1. Rynek Staromiejski i zegar astronomiczny Orloj

Rynek Staromiejski (czes. Staroměstské náměstí) to historyczne i turystyczne serce praskiego Starego Miasta (czes. Staré Město). Rynek, popularnie nazywany przez Czechów Staromákiem, jest jedną z głównych atrakcji w Pradze. Na placu znajduje się wieża ze słynnym zegarem astronomicznym Orloj. O każdej pełnej godzinie zegar prezentuje niezwykły spektakl, w czasie którego poruszają się figury umieszczone na zegarze, a z jego wnętrza wyłania się 12 apostołów. Widowisko przyciąga każdorazowo setki turystów, zgromadzonych pod zegarem, pragnących na własne oczy zobaczyć to intrygujące przedstawienie. Sama wieża jest pozostałością po Ratuszu Staromiejskim (czes. Staroměstská radnice), który został zniszczony w czasie II wojny światowej, podczas powstania praskiego. Na placu znajduje się również imponujący pomnik Jana Husa – czeskiego bohatera narodowego, duchownego i reformatora Kościoła, który oskarżony o herezję został spalony na stosie w Konstancji w 1415 roku. Na Rynku Staromiejskim znajdziemy liczne restauracje i knajpy, zazwyczaj wypchane po brzegi turystami. Życie tętni tu przez całą dobę.

2. Most Karola

Most Karola (czes. Karlův most) to niekwestionowany symbol stolicy Czech. Jest jedną z najchętniej i najczęściej odwiedzanych praskich atrakcji. Most Karola został wzniesiony w II połowie XIV wieku, z polecenia króla Czech i cesarza rzymskiego Karola IV Luksemburskiego. To właśnie od jego imienia zawdzięcza swoją nazwę. Most ma blisko 516 m długości i około 9,50 m szerokości. Dodatkowo w dobie baroku ozdobiony został po bokach licznymi figurami świętych. Wśród nich znajdziemy również rzeźbę przedstawiająca św. Jana Nepomucena, który w tym miejscu został za karę wrzucony do Wełtawy, z polecenia króla Wacława IV. Most Karola łączy ze sobą Stare Miasto z leżącą u stóp Hradczan dzielnicą Mała Strona (czes. Malá Strana). Jest więc najchętniej wybieraną drogą przez turystów, którzy pragną dostać się z Rynku Staromiejskiego do praskiego zamku. Na moście jest zawsze dużo turystów. Ze względu na piękną iluminację jest również chętnie wybierany na wieczorne spacery.

3. Zamek na Hradczanach i katedra św. Wita

Hradczany (czes. Hradčany) to kolejna z praskich dzielnic. Nie jest to jednak zwykła dzielnica, ale symbol czeskiej państwowości. Powszechnie Hradczany utożsamiane są z praskim zamkiem, dawną siedzibą monarchów, a obecnie prezydentów Republiki Czeskiej. Kompleks zamkowy zajmuje jej większą część i jest jedną z głównych atrakcji w Pradze. To prawdziwy „must-see”, który koniecznie trzeba odwiedzić będąc w stolicy Czech. Tym bardziej, gdyż wejście na teren zamkowych dziedzińców jest bezpłatne. Na terenie kompleksu znajduje się monumentalna katedra św. Wita, Wacława i Wojciecha. Najważniejszy kościół w Pradze, siedziba arcybiskupów praskich, w którym przechowywane są insygnia koronacyjne królów czeskich. Do wnętrza świątyni (początek głównej nawy) możemy wejść za darmo, jednak jej całe zwiedzanie wymaga zakupu biletu. Katedra św. Wita należy do najcenniejszych zabytków architektury gotyckiej i neogotyckiej. Piesza wycieczka prowadzącą od Rynku Staromiejskiego, przez Most Karola, Małą Stronę, do Hradczan jest najchętniej wybieraną trasą przez turystów zwiedzających Pragę.

4. Dzielnica żydowska Josefov

Josefov to dawna dzielnica żydowska Pragi. Położona jest przy Starym Mieście, w bliskiej odległości od Rynku Staromiejskiego. Nazwa Josefov została nadana na cześć cesarza Józefa II Habsburga, który emancypował Żydów pod koniec XVIII wieku. W czasie II wojny światowej na terenie dzielnicy znajdowało się żydowskie getto. Josefov jest również miejscem urodzenia wybitnego pisarza Franza Kafki. Współcześnie na terenie dzielnicy zachowało się sporo zabytków związanych z jej dawnymi mieszkańcami, m.in. Ratusz Żydowski, Synagoga Wysoka, Synagoga Klausowa, Sala Obrzędowa czy Stary Cmentarz Żydowski. Wejście na teren Josefova jest całkowicie darmowe, a ciekawą architekturę możemy podziwiać z zewnątrz. Zwiedzanie cmentarza i zabytków w środku wymaga jednak nabycia biletu.

5. Najwęższa ulica Pragi

Atrakcje Pragi wcale nie muszą mieć rozmiarów katedry. Stara zabudowa stolicy Czech kryje w sobie wiele urokliwych wąskich uliczek i zaułków. Ciekawostka, w dzielnicy Mała Strona znajduje się uliczka okrzyknięta mianem najwęższej ulicy Pragi. Jest tak wąską, że na jej początku i końcu zamontowano sygnalizację świetlną, gdyż dwie przechodzące naprzeciw siebie osoby mogą mieć problem z minięciem siebie. Uliczka, a w zasadzie schody wciśnięte pomiędzy dwie kamienice, znajduje się przy ulicy U Lužického semináře. Zejście najwęższą ulicą Pragi prowadzi do restauracji Čertovka.

6. Rzeźba Sikające Postacie

W pobliżu najwęższej uliczki Pragi znajduje się jeszcze jedna darmowa praska atrakcja. To rzeźba przedstawiająca dwie sikające postacie (czes. Čůrající postavy). Rzeźba, w formie fontanny, przedstawia dwóch nagich mężczyzn, stojących w niecce w kształcie Republiki Czeskiej i zarazem sikających do niej. Autorem tej kontrowersyjnej rzeźby jest znany czeski artysta David Černý. Według niektórych sikające postacie należy interpretować jako alegorię polityków olewających sprawy własnego kraju.

7. Plac Wacława

Plac Wacława (czes. Václavské náměstí), popularnie nazywany przez polskich turystów Wacławiakiem, jest współcześnie głównym placem Nowego Miasta (czes. Nové Město). Na placu znajduje się pomnik św. Wacława, czeskiego księcia z dynastii Przemyślidów, męczennika, uznanego za świętego przez Kościół Katolicki i Cerkiew Prawosławną. Pomnik przedstawiający św. Wacława, siedzącego na koniu, uważany jest za jeden z symboli czeskiej państwowości. Postać władcy otoczona jest figurami innych świętych. Ciekawostka, wśród nich znajduje się św. Wojciech będący zarówno patronem Czech i Polski. Plac Wacława jest dla Czechów ważny nie tylko ze względu na pomnik czeskiego władcy. W przeszłości obszerny plac był miejscem, świadkiem, ważnych przemian w państwie. W czasie aksamitnej rewolucji w 1989 roku na placu zgromadziły się tłumy protestujących Czechów, a z okna jednej kamienic przemawiał Václav Havel. Plac był również świadkiem wydarzeń tragicznych, jak samopodpalenie czeskich studentów Jana Zajíca i Jana Palacha w akcie protestu przeciwko okupacji Czechosłowacji przez wojska Układu Warszawskiego.

8. Wiszący Koń św. Wacława

W bocznej uliczce prowadzącej od placu Wacława znajduje się wejście do domu handlowego zwanego pałacem Lucerna. Zaraz po wejściu do środka, w holu na parterze, znajduje się nietypowa rzeźba. Przedstawia ona martwego konia, zawieszonego kopytami do góry, a łbem do dołu. Na brzuchu zdechłego konia siedzi postać św. Wacława, tego samego, którego przed chwilą widzieliśmy na placu. Rzeźba nosi tytuł Koń (czes. Kůň). To kolejna z kontrowersyjnych instalacji czeskiego artysty Davida Černego. Przykład konia Wacława, będącego symbolem czeskiej państwowości, a także wcześniejszych sikających postaci do konturów państwa, pokazuje, że Czesi mają wielki dystans do swoich narodowych symboli. Aby zobaczyć rzeźbę najlepiej wejść od ulicy Vodičkovej. Oryginalne, kontrowersyjne, a czasem dziwaczne instalacje Černego, które często możemy zobaczyć na ulicach stolicy Czech, należą do popularnych atrakcji w Pradze.

9. Obrotowa głowa Kafki

Kolejna z darmowych atrakcji Pragi autorstwa Davida Černego znajduje się również na Nowym Mieście. To obrotowa głowa Franza Kafki. Instalacja ma ponad 10 m wysokości i składa się z 42 ruchomych, błyszczących, metalowych paneli. Każdy z paneli porusza się niezależnie od siebie i razem układają się w kształt głowy praskiego pisarza. Głowa Kafki znajduje się przy wejściu do centrum handlowego Quadrio. W momencie, kiedy piszę ten artykuł, chorografia instalacji uruchamia się o pełnych godzinach.

10. Tańczący Dom

Będąc na praskim Nowym Mieście warto również podejść do słynnego Tańczącego Domu (czes. Tančící dům). Tańczący Dom jest najbardziej rozpoznawalnym przykładem nowoczesnej architektury w Pradze. Wybudowany został w 1996 roku według projektu Vlado Milunića i Franka Gehry’ego. W asymetrycznym kształcie budowli można dopatrzeć się sylwetek tańczącej pary. Początkowo architektura Tańczącego Domu była krytykowano jako zbyt odważna i niepasująca do zabytkowej zabudowy Pragi. Z czasem budynek urósł do rangi jednego z symboli miasta.

11. Ratusz Nowomiejski i plac Karola

Praska dzielnica Nowe Miasto do 1784 roku była osobnym miastem. Choć przymiotnik „nowe” sugeruje młody wiek, to w rzeczywistości Nowe Miasto powstało już w XIV wieku. Jak każde średniowieczne miasto miało swój ratusz i plac targowy. Tym placem targowym był dzisiejszy plac Karola (czes. Karlovo náměstí). Plac Karola uważany jest za największy średniowieczny plac w Czechach i jeden z największych w Europie. Stojąc na placu jego rozmiary nie są dostrzegalne, gdyż wewnętrzna część placu w połowie XIX wieku została przekształcona w miejski park. Przy placu Karola znajduje się Ratusz Nowomiejski (czes. Novoměstská radnice). Niepozorna budowla, która związana jest z jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Czech. To właśnie w budynku Ratusza Nowomiejskiego doszło do I defenestracji praskiej – wówczas z okien ratusza wyrzuconych zostało siedmiu katolickich rajców, co zapoczątkowało powstanie husyckie.

12. Petřínské sady

Po lewej stronie Wełtawy, na terenie dzielnicy Mała Strona, znajdują się Petřínské sady. Jest to rozległy kompleks parkowy otaczający wzgórze Petřín. Petřínské sady to oaza zieleni i spokoju w środku ruchliwego miasta. Idealne miejsce na spokojny spacer. Wdrapując się na wzgórze możemy po drodze natrafić na punkt widokowy na Stare i Nowe Miasto, a także Mur Głodowy, będący średniowiecznym murem obronnym. Na samym wzgórzu Petřín znajduje się wybudowana w 1889 roku wieża widokowa (czes. Petřínská rozhledna), wzniesiona na podobieństwo słynnej wieży Eiffla z Paryża. Wejście na wieżę wymaga jednak zakupu biletu.

13. Wyszehrad

Wyszehrad (czes. Vyšehrad) to dawna, druga obok Hradczan, siedziba czeskich Władców. Wzgórze znajduje się po prawej stronie Wełtawy, w odległości około 2,5 km od Starego Miasta. Z jego założeniem wiąże się wiele legend, Wyszehrad miał być siedzibą legendarnego czeskiego władcy Kroka. Była to główna siedziba czeskiego księcia, pierwszego króla Czech, Wratysława II. Na wyszehradzkim wzgórzu dawniej znajdował się zamek, został on jednak zniszczony w czasie wojen husyckich. Obecnie na wzgórzu znajduje się bazylika św. Piotra i Pawła, romańska rotunda św. Marcina, a także cmentarz (czes. Vyšehradský hřbitov), na którym pochowano wiele ze znanych czeskich osobistości. Do Wyszehradu można się dostać spacerując brzegiem Wełtawy.

14. Pomnik Jana Žižki na Vítkovie

Kolejna z darmowych atrakcji w Pradze, którą osobiście bardzo polecam odwiedzić, to pomnik Jana Žižki na Vítkovie. Monument znajduje się na wzgórzu Vítkov w dzielnicy Žižkov, w odległości około 2 km od Starego Miasta. Przedstawia Jana Žižkię z Trocnova siedzącego na koniu – czeskiego bohatera, jednego z najsłynniejszych przywódców Husytów. Potężnych rozmiarów monument ma 9 m wysokości, 9,6 m długości i waży około 16,5 tony. Wraz z przyległym do niego oddziałem Muzeum Narodowego ma status czeskiego narodowego pomnika (czes. Národní památník na Vítkově). Spod pomnika Žižki rozciągają się widoki na Pragę. Miejsce wykorzystywane jest na uroczystości państwowe, ale w dni powszednie odwiedzane jest również chętnie rekreacyjnie przez prażan. Na szczyt, gdzie znajduje się pomnik, prowadzą liczne ścieżki spacerowe.

15. Złota Uliczka wieczorową porą

Złota Uliczka (czes. Zlatá ulička) to jedna z atrakcji znajdujących się na terenie praskiego zamku na Hradczanach. To uliczka z kolorowymi, urokliwymi i niewielkimi domkami, przyległymi do muru obronnego zamku. Dawniej zamieszkana była przez rzemieślników, w tym złotników, od czego pochodzi jej nazwa. Złota Uliczka jest udostępniona do zwiedzania w ciągu dnia, jednak wejście wtedy wymaga zakupu biletu. Wieczorem, kiedy ulice Hradczan pustoszeją z turystów, a kasy biletowe są już zamknięte, wejście na część Złotej Uliczki jest całkowicie darmowe. Warto wybrać się tam wieczorową porą, nie tylko ze względu na brak tłumów. Wieczorny spacer po Hradczanach, widok roztaczającej się ze wzgórza panoramy oświetlonej Pragi, może być doskonałym zakończeniem intensywnego dnia poznawania zabytków i atrakcji Pragi.

Mapa 15 darmowych atrakcji w Pradze

Artykuł 15 darmowych atrakcji w Pradze pochodzi z serwisu Eloblog.

Zapraszam do przeczytania artykułu przygotowanego specjalnie z okazji tegorocznego Dnia Kobiet. Moja subiektywna lista 10 pań, które w sposób szczególny zapisały się w historii Dolnego Śląska, a także przyległej do niego ziemi kłodzkiej. Nie ma wśród nich wspólnego mianownika. Niektóre z pań urodziły się poza Dolnym Śląskiem, ale los sprawił, że swoje dorosłe życie związały właśnie z tym regionem. Inne z pań były rodowitymi Dolnoślązaczkami lub wychowały się na Dolnym Śląsku. Choć swoje dorosłe życie związały z innymi miejscami, to ich dokonania i sława każą umieścić je wśród znanych osób pochodzących z Dolnego Śląska. Choć lista jest krótka, zaskakuje jej różnorodność, a czasem wręcz biegunowa odmienność postaci. Nie wszystkie z nich historia oceniła pozytywnie. Niektóre z pań po latach zostały uznane za święte, dokonania innych zaś budziły mieszane uczucia.

Jadwiga Śląska (około 1178–1243) – święta, patronka Śląska

Jadwiga Śląska, późniejsza święta, urodziła się między 1178 a 1180 rokiem w Andechs. W wieku około 12 lat została wydana za mąż za jednego z najpotężniejszych śląskich książąt piastowskich – Henryka I Brodatego. Za swojego życia zasłynęła niezwykłą wręcz religijnością – a co za tym idzie – również ascetycznym sposobem życia. Do legend przeszły opowieści o tym, jak Jadwiga z premedytacją chodziło boso, a kiedy jej mąż zwrócił uwagę, że powinna nosić buty, posłusznie przewiesiła je sobie sznurkiem przez szyje, dalej krocząc na bosaka. Jadwiga wraz z mężem była fundatorką na terenie Dolnego Śląska licznych kościołów. Prowadziła także działalność dobroczynną na rzecz swoich najuboższych poddanych. Po śmierci męża zamieszkała w ufundowanym przez siebie i Henryka klasztorze cysterek w Trzebnicy. Również tam została pochowana w 1243 roku. Po jej śmierci rozpoczął się jej kult na terenie Śląska. Jadwiga została kanonizowana w 1267 roku. Obecnie jest jedną z patronek Polski i patronką całego Śląska.

Anna Świdnicka (1339–1362) – królowa Czech, cesarzowa rzymska

Anna Świdnicka nie należy do szczególnie sławnych historycznych postaci w Polsce. Natomiast jej rozpoznawalności jest zgoła odmienna za naszą południową granicą. Jako królowa Czech i cesarzowa rzymska jest zdecydowanie bardziej rozpoznawalna w Czechach. Anna była córką Henryka II świdnickiego i bratanicą księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego, który był ostatnim niezależnym księciem piastowskim na terenie całego Śląska. W ramach układu Bolka II z królem Czech Karolem IV Luksemburskim, jego bratanica miała być wydana za mąż za syna króla czeskiego Wacława. Wacław jednak przedwcześnie zmarł i Anna ostatecznie wyszła za mąż za już podstarzałego i owdowiałego Karola IV. Tym samy stając się królową Czech i cesarzową Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Żadna inna z kobiet urodzonych na Dolnym Śląsku nie dostąpiła takich zaszczytów. Anna Świdnicka zmarła w 1362 roku, w wieku zaledwie 23 lat. Pochowana została w katedrze św. Wita w Pradze.

Maria Cunitz (1610–1664) – śląska astronom

Maria Cunitz urodziła się w 1610 roku w Świdnicy. Pochodziła z mieszczańskiej rodziny Cunitzów, dzięki czemu już jako dziecko mogła otrzymać staranne wykształcenie (podobno władała aż siedmioma językami). W wieku 19 lat wyszła za mąż za matematyka i astronoma Eliasa von Löwena. To dzięki niemu skupiła swoje zainteresowania właśnie na astronomii. Wraz ze swoim mężem mieszkała i prowadziła obserwację nieba w kamienicy „Pod Złotym Chłopkiem” na świdnickim rynku. W 1650 roku w Oleśnicy wydała swoje najważniejsze życiowe dzieło pt. Urania propitia, będące formą tablic astronomicznych i próbą upowszechnienia wiedzy o prawach ruchu planet. To 552-stronicowe dzieło, napisane w dwóch językach, przyniosło jej prawdziwą światową sławę. Zmarła w 1664 roku w Byczynie na Górnym Śląsku. Dziś ławeczka z jej rzeźbą znajduje się na świdnickim rynku.

Fryderyka von Reden (1774–1854) – arystokratka

Hrabina Fryderyka von Reden należała to tych słynnych kobiet, które swoje piętno szczególnie odcisnęły w Kotlinie Jeleniogórskiej. Urodziła się w 1774 roku w Wolfenbüttel. Jeszcze jako dziecko poznała swojego przyszłego męża Fryderyka Wilhelma von Reden. W 1802 roku pobrali się i zamieszkali razem w Bukowcu niedaleko Jeleniej Góry. Jej mąż pełnił wówczas funkcję dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego w Królestwie Prus. Fryderyka przekształciła majątek w Bukowcu w piękną rezydencję, stającą się wzorem dla innych arystokratów. Poświęciła się również działalności charytatywnej i mecenatowi sztuki. To z jej inicjatywy sprowadzono do Mysłakowic dyskryminowanych protestantów z Tyrolu. Doprowadziła również do ulokowania kościółka Wang w Karpaczu, przywiezionego pierwotnie z Norwegii do berlińskich muzeów. Zmarła w 1854 roku, pochowana została w rodzinnym mauzoleum w Bukowcu.

Marianna Orańska (1810–1883) – posiadaczka ziemska

Marianna Orańska była córką króla Niderlandów Wilhelma I Orańskiego. Urodziła się w 1810 roku w Berlinie. Z powodu wojen napoleońskich jej rodzina przebywała wówczas na terytorium Królestwa Prus. W 1837 roku odziedziczyła majątek w Kamieńcu Ząbkowickim, gdzie przeniosła się wraz mężem Albrechtem Pruskim. To właśnie z jej inicjatywy rozpoczęto budowę pięknego neogotyckiego pałacu w Kamieńcu. Marianna zaczęła również szybko powiększać odziedziczone dobra, nabywając nowe tereny w Górach Bardzkich i Masywie Śnieżnika (tzw. klucz stroński). Stając się tym samym jednym z największych posiadaczy ziemskich na ziemi kłodzkiej. Jej działalność znacznie zaktywizowała gospodarczo region, m.in. zagospodarowując rozległe kompleksy leśne. W pobliżu Stronia Śląskiego założyła kamieniołom białego marmuru, który na jej cześć został nazwany Białą Marianną. Marianna Orańska poświęcała się również działalności charytatywnej. Zmarła w 1883 roku, pochowana została w Erbach w Nadrenii.

Daisy von Pless (1873–1943) – arystokratka

Daisy, czyli Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, urodziła się w 1873 roku w Walii. W 1891 roku poślubiła znacznie od siebie starszego księcia pszczyńskiego, dziedzica ogromnej fortuny Hochbergów, Jana Henryka XV. Po ślubie zamieszkali razem w Zamku Książ. Małżeństwo Daisy było zaaranżowane i nieszczęśliwe. Ona młoda Angielka, wychowana na wyspach, nie pasowała do sztywnej pruskiej etykiety. W czasie I wojny światowej zaciągnęła się do pracy w Czerwonym Krzyżu jako pielęgniarka. Losy jej burzliwego małżeństwa opisywała cała europejska prasa, niczym współczesnych celebrytów. Niekochana, w poczuciu odrzucenia, szukała szczęścia poświęcając się działalności charytatywnej i społecznej. Przez wałbrzyszan została zapamiętana jako ciepła i życzliwa osoba, pochylająca się zawsze nad sprawami potrzebujących i słabszych mieszkańców Wałbrzycha. Wybuch II wojny światowej zastał ją na Książu, skąd została eksmitowana w 1941 roku. Zmarła w 1943 roku, pochowana została w mauzoleum przy Zamku Książ. W obawie przed splądrowaniem przez Armię Czerwoną jej ciało było kilkukrotnie przenoszone. Ostatecznie nie wiadomo, gdzie znalazło się miejsce jej ostatniego spoczynku.

Edyta Stein (1891–1942) – święta, patronka Europy

Edyta Stein urodziła się w 1891 roku we Wrocławiu. Była Żydówką pochodzącą z wielodzietnej rodziny wrocławskiego handlarza. We Wrocławiu wychowała się i uczęszczała do szkoły, również tu podjęła studia. Studiowała germanistykę, historię i psychologię. W czasie I wojny światowej pracowała jako sanitariuszka Czerwonego Krzyża. W 1916 roku obroniła doktorat z filozofii. W latach 20. nastąpiła u niej diametralna przemiana duchowa. Choć jeszcze jako nastolatka deklarowała się jako ateistka, ostatecznie konwertowała na katolicyzm, przyjęła chrzest i komunię świętą. Po dojściu narodowych socjalistów do władzy wstąpiła do klasztoru sióstr karmelitanek w Kolonii, przyjmując imię zakonne Teresa Benedykta od Krzyża. Po wzmożeniu się represji przeciwko Żydom schroniła się w Holandii, gdzie w 1942 roku została wraz z siostrą aresztowana, wywieziona do KL Auschwitz-Birkenau i zagazowana. Zapamiętana została jako jedna z największych intelektualistek i filozofów XX wieku. W 1998 roku została kanonizowana, a papież Jan Paweł II ogłosił ją patronką Europy.

Hanna Reitsch (1912–1979) – pilotka doświadczalna

Hanna Reitsch urodziła się w 1912 roku w Jeleniej Górze. W wieku 19 lat zapisała się na kurs pilotażu organizowany w szkole szybowcowej w pobliskim Jeżowie Sudeckim. Swoje pierwsze kroki w lotniczym fachu stawiała na Górze Szybowcowej. Już wówczas dała się poznać jako osoba obdarzona niezwykłym talentem i intuicją lotniczą. Na szybowcu Grunau Baby nad Karkonoszami ustanowiła rekord długości i wysokości lotu. Jako pierwsza kobieta w historii przeleciała szybowcem nad Alpami. W latach 30. rozpoczęła pracę w instytucie szybownictwa DFS, testując jako pilot doświadczalny nowe rozwiązania. Jej prawdziwa kariera rozwinęła się jednak w czasie II wojny światowej, kiedy to jako pilot DFS miała okazję testować jedne z najnowocześniejszych konstrukcji lotniczych opracowanych w III Rzeszy, m.in. rakietoplany Me-163 i załogowe wersje latających bomb V-1. Była zagorzałą nazistką. Zasłynęła próbą ratowania Adolfa Hitlera, przelatując pod koniec wojny samolotem do oblężonego Berlina. Po wojnie dostała się do amerykańskiej niewoli. Była jednym z najzdolniejszych pilotów XX wieku. Ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów. Zmarła w 1979 roku, pochowana została w Salzburgu.

Wanda Rutkiewicz (1943–1992) – himalaistka

Kolejna ze słynnych kobiet nie mieszkała całe życie na Dolnym Śląsku, ani nie była rodowitą Dolnoślązaczką. Jednak fakt, że młodość spędziła na Dolnym Śląsku, regionie otulonym od południa górami, zaważył na jej przyszłym życiu. Wanda Rutkiewicz, z domu Błaszkiewicz, urodziła się w 1943 roku w Płungianach na Litwie. Po II wojnie światowej wraz z rodzicami zamieszkała we Wrocławiu, gdzie uczęszczała do lokalnego liceum. Studia ukończyła w wieku 22 lat na Politechnice Wrocławskiej, na dawnym Wydziale Łączności. W 1961 roku jej kolega ze studiów, Bogdan Jankowski, zabrał ją na wypad w Rudawy Janowickie. To właśnie w Rudawach Janowickich, na skałkach Gór Sokolich, przyszła himalaistka stawiała swoje pierwsze kroki w wspinaczce. Później przyszła pora na znacznie bardziej trudniejsze góry. Ostatecznie niepozorne kroki stawiane w Rudawach zaprowadziły ją w najwyższe góry świata – Himalaje. Wanda Rutkiewicz należała to jednych z najwybitniejszych himalaistek. W 1973 roku jako trzecia kobieta na świecie, pierwsza Europejka i pierwszy Polak stanęła na szczycie Mount Everestu. Również jako pierwszy Polak w 1986 roku zdobyła K2. Łącznie zdobyła aż osiem z czternastu ośmiotysięczników. Zginęła w 1992 roku zdobywając Kanczendzongę w Himalajach. Jej ciała nigdy nie odnaleziono.

Violetta Villas (1938–2011) – śpiewaczka, artystka estradowa

Violetty Villas przedstawiać w zasadzie nie trzeba, to prawdziwa ikona i legenda polskiej muzyki. Utalentowana, obdarzona niezwykłym głosem, zyskała sławę na całym świecie. Urodziła się w 1938 roku w Heusy w Belgii, gdzie jej ojciec pracował jako górnik. Bardziej niż z historycznym obszarem Dolnego Śląska związana była z ziemią kłodzką, a dokładniej z Lewinem Kłodzkim, gdzie po zakończeniu wojny przeniosła się wraz z rodziną. Burzliwa kariera, liczne występy estradowe i trasy koncertowe na całym świecie sprawiły, że na wiele lat opuściła swój rodzinny dom. Przez długi czas mieszkała w podwarszawskiej Magdalence. W 1998 roku wróciła z powrotem do Lewina Kłodzkiego. Znana była ze swojej dobroczynności na rzecz zwierząt. W swoim domu założyła schronisko pod nazwą „Moi bracia mniejsi”, gdzie udzielała schronienia licznym psom i kotom. Powrót do Lewina Kłodzkiego, gwiazdy takiego kalibru, wiązał się z nadzieją na promocję tej małej miejscowości położonej niemal na skraju Polski. Była jej honorowym obywatelem. Od tej pory, przejeżdżając pod charakterystycznym wiaduktem w Lewinie, mówiło się „O! Tu obok jest dom słynnej Violetty Villas!”. Zmarła w 2011 roku w Lewinie Kłodzkim, pochowana została na Powązkach w Warszawie.

Artykuł 10 słynnych kobiet związanych z Dolnym Śląskiem pochodzi z serwisu Eloblog.

Stara mapa Europy z XVII wieku

Autorem tej starej mapy jest holenderski kartograf i wydawca Willem Blaeu (1571-1638). Jej data świadczyłaby o tym, że została wydana dopiero po jego śmieci. Mapa zatytułowana jest „Europa recens descripta à Guilielmo Blaeuw”. Zaskakuje jej bardzo duża szczegółowość, choć obejmuje spory obszar, bo aż całą Europę. Na mapie możemy doszukać się wielu miejscowości na terenie Polski, a także ziem nie będących ówcześnie w granicach kraju. Polecam przeszukanie swojego regionu. Stolica polski Warszawa zapisana jest, jako „Warzau”. Choć strasznie pokracznie, ponieważ można to odczytać również, jak „Cwarzau”. Przyznam szczerze, że długo zastanawiałem się, o co chodzi z takim zapisem. Może to tylko błąd w druku.

Stara mapa Europy z 1644 roku – Autor: Willem Blaeu

Mapa w pełnej rozdzielczości (7427×5632) dostępna jest pod tym linkiem.

Granice państw na starej mapie Europy

Należy tutaj zwrócić uwagę na kwestie granic państwowych, które zostały wyrysowane na omawianej mapie. Dla niektórych mogą wydawać się one niepoprawne. Pokazane granice, zaznaczone w postaci różnokolorowych lini, prawdopodobnie zostały naniesione dużo później. Być może nawet w czasach współczesnych. Tak uważam, ponieważ spotkałem się jeszcze dwiema innymi mapami, które przedstawiają dokładnie tą samą kartę, ale z inaczej poprowadzonymi granicami. Proszę zwrócić uwagę na to, że pod kolorowymi liniami są zaznaczone oryginalne kropkowane granice. Na przykład obszar Germanii zaznaczony, jako jednolite państwo, w rzeczywistości podzielony jest na szereg mniejszych obszarów (księstw).

Załączam linki do dwóch innych wersji mapy:

• Mapa Europy oznaczona datą 1630-1662 – link.
• Mapa Europy oznaczona datą 1640 – link.

Życie w Europie

Na mapie zaznaczone są jeszcze dwie dodatkowe grafiki. Pierwsza przedstawia plany i panoramy najważniejszych miast Europy. Znalazły się tam: Amsterdam, Praga, Konstantynopol, Wenecja, Rzym, Paryż, Londyn, Toledo i Lizbona.

Praga z XVII wieku – Mapa Willema Blaeu’a

Oprócz miast umieszczono również grafiki ze strojami z ówczesnej epoki, w tym także z Polski.

Polski strój z XVII wieku – Mapa Willema Blaeu’a

Artykuł Dokładna stara mapa Europy z 1644 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Film został opublikowany przez Národní Filmový Archiv, czyli czeską filmotekę narodową. Przedstawia krótkie urywki z codziennego życia ruchliwego miasta. Głównie ruch pieszych i tramwajów, które poruszają się po najstarszych częściach praskiego miasta. Dziś ruch tramwajów w niektórych miejscach jest już wstrzymany. Warto nadmienić, że na filmie mamy zgodnie z opisem rok 1912, czyli dwa lata przed wybuchem I wojny światowej. Praga, jak i same Czechy, były ówcześnie jeszcze częścią wielkiej i wielonarodowej monarchii Habsburgów, wchodziły w skład Austro-Węgier.

Poniżej kilka miejsc z Pragi, które udało się rozpoznać, wraz ze współczesnymi zdjęciami. W opisach pomogły mi informacje zgromadzone na www.milujuprahu.cz.

Plac Wacława z jeżdżącymi po nim tramwajami

Plac Wacława (Václavské náměstí) dzisiaj – Foto: Li-sung Źródło: commons.wikimedia.org

Most Karola w Pradze, jeden z symboli i najpopularniejszych atrakcji stolicy Czech

Most Karola w Pradze zdjęcie współćzesne – Foto: Chosovi Źródło: commons.wikimedia.org

Rynek Staromiejski w Pradze – Czeska Praga na archiwalnym filmie

Współcześnie Rynek Staromiejski w Pradze i Kościół Najświętszej Marii Panny przed Tynem

Starozamkowe schody z zamku na Hradczanach

Artykuł Czeska Praga na archiwalnym filmie z 1912 roku pochodzi z serwisu Eloblog.