„Europa” Norman Davies – Recenzja

„Europa” Normana Daviesa to książka starająca się opisać kompleksowo dzieje Starego Kontynentu. Davies postawił przed sobą trudne zadanie, wymagające od historyka odpowiedniego wyczucia w doborze informacji i faktów. Wszak historia Europy jest na tyle bogata i obszerna, że informacji wystarczyłoby na setki tomów. Norman Davies chciał zaś wszystko umieścić w jednej pozycji. Jego książka prowadzi nas po historii Europy od czasów prehistorycznych, aż do czasów współczesnych. Publikacja opisuje nie tylko wydarzenia polityczne, ale również zmiany zachodzące w obszarze sztuki, religii, kultury, filozofii. Jednym słowem wszystko po trochu.

Kiedy rozpoczynałem czytanie kolejnej książki Daviesa, myślałem, że będzie to świetna pozycja. Książka bez wątpienia jest wyjątkowa. Pozostał jednak pewien niesmak, który nie pozwolił mi wystawić najwyższej oceny. Teraz uważam, że napisanie książki obejmującej całą historię Europy niekoniecznie było najlepszym pomysłem. Wiele z opisanych wydarzeń zostało omówionych tylko zdawkowo. Oczywiście, tego wymagała formuła książki, nie ma miejsca na szczegółowe opisy i zagłębianie się w historię wszystkich wydarzeń. Jednakże taka sytuacja sprawia, że bez solidnej wiedzy na temat historii Europy, wiele informacji w książce może być dla czytelnika niezrozumiałe. Znowu zaś dla osób znających dobrze historię, mało szczegółowo opisane wydarzenia nie zaspokajają ich „głodu wiedzy”. Powstaje więc pytanie, dla kogo ta książka? Chyba, tylko dla prawdziwych miłośników historii, którzy chcą sobie odświeżyć pamięć i poszerzyć wiedzę o kolejne informacje.

Książka jest niezwykle długa i obszerna, czyta się ją naprawdę długo. Liczne dygresje Normana Daviesa nie ułatwiają jej szybkiego „pochłaniania”. Pomimo tego zgromadzone w niej informacje są imponujące, przez to warte śledzenia. Z pewnością ta pozycja to skarbnica wiedzy o Europie i zbiór niezwykłych ciekawostek.

Tytuł: Europa. Rozprawa historyka z historią
Autor: Norman Davies
Rok polskiego wydania: 2010
Moja ocena: ★★★★☆

„Europa. Rozprawa historyka z historią” Norman Davies

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Europa” Norman Davies

Artykuł „Europa” Norman Davies pochodzi z serwisu Eloblog.

10 cytatów o Polsce i Polakach

Jakiś czas temu zacząłem poszukiwać informacji o ciekawych cytatach o Polsce i Polakach. Tylko w kontekście zagranicznych polityków, historyków oraz postaci historycznych. Chciałem zobaczyć, jaki obraz Polski był widziany przez sławnych ludzi, którzy wpłynęli na losy świata. Kiedy rozpocząłem poszukiwania szybko się zniechęciłem. Brak źródeł niektórych wypowiedzi, stawia je pod dużym znakiem zapytania. Ciężko też oddzielić to, co jest propagandą i zwykłą kurtuazją, od prawdziwych przemyśleń. Wszak 10 wypowiedzi nie jest miarodajne, ani też nie reprezentuje w pełni obrazu Polski za granicą. Mimo wszystko, postanowiłem je zebrać i opublikować. Proszę pamiętać, że dla wielu z nich brak jest źródła, stąd ich autentyczność może być podważana.

Napoleon Bonaparte

Cesarz Francuzów w latach 1804-1815. Jeden z największych przywódców politycznych i wojskowych swojej epoki, która zresztą wzięła swoją nazwę od jego imienia. Z polskiej perspektywy działalność Napoleona budziła ogromne nadzieje na odzyskanie niepodległości, utraconej podczas rozbiorów. Stąd udział Polaków w walkach po stronie napoleońskiej. Warto wspomnieć tu choćby słynną polską szarżę podczas Bitwy pod Samosierrą w 1808 roku. Wtedy to też miały paść z ust cesarza słowa „laissez faire aux Polonais!”, czyli „zostawcie to Polakom!”.

„Zostawcie to Polakom. Dla nich nie ma nic niemożliwego.”

Napoleon Bonaparte (1769-1821) – 10 cytatów o Polakach

Mikołaj I Romanow

Car Rosji z dynastii Romanowów, panował w latach 1826-1855. Tytułował się również królem Polski. Za jego panowania w 1830 roku wybuchło w Polsce powstanie listopadowe. Podczas jego trwania Sejm Królestwa Polskiego specjalną uchwałą pozbawił Mikołaja I praw do tronu Polskiego. Ostatecznie jednak powstanie zostało stłumione.

„Znam tylko dwa typy Polaków: tych, którzy się zbuntowali przeciwko mnie, i tych którzy pozostali mi wierni – jednych nienawidzę, drugimi gardzę.”

Mikołaj I Romanow (1796-1855) – 10 cytatów o Polakach

Otto von Bismarck

Premier Prus i późniejszy wieloletni kanclerz Rzeszy, zwany również „Żelaznym Kanclerzem”. Jego polityka przyczyniła się do zjednoczenia Niemiec oraz budowy potęgi państwa niemieckiego. Dzięki swojemu wyrachowaniu w polityce międzynarodowej opierał się na licznych sojuszach i traktatach, które zapewniały stabilizację w Europie. Autor tzw. Kulturkampf, która w zaborze pruskim objawiała się intensywną germanizacją. Nie szczędził wielu cynicznych i gorzkich słów pod adresem polityki, ludzi i innych narodów.

„Dajcie Polakom rządzić, a sami się wykończą.”

Otto von Bismarck (1815-1898) – 10 cytatów o Polakach

Karol Marks

Niemiecki filozof, historyk i działacz rewolucyjny pochodzenia żydowskiego, który stał się ideowym przywódcą ruchu robotniczego. Po dojściu komunistów do władzy w ZSRR, Marks i jego ideologia zostały wyniesione na piedestał. Tymczasem w roku 1866 na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, z ust Marksa padły takie oto ciekawe słowa.

„Istnieje jedna tylko alternatywa dla Europy: albo azjatyckie barbarzyństwo pod przywództwem moskiewskim zaleje ją jak lawina, albo Europa musi odbudować Polskę, stawiając między sobą a Azją 20 milionów bohaterów, by zyskać na czasie dla dokonania swego społecznego odrodzenia.”

Karol Marks (1818-1883) – 10 cytatów o Polsce i Polakach

David Lloyd George

Był brytyjskim premierem w latach 1916-1922. Na okres jego urzędowania przypadło zakończenie I wojny światowej. W związku z tym, jako przedstawiciel zwycięskiej Wielkiej Brytanii, miał istotny głos w rokowaniach pokojowych. Według jednego z brytyjskich historyków, podczas paryskiej konferencji pokojowej w 1919 roku, miał nietaktowanie zażartować na temat oddania Śląska Polakom.

„Oddać Polakom śląski przemysł to jak dać małpie zegarek.”

David Lloyd George (1863-1945) – Autor nietaktownej wypowiedzi o Polakach

Józef Stalin

Bezwzględny dyktator i przywódca Związku Radzieckiego, odpowiedzialny za śmierć dziesiątków milionów ludzi. Stalin był politykiem bezwzględnym i cynicznym, zarówno w polityce wewnętrznej, jak i międzynarodowej. Bez pardonu rozliczał się z przeciwnikami, zarówno pojedynczymi osobami, jak i całymi narodami. Jego słowa są również dowodem jego bezwzględności i zimnej kalkulacji. Raz o Polsce miał wypowiedzieć się w taki oto sposób. Wypowiedź ta występuje w kilku różnych wersjach.

„Wprowadzenie komunizmu w Polsce byłoby podobne do nałożenia siodła na krowę.”

Józef Stalin (1878-1953) – Bezwzględny dyktator i cynik

Winston Churchill

Dwukrotny premier Wielkiej Brytanii, legendarny przywódca z czasów II wojny światowej. Laureat literackiej Nagrody Nobla. Co ciekawe, nagrodę tę otrzymał za „wielkie mistrzostwo utworów o charakterze historycznym i biograficznym, a także błyskotliwą sztukę oratorską, z pomocą której bronił najwyższych ludzkich wartości”. W Polsce postać kontrowersyjna, ze względu na swój udział w tzw. Wielkiej Trójce, której to decyzją Polska weszła w sowiecką strefę wpływów. Warto też nadmienić, że nie jest to jego jedyna wypowiedzieć o Polakach.

„Niewiele jest za­let, których Po­lacy by nie mieli, i niewiele jest też wad, których umieli­by się ustrzec.”

Winston Churchill (1874-1965) – Autor wielu sławnych wypowiedzi

Ronald Reagan

Amerykański polityk Partii Republikańskiej, 40. prezydent Stanów Zjednoczonych. W Polsce osoba Ronalda Reagana cieszy się dużą popularność i szacunkiem. Między innymi za jego stanowczą walkę ze Związek Radzieckim, którego sam określił mianem „Imperium Zła”. O Polsce wypowiedział się raz w tak sposób.

„Odległości z Warszawy do Moskwy i z Warszawy do Brukseli są identyczne. Znak mówi, że Polska nie jest ani na wschodzie, ani na zachodzie. Polska jest centrum cywilizacji europejskiej. Wniosła rzeczywiście wiele w kształtowanie się tej cywilizacji. Czyni to również dzisiaj w sposób znaczący, nie godząc się na uciemiężenie.”

Ronald Reagan (1911-2004) – 10 cytatów o Polsce

Norman Davies

Popularny brytyjski historyk, który wiele lat swojej pracy poświecił na badanie dziejów państw Europy Środkowej. Zawsze starał się podkreślać, że historia Europy nie kończy się terytorialnie na państwie niemiecki. Tak jak często stereotypowo postrzegali to inni historycy na zachodzie. Wydał kilka książek związanych z historią Polski. Norman Davies w swojej książce „Boże Igrzysko” pisał o Polsce w ten sposób.

„Wydaje się, ze kraj ten jest nierozerwalnie związany z niekończącą się serią katastrof i kryzysów, które – w sposób paradoksalny – stają się źródłem jego bujnego życia. Polska znajduje się bez przerwy na krawędzi upadku. Ale jakimś sposobem zawsze udaje jej się stanąć na nogi.”

Norman Davies (ur. 1939) – Foto: Quest-88 Źródło: commons.wikimedia.org

George W. Bush

Republikański polityk i 43. prezydent Stanów Zjednoczonych. George W. Bush podczas debaty prezydenckiej w 2004 skierował do swojego adwersarza Johna Kerry’ego słynne słowa „zapomniał Pan o Polsce”. Słowa te zostały wypowiedziane, po tym jak John Kerry wymienił tylko trzy państwa koalicji antyterrorystycznej w Iraku. Odpowiedź Busha, choć zgodna z prawdą, nie stanowiła istoty sprawy tej dyskusji. Przez co określenie to zaczęto używać prześmiewczo, w momencie kiedy komuś brak kontrargumentów w dyskusji.

„You forgot Poland.”

George W. Bush (ur. 1946) – „You forgot Poland”

Artykuł 10 cytatów znanych ludzi o Polsce i Polakach pochodzi z serwisu Eloblog.

„Mikrokosmos” Norman Davies – Recenzja

Brytyjski historyk Norman Davies, podjął się trudnego zadania opracowania publikacji omawiającej całościowo historię Wrocławia. Zadanie to nie było łatwe, ponieważ Wrocław, czy jak mówią Niemcy Breslau, jest miastem o skomplikowanej i trudnej historii. Wpływ na to miały losy stolicy Śląska, która przechodziła „z rąk do rąk”. A to miasto było piastowskie, a to czeskie, a to niemieckie, a to okupowane przez Francuzów itd. W XX wieku trudna historia Wrocławia została zafałszowana, jak nigdy wcześniej. Najpierw Naziści doszukiwali się „odwiecznych” germańskich korzeni, miedzy innymi ekshumując szczątki piasta Henryka IV Prawego. Wszak we Wrocławiu NSDAP uzyskała bezwzględną większość i rekordowe poparcie. A później obracając Breslau w ruinę, w wyniku walk o Festung Breslau. Po wojnie, tym razem polskie komunistyczne władze PRLu, napompowały propagandę „odwiecznej” polskości Wrocławia do rozmiarów wzbudzających zażenowanie. Tak, jakby na siłę chciały uargumentować i legitymizować powrót tak zwanych Ziem Odzyskanych. Niszcząc fizyczne i deprecjonując dziedzictwo poprzednich mieszkańców miasta.

Norman Davies, jako Brytyjczyk i osoba niezaangażowana emocjonalnie w sprawy polsko-niemiecko-czeskie, był idealny do roli autora publikacji historycznej. Zadanie to zaproponował mu były prezydent Wrocławia Bogdan Zdrojewski. Norman Davies wywiązał się z zadania bardzo dobrze, opisując na ponad 500 stronach dokładną historię miasta. Przechodząc po kolei przez wszystkie etapy rozwoju i dziejów miasta. Nie ustrzegł się on jednak błędów, na przykład błędnie podając informacje o więźniach zatrudnionych przy wydobyciu uranu w Sudetach. Brytyjski historyk opisuje, co prawda losy miasta, ale robi to z uwzględnieniem również losów Śląska. Wydarzenia mające miejsce we Wrocławiu, są również tłem i odzwierciedleniem losów Śląska. Autor często więc wykracza poza administracyjne granice miasta.

Na koniec rzecz najbardziej intrygująca. Skąd taki tytuł książki – „Mikrokosmos”? Przecież nie ma ona związku z nazwą miejsca. Czemu nie ma po prostu nazwy miasta? Wynikało to z dylematu, którą nazwę wybrać. Oprócz Wrocławia i Breslau, zanotowano jeszcze ponad 50 różnych innych nazw tego samego miasta. Mniej lub bardziej podobnych do siebie. Nie chcąc faworyzować żadnego z okresów, Norman Davies postanowił nadać książce tytuł uniwersalny. Tako oto opisuje decyzję w swojej przedmowie do książki:

[…] niektórzy uważali go za zbyt nieprecyzyjny. Jeden z naszych potencjalnych wydawców uznał nawet, że z takim tytułem książka nie nadaje się do publikacji. Niemniej jednak coraz bardziej się do niego przekonywaliśmy, a ponadto wyraźnie spodobał się naszym redaktorom w wydawnictwie Jonathan Cape. Odłożyliśmy więc na bok wahania, zebraliśmy się na odwagę i oto mamy „Mikrokosmos”.

Polecam tą książkę do przeczytania każdemu miłośnikowi tego pięknego miasta. Także tym osobom, które interesują się szeroko pojętą historią Śląska, Górnego i Dolnego.

Tytuł: Mikrokosmos. Portret miasta środkowoeuropejskiego
Autor: Norman Davies
Rok polskiego wydania: 2011
Moja ocena: ★★★★☆

„Mikrokosmos” Norman Davies

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Mikrokosmos” Norman Davies

Artykuł „Mikrokosmos” Norman Davies pochodzi z serwisu Eloblog.