczywiście Polsce. To właśnie z tych grafik wyciąłem poniższy fragment ze zbliżeniem na Polskę. W gwoli ścisłości należy zwrócić uwagę, że nie są to wierne odwzorowania terenu, a raczej specjalnie „wypaczone modele”, które mają pokazać przebieg poszczególnych pasm górskich, dolin, nizin itd. Wartości wysokości dla poszczególnych punktów zostały tutaj celowo mocno zawyżone, tak aby dobitniej zobrazować rzeźbę terenu. Oznacza to, że w rzeczywiści Ziemia widziana z takiej wysokości byłaby znacznie bardziej płaska. Góry przedstawione na poniższym modelu miałyby w rzeczywistości dziesiątki kilometrów wysokości, co nie jest zgodne z prawdą. Ale dzięki takiemu specjalnemu przeskalowaniu wysokości, udało się osiągnąć bardzo ciekawy model wizualizacji rzeźby terenu.

Trójwymiarowy Model Terenu Polski – Źródło: Anton Balazh / NASA

Model terenu Polski w interesujący sposób pokazuje przebieg łańcuchów górskich – Sudetów i Karpatów, które stanowią naturalną południową granicę kraju. Większą część Polski stanowi płaska Nizina Środkowoeuropejska plus nieduży obszar Wyżyn Polskich znajdujących się przed Karpatami. Na modelu w łańcuchu Karpat można dostrzec najwyżej wyniesioną część gór, to Tatry. Niewielki przesmyk pomiędzy łańcuchami Sudetów i Karpat to tzw. Brama Morawska. Stanowiła ona już od pradawnych lat naturalne przejście pomiędzy Sudetami i Karpatami w kierunku na Morze Bałtyckie. To właśnie przez nią miał początkowo biec jeden z wariantów tzw. szlaku bursztynowego. Oglądając wizualizację ukształtowania terenów Polski w stosunku do pozostałych regionów Europy, nasuwa się pewna myśl historyczna. Widać jak na dłoni, że obszar Polski stanowi naturalną drogę ekspansji Rosji. Otwarte płaskie tereny – trudne do obrony – są niczym brama otwierająca się na Europę Zachodnią.

Trójwymiarowy model terenu Europy

Poniżej załączam pozostałe wizualizacje Europy, z których pochodzi powyższy model terenu Polski. Mogą istnieć pewne dysproporcje między naszymi Sudetami i Karpatami, a pozostałymi europejskimi górami. Wszak jest to tylko odwzorowanie terenu na podstawie jakiegoś modelu matematycznego.

Model Terenu Europy Środkowej – Źródło: Anton Balazh / NASA

Obraz w większej rozdzielczości (5000×5000) dostępny jest pod tym linkiem.

Model Terenu Europy Zachodniej – Źródło: Anton Balazh / NASA

Obraz w większej rozdzielczości (5000×5000) dostępny jest pod tym linkiem.

Pozostałe grafiki tego autora wraz z innymi kontynentami są umieszczone na Imgur.

Artykuł Genialny trójwymiarowy model terenu Polski i Europy pochodzi z serwisu Eloblog.

Zdjęcie zostało opublikowane kilka dni temu przez NASA, a wykonane było we wrześniu 2015 roku. Autorem fotografii jest marsjański łazik Curiosity, który już od kilku lat wykonuje swoją niestrudzoną misję na czerwonej planecie. W momencie wykonywania zdjęcia, łazik znajdował się pod górą Mount Sharp, zwaną też Aeolis Mons. Zdjęcie przedstawiające marsjański krajobraz jest naprawdę niezwykłe, ponieważ do złudzenia przypomina jakiś pustynny krajobraz na naszej Ziemi, poszyty górami i kanionami. Przynajmniej ja mam takie odczucia. Zdjęcie w pełnej rozdzielczości dostępne jest pod tym linkiem. Inne formaty np. na tapetę na pulpit, dostępne są pod tym linkiem.

Niezwykły marsjański krajobraz – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

NASA przygotowała także pocztówkę z pozdrowieniami z Marsa – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

Należy jednak pamiętać, że zdjęcia odbierane przez NASA, a później oficjalnie publikowane, są poddawanej mocnej obróbce graficznej. Uwzględnia ona również barwy, które widzimy na fotografii. Innymi słowy, to co odbiera NASA wygląda trochę inaczej, niż to co jest nam przekazywane. Więcej na ten temat możemy przeczytać we wpisie opublikowanym na anglojęzycznym blogu Adobe.

Więcej na temat aktualnej misji łazika Curiosity możecie przeczytać pod tym linkiem lub w angielskiej wersji na stronach NASA.

Artykuł Niezwykły marsjański krajobraz z łazika Curiosity pochodzi z serwisu Eloblog.

Oto zdjęcie, na którym jest nasza planeta. Oczywiście nie znajduje się ona na pierwszym planie, gdyż na nim pokazane są pierścienie Saturna. Fotografia może wyglądać nieco „dziwnie”, gdyż jest tak naprawdę zlepkiem całej serii zdjęć wykonanych w niewielkich odstępach od siebie. Żeby dostrzec naszą planetę trzeba trochę przybliżyć.

Na zdjęciu widzimy pierścienie Saturna – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Żeby dostrzec Ziemię trzeba trochę przybliżyć – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

…i jeszcze odrobinę… – Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

…i jeszcze odrobinę… – Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Możemy ją w końcu dostrzec, a w zasadzie to możemy dostrzec NAS. Nas samych i wszystko, co nas otacza… Wszystko z czym obcujemy na co dzień, wszystko to co kochamy lub też wszystko to czego nienawidzimy. Wszystko to znajduje się w tej niedużej kupie kilkunastu pikseli. Ta duża biała kropka to Ziemia, a ten malutki ledwo widoczny obokł obok to Księżyc.

Zdjęcie Ziemi zostało wykonane dokładnie 19 lipca 2013 roku o godzinie 21:27 czasu UTC. Fotografia została wykonana przez sondę Cassini, której misją jest badanie Saturna, jego pierścieni, księżyców oraz magnetosfery. Ziemia znajduje się na tym zdjęciu w odległości około 1 440 000 000 km od sondy. To sporo…

Zdjęcie w wysokiej rozdzielczości dostępne jest pod tym linkiem. Na zdjęciu znajdują się również inne planety naszego Układu Słonecznego – Mars i Wenus. Uchwycone zostały także księżyce Saturna.

Ziemia, Mars i Wenus na tle pierścieni Saturna.

Artykuł Zdjęcie Ziemi i Księżyca z ponad miliarda kilometrów pochodzi z serwisu Eloblog.

Amerykańska agencja kosmiczna NASA opublikowała w ostatnich dniach zdjęcia mniej znanej drugiej strony Księżyca. Jest ona niewidoczna dla nas, ponieważ Księżyc jest ciągle zwrócony do Ziemie tą samą stroną. Innymi słowy obrót Księżyca wokół własnej osi jest zsynchronizowany z jego ruchem wokół Ziemi. Druga strona Księżyca jest często zwana również „ciemną stroną Księżyca”. Choć tak de facto ciemną nie jest, gdyż otrzymuje nawet więcej światła słonecznego niż strona widoczna ciągle z Ziemi. Po raz pierwszy druga strona Księżyca została sfotografowana przez radziecką sondę Łuna 3 w 1959 roku. Aktualne prezentowane zdjęcia zostały wykonane przez sondę DSCOVR 16 lipca br.

Na filmie na samej górze widać animację złożoną z kilku ujęć, podczas których widać, jak Księżyc przechodzący między Ziemią, a satelitą DSCOVR, zostaje oświetlony przez Słońce.

„Ciemna” druga strona Księżyca – Foto: NASA/NOAA

Zielona otoczka po prawej stronie Księżyca jest efektem tego, iż zdjęcie było składane z trzech zdjęć monochromatycznych: zielonego, czerwonego i niebieskiego. Fotografie zostały wykonane w odstępie 30 sekund od siebie i w tym czasie Księżyc zdążył się już odrobinę przesunąć. Niewidoczna storna Księżyca wydaje się dość dziwna oraz inna od tej znanej nam na Ziemi. Jest tak dlatego, ponieważ tą drugą stronę pokrywają w znacznie mniejszej ilości morza księżycowe. Z Ziemi widzimy je, jako ciemne plamy na powierzchni naszego satelity. Zaskakujące jest również to, jak jasna i kolorowa jest nasz planeta w porównaniu do zimnej i ciemnej drugiej strony Księżyca.

W momencie wykonywania zdjęć sonda znajdowała się w odległości 1,6 mln km od naszej planety. Odległości są bardzo duże. Poniżej przedstawiony jest dystans między Ziemią, a Księżycem z zachowaniem skali planet.

Ziemia, Księżyc i dzieląca je odległość w jednakowej skali.

Więcej szczegółów, a także zdjęcia w lepszej rozdzielczości są na stronie NASA.

Artykuł „Ciemna” druga strona Księżyca – Zdjęcia NASA pochodzi z serwisu Eloblog.

We wtorek popołudniu naszego czasu miało miejsce wydarzenie, które przeszło do historii badań kosmosu. Sonda New Horizons minęła w bliskiej odległości Plutona – planetę karłowatą naszego Układu Słonecznego. To historyczny moment, ponieważ do tej pory planeta ta nie była bezpośrednio zbadana przez żadną sondę. Nie dysponowaliśmy też wyraźnymi zdjęciami Plutona, ze względu na dużą odległość planety od Słońca. Dotychczasowe zdjęcia były więc słabej rozdzielczości. Teraz uległo to zmianie. Oto najnowsze zdjęcia Plutona.

Zdjęcie Plutona z odległośi 768 tys. km, wykonane tuż przed zbliżeniem – Foto: NASA/APL/SwRI

Our 3-billion-mile journey to Pluto reaches historic #PlutoFly! Details & the high-res image: http://t.co/qX7KpXIUUQ pic.twitter.com/LDjXLtPdly

— NASA (@NASA) lipiec 14, 2015

You ain’t seen nothing yet! Tomorrow, @NASANewHorizons #PlutoFlyby images will have even greater detail. Stay tuned! https://t.co/t7HjayxYR0 — NASA (@NASA) lipiec 15, 2015

Zoom into Pluto & discover mountains, seen during yesterday’s @NASANewHorizons #PlutoFlyby: http://t.co/6QLXLxiW0o https://t.co/toJQ0j7wB6

— NASA (@NASA) lipiec 15, 2015

Góry lodowe na Plutonie wznoszące się na wysokość 3 500 m – Foto: NASA/JHU APL/SwRI

Charon księżyc Plutona – Foto: NASA/JHU APL/SwRI

Żeby dolecieć do Plutona, sonda amerykańskiej agencji kosmicznej NASA, potrzebowała prawie 10 lat. Start misji odbył się 19 stycznia 2006 roku. Sonda nie została wprowadzona na orbitę planety, lecz przeleciała w jej bliskiej odległości.

Wizualizacja sondy New Horizons wykonującej bliskie zdjęcia Plutona – Foto: NASA

New Horizons podczas przygotowań do startu – Foto: NASA

W momencie kiedy odbywał się start misji sondy New Horizons, Pluton był uznawany jeszcze za normalną planetę Układu Słonecznego. W związku z odkryciami innych obiektów w pasie Kuipera, Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2006 roku zdegradowała Plutona i przyznała mu status planety karłowatej.

Ziemia, Księżyc, Pluton i Charon w identycznej skali – Foto: NASA

Niesamowitą ciekawostką jest to, że na pokładzie sondy kosmicznej znajduje się mały pojemnik z prochami odkrywcy Plutona Clyde’a Tombaugha. Oficjalnie sonda New Horizons ma zakończyć pracę w roku 2022. Zanim to się jednak stanie, sonda zostanie skierowana do badania innych obiektów astronomicznych pasa Kuipera.

Good luck New Horizons!

Trajektoria lotu sondy na tle Układu Słonecznego – Foto: NASA

Artykuł Pierwsze bliskie zdjęcia Plutona – New Horizons pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista problemów turystyki kosmicznej

Czy zastanawialiście się kiedyś, jakby to było wybrać się na wycieczkę gdzieś znacznie dalej niż dotychczas? Na przykład na orbitę okołoziemską, albo znacznie dalej, w stronę Słońca? Byłoby cudownie. Oczywiście człowiek w kosmosie już był i wciąż się tam wybiera. Programy kosmiczne ogromnym nakładem pracy i kosztów, wysłały człowieka w przestrzeń kosmiczną nie raz. Jednak jeszcze długo będzie to opcja niedostępna dla zwykłego człowieka. Oto 8 powodów, które sprawiają, że turystyka kosmiczna jest niezwykle problematyczna.

Ziemia widziana z przestrzeni kosmicznej – Blue Marble – Źródło: NASA

1. Ogromne koszty

Szacuje się, że wyniesienie jednego kilograma ładunku na orbitę okołoziemską kosztuje około 20 tys. dolarów. Taniej byłoby wykonać z litego złota naturalnej wielkości posąg astronauty Johna Glenna, niż wysłać go na orbitę. Za udział w 10 dniowej wyprawie kosmicznej Charles Simonyi w 2007 roku zapłacił ponad 20 mln dolarów. Lot na Księżyc kosztowałby pół miliarda dolarów, a lot na Marsa to już dziesiątki miliardów…

Charles Simonyi – Pionierzy turystyki kosmicznej – Źródło: NASA

2. Kosmiczne bombardowanie

W przestrzeni kosmicznej latają pyłki, ziarenka i kamienie rozpędzone do 10 tys. km/h. Wokół samej Ziemi latają setki tysięcy elementów liczących po kilka cm średnicy. Odłamki szyb z kolektorów słonecznych, odpryski farby ze statków, czy elementy porzuconych członów rakiet. Dalej od Ziemi krążą meteoroidy, które mogłyby uszkodzić statek. Jak widzicie, turystyka kosmiczna to dość niebezpieczne zajęcie. Poniżej przedstawione są zniszczenia na powłoce wahadłowca, spowodowane zderzeniem z listkiem farby.

Uszkodzenia na powłoce wahadłowca Challenger – Źródło: NASA

3. Promieniowanie

Słońce emituje śmiertelnie groźne promienie. Na Ziemi chroni nas atmosfera i magnetosfera. Magnetosfera wyłapuje większość promieniowania kurpuskularnego, o czym świadczą zorze polarne. W przestrzeni kosmicznej nie ma żadnej chroniącej nas powłoki, a wysokie promieniowanie może uszkodzić nasze DNA. Mimo ochrony przez statek, w ciągu doby astronauta przyjmuje większą dawkę promieniowania, niż przez pół roku na Ziemi.

Astronauta Bruce McCandless II w przestrzeni kosmicznej – Źródło: NASA

4. Stan nieważkości

Poza zmianami w organizmie, bez grawitacji astronauci szybko tracą rozeznanie kierunków. Nie wiadomo gdzie jest góra, a gdzie jest dół. Trzeba się również pogodzić z długotrwałą chorobą lokomocyjną. Aby się do tego przyzwyczaić astronauci, przed wylotem w kosmos, pracują po 6 godzin dziennie na dnie basenu, gdzie siła wyporu symuluje stan nieważkości.

Lot paraboliczny samolotu – Symulowanie stanu nieważkości – Źródło: NASA

5. Zmiany w organizmie

W miarę upływu czasu podczas przebywania w kosmosie, organizm stara się dostosować do nowych warunków. Redukuje on masę mięśni i kośćca. Zachowuje się tak, jakbyśmy wyłącznie leżeli w łóżku i nic nie robili. Dlatego astronauci muszą codziennie trenować, by nie doświadczyć zaniku mięśni. Na orbicie praktycznie nie używa się nóg. Człowiek wszędzie się odpycha rękami i ma wrażenie jakby pływał po stacji kosmicznej. Również przyjmowanie posiłków jest sporym problemem. Brak grawitacji spowalnia pracę układu pokarmowego i utrudnia przyjmowanie posiłków. Nie można jeść i pić, póki trzewia nie przyzwyczają się do nowych warunków, co może potrwać nawet kilka dni.

Trening w kosmosie – Astronauta Frank De Winne – Źródło: NASA

6. Problemy z odpornością

Promieniowanie i brak grawitacji sprawiają, że nasz układ odpornościowy jest znacząco mniej wydajny niż na Ziemi. Bakterie i wirusy, z którymi jesteśmy sobie w stanie poradzić na Ziemi, stają się śmiertelnie groźne. Mnożą się nawet 50 razy szybciej niż na powierzchni naszej planety, a wirusy za sprawą promieniowania zaczynają mutować.

Bakterie E.coli – Pałeczka okrężnicy – Źródło: NIAID

7. Temperatura

Powierzchnie wystawione na światło słoneczne mogą osiągać temperaturę kilkuset stopni, a zacienione bliską zera bezwzględnego. Wystarczy już 70° C aby w sekundę się oparzyć. A co gdyby podtrzymywać ten stan przez długie godziny i to w znacznie wyższej wartości? A jeżeli jest zbyt zimno? Człowiek doświadcza hipotermii, gdy temperatura ciała spada poniżej 35° C, a wartość dla zera bezwzględnego wynosi -273,15° C! Temperatura jest ogromnym problemem dla turystyki kosmicznej.

Galaktyka Czarne Oko – Źródło: NASA

8. Problemy z higieną

W kosmosie woda jest więcej warta niż każde złoto. W statku kosmicznym nie znajdziemy prysznica. Myć się można jedynie wilgotnym ręcznikiem. Samo spożywanie płynów stwarza ogromne trudności, ilość wody jest bardzo ograniczona. W porównaniu z ekskluzywnym jachtem, na statku kosmicznym nie znajdziemy miejsca dla amatorów pływania w basenie i długich kąpieli w ciepłej wannie z jacuzzi.

Poza tymi wszystkimi podstawowymi problemami, występują jeszcze inne, jak brak możliwości magazynowania wody, żywności, części zamiennych, brak pomocy medycznej itd. Jednak astronauci, którzy już odbyli swoją podróż kosmiczną są zgodni w jednym. Wszystkie te niedogodności są niewielką ceną za oglądanie cudów kosmosu na własne oczy.

Nad przyszłymi turystycznymi wyprawami w przestrzeń kosmiczną pracuje już kilka firm. Największe szanse na organizację pierwszych prywatnych lotów turystycznych, ma przedsiębiorstwo Virgin Galactic. Firma chce oferować loty suborbitalne , za pomocą statków SpaceShipTwo wyprodukowanych przez firmę Scaled Composites. Taki kosmiczny trip ma kosztować jedyne 250 tys. dolarów i będzie właściwie jedynie krótkim lotem w przestrzeń okołoziemską.

SpaceShipTwo i WhiteKnightTwo – Źródło: Virgin Galactic/Mark Greenberg

Artykuł 8 problemów turystyki kosmicznej pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista 10 przełomowych zdjęć ludzkości

Każde zdjęcie niesie ze sobą jakiś przekaz. Utrwala obraz, zachowuje ulotną chwilę. Niektóre z nich wyróżniają się na tle pozostałych, niosą ze sobą tak silny przekaz, że poruszają całe społeczeństwa i wyznaczają nowe granice. Zapisują się na stałe w zbiorowej świadomości. Nie ma wśród nich żadnej reguły. Mogą być wykonane przez profesjonalnych fotografów lub amatorów. Zrobione pod wpływem chwili lub staranie zaplanowane.

W mojej liście zebrałem 10 niezwykłych i przełomowych zdjęć ludzkości, które osobiście uważam za ważne. Długo zastanawiałem się nad doborem fotografii, tak aby wyłonić 10 z licznych ważnych historycznych obrazów. Nie było to zadanie łatwe. Starałem się dobrać zdjęcia, tak żeby każde z nich przedstawiało jakiś przełomowy punkt. Każde z nich powinno także reprezentować inny motyw. Nie chciałem umieszczać np. samych zdjęć wojennych. Lista 10 przełomowych fotografii jest moim subiektywnym zestawieniem. Uszeregowana jest w kolejności chronologicznej, od najstarszego do najnowszego.

1. Widok z okna w Le Gras

Listę przełomowych zdjęć otwiera najstarsza znana ludzkości zachowana fotografia. Została wykonana w roku 1826 lub 1827, przez francuskiego wynalazcę Josepha Nicéphore’a Niépce’a. Fotografia została stworzona w dość nietypowy sposób, jak na dzisiejsze czasy. Otóż francuski wynalazca eksperymentował z różnymi formami utrwalania obrazu, który widzimy gołym okiem. Na początku próbował utrwalać obraz na papierze, ale ten był zbyt nietrwały. W końcu do wykonania widoku z okna Le Gras użył metalowej płyty pokrytej asfaltem syryjskim. Tak przygotowaną płytę wystawił na działanie światła słonecznego ze swojego okna. Asfalt utwardzał się pod wpływem światła, a z miejsc mniej naświetlonych można go było zmyć. W ten sposób Niépce uzyskał obraz ze swojego okna w swojej rodzinnej posiadłości Le Gras we Francji. Szacuje się, że płyta musiała być wystawiona na działanie światła przez kilka lub kilkanaście godzin. To co przedstawiam poniżej, to reprodukcja z płyty, która obecnie przechowywana jest w Uniwersytecie Teksańskim w Austin. Na pierwszym planie widzimy prawdopodobnie gołębnik, a tuż okob po jego lewej stronie znajduje się drzewo. W lewej części fotografii widzimy także jakieś budynek.

Widok z okna w Le Gras – 10 przełomowych zdjęć – Autor: J. N. Niépce

Widok z okna w Le Gras – Obecny stan płyty

2. Boulevard du Temple

Metoda Niépce’a została po jego śmierci ulepszona przez jego współpracownika Louisa Jacquesa Daguerre’a. Od jego nazwiska została nazwa Dagerotypią. Proces tworzenia był już znacznie bardziej zaawansowany. Fotografia była wykonywana na miedzianej płytce pokrytej jodkiem srebra. Skróceniu uległ także czas jej naświetlania. Tej metodzie zawdzięczamy kolejne z przełomowych zdjęć, które załączam poniżej. To jeden najstarszych dagerotypów. Przedstawia francuską ulicę Boulevard du Temple w Paryżu. Fotografia została wykonana w roku 1838. Ponieważ czas naświetlania płytki był długi, zazwyczaj ruchliwa ulica na zdjęciu wygląda na opuszczoną. W tamtych czasach było to miejsce popularne i modne, chętnie wykorzystywane do spacerów. Ulica wydaje się pusta z wyjątkiem jednej słabo widocznej postaci człowieka, który prawdopodobnie zatrzymał się aby poprawić swoje buty. Stał on na tyle długo, że jego postać udało się uwiecznić na historycznym zdjęciu. Tym samym powstała pierwsza i najstarsza znana nam fotografia człowieka. Wkrótce świat oszalał na punkcie tej metody. Mówiło się nawet o dagerotypomanii. Jednak pomimo dużego zainteresowania, została ona później wyparta przez nowocześniejsze technologie.

Boulevard du Temple – 10 przełomowych zdjęć – Autor: Louis Daguerre

Pierwsze i najstarsze znane zdjęcie człowieka

3. Pierwszy lot samolotu

Jeżeli ktoś zapytałby mnie, jaki wynalazek XX wieku uważam za najważniejszy, zastanawiałbym się pomiędzy komputerem i samolotem. Wynalezienie samolotu zmieniło diametralnie nasz świat. Możliwości jakie dawał samolot, miały kolosalny wpływ na prowadzenie wojen. Lotnictwo wpłynęło na sposób naszego podróżowania, zmieniając perspektywę z jaką patrzymy dziś na świat. Stał się on po prostu mniejszy, szybszy, bardziej dynamiczny i lepiej osiągalny dla zwykłego człowieka. No i przede wszystkim, skonstruowanie samolotu rozpoczyna drogę w kierunku załogowych lotów kosmicznych i lądowania na Księżycu. Choć już ludzkość wcześniej miała możliwość lotu balonem i widziała pierwsze nieporadne próby Otto Lilienthala, to samodzielny lot konstrukcji cięższej od powierza był czymś innym. Oznaczał, że człowiek poprzez maszynę może go w pełni kontrolować. Możliwość lotu była ucieleśnieniem odwiecznych marzeń o wzbiciu się w powietrze. Była niczym dotąd nieosiągalny boski atrybut. Zdjęcie, które przedstawiam poniżej zostało wykonane podczas pierwszego udanego lotu braci Wright. W dniu 17 grudnia 1903 roku o godzinie 10:35. Lot odbył się na plaży Kitty Hawk, trwał 12 sekund, a w jego trakcie samolot pokonał dystans 37 m. Na zdjęciu za sterami maszyny leży Orville, asystuje mu Wilbur. Choć innych konstruktorów i prób lotów w tamtym czasie było wiele, to właśnie ten lot uznaje się za pierwszy udany. Ciekawostka, długość pierwszego lotu była mniejsza, niż dziś wynosi rozpiętość skrzydeł Jumbo Jeta. Autorem zdjęcia był fotograf amator John T. Daniels.

Pierwszy lot samolotu – 10 przełomowych zdjęć – Autor: John T. Daniels

Bracia Orville i Wilbur Wright

4. Zawieszenie flagi na Iwo Jimie

Jak bardzo zagmatwana i wielowątkowa historia może się kryć za jednym zdjęciem? Okazuje się, że na tyle wystarczająco, by stać się nawet podstawą do scenariusza filmowego. Zdjęcie sztandaru umieszczanego przez sześciu żołnierzy Piechoty Morskiej na górze Suribachi, stało się symbolem zwycięstwa, chwały i męstwa amerykańskich żołnierzy. Równocześnie klęski imperialistycznej Japonii. Fotografia została wykonana przez Joego Rosenthala 23 lutego 1945 roku, podczas walk o wyspę Iwo Jimę na Pacyfiku. Po tym, jak fotografia trafiła do Ameryki, dostrzeżono w niej ogromny potencjał. Szybko więc dostała się w tryby amerykańskiej machiny propagandowej. Wielokrotnie publikowana i rozpowszechniana w gazetach, stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów wojny. Tylko trzech z sześciu żołnierzy zawieszających sztandar przeżyło bitwę. Dlatego, że walki o wyspę trwały jeszcze kolejny miesiąc, a samo zawieszenie sztandaru było tylko symboliczne. Wbrew temu, że przekaz zdjęcia sugeruje zakończenie bitwy o Iwo Jimię. Sprowadzono więc tych żyjących żołnierzy do kraju, jako bohaterów. Jednak tak naprawdę chodziło o to, aby wykorzystać ich przy reklamie obligacji wojennych. Pojawiły się także zarzuty, że fotografia nie została wykonana podczas walk, ale była inscenizowana. W rzeczywistości zdjęcie przedstawiało umieszczenie drugiej flagi na szczycie Suribachi. Pierwsza flaga została zatknięta tego samego dnia rano, ale komuś nie spodobał się jej rozmiar. Wysłano więc drugą grupę żołnierzy aby podmienili flagi. Wtedy zrobiono to słynne zdjęcie. Na dodatek podczas identyfikacji osób na zdjęciu, pomylono jednego z żołnierzy. Pomimo, iż jeden z żyjących bohaterów Ira Hayes zgłosił błąd, dowództwo US Marines nie chciało go poprawić. Twierdząc, że informacje o imionach i nazwiskach bohaterów z Iwo Jimy zostały już opublikowane. Z upływem czasu zdjęcie nabrało więc dodatkowego symbolu. Symbolu propagandy, finansowych układów, wojskowej biurokracji, a nawet uprzedzeń rasowych gdyż Ira Hayes był z pochodzenia Indianinem. Całą tą zagmatwaną historię ukazuje film „Sztandar Chwały” w reżyserii Clinta Eastwooda. Zdjęcie Joe Rosenthal to jedno z przełomowych zdjęć w historii, które na stałe zapisało się w świadomości społecznej. Rosenthal otrzymał za swoje zdjęcie Nagrodę Pulitzera, choć o mały włos nie przegapił podniesienia flagi, a samo zdjęcie wykonał w ostatniej chwili, nie patrząc nawet przez wizjer.

Ponieważ zdjęcie wciąż jest chronione prawami autorskimi, nie mogę zamieścić go na blogu. Załączam link.

Wyspa Iwo Jima – W dole góra Suribachi – Autor: U.S. Navy Źródło: commons.wikimedia.org

5. Egzekucja żołnierza Wietkongu

Wiek XX zapisze się w historii ludzkości, jako czas okrutnych wojen i niezwykłego postępu technologicznego. Przez okres różnych konfliktów zbrojnych wykonano wiele fotografii przedstawiających obrazy wojny. Bardzo trudno stwierdzić, które zdjęcie byłoby tym najbardziej symbolicznym, najważniejszym. Niewątpliwie jednym z nich jest obraz egzekucji członka Wietkongu. Fotografia została wykonana 1 stycznia 1968 roku na ulicach Sajgonu przez Eddiego Adamsa. Fotograf zrobił swoje sławne zdjęcie dosłownie w ułamku sekundy. Kiedy Eddie Adams przymierzał się do zrobienia zdjęcia eskortowanego więźnia, nie wiedział, że niemal jednocześnie z naciśnięciem spustu migawki, nastąpi naciśnięcie spustu pistoletu. Nie zdawał sobie sprawy również ze znaczenia fotografii. Śmierć, jak wiele innych, które widział na różnych wojnach. Po opublikowaniu fotografii, szybko stała się ona narzędziem wewnętrznej walki politycznej w Stanach Zjednoczonych. Była symbolem okrutnej wojny, w którą zaangażowała się Ameryka. Wojny, która pochłaniała coraz więcej istnień ludzkich. Na zdjęciu w pierwszym momencie widzimy jakiegoś żołnierza rozstrzeliwującego mężczyznę na ulicy, ubranego w koszulę w kratę. Zabójca i ofiara. Jednak na wojnie nic nie jest czarno-białe. Tym żołnierzem jest szef policji generał Nguyen Ngoc Loan. Rozstrzeliwuje on członka Wietkongu, złapanego podczas prowadzenia działań dywersyjnych w Sajgonie. Działo się to wszystko w nowy rok podczas tak zwanej ofensywy Tet. W trakcie ofensywy komuniście zerwali zawieszenie broni, jednocześnie wykorzystując okres świąteczny, jako czynnik zaskoczenia. Eddie Adams otrzymał za swoje zdjęcie Nagrodę Pulitzera.

Ponieważ zdjęcie wciąż jest chronione prawami autorskimi, nie mogę zamieścić go na blogu. Załączam link.

6. Abbey Road

Widok przechodzących Beatlesów po pasach to jedno z najczęściej powielanych i przełomowych zdjęć popkultury. Fotografia maszerujących przez ulicę artystów została wykonana 8 sierpnia 1968 roku, a następnie znalazła się na okładce albumu „Abbey Road”. Scena przechodzących Beatlesów była zaaranżowana w trakcie przerwy w nagraniach. Widzimy na niej czwórkę muzyków przechodzących po pasach ulicy Abbey Road w Londynie. Od nazwy ulicy zapożyczono również nazwę albumu. Niemalże legendarna fotografia okładki albumu, cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem. Stała się oznaką ogromnej popularności zespołu. Symbolem czasów gwiazd mass mediów oraz ich zagorzałych fanów. Na zdjęciu oprócz Beatlesów, po prawej stronie widzimy także postać człowieka stojącego na chodniku. To amerykański turysta Paul Cole, który znalazł się tam przypadkowo. W momencie wykonywania zdjęcia nie poznał muzyków. Po lewej widzimy zaparkowanego Volkswagena Garbusa. Jak ogromny wpływ miała fotografia, poprzez popularność Beatlesów, świadczy to, że wkrótce ukradziono tablice rejestracyjne tego Garbusa. A samo auto po latach zostało zlicytowane i trafiło do muzeum Volkswagena w Niemczech. Na fotografii doszukiwano się również ukrytych znaczeń, symboli i teorii spiskowych związanych z rzekomą śmiercią Paula McCartneya. Obraz przechodzących muzyków był wielokrotnie odtwarzany, a jego motyw wykorzystywany w popkulturze. Sama ulica stała się również atrakcją turystyczną i miejscem chętnie odwiedzanym przez fanów Beatlesów.

Abbey Road – 10 przełomowych zdjęć – Autor: Iain Macmillan Źródło: Okładka Płyty

7. Blue Marble

Pierwsze zdjęcie pokazujące w całości i w pełni oświetloną kulę ziemską. Zostało wykonane 7 grudnia 1971 roku, przez załogę misji Apollo 17. Obraz Ziemi został uchwycony w odległości 29 000 km. Nazwa Blue Marble oznacza dosłownie niebieski marmur, a swoje pochodzenie zawdzięcza dziecięcej zabawce, szklanym kulkom zwanym marmurkami. Takie właśnie skojarzenia budził widok Ziemi, dla załogi Apollo. To zdjęcie, to ponadczasowy obraz samotnej niebieskiej planety pośród ogromnej, pustej, chłodnej i czarnej przestrzeni. Zdjęcie budzi zachwyt nad naszą planetą, ale jednocześnie jest w pewnym stopniu niepokojące… Oto my. Oto nasz cały świat, pośród niezmierzonej kosmicznej pustki. Tylko tu możemy żyć. Blue Marble jest zdjęciem przełomowym i zarazem symbolem ogromnego postępu. Postępu ludzkości, która zdołała zbudować urządzenie zdolne do opuszczenia naszego środowiska i spojrzenia na niego z tak ogromnego dystansu. Jednocześnie stawia pytanie, o dalszy podbój kosmosu i innych planet. Pomimo takiego osiągnięcia, wszechświat z tej perspektywy wydaje się jeszcze bardziej nieosiągalny…

Blue Marble – 10 przełomowych zdjęć – Autor: NASA

Załoga misji Apollo 17 przed startem – Autor: NASA Źródło: commons.wikimedia.org

8. Bliss

Prawdopodobnie najdłużej oglądane zdjęcie na świecie. Znane doskonale wszystkim użytkownikom komputerów z systemem Widnows. Bliss, zwane też Idyllą, to nieodłączna część systemu operacyjnego Microsoft Windows XP. Prawdopodobnie większość osób, w tym i ja, która patrzyła na domyślne tło pulpitu Windows XP, uznawała je za grafikę komputerową. W rzeczywistości jest to prawdziwe zdjęcie, a jak twierdzi jego autor Charles O’Reara, nie było poddawane żadnej dodatkowej cyfrowej obróbce. Fotografia została wykonana w styczniu 1996 roku w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych. O’Reara wykonał zdjęcie przypadkowo jadąc do swojej dziewczyny. Akurat był moment kiedy właśnie przeszła burza odsłaniając zazielenione tereny. Fotograf w pewnym momencie zobaczył wzgórze pozbawione winorośli, które zazwyczaj pokrywają te tereny. Postanowił więc zatrzymać się i wykonać zdjęcie. Trawa była ekstremalnie zielona, a słońce właśnie wyszło. Niebo było niebieskie, poprzecinane delikatnie chmurami. Przy wykonywaniu zdjęcia O’Reara użył filmu Velvia, który delikatnie podsycił kolory. Po wywołaniu zdjęcia, autor umieścił je w bazie Corbis, jako fotografię udostępnioną do użycia, za odpowiednią opłatą licencyjną. Kilka lat później zostało wykorzystane przez Microsoft, jako domyślne tło do nowego systemu Windows XP. W ten oto sposób trafiło do milionów domów na całym świecie.

Bliss – 10 przełomowych zdjęć – Autor: Charles O’Rear Źródło: Zrzut Ekranu Windows XP

9. Więzień Abu Ghraib

Był 28 kwietnia 2004 roku, kiedy amerykańska stacja CBS w programie 60 Minutes II wyemitowała serię okrutnych zdjęć z Iraku. Dziennikarze weszli w posiadanie fotografii w wyniku przecieku z wojskowego dochodzenia. Zdjęcia, które zostały zrobione w 2003 roku, przedstawiały tortury zadawane przez amerykańskich strażników Żandarmerii Wojskowej w więzieniu Abu Ghraib w Iraku. Prezentowały głównie nagich irackich więźniów, czasem ułożonych w stosy, z głowami zakrytymi workami lub straszonych psami. Często na zdjęciach towarzyszyli im wyraźnie zadowoleni Amerykanie. Szczególnie symboliczny był obraz Irakijczyka stojącego na kartonie z głową zakrytą szpiczastym kapturem. Wiezień miał rozłożone ręce, a do dłoni przypięte kable. Strażnicy powiedzieli mu, że jeżeli spadnie z pudła, zostanie porażony prądem. Fotografie szybko obiegły cały świat, były publikowane przez główne dzienniki telewizyjne, trafi na pierwsze strony gazet. Wstrząsnęły one opinią publiczną, zachwiały w posadach administrację Georga W. Busha. Oczywiście nie był to pierwszy przypadek w historii, znęcania się nad więźniami przez strażników. Zdjęcia Abu Ghraib zbiegły się akurat z eksplozją popularności kompaktowych aparatów cyfrowych. W 2003 roku ich sprzedaż po raz pierwszy była większa od sprzedaży aparatów analogowych. Od tego czasu każdy mógł szybo wykonać zdjęcia i opublikować je całemu światu, na przykład poprzez Internet. Wykasowane zdjęcia można było też odzyskać z pamięci aparatu. Dziś jest to dla nas sytuacja oczywista. Dla strażników zdjęcia były niczym trofea wojenne. Nie wiedzieli jednak, że ujrzą one światło dzienne i tym samym przyczynią się do ich osądzenia oraz skazania. Zakapturzony więzień to Ali Shallal al-Qaisi. Jego zdjęcie stało się symbolem okrucieństwa współczesnej wojny i łamania praw człowieka. Fotografia była na tyle silnym obrazem, że jej motyw zaczął pojawiać się w filmie i sztuce. Przyczyniła się także do wydania przez Philipa Zimbardo „Efektu Lucyfera”, bestselleru i jednej z najważniejszych książek psychologii.

Więzień Abu Ghraib – 10 przełomowych zdjęć – Autor: United States Armed Forces

10. Oscarowe selfie Ellen DeGeneres

Pewnie zastanawiacie się, co w moim zestawieniu robi tak młode zdjęcie. W dodatku zdjęcie typu selfie, dla niektórych będące symbolem kiczu i bylejakości. Jednak jest w tym zdjęciu coś niezwykłego i nie chodzi tutaj o ilość nagromadzonych gwiazd Hollywood na jednym obrazie. To zdjęcie to w pewnym sensie symbol naszych czasów. Symbol rewolucji mobilnej, komunikacji poprzez media społecznościowe i szybkości wymiany informacji poprzez Internet. Zdjęcie zostało wykonane podczas gali rozdania Oscarów 2 marca 2014 roku. Powszechnie za autora zdjęcia uważa się Ellen DeGeneres, która prowadziła oscarową galę. Jednak przycisk migawki dotknął Bradley Cooper. W świetle prawa to właśnie jemu przypadają prawa autorskie do najpopularniejszego selfie w historii. A teraz liczby. Zdjęcie zostało umieszczone przez Ellen na Twitterze i w ciągu pierwszej godziny było retweetowane, czyli przesyłane dalej na Twitterze, ponad 2 mln razy. W ciągu 24 godzin liczba ta zwiększyła się do 2,8 mln. Popularność tego zdjęcia była tak duża, że doprowadziła do przeciążenia i zawieszenia giganta społecznościowego na 20 min. Obecnie selfie zostało przekazane dalej na Twitterze ponad 3,3 mln razy. A mówimy tylko o jednym serwisie społecznościowym. Niezliczona jest liczba pozostałych serwisów, portali, forów, mediów, które powielały i kopiowały zdjęcie. Do tego doszły różnego rodzaju przeróbki zwane memami. Śmiem twierdzić, że jest to najszybciej rozprzestrzeniające się zdjęcie w historii ludzkości. Choć nie ma możliwości i narzędzi by te przypuszczenia potwierdzić. Osobiście sam zobaczyłem te zdjęcie po raz pierwszy poza Twitterem. Po ceremonii pojawiły się również informacje, że oscarowe selfie z pozoru spontaniczne, było aranżowane. Specjalnie przygotowane na potrzeby promocji pewnej marki smartfonu, którym Ellen ostentacyjnie wymachiwały podczas uroczystości. Czy te selfie możemy zaliczyć do przełomowych zdjęć? Moim zdaniem tak, ale to już sami musicie ocenić.

If only Bradley’s arm was longer. Best photo ever. #oscars pic.twitter.com/C9U5NOtGap

— Ellen DeGeneres (@TheEllenShow) marzec 3, 2014

I tak oto dobrnęliśmy do końca historii 10 niezwykłych i przełomowych zdjęć. Można powiedzieć, że historia zatoczyła koło.

Od zdjęcia, którego wykonanie zajęło całą dobę, do zdjęcia, które w dobę obiegło cały świat.

Artykuł Historia 10 niezwykłych i przełomowych zdjęć pochodzi z serwisu Eloblog.

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) opublikowała dwa zdjęcia satelitarne, pokazujące nocne światła Europy widziane z kosmosu. Fotografie zostały uzyskane przez amerykańskie satelity. Agencja zwraca uwagę, że na zdjęciach możemy zauważyć obszary bardziej zaludnione na terenach nadbrzeżnych, niż w centralnej część kontynentu. Gęściej zaludnione obszary wyróżniają się zwiększoną emisją światła. Na temat gęstości zaludnienia pisałem ostatnio w moim artykule. Można porównać światła Europy i Polski widziane z kosmosu, z mapami gęstości zaludnienia.

ESA podkreśla, że zmiany natężenia świateł miast i ulic, ukazują również wzrost gospodarczy regionu. Zaznacza, że szczególne różnice w ciągu tych 18 lat nastąpiły na obszarze Polski. PKB Polski w tych latach urósł o około 377 mild $. Zdjęcia w formie animacji dostępne są pod linkiem.

Światła Europy i Polski z kosmosu w 1992 roku – Źródło: NGDC/DMSP/ESA

Światła Europy i Polski z kosmosu w 2010 roku – Źródło: NGDC/DMSP/ESA

Zwiększoną emisję światła możemy także zaobserwować na terenie Republiki Czeskiej i na dawnych terenach NRD. Na Słowacji ta różnica już jest niewielka. Natomiast odwrotna sytuacja występuje na terenie Ukrainy, która wydaje się emitować mniej światła w roku 2010, niż w roku 1992. Nie wiem, na ile wiarygodna może być aż tak niewielka różnica. Postanowiłem więc sprawdzić PKB, zgodnie z tym, co sugeruje ESA. Jednak wzrost na Ukrainie również nastąpił, choć już nie tak duży. Załączam poniżej wykresy PKB. Trzeba mieć jeszcze na uwadze, że wartości wyrażone są w dolarach, przez co uwzględniają również wahania kursu.

Dla porównania wrzucam jeszcze jedno zdjęcie, tym razem obrazujące światła widziane na naszej całej planecie. Poniższe zdjęcie zostało wykonane z danych zebranych w latach 1994-1995.

Światła na Ziemi widziane z kosmosu – Źródło: NASA GSFC

Artykuł Światła Europy i Polski widziane z kosmosu pochodzi z serwisu Eloblog.