Ziemia kłodzka a Kotlina Kłodzka

Zgodnie z regułami języka polskiego wszelkie nazwy ‘ziem’ piszemy małą literą. Stąd też ziemia kłodzka zamiast Ziemi Kłodzkiej. Odwrotnie rzecz ma się w przypadku Kotliny Kłodzkiej. Jest to bowiem nazwa geograficzna, a takie piszemy zawsze wielką literą. Co natomiast z przynależnością ziemi kłodzkiej? Kiedyś przecież nie była ona częścią Dolnego Śląska, a stanowiła osobny twór geograficzno-polityczny. Jak więc to wszystko się zaczęło?

Ziemia kłodzka to pojęcie raczej historyczne niż geograficzne. Odnosi się ono do terenu na pograniczu Sudetów Środkowych i Wschodnich, którego centrum stanowi obniżenie terenu o nazwie Kotlina Kłodzka (zawdzięcza ją rzecz jasna największemu miastu – Kłodzku). Tym samym o żadnej górskiej osadzie na ziemi kłodzkiej nie powinno mówić się, że leży ‘w Kotlinie Kłodzkiej’. Każdy wie o co chodzi, jednak z geograficznego punktu widzenia jest to błąd wielkiej wagi.

Na południu Kotliny Kłodzkiej wyraźnie wyodrębnia się tzw. Rów Górnej Nysy. Razem jednostki te tworzą największą śródgórską kotlinę w Sudetach (500 km2). Warto wspomnieć, że największym miastem samego Rowu Górnej Nysy nie jest wcale największe miasto ziemi kłodzkiej, czyli Kłodzko, a Bystrzyca Kłodzka.

Możemy przyjąć więc następujące rozumienie pojęć:

Ziemia kłodzka – teren dawnego hrabstwa kłodzkiego, a obecnie powiatu kłodzkiego. Kraina historyczna na południe od Dolnego Śląska. Obejmuje Kotlinę Kłodzką, Rów Górnej Nysy, Obniżenie Nowej Rudy, częściowo Obniżenie Ścinawki oraz otaczające je tereny górskie (częściowo: Góry Suche, Góry Stołowe, Góry Sowie, Góry Złote, Góry Bardzkie, Masyw Śnieżnika, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie). Niemieckim odpowiednikiem nazwy ‘ziemia kłodzka’ jest ‘Glatzer Bergland’.

Kotlina Kłodzka – czes. Kladská kotlina, niem. Glatzer Kessel. Kraina geograficzna w randze mezoregionu. Kotlina w Sudetach Środkowych otoczona przez Góry Bardzkie, Wzgórza Włodzickie, Wzgórza Ścinawskie, Góry Stołowe, Góry Bystrzyckie, Góry Złote i Masyw Śnieżnika.

Hrabstwo kłodzkie – czes. Hrabství kladské, niem. Grafschaft Glatz. Kraina historyczna ze stolicą w Kłodzku istniejąca w latach 1459–1816. Jej teren zajmuje obecnie powiat kłodzki. Nazwa ‘hrabstwo’ funkcjonowała w świadomości mieszkańców aż do czasu wysiedleń w 1945 roku.

Obecnie ziemia kłodzka jest częścią województwa dolnośląskiego. Na pierwszy rzut oka można by więc pomyśleć, że od zawsze znajdowała się w granicach Śląska. Wydarzenia historyczne twierdzą jednak zupełnie inaczej.

Ziemia kłodzka na przestrzeni dziejów

Już w starożytności ziemia kłodzka była ważnym terenem tranzytowym. Szlaki prowadzące przez nią były wykorzystywane jako trakty handlowe wiodące z Czech i Moraw na Śląsk. Przechodzący natomiast przez tzw. Polskie Wrota nieopodal Dusznik Zdroju szlak bursztynowy (obecnie droga krajowa nr 8) łączył tereny bałtyckie ze śródziemnomorskimi. Drugi ważny szlak prowadził przez Bystrzycę Kłodzką do Przełęczy Międzyleskiej.

W dawnych wiekach Sudety same w sobie tworzyły naturalną granicę pomiędzy plemionami śląskimi, czeskimi i morawskimi. Pomagały im w tym rozległe, trudne do przebycia pierwotne puszcze, po których obecnie niestety niewiele się już ostało.Patrząc na mapę możemy domyślać się, że początkowo ziemia kłodzka mogła być ziemią czeską. Wyraźnie widać bowiem jak wcina się ona w terytorium Czech.

Po raz pierwszy w źródłach pisanych pojawiła się w czeskiej kronice Kosmasa (1045-1125). Według niego w roku 981 czeski książę Sławnik (ojciec św. Wojciecha – biskupa Pragi) posiadał graniczny gród Kladsko nad rzeką Nysą, który miał za zadanie bronić Czech przed najazdami Polaków.

Z racji pogranicznego położenia ziemia kłodzka, w ramach sporów polsko-czeskich, przechodziła często z rąk do rąk. Do dziś pozostaje pytaniem, co dokładnie działo się z nią w czasach, kiedy to (wedle faktów historycznych) cały Śląsk należał do Piastów? Było to jeszcze za czasów Mieszka I, kiedy w X wieku Śląsk wszedł w skład nowo powstałego państwa Polskiego. Wiemy natomiast, że w 1137 roku (wraz z podpisaniem pokoju w Kłodzku) królowie Bolesław Krzywousty i Sobiesław ustalili pokojowe granice między Polską a Czechami. Tak też ziemia kłodzka przypadła Koronie Czeskiej. W rękach piastowskich ostatni raz znalazła się pod koniec XIII wieku (później bywała jedynie terenem lennym książąt śląskich).

W XIV wieku Jan Luksemburski podejmował wysiłki mające na celu trwałe związanie Śląska z Czechami. Po roku 1392 (śmierci księżnej Agnieszki, wdowy po Bolku świdnicko-jaworskim) ostatnie księstwo piastowskie na Śląsku weszło do Korony Czeskiej.

W pierwszej połowie XV wieku ziemia kłodzka znalazła się w zasięgu tzw. wojen husyckich (religijno-narodowościowych walk zapoczątkowanych w Czechach). Swoje apogeum na omawianym terenie osiągnęły one dopiero w 1428 roku. Ograbionych i zniszczonych zostało wtedy wiele miast i wsi. Tylko Kłodzko oparło się najazdom husytów. Zamek Homole natomiast (strzegący szlaku bursztynowego) stał się główną siedzibą rycerzy rabusiów.

Ziemia kłodzka jako hrabstwo

Dla ziemi kłodzkiej ważnym rokiem był rok 1459, kiedy to czeski arystokrata i umiarkowany husyta Jerzy z Podiebradu (przejął władzę w Czechach w roku 1448, najpierw jako zwierzchnik, później jako król) podniósł ją do rangi samodzielnego hrabstwa (nazwy określające jednostki administracyjne zawsze piszemy małą literą).

Za jego rządów ziemia kłodzka stała się główną bazą wojsk czeskich, walczących z księstwami śląskimi, które nie uznawały władzy Jerzego. Kierował się on prywatą, ponieważ hrabstwo połączył z księstwem ziębickim, zapewniając tym samym odpowiednie władztwo dla swoich synów. Nie mógł im bowiem zapewnić czeskiej korony. Prawomocność jego rządów cały czas podważano, natomiast ani jako król czeski ani niemiecki książę elektor nie miał prawa ustanawiać hrabstwa.

Uważa się, że prawdziwe miano hrabstwa (Grafshaft Glatz) w tym samym roku nadał ziemi kłodzkiej dopiero cesarz Fryderyk III.

Ziemia kłodzka w państwie pruskim

W wyniku bitwy pod Mochaczem w 1526 roku władzę nad znacznymi terenami czeskimi (w tym nad Śląskiem i hrabstwem kłodzkim) przejęli Habsburgowie. Z początkiem ich rządów nastąpił okres spokoju, odbudowy i postępu. Wraz ze sprowadzeniem osadników ze Śląska narodziło się na ziemi kłodzkiej płóciennictwo i sukiennictwo. Niektóre tereny stwarzały bowiem bardzo dobre warunki dla rozwoju tkactwa lnianego (odpowiednie nawodnienie i nasłonecznienie stoków górskich).

Czas wojny trzydziestoletniej i wojen śląskich (w tym wojny siedmioletniej) był dla ziemi kłodzkiej istnym pasmem nieszczęść. W 1620 roku panowie kłodzcy opowiedzieli się przeciwko cesarstwu, co skończyło się porażką w bitwie pod Białą Górą, natomiast w trakcie sporów prusko-austriackich kłodzka kraina przeszła całkowicie pod panowanie pruskie. Warto wspomnieć, że w trakcie wojny siedmioletniej wojska austriackie zaatakowały twierdzę kłodzką – wtedy to po raz pierwszy i ostatni w swojej historii została zdobyta.

Z czasem granice z państwem Habsburgów zaczęto umacniać. Z tego też względu powstał system fortów w Górach Stołowych i Bystrzyckich. Rozważano nawet wybudowanie twierdzy na Szczelińcu Wielkim, jednak król Prus Fryderyk Wilhelm II tak bardzo zachwycił się widokiem z niego roztaczającym, że porzucono ten pomysł.

Warto wspomnieć, że ruiny Fortu Karola zaczęto z czasem wykorzystywać jako atrakcję turystyczną (punkt widokowy na Szczeliniec Wielki).

Ziemia kłodzka została przyłączona do Śląska dopiero za panowania pruskiego, a więc przez cały czas przynależności do Czech (do roku 1742 i zagarnięcia jej podczas I wojny śląskiej na mocy układu pokojowego we Wrocławiu) była osobnym tworem geograficzno-politycznym. Prusacy utworzyli z hrabstwa kłodzkiego oddzielny powiat, z którego z czasem wyodrębniono jeszcze powiaty bystrzycki i noworudzki.

Tak też dwie odrębne geograficznie i historycznie krainy zaczęły się spajać, za sprawą ustanowienia prowincji śląskiej. Wtedy też ziemia kłodzka zaczęła reklamować uroki Dolnego Śląska w przewodnikach i innych wydawnictwach, jakoby niezaprzeczalnie była jego częścią.

Pod koniec wieku XIX na szerszą skalę zaczął rozwijać się ruch turystyczny. Turyści początkowo najczęściej pielgrzymowali do miejsc kultu maryjnego (Wambierzyce, Igliczna). Pierwsza linia kolejowa dotarła do Kłodzka w 1874 roku. Połączyła ona tym samym ziemię kłodzką z Wrocławiem i całą resztą Śląska. Wiązało się to ze wzmożeniem ruchu turystycznego i uzdrowiskowego na terenie hrabstwa. Początkowo jednak, z pojawieniem się kolei, mieszkańcy wiązali większe nadzieje na rozwój gospodarczy.

Na przełomie XIX i XX wieku aż do końca II wojny światowej nazwą ‘hrabstwo kłodzkie’ posługiwano się w materiałach promocyjnych regionu, jako swoistą marką turystyczną. Podobnie było z nazwą Kłodzka – ‘Glatz’. Prawdopodobnie była ona skrótem od określenia ‘Gottes Stadt’ – Zakątek Pana Boga.

W 1881 roku powstało Towarzystwo Górskie Hrabstwa Kłodzkiego (Glatzer Gebirgsverein) – regionalna organizacja turystyczna zajmująca się wytyczaniem szlaków, budową wież widokowych i schronisk oraz udostępnianiem miejsc atrakcyjnych turystycznie. Herbem GGV po dziś dzień jest pełnik europejski, lepiej znany pod nazwą ‘róża kłodzka’. Występuje powszechnie na podmokłych łąkach ziemi kłodzkiej. Dziś można go spotkać w szczególności w okolicach Dusznik Zdroju – przy zamku Homole i na Koziej Hali.

Ziemia kłodzka w czasie wojen światowych

Po I wojnie światowej roszczenia do znacznych obszarów Śląska (w tym Śląska Cieszyńskiego i ziemi kłodzkiej) zgłosiła Czechosłowacja. Swoje zamiary poparła nawet militarnie, wprowadzając na tereny kłodzkie oddział wojskowy. W związku z tym, po I wojnie światowej na terenie hrabstwa pojawiło się przekonanie o stałym zagrożeniu ze strony Czechosłowacji. Potwierdziło to wzniesienie w latach 30’ XX wieku pasa umocnień przygranicznych na południowej granicy z ziemią kłodzką. Takie decyzje z czasem zaczęły utrudniać kontakty mieszkańców hrabstwa z tzw. Niemcami sudeckimi zamieszkującymi tereny czechosłowackie przylegające do ziemi kłodzkiej.

W opozycji do poprzednich walk, II wojna światowa nie przyniosła ziemi kłodzkiej zniszczeń, ponieważ nie odbywały się na jej terenie żadne działania militarne. Armia Czerwona wkroczyła dopiero po kapitulacji Niemiec. Sam rok 1945 miał okazać się przełomowym – powrót Śląska do Polski po stuleciach czeskiego, austriackiego i niemieckiego panowania.

Warto wspomnieć o incydencie z czerwca 1945 roku, kiedy to władze Czechosłowacji wprowadziły pociąg pancerny na ziemię kłodzką. W wyniku zmian przebiegu granic ustalonych przez Stalina i poprowadzeniu granicy grzbietem Sudetów i granicą wzdłuż Nysy Łużyckiej, ziemia kłodzka nie przypadła finalnie Czechosłowacji a Polsce. Zakończyło się to ostrym konfliktem pomiędzy obydwoma państwami.

O losie całego Śląska zadecydowały wielkie mocarstwa. Tak też Śląsk wraz z ziemią kłodzką finalnie przypadły Polsce w ramach rekompensaty za zagrabione Kresy Wschodnie.

W Polsce obszar ziemi kłodzkiej wszedł najpierw w skład województwa wrocławskiego, aby potem przez województwo wałbrzyskie i podział na powiaty kłodzki, bystrzycki i noworudzki pozostać aż do dziś w województwie dolnośląskim. W całej Polsce nie ma większego powiatu niż powiat kłodzki. Zajmuje on bowiem 1642 km² i liczy aż 14 gmin.

Ziemia kłodzka jako część arcybiskupstwa praskiego

Warto wspomnieć również o przynależności kanonicznej ziemi kłodzkiej, która to zmieniała się dwukrotnie – od średniowiecza należała ona do biskupstwa (a później arcybiskupstwa) praskiego, od roku 1972 do wrocławskiego, a od 2004 (decyzją Jana Pawła II) do diecezji świdnickiej. Nieraz w historii zdarzało się, że tereny diecezji praskiej wcale nie znajdowały się na terenie Czech, jednakże przynależność terytoriów w kolejnych latach do Austrii, Prus i Niemiec była kwestią, na którą kościół nie miał wpływu.

Oddziaływanie przynależności ziemi kłodzkiej do arcybiskupstwa praskiego możemy podeprzeć takimi kwestiami, jak np. obecność Jezulatka (praskiej figurki małego Jezusa) na licznych ołtarzach i w zakrystiach kościołów z terenów kłodzkich, a także wybudowanie gotyckiego mostu św. Jana w Kłodzku, który jest miniaturą Mostu Karola w Pradze.

W trakcie wojny trzydziestoletniej ziemię kłodzką poddano przymusowej rekatolizacji. W tamtym czasie cała diecezja praska musiała zdecydować – przejść na katolicyzm albo opuścić kraj. Kolejnym wyzwaniem dla kościoła na ziemi kłodzkiej były czasy Kulturkampfu kanclerza Bismarcka – antykatolickiej polityki prowadzonej w ramach integracji świeżo zjednoczonego państwa niemieckiego.

Dziedzictwo ziemi kłodzkiej

Kolonizacja na prawie niemieckim, rozpoczęta na Śląsku już w XIII wieku, zapoczątkowała powolne niemczenie ludności ziemi kłodzkiej. Wyjątkiem był tzw. ‘czeski zakątek’ – wsie w rejonach Kudowy Zdroju, które swoją odrębność etniczną zachowały aż do roku 1946.

Mieszkańcy ziemi kłodzkiej zawsze czuli się inni od Ślązaków i z dumą podkreślali swoją odrębność. Mieli własną tradycję, po której do dziś pozostało niestety niewiele. Należy wspomnieć tu przede wszystkim o dialekcie kłodzkim, w którym publikowano wiersze i inne utwory literatury popularnej. Gdy po II wojnie światowej w końcu lat 40’ ziemia kłodzka przeszła całkowitą wymianę ludności, miejsce Niemców zajęli Polacy i wprowadzili na tamte tereny zupełnie nowe zwyczaje.

Swoistym fundamentem do zbudowania tożsamości lokalnej na ziemi kłodzkiej było pojęcie ‘hrabstwo kłodzkie’, które obecnie ma już blisko 600 lat. Choć w 1818 roku przestało istnieć, po włączeniu go do prowincji śląskiej, to zachowało ono swoją tradycję i tożsamość. Obecnie powiat kłodzki można uznać za sukcesora hrabstwa kłodzkiego.

Nazwa ‘hrabstwo kłodzkie’ utrzymała się do roku 1945, kiedy to po wojnie rozpoczęła się akcja dokonywania zmian w nazewnictwie topograficznym. Było to pewnym aspektem polonizacji ziemi kłodzkiej. Nawiązywano więc w szczególności do nazw wczesnośredniowiecznych o rodowodzie słowiańskim, tłumaczono nazwy niemieckie lub też wymyślano zupełnie nowe. Działań tych dokonywano w ramach powrotu Polaków do tzw. Ziem Odzyskanych (niegdyś piastowskich zagrabionych przez Niemców). Pamiętajmy jednak, iż poza resztą obecnego Śląska ziemia kłodzka należała do Piastów sporadycznie.

Po ostatniej wojnie ziemia kłodzka przekształciła się w, bardzo znaczący w Polsce, teren turystyczny – wczasowo-wypoczynkowy, krajoznawczy i leczniczo-sanatoryjny. Warto dodać, że w 1946 roku w Polanicy Zdroju powstał oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (od 1950 roku znanego jako PTTK). To właśnie dzięki niemu po wojnie dość szybko uruchomiono część schronisk i wyznakowano szlaki turystyczne.

Ziemia kłodzka pisana małą literą, w której to obrębie mieści się Kotlina Kłodzka na przestrzeni dziejów zyskała miano hrabstwa kłodzkiego. Obecnie można uznać ją za dziedzictwo wielu narodów, o której renomę dbają wszystkie pograniczne tereny Dolnego Śląska, należące zarówno do Niemców, Czechów jak i Polaków.

Artykuł Ziemia kłodzka – Część Dolnego Śląska czy odrębna kraina? pochodzi z serwisu Eloblog.

Turystyka w Polsce w czasach pandemii

W ciągu 2021 roku mieszkańcy Polski odbyli łącznie 62,6 mln podróży turystycznych (jedna osoba mogła odbyć kilka podróży w ciągu roku), było to o 18,1% więcej niż w 2020 roku. Podobnie jak w latach ubiegłych przeważały podróże krajowe – 55,1 mln podróży krajowych, z tego 30,9 mln stanowiły podróże krótkookresowe (2–4 dni) i 24,2 mln podróże trwające 5 dni lub dłużej. Podróże Polaków nie wróciły jednak do stanu sprzed pandemii, kiedy to w 2019 roku Polacy odbyli łącznie 75,1 mln podróży. Wydatki mieszkańców Polski na podróże w 2021 roku wyniosły razem 57,7 mld zł (wzrost o 19,5% w stosunku do 2020 roku), z czego na krajowe wyjazdy z noclegami przypadało 31,9 mld zł (wzrost o 28,6%), na zagraniczne wyjazdy z noclegami 17,2 mld zł (wzrost o 15,3%), a na zagraniczne podróże jednodniowe 8,5 mld zł (wzrost o 0,2%). Również wydatki Polaków na podróże nie powróciły do stanu sprzed epidemii koronawirusa (w 2019 roku Polacy wydali łącznie 79,5 mld zł).

Obiekty noclegowe w Polsce

Według danych GUS w minionym roku z obiektów noclegowych w Polsce skorzystało łącznie 23,1 mln turystów (wzrost o 23,0% w stosunku do roku ubiegłego). Z noclegów skorzystało o 24,6% więcej turystów krajowych i o 11,5% więcej turystów zagranicznych. Łączna liczba udzielonych noclegów w 2021 roku wyniosła 65,9 mln (wzrost o 22,0%).

Turyści zagraniczni w Polsce

W 2021 roku Polskę odwiedziło łącznie 51,0 mln cudzoziemców, było to nieznacznie mniej niż w roku ubiegłym (mniej o 0,1%). W tej grupie osób było 9,7 mln turystów (wzrost o 15,5% w stosunku do roku ubiegłego) i 41,3 mln odwiedzających jednodniowych (mniej o 3,2%). Wśród cudzoziemców odwiedzających Polskę przeważali obywatele Niemiec – odpowiednio 37,3% turystów i 54,7% odwiedzających jednodniowych. Cudzoziemcy odwiedzający Polskę w 2021 roku wydali (przed podróżą u siebie w kraju i na terenie Polski) łącznie 28,6 mld zł, było to więcej o 4,3% niż w 2020 roku. Widać wyraźnie, że ruch turystów zagranicznych w Polsce nie powrócił do poziomu sprzed pandemii, kiedy to w 2019 roku Polskę odwiedziło łącznie 88,5 mln cudzoziemców. Spadek turystów zagranicznych w Polsce jest najbardziej widoczny.

Cały raport dostępny jest na stronach GUS pod tym linkiem.

Artykuł Raport GUS turystyka w Polsce w 2021 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Turystyka w Polsce w czasach koronawirusa

W 2020 roku Polacy odbyli łącznie 53,0 mln podróży turystycznych (jedna osoba mogła odbyć kilka podróży w ciągu roku). Było to mniej o 29,4% niż w 2019 roku. Zdecydowania przeważały podróże krajowe 46,2 mln. Liczba podróży zagranicznych wyniosła 6,8 mln. Liczba mieszkańców Polski powyżej 15 roku życia, którzy odbyli przynajmniej jedną podróż z jednym noclegiem w ciągu roku, wyniosła w 14,1 mln osób – było to mniej o 29,8% mniej niż w 2019 roku. Polacy na wydatki związane z podróżami w 2020 roku wydali 48,3 mld zł, było to mniej o 39,3%, w porównaniu z poprzednim rokiem.

Obiekty noclegowe w Polsce

Według badań GUS z obiektów noclegowych w minionym roku skorzystało tylko 18,8 mln turystów, jest to mniej o 48,6% niż w roku 2019 (spadek o 17,7 mln). W tej grupie jeszcze większy spadek dotknął turystów zagranicznych. Z noclegów w Polsce skorzystało 2,3 mln turystów zagranicznych, to jest mniej o 69,8% niż w 2019 roku. Turyści zagraniczni stanowili 12,7% ogółu korzystających z turystycznej bazy noclegowej. Łącznie w 2020 roku udzielono 54,0 mln noclegów, w tym 6,7 mln turystom zagranicznym. Stopień wykorzystania miejsc noclegowych wyniósł 26,6%. W porównaniu do wcześniejszego roku zmniejszyła się również liczba wszystkich obiektów noclegowych (spadek o 4,2%). Przy czym podany spadek został zanotowany na dzień 31 lipca 2020 roku. Być może drugi (jesienny) lockdown pogłębił te spadki.

Turyści zagraniczni w Polsce

W 2020 roku Polskę odwiedziło łącznie 51,1 mln cudzoziemców, było to o 42,3% mniej niż w roku poprzednim. W tej grupie było 8,4 mln turystów (o 60,2 % mniej niż w 2019 roku) i 42,7 mln tzw. odwiedzających jednodniowych (o 36,7% mniej niż w 2019 roku). Cudzoziemcy odwiedzający Polskę w 2020 roku wydali (przed podróżą u siebie w kraju i na terenie Polski) łącznie 27,4 mld zł, było to mniej o 55,0% niż w 2019 roku.

Cały raport dostępny jest na stronach GUS pod tym linkiem.

Artykuł Raport GUS turystyka w Polsce w 2020 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

15 lat Google Maps w Polsce

W lutym br. obchodziliśmy 15. rocznicę uruchomienia w Polsce usługi Google Maps. Przeglądając portfolio usług amerykańskiego giganta technologicznego można śmiało stwierdzić, że Google Maps należy do jednych z najbardziej udanych. Mapy Google poniekąd zrewolucjonizowały sposób w jaki się przemieszczamy i poszukujemy informacji o otaczającym nas świecie. Z powodzeniem aplikacje mobilne Google Maps zastąpiły już klasyczne nawigacje samochodowe. Od samego początku Google Maps były intensywnie rozwijane, dodawano nowe i rozwijano już istniejące narzędzia, jak warstwy satelitarne czy funkcje Street View. Dziś Google chwali się, że na całym świecie ich map używa już ponad miliard użytkowników!

Najlepsze atrakcje, czyli Złote Pinezki Google Maps

Google Maps to nie tylko mapy i nawigacja, to również w pewnym sensie portal społecznościowy, na którym użytkownicy map oceniają odwiedzone miejsce, dodają opinie i zdjęcia. Z okazji rocznicy Google wyłoniło 16 najlepszych atrakcji turystycznych w Polsce, po jednym w każdym województwie. Kryterium wyboru były oceny wystawione przez użytkowników Google Maps – ilość ocen i ich wysokość. Tak oto Google pisze o na swoim blogu o wyborze laureatów:

„Złota Pinezka to wyróżnienie dla najbardziej docenionych przez Was miejsc w całej Polsce. W każdym województwie wybraliśmy najwyżej ocenianą atrakcję turystyczną z grupy 5 miejsc o największej liczbie zgromadzonych ocen.”

Lista najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

• Województwo pomorskie – Zamek w Malborku
• Województwo zachodniopomorskie – Wały Chrobrego
• Województwo warmińsko-mazurskie – Mosty w Stańczykach
• Województwo podlaskie – Pałac Branickich
• Województwo kujawsko-pomorskie – Żywe Muzeum Piernika
• Województwo dolnośląskie – ZOO Wrocław Afrykarium
• Województwo lubelskie – Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
• Województwo świętokrzyskie – Instytucja Kultury Zamek Krzyżtopór w Ujeździe
• Województwo małopolskie – Zamek Królewski na Wawelu
• Województwo łódzkie – Pasaż Róży
• Województwo wielkopolskie – Park Cytadela
• Województwo podkarpackie – Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
• Województwo śląskie – Kopalnia Guido
• Województwo opolskie – Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera
• Województwo mazowieckie – Łazienki Królewskie
• Województwo lubuskie – Międzyrzecki Rejon Umocniony – Muzeum Fortyfikacji i Nietoperzy w Pniewie

Mapa najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

Artykuł Najlepsze atrakcje w każdym województwie wg użytkowników Google Maps pochodzi z serwisu Eloblog.

Turystyka w Polsce

Główny Urząd Statystyczny informuje, że w 2019 roku Polacy odbyli łącznie 75,1 mln podróży (jedna osoba mogła odbyć kilka podróży w ciągu roku). Przeważały zdecydowanie podróże krajowe – 59,8 mln. Ze wszystkich podróży krajowych 34,5 mln było krótkookresowych (od 2 do 4 dni), a 25,3 mln podróży trwało 5 dni lub dłużej. W przypadku podróży zagranicznych w 2019 roku Polacy odbyli ich 15,3 mln. Łączna ilość podróży wzrosła o 4,2% w stosunku do 2018 roku. Na wyjazdy związane z podróżami Polacy wydali łącznie 79,5 mld zł, co stanowiło wzrost wydatków o 9,7% w stosunku do ubiegłego roku.

Obiekty noclegowe w Polsce

W 2019 roku (stan na 31 lipca) w Polsce było 19,2 tys. obiektów noclegowych, w tym 41% posiadających mniej niż 10 miejsc noclegowych. W porównaniu do 2018 roku liczba obiektów noclegowych wzrosła o 2,1%. Wśród obiektów noclegowych dominowały pokoje gościnne i kwatery prywatne – 6,9 tys. obiektów, co stanowiło 36,4% wszystkich obiektów noclegowych, na drugim miejscu uplasowały się kwatery w agroturystykach – 4,1 tys. obiektów, 21,4%. Łączna ilość miejsc noclegowych przygotowanych dla turystów wyniosła 891,2 tys., z czego 368,9 tys. miejsc oferowały obiekty hotelowe (hotele i inne obiekty hotelowe). W ciągu całego 2019 roku udzielono 96,1 mln noclegów.

Turyści zagraniczni w Polsce

Główny Urząd Statystyczny podaje, że w 2019 roku do Polski przyjechało 88,5 mln cudzoziemców, w tym 21,2 mln turystów i 67,4 mln tzw. odwiedzających jednodniowych. Łącznie cudzoziemcy na wyjazdy do Polski wydali (przed wyjazdem i w jego trakcie) 61,0 mld zł, jest to o 4,5% więcej niż w 2018 roku. Łącznie w 2019 roku turystom zagranicznym udzielono 19,0 mln noclegów.

Cały raport dostępny jest na stronach GUS pod tym linkiem.

Artykuł Raport GUS turystyka w Polsce w 2019 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa zakażeń koronawirusem (COVID-19) w Polsce

Rośnie liczba potwierdzonych przypadków zakażeń groźnym koronawirusem w Polsce. Koronawirus SARS-CoV-2, powodujący chorobę zakaźną COVID-19, wywołał już nie lada zamęt. Premier ogłosił stan zagrożenia epidemicznego, odwołane zostały zajęcia w szkołach, zamknięto instytucje kultury, restauracje, obiekty noclegowe i galerie handlowe. Przywrócona została także częściowa kontrola na przejściach granicznych. Równocześnie Polacy rzucili się na wykupywanie najpotrzebniejszych produktów ze sklepów. Jednym słowem życie w Polsce uległo wywróceniu do góry nogami. Choć wirus z Wuhan nie objął swoim zasięgiem jeszcze całego kraju, to zdecydowanie wpłynął już na życie milionów Polaków. Obecnie walka z epidemią koronawirusa jest tematem numer 1 niemal na cały świecie.

Poniżej zamieszczam interaktywną mapę prezentującą aktualne dane na temat zakażeń wirusem w Polsce. Mapa została przygotowana przez firmę Esri Polska. Jak firma firma na swoim blogu:

„Epidemia koronawirusa to obecnie jedno z największych wyzwań dla całego świata. To nie tylko problem zdrowotny, ale także społeczny, związany z niezrozumieniem skali problemu. Tutaj z pomocą przychodzą wizualizacje, prezentujące na cyfrowych mapach zasięg rozprzestrzeniania się wirusa. Ten rodzaj zobrazowania problemu ma tę zaletę, że jest łatwo zrozumiały dla wszystkich, nawet dla osób bez specjalistycznej wiedzy technicznej.”

Na mapie znajdziemy aktualną liczbę potwierdzonych przypadków z podziałem na województwa, a także odnotowane śmiertelne przypadki. Na mapie znajdziemy także zaznaczone oddziały zakaźne w szpitalach. W momencie pisania tego artykułu w Polsce potwierdzono 103 przypadki zakażenia koronawirusem, w tym 3 osoby zmarły. W skali całego świata odnotowano ponad 155 tys. zachorowań i 5,8 tys. zgonów. Wszyscy zdają sobie sprawę, że liczby te będą rosły. Pytanie tylko jak długo.

Aktualna mapa zakażeń koronawirusem w Polsce dostępna jest tutaj.

Polecam także zapoznać się z poniższym artykułem, który zamieściłem na początku lutego br.

Artykuł Aktualna mapa zakażeń koronawirusem w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

Obiekty noclegowe – Turystyka w Polsce

Główny Urząd Statystyczny objął swoim badaniem 11 076 turystycznych obiektów noclegowych w Polsce, w których znajdowało się 798,7 tys. miejsc noclegowych. W minionym roku w obiektach tych przebywało 33,9 mln turystów, dla których udzielono 88,9 mln noclegów, z czego 17,7 mln noclegów udzielono turystom zagranicznym. Większość z tych turystów (25,5 mln) przebywało w obiektach typu hotelowego, to jest w hotelach, motelach, pensjonatach itp., z czego 22,1 mln turystów nocowało tylko w hotelach. Pozostali wybierali inne obiekty noclegowe. W 2018 roku największą liczbę turystów odnotowano w województwach mazowieckim (5,3 mln) i małopolskim (5,2 mln). Natomiast najwięcej noclegów udzielono w województwach zachodniopomorskim (15,2 mln) i małopolskim (13,9 mln). Pomimo, iż w województwie zachodniopomorskim było mniej turystów, to zdecydowanie wybierali oni więcej noclegów niż w pozostałych województwa, co skutkowało pierwszym miejscem tego województwa pod względem łącznej ilości udzielonych noclegów.

Najwięcej (17,7 mln) turystów korzystało z bazy noclegowej od maja do września.

Liderzy to: Warszawa, Kraków i powiat kołobrzeski

Biorąc pod uwagę łączną liczbę udzielonych wszystkich noclegów na pierwszym miejscu uplasowała się Warszawa (6,4 mln noclegów), na drugim Kraków (5,6 mln noclegów), a na trzecim powiat kołobrzeski (5,1 mln noclegów). Łącznie te trzy miejsca udzieliły 19,2% wszystkich noclegów udzielonych w Polsce w 2018 roku.

Turyści zagraniczni w Polsce

Według Głównego Urzędu Statystycznego do Polski przyjechało w 2018 roku 85,9 mln cudzoziemców, w tym 19,6 mln turystów i 66,3 mln tzw. odwiedzających jednodniowych. Turyści zagraniczny w zdecydowanej większości wybierali noclegi w hotelach, 6,3 mln turystów wybrało tę opcję. Najwięcej turystów zagranicznych przebywało w województwach mazowieckim (1,6 mln) i małopolskim (1,5 mln). Natomiast najwięcej noclegów udzielono w województwach zachodniopomorskim (3,8 mln) i małopolskim (3,6 mln).

Szlaki turystyczne w Polsce

Na koniec kilka ciekawostek na temat znakowanych szlaków turystycznych. Łączna długość wszystkich szlaków turystycznych wynosiła w 2018 roku 79,2 tys. km. Najwięcej z nich stanowiły szlaki piesze nizinne (39,2 tys. km), rowerowe (20,2 tys. km) i piesze górskie (11,3 tys. km). Najdłuższa sieć szlaków turystycznych znajduje się w województwie małopolskim (9,4 tys. km). Co ciekawe, najwięcej szlaków pieszych górskich znajduje się w województwie dolnośląskim (4,7 tys. km).

Cały raport dostępny jest na stronach GUS pod tym linkiem.

Artykuł Raport GUS turystyka w Polsce w 2018 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Obiekty noclegowe – Turystyka w Polsce

Główny Urząd Statystyczny objął badaniem 10 681 turystycznych obiektów noclegowych, w których znajdowało się 774,0 tys. miejsc noclegowych. Najliczniejszą grupę wśród tych obiektów stanowiły hotele. W 2017 roku najwięcej turystycznych obiektów noclegowych znajdowało się w województwach: pomorskim (1 629), małopolskim (1 532), zachodniopomorskim (1 449) i dolnośląskim (951). Najmniej obiektów noclegowych znajdowało się w województwach: opolskim (168), świętokrzyskim (248), podlaskim (259) i lubuskim (290).

Miejsca noclegowe w turystycznych obiektach noclegowych w 2017 r. – Źródło: GUS

W 2017 roku z bazy noclegowej (obiekty posiadające 10 lub więcej miejsc noclegowych) skorzystało 32,0 mln turystów, jest to wzrost o 6,2% w stosunku do 2016 roku. Najwięcej z bazy noclegowej korzystali turyści w miesiącach późnowiosennych i letnich – 52,5%. Najwięcej noclegów udzielono w lipcu i sierpniu – 23,6% (7,6 mln osób).

Turystyka w Polsce, turyści w obiektach noclegowych w 2016 r. i 2017 r. – Źródło: GUS

Turyści zagraniczni w Polsce

Rok 2017 okazał się również rekordowy pod względem zagranicznych turystów. Do Polski przyjechało 83,8 mln cudzoziemców, z czego 18,3 mln stanowili turyści i 65,5 mln tzw. odwiedzający jednodniowi (wzrost o około 4% w stosunku do ubiegłego roku). Cudzoziemcy odwiedzający Polskę w 2017 roku wydali (przed podróżą u siebie w kraju i bezpośrednio w Polsce) 56,7 mld zł, o 3,6% więcej niż w roku ubiegłym. Najwięcej wydali obywatele Niemiec (10,0 mld zł), Stanów Zjednoczonych (2,7 mld zł), Wielkiej Brytanii (1,6 mld zł) i Ukrainy (1,4 mld zł). Średnio zagraniczny turysta wydał na odwiedzenie Polski 1 795 zł. Średnio tzw. odwiedzający jednodniowy wydał 365 zł. Turyści zagraniczni stanowili 21,3% (6,8 mln) wszystkich turystów korzystających z bazy noclegowej w Polsce.

Przyjazdy turystów zagranicznych do Polski w 2017 r. – Źródło: GUS

Przyjazdy odwiedzających jednodniowych do Polski w 2017 r. – Źródło: GUS

Cały raport dostępny jest na stronach GUS pod tym linkiem.

Artykuł Raport GUS turystyka w Polsce w 2017 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Podział Sudetów

Korzystając z rozwiązań oferowanych przez Google Maps postanowiłem stworzyć dokładną mapę podziału Sudetów na poszczególne mezoregiony (w tym pasma górskie). Moją intencją było wytyczenie na interaktywnej mapie dokładnych granic pomiędzy poszczególnymi częściami Sudetów. Dotychczas dostępne w Internecie lub publikacjach podziały Sudetów były bardzo schematyczne. Podobnie wygląda sprawa na mapach turystycznych, gdzie nie zawsze granica pomiędzy pasmami górskimi jest jednoznacznie wytyczona. Oczywiście jest to również pokłosiem trwających dyskusji na temat sposobu podziału Sudetów i przebiegu poszczególnych mezoregionów.

Karkonosze, najwyższe pasmo górskie Sudetów

Spór o podział Sudetów

Zadanie wykonania mapy podziału Sudetów nie było łatwe. Sam podział jest dość umowny, a w wielu miejscach spór ma charakter czysto akademicki. Po pierwsze istnieje kilka sposobów podziału Sudetów, które różnią się od siebie poszczególnymi jednostkami mezoregionów. Ja na swojej mapie wykorzystałem podział zaproponowany przez prof. Jacka Potockiego. Inny popularny podział to ten opracowany przez prof. Jerzego Kondrackiego, o którym pisałem już wcześniej w tym artykule. Po drugie, o ile już zgodzimy się co do istnienia danego pasma, mogą pojawić się spore wątpliwości w kwestii jego przebiegu. Często granice pomiędzy poszczególnymi pasmami (o ile nie są wyraźnie widoczne) są dość sztuczne i budzą spory. Na przykład niektórzy dany fragment gór zaliczają jeszcze do pasma X, inni już do pasma Y. Po trzecie Sudety są łańcuchem górskim położonym na terytorium aż trzech państw i istnieją również rozbieżności pomiędzy podziałami stosowanymi w danych krajach. Na przykład w Polsce często Góry Bialskie i Złote są uważane za odrębne pasma górskie. W Czechach jest to jedno pasmo o nazwie Rychlebské hory. Po czwarte, oprócz sporu w kwestii podziału wewnętrznego Sudetów istnieje również problem w kilku miejscach z wytyczeniem dokładnych granic tego łańcucha górskiego. Taki problem istnieje na styku Sudetów i tzw. Płyty Czeskiej. Innym problemem jest wyznaczenie zachodniej granicy Sudetów, która w terenie i na mapie może być „słabo wyczuwalna”.

Moją intencją było wykonanie podziału Sudetów jak najbardziej uniwersalnego i uwzględniającego w miarę możliwości kompromis pomiędzy poszczególnymi koncepcjami.

Podział Sudetów – Wersja mapy w formie statycznej, zrzut ekranu

Mapa podziału Sudetów

Budowę mojej interaktywnej mapy podziału Sudetów oparłem na koncepcji zaproponowanej przez prof. Jacka Potockiego. Tego podziału uczą się również przyszli przewodnicy sudeccy. Łańcuch górski Sudetów jest regionem fizycznogeograficznym w randze subprowincji i dzieli się na mniejsze części tzw. makroregiony. W Sudetach wyróżniamy cztery główne makroregiony: Sudety Zachodnie, Sudety Środkowe, Sudety Wschodnie i Przedgórze Sudeckie. Poszczególne makroregiony dzielą się na kolejne mniejsze części tzw. mezoregiony – będące np. pasmami górskimi, masywami lub kotlinami. Warto też napisać kilka słów z czego wynika podział na poszczególne pasma. Podział może być wynikiem różnej budowy geologicznej danych obszarów. Sudety są górami zrębowymi, skomplikowanymi i zróżnicowanymi w swojej budowie. Podział może mieć również uwarunkowania historyczne, wypracowane na przestrzeni wieków. Często granicami dla poszczególnych pasm górskich były rzeki, doliny, będące również naturalnymi drogami.

Jak już wspomniałem swoją mapę zbudowałem w oparciu o podział zaproponowany przez prof. Jacka Potockiego, z tą różnicą, że dokonałem jego drobnej modyfikacji. Podzieliłem Góry Orlickie i Bystrzyckie na dwa odrębne pasma. Zarówno Potocki jak i Czesi określają oba te pasma jako jedne góry – Orlické hory. Tam, gdzie granica pomiędzy poszczególnymi pasmami nie była wyraźna, tam starałem się ją opierać na rzekach, drogach albo granicach lasów. Każda jednostka zaznaczona jest osobnym kolorem. Przy każdym pasmie górskim zaznaczyłem również dodatkowo najwyższy szczyt. Z boku po lewej stronie wysuwa się pasek z legendą i opisem wszystkich mezoregionów Sudetów. Po kliknięciu na wybrane pasmo również pojawia się informacja. W dodatkowym opisie do każdej jednostki dołączyłem jej językowy niemiecki lub czeski odpowiednik (o ile w ogóle istnieje). Dla Przedgórza Sudeckiego zaznaczyłem tylko jedną jednostkę – Masyw Ślęży, pozostałe dla uproszczenia i lepszej przejrzystości mapy pominąłem.

Aktualizacja mapy: 25.06.2019 r.

Zdaję sobie sprawę z tego, że mapa nie jest pozbawiona błędów. Jeżeli ktoś zauważył jakiś błąd proszę o pozostawienie informacji w komentarzu.

Podział Sudetów wg. J. Potockiego

Tak wygląda podział fizjograficzny Sudetów zaproponowany przez prof. Jacka Potockiego, który był dla mnie podstawą i drogowskazem do budowy w/w mapy. Zamieszczam niżej fragment z publikacji pt. „Funkcje turystyki w kształtowaniu transgranicznego regionu górskiego Sudetów”. Link do całej publikacji znajduje się tutaj.

Podział Sudetów wg. prof. Jacka Potockiego – Źródło: „Funkcje turystyki w kształtowaniu transgranicznego regionu górskiego Sudetów” str. 59

Poniżej zamieszczam objaśnienie poszczególnych numerów.

I. Sudety Zachodnie – Západní Sudety

1. Pogórze Łużyckie – Šluknovská pahorkatina (w odniesieniu do strony niemieckiej Lužická vrchovina)
2. Góry Łużyckie – Lužické hory
3. Ještedsko-kozákovský hřbet
4. Kotlina Żytawska – Žitavská pánev
5. Góry Izerskie – Jizerské hory
6. Pogórze Izerskie – Frýdlantská pahorkatina (w odniesieniu do polskiej strony Jizerské podhůří)
7. Karkonosze – Krkonoše
8. Podgórze Karkonoskie – Krkonošské podhůří (potocznie także Podkrkonoší)
9. Rudawy Janowickie
10. Kotlina Jeleniogórska
11. Góry Kaczawskie – Kačavské hory
12. Pogórze Kaczawskie

II. Sudety Środkowe – Střední Sudety

1. Kotlina Kamiennogórska
2. Žacléřská vrchovina (Jestřebí hory)
3. Góry Kamienne – Vraní hory i Javoří hory
4. Góry Wałbrzyskie – Valbřišské hory
5. Pogórze Wałbrzyskie lub Bolkowsko-Wałbrzyskie
6. Obniżenie Ścinawki (Kotlina Broumovska) – Broumovská kotlina
7. Obniżenie Nowej Rudy
8. Góry Stołowe – Stolové hory
9. Góry Sowie – Soví hory
10. Góry Bardzkie
11. Kotlina Kłodzka – Kladská kotlina
12. Góry Orlickie i Bystrzyckie – Orlické hory
13. Pogórze Orlickie – Podorlická pahorkatina (potocznie także Podorlicko)
14. Rów Górnej Nysy – Kladská kotlina

III. Sudety Wschodnie – Východní Sudety

1. Góry Złote i Bialskie – Rychlebské hory
2. Masyw Śnieżnika – Králický Snìžník
3. Mohelnická brázda
4. Zábřežská vrchovina
5. Hanušovická vrchovina
6. Wysoki Jesionik – Hrubý Jeseník
7. Góry Opawskie – Zlatohorská vrchovina
8. Niski Jesionik – Nizký Jeseník

IV. Przedgórze Sudeckie – Sudetské Podhùří

1. Wzgórza Strzegomskie
2. Równina Świdnicka
3. Masyw Ślęży
4. Obniżenie Podsudeckie
5. Kotlina Dzierżoniowska
6. Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie
7. Obniżenie Otmuchowskie – Vidnavská nižína
8. Przedgórze Žulovskie (Paczkowskie) – Žulovská pahorkatina

Artykuł Podział Sudetów – Dokładna mapa przebiegu pasm górskich pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa zalesienia terenu Europy i Polski

Mapa przedstawia graficzne odzwierciedlenie procentowego zalesienia Europy. Grafika została opracowana przez autora bloga jakubmarian.com, na podstawie danych z USGS z 2010 roku. Obszary zaznaczone na zielono reprezentują tereny zalesione. Obszary białe to tereny niezalesione np. łąki, pola uprawne, tereny zabudowane etc. Jak można zauważyć, praktycznie wszystkie pasma górskie są zalesione, z wyjątkiem obszarów górskich położonych na dużych wysokościach. Tereny nizinne pokryte są nieregularnymi obszarami lasów. Jest to efektem procesu wylesiania trwającego kilka tysięcy lat, którego apogeum nastąpiło w XIX wieku. Współcześnie szczególnie duże obszary zalesienia (tajga) występują w Szwecji, Finlandii i na północy Rosji.

Mapa zalesienia terenu Europy – Źródło: jakubmarian.com

Mapa w lepszej rozdzielczości dostępna jest na stronie jakubmarian.com lub na moim blogu.

A tak oto prezentuje się obszar zalesienia Polski. Wbrew obiegowej opinii Polska nie należy do liderów zalesienia wśród państw Europy. Według informacji zamieszczonych na naukadlaprzyrody.pl, Polska pod względem powierzchni lasów zajmuje 7 miejsce. Pod względem lesistości plasuje się na 19 miejscu z wynikiem zalesienia około 30,2% terytorium kraju.

Zalesienie Polski – Źródło: jakubmarian.com

Artykuł Mapa zalesienia terenu Europy i Polski pochodzi z serwisu Eloblog.