Fabryka REIMAHG Walpersberg

Turyngia. Środkowe Niemcy. Miejscowość Kahla. To właśnie tutaj powstał jeden z najbardziej niezwykłych podziemnych zakładów zbrojeniowych w czasach II wojny światowej. Wykuty został w zboczach masywu Walpersberg, geograficznie położonego na południowym skraju Kotliny Turyńskiej. W 1944 roku Niemcy na bazie istniejących tu wyrobisk kopalni piasku rozpoczęli budowę zakładu zbrojeniowego, który miał produkować nowoczesne myśliwce odrzutowe Messerschmitt Me 262. Inicjatorem budowy zakładu REIMAHG był gauleiter Turyngii, Fritz Sauckel.

Obiekt znany jest pod trzeba nazwami-kryptonimami:

• REIMAHG – skrót od słów Reichsmarschall Hermann Göring, czyli marszałek Rzeszy Hermann Göring
• Kryptonim „Lachs” – czyli łosoś
• Walpersberg – od nazwy masywu górskiego

Na początku istniejące wyrobiska dawnej kopalni zostały powiększone, zaplanowano także wydrążenie nowych podziemi. Sercem obiektu miały być dwie duże podziemne hale montażowe, każda o długości 450 m i szerokości 15 m. Na zewnątrz zaplanowano budowę tzw. bunkrów produkcyjnych, w których następowałby ostateczny montaż samolotu. Najbardziej nowatorskim rozwiązaniem zastosowanym przy fabryce REIMAHG było wybudowanie na grzbiecie góry pasa startowego dla wyprodukowanych samolotów. Podłużny grzbiet masywu Walpersberg został ścięty i wyrównany, a na nim wybudowano pas o długości 1100 m i szerokości ponad 30 m. Z tego pasa miały startować gotowe samoloty. Docelowo obiekt miał produkować aż 1200 Messerschmittów miesięcznie, to jest 40 szt. dziennie.

Jeszcze nie w pełni gotowa fabryka rozpoczęła produkcję samolotów 21 lutego 1945 roku. Tego dnia z pasa startowego wystartował pierwszy wyprodukowany tutaj Messerschmitt Me 262. Szacuje się, że do końca wojny w obiekcie REIMAHG wyprodukowano od 20 do 30 tego typu samolotów. Niewiele. Bierzmy jednak pod uwagę, że była to końcówka wojny i że budowa zakładów nigdy nie została w pełni ukończona.

Podziękowania dla stowarzyszenia Geschichts- und Forschungsverein Walpersberg e.V., w szczególności dla Franziski Lange i Franka Süßenbacha, za pomoc w realizacji filmu, opiekę merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona stowarzyszenia – walpersberg.com

Podziękowania dla kopalni Kamsdorf, w szczególności dla naszej przewodniczki Katrin, za udostępnienie wyrobisk kopalni na potrzeby filmu, pomoc merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona kopalni – www.besucherbergwerk-kamsdorf.de

Artykuł REIMAHG – Tajne projekty III Rzeszy pochodzi z serwisu Eloblog.

SIII „Olga” Jonastal

Obiekt o kryptonimie SIII „Olga” położony jest w środkowych Niemczech, w centralnej części Turyngii, kilka kilometrów na południowy zachód od miejscowości Arnstadt. Podziemi kompleksu zostały wydrążone w zboczach doliny Jona – stąd druga popularna nazwa obiektu Jonastal. Prace w dolinie Jonastal rozpoczęły się w listopadzie 1944 roku. W ciągu kilku miesięcy wydrążono w zboczach 25 sztolni o rożnej długości, od 14 do 176 m. Części sztolni połączono ze sobą poprzecznymi chodnikami. Łączna długość wszystkich wydrążonych chodników wyniosła około 3000 m. Prace w dolinie Jonastal prowadzone były aż do 3 kwietnia 1945 rok, do momentu ewakuacji placu budowy. Zaprezentowany tutaj rozkład podziemi kompleksu SIII opierają się przede wszystkim na inwentaryzacji sporządzonej w październiku 1945 roku.

Projekt realizowany w Jonastal otrzymał kryptonim SIII. W terminologii nadawania kryptonimów dla niemieckich podziemnych obiektów z czasów wojny litera „S” oznaczała Sonderbauvorhaben – budowle specjalne. W literaturze obiekt znany jest również pod drugim kryptonimem – „Olga”. Za realizację zadania odpowiedzialnym był między innymi wysokiej rangi oficer SS dr Hans Kammler, znany z udziału w programie zbrojeniowym sztabu myśliwskiego Jägerstab i koordynacji prac na nowoczesną bronią.

Największa zagwozdka związana z obiektem SIII dotyczy jego przeznaczenia. Do dziś nie zachowały się żadne plany budowlane związane z podziemiami w dolinie Jonastal. Powszechnie obiekt wiąże się z budową kolejnej „ostatniej” Kwatery Głównej Hitlera. Tym razem jednak zadanie nie było realizowane przez Organizację Todt, ale przez SS. Ta hipoteza związana z przeznaczeniem obiektu poddawana jest jednak w wątpliwość. Pojawiają się również hipotezy związane z budową podziemnego zakładu zbrojeniowego lub stanowiskami startowymi dla rakiet. Pikanterii dodaje fakt, że podziemia SIII zostały wydrążone na terenie poligonu wojskowego Ohrdruf. W kontekście poligonu po wojnie pojawiła się również relacja związana z tajemniczym wybuchem, który miał mieć miejsce w marcu 1945 rok. Autorem tych relacji była Cläre Werne, córka restauratorów na zamku Wachsenburg. Po wojnie Cläre Werne opowiadała o tajemniczym potężnym rozbłysku, który obserwowała na poligonie z wieży zamku Wachsenburg.

Poniżej zamieszczam kilka zdjęć placu budowy wykonanych tuż po zakończeniu wojny.

Podziękowania dla stowarzyszenia Jonastalverein e.V., w szczególności dla Georga Ribienskiego, za pomoc w realizacji filmu, opiekę merytoryczną i udzielone materiały.

Strona stowarzyszenia Jonastalverein e.V. – gtgj.de

Artykuł SIII Jonastal – Tajne projekty III Rzeszy pochodzi z serwisu Eloblog.

Gdzie aktualnie jest śnieg?

Od piątku zaczęły napływać do Polski masy chłodnego powietrza pochodzenia arktycznego, przynosząc ze sobą znaczne ochłodzenie i opady śniegu. Po pierwszych miesiącach bezśnieżnej zimy wreszcie w połowie lutego w niektórych rejonach kraju zawitała prawdziwa zima. Warto więc w tym momencie zaprezentować bardzo ciekawą mapę prezentującą aktualny zasięg pokrywy śnieżnej. Mapa została opracowana przez Zakład Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych PAN. Obraz pokrywy śnieżnej powstał na podstawie danych dostarczonych przez satelity. O metodach obserwacji polecam przeczytać w artykule pt. jak satelita widzi śnieg.

Polecam sprawdzić samemu aktualny zasięg śniegu.

LINK: snieg.cbkpan.pl

Czy wszystko z tą mapą w porządku? U mnie pokazuje śnieg, a w rzeczywistości go nie ma. To często zadawane pytanie. Na stronie CBK PAN czytamy:

„Mapa powstaje w ramach amerykańskiego projektu IMS (The Interactive Multisensor Snow and Ice Mapping System). Jej opracowanie polega na manualnej interpretacji danych, zebranych w ciągu jednej doby przez wiele różnych satelitów. Zdecydowana większość z nich obserwuje śnieg w ciągu dnia, gdy powierzchnia Ziemi oświetlona jest przez Słońce. Przy bezchmurnym niebie widać wtedy wyraźnie, czy ląd lub woda są pokryte śniegiem lub lodem. Problem zaczyna się, gdy pojawiają się chmury. Przysłaniają one powierzchnię planety, uniemożliwiając określenie czy w danym miejscu jest śnieg, czy go nie ma. […] Przypuśćmy, że pewnego dnia jakiś piksel został oznaczony jako „śnieg”. Dane w drugim dniu również potwierdziły ten status. Jednak trzeciego dnia pojawiły się chmury, które uniemożliwiły obserwację powierzchni lądu. W takiej sytuacji analityk projektu IMS utrzymuje status „śnieg” aż do czasu, gdy w którymś z kolejnych dni chmur nie będzie i satelita ponownie przyjrzy się powierzchni lądu. Wtedy albo utrzyma status „śnieg”, albo zmieni go na „ląd bez śniegu”, jeśli pokrywa śnieżna zniknęła.”

Artykuł Gdzie aktualnie znajduje się śnieg? Mapa pochodzi z serwisu Eloblog.

Film pojawił się dwa miesiące temu na kanale łódzkiej Wytwórni Filmów Oświatowych. Możemy na nim zobaczyć większość najważniejszych miejscowości regionu: Kłodzko, Bardo, Srebrną Górę, Nową Rudę, Wambierzyce, Bystrzycę Kłodzką, Międzylesie, Międzygórze, uzdrowiska Kudowę-Zdrój, Polanicę-Zdrój i Duszniki-Zdrój, a także Góry Stołowe ze Szczelińcem Wielkim oraz Śnieżnik. Film jest ciekawy przede wszystkim ze względu na archiwalne ujęcia filmowe wykonane w pierwszych latach po zakończeniu wojny. Okraszony jest jednak narracją charakterystyczną dla wszystkich tzw. Ziem Odzyskanych. Z tego powodu nie obyło się bez typowych dla tamtego okresu przeinaczeń i kłamstw historycznych. Zwracam uwagę na slogany typu: „ziemie te wróciły do Polski” lub „Polska odzyskała Kłodzko”. Typowych dla tamtego okresu sloganów mających na celu uargumentować „historyczną obecność” Polaków na tym terenie.

Film „Ziemia Kłodzka”
Reżyseria: Zbigniew Bochenek
Scenariusz: Antoni Wrzosek
Zdjęcia: Włodzimierz Puchalski
Produkcja: Wytwórnia Filmów Oświatowych w Łodzi

Artykuł Archiwalny film pt. „Ziemia Kłodzka” z 1948 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Dolnośląska kuchnia i regionalne dania przeminęły wraz z wymianą ludności, jaka dokonała się po 1945 roku. Gdybym miał wymienić trzy topowe dolnośląskie dania i produkty wymieniłbym po kolei: śląskie niebo – jako danie główne, karkonoski likier Echt Stonsdorfer – jako regionalny produkt słynny na całą Europę i bombę legnicką – jako popularny przysmak pochodzący z Legnicy. Dziś kilka słów chciałbym napisać o tym ostatnim.

Bomba legnicka – krótka historia

Polska Wikipedia, a prawdopodobnie również za nią inne publikacje np. książka „Kuchnia Ducha Gór”, podaje, że po raz pierwszy bombę legnicką przygotowano w 1853 roku w cukierni braci Müller. Jej autorem miał być mistrz cukiernictwa Eduard Müller. Jak zwraca uwagę Grzegorz Sobel, znawca przedwojennej dolnośląskiej kuchni, rok 1853 jest tylko rokiem założenia cukierni przez Hermanna Müllera, starszego brata Eduarda. Młodszy z nich wówczas wciąż jeszcze uczył się zawodu. W związku z tym wymyślenie bomby legnickiej musiało nastąpić później. Grzegorz Sobel sugeruje, że przysmak został opracowany przez Eduarda Müllera dopiero w 1875 roku z okazji wizyty cesarza Wilhelma I po zakończeniu manewrów wojskowych na Dolnym Śląsku. Być może bomba legnicka miała trafić jako jeden z podarunków dla cesarza. W każdym razie wkrótce po tym wydarzeniu bracia Eduard i Hermann weszli w spółkę, sprzedając swoje wyroby pod marką Bracia Müller (niem. Gebrüder Müller). Sklep z ich wyrobami znajdował się przy dzisiejszej ulicy Najświętszej Marii Panny.

Bomba legnicka szybko zdobyła popularność. Początkowo sprzedawana była w okresie Świąt Bożego Narodzenia. Jej receptura nie została jednak zastrzeżona przez braci Müller, którzy wkrótce doczekali się sporej konkurencji. Już w latach 80. w Legnicy było kilku cukierników, którzy wypiekali ten przysmak. Wśród nich najprężniejsza była firma Franza Meyenburga, która uruchomiła produkcję legnickich bomb na skalę przemysłową. Po śmierci Franza Meyenburga jego cukierniczy biznes przejęli jego synowie, w tym głównie Carl Meyenburg. Ich lokal znajdował do II wojny światowej przy dzisiejszej ulicy Mickiewicza 17. Cukiernia Carla Meyenburga była największą cukiernią produkującą legnickie bomby. Od tego momentu przysmak ten zawitał na stoły wielu dolnośląskich miejscowości. Ładnie opakowany był również doskonałym pomysłem na prezent.

Legnicka bomba współcześnie

Dawne przedwojenne regionalne dania i przysmaki powoli wracają na stoły dolnośląskich lokali. Tak jest choćby ze słynnym typowo dolnośląskim daniem zwanym śląskim niebem, które można dziś zjeść np. w Karczmie Rycerskiej na Zamku Grodno i w Browarze Miedzianka. Podobnie jest z bombą legnicką, której wskrzeszenia podjęły się m.in. Pierniki Wrocławskie. Tak poniżej wygląda ich wyrób. Trzeba przyznać, że przysmak jest elegancko zapakowany i równie dobrze smakuje. A to się ceni.

Dawni niemieccy cukiernicy, którzy po wojnie opuścili Legnicę, zabrali również ze sobą recepturę i markę legnickich bomb. Do dziś można kupić Liegnitzer Bomben u kilku producentów na terenie Niemiec.

Artykuł Bomba legnicka – Historyczny przysmak z Dolnego Śląska pochodzi z serwisu Eloblog.

Jak powstawały legendy na temat kompleksu Riese? Czy Riese może jeszcze skrywać ukończone ukryte podziemia? W jakim celu kompleks był budowany? Jakie było jego przeznaczenie? O tym i o wielu innych aspektach rozmawiam z moim serdecznym kolegą Maćkiem – prowadzącym kanał History Hiking.

Naszą rozmowę przeprowadziliśmy w sztolniach Podziemnego Miasta Osówka – jednego z udostępnionych do zwiedzania kompleksów wchodzących w skład Riese. Dziękujemy za udostępnienie podziemi do nagrań i równocześnie zachęcamy wszystkich oglądających do ich zwiedzania. Obiekt jest naprawdę ciekawy i wart odwiedzenia.

Artykuł Co skrywa Riese? Wywiad z Grzegorzem Sanikiem na kanale History Hiking pochodzi z serwisu Eloblog.

Śledź przebieg rzek

Zachęcam do zapoznania się z webową aplikacją o nazwie River Runner Global, która służy do śledzenia przebiegu rzek. Wystarczy na wirtualnej mapie kliknąć dowolny punkt na mapie Ziemi, aby sprawdzić jaką drogę pokonuje woda do najbliższego morza lub oceanu. Aplikacja prześledzi przebieg kolejnych rzek, przez poszczególne mniejsze rzeki (dopływy), aż do głównej rzeki wraz z jej ujściem do morza lub oceanu. Tłem dla wizualizacji przebiegu rzek jest ortofotomapa oparta o Mapbox.

Jak podkreślają sami autorzy, aplikacja jest jeszcze w wersji beta. Faktycznie przebieg rzek i zlewisk w wielu miejscach budzi wątpliwość. Dużym minusem jest również to, że wiele mniejszych rzek (dopływów głównych rzek) nie ma swojej nazwy. Autorzy zachęcają do zgłaszania błędów. Można również sugerować nazwy „bezimiennych” rzek w aplikacji. Aplikacji należy więc traktować z dużą rezerwą. Wrzucam jako ciekawostkę do zabawy.

Aplikacja River Runner Global – LINK

Artykuł Aplikacja do śledzenia przebiegu rzek – Jaką drogę pokonuje woda? pochodzi z serwisu Eloblog.

Kłodzko, wilk i trzy siódemki

Wieczorem 15 września na grupie Tajemniczy Dolny Śląsk zamieściłem wpis przypominający o najsłynniejszej kłodzkiej legendzie związanej z powodzią. Istnieje jej kilka wersji. Otóż pewnego razu pewien znany lokalny jasnowidz, Filipek Fediuk ze Starego Waliszowa, miał wygłosić proroctwo: „kiedy spotkają się trzy siódemki, wielki kataklizm nawiedzi Kłodzko, a wilk napije się wody z rzeki”. Według książki „Sekrety ziemi kłodzkiej” autorstwa Grzegorza Wojciechowskiego przepowiednię tę Fediuk miał wygłosić w 1976 roku w zakładzie fryzjerskim w Bystrzycy Kłodzkiej. Rzeczywiście 7 lipca 1997 rok (trzy siódemki w dacie) w trakcie tzw. powodzi tysiąclecia 1/4 Kłodzka znalazła się pod wodą. Tego dnia wysokość fali powodziowej była tak duża, że na ulicy Grottgera podeszła pod okna pierwszego piętra kamienicy „Pod Wilkiem”, gdzie znajdowała się płaskorzeźba wilka. Woda „dotknęła” spodu płaskorzeźby sprawiając wrażenie, że wilk zamoczył swój pysk w wodzie. Wielokrotnie tę historię, czy też przepowiednię, opowiadałem swoim turystom w trakcie zwiedzania Kłodzka. W mojej ocenie to najbardziej intrygująca kłodzka historia związana z powodzią.

Od powodzi tysiąclecia minęło ponad 27 lat. We wrześniu 2024 roku kolejna wielka woda nawiedziła miasto. Pytanie było jedno, jak wielka tym razem będzie fala powodziowa i jak bardzo zaleje Kłodzko? Od samego początku prognozy były alarmujące. Skala opadów przypominała tę, która miała miejsce w lipcu 1997 roku. Czy wilk znowu napije się wody z Nysy Kłodzkiej? Wszak jak długo mógł wytrzymać o suchym pysku? Po dwóch dniach intensywnych opadów złą sytuację pogorszyło jeszcze dodatkowo przerwanie zapory suchego zbiornika na Morawce w Stroniu Śląskim. W wyniku pęknięcia zapory powstała fala na Morawce, która zasiliła Białą Lądecką, która jest prawobrzeżnym dopływem Nysy Kłodzkiej. W tym momencie wiadomo już było, że Kłodzko nie uchroni się od powodzi. Wieczorem 14 września wezbrane wody Nysy Kłodzkiej wystąpiły ze swoich brzegów zalewając ponownie Wyspę Piasek i ulicę Grottgera. Na zdjęciach i filmach zamieszczonych w sieci możemy zauważyć, że woda podeszła ciut niżej niż było to w 1997 roku.

Tydzień po powodzi odwiedziłem Kłodzko. Tak wyglądała ulica Grottgera i otoczenie słynnej kamienicy „Pod Wilkiem”. Warto nadmienić, że autorem płaskorzeźby na kamienicy jest kłodzki rzeźbiarz Franc Wagner (1887–1942).

Filipek Fediuk, lokalny jasnowidz

Autorem proroctwa miał być Filipek Fediuk, znany lokalny jasnowidz ze Starego Waliszowa. Według notek biograficznych, jakie można na jego temat znaleźć w sieci, pochodził z Tarnowicy (dziś na terenie Ukrainy), gdzie urodził się w 1907 roku. Na ziemię kłodzką przybył po zakończeniu II wojny światowej. Podobno już od najmłodszych lat przejawiał talent do jasnowidzenia i przepowiadania nadchodzących wydarzeń. Z czasem wieść o lokalnym jasnowidzu przekroczyła granicę jego miejscowości. Ludzie zaczęli przyjeżdżać do Fediuka szukając w jego przepowiedniach porad w życiowych sprawach i troskach. Do dziś w sieci można znaleźć liczne wspomnienia osób, którym pomógł. Choć jego działalność jako jasnowidza ocierała się nieco o czary i magię, on sam pozostawał osobą bardzo wierzącą. Filipek Fediuk zmarł 2 lutego 1992 roku (trzy dwójki w dacie, co również miało być symboliczne). Pochowany został na cmentarzu w Starym Waliszowie.

Proroctwo, legenda czy fake news?

Wróćmy jeszcze raz do samej legendy. Czy rzeczywiście Filipek Fediuk mógł przepowiedzieć powódź z 1997 roku? Mnie jako przewodnika zawsze uczono, że była to historia wymyślona post factum. Tak też opowiadam ją turystom. Tak też napisałem w swoim wpisie na grupie Tajemniczy Dolny Śląsk. Jeżeli przyjrzycie się jednak uważnie komentarzom pod wpisem dostrzeżecie wiele opinii potwierdzających prawdziwość proroctwa Fediuka. Niektórzy twierdzą, że przepowiednię o trzech siódemkach słyszeli na długo przed katastrofalną powodzią z 1997 rok. W takim wypadku nie mogła być ona wymyślona już po fakcie. A jak było w rzeczywistości? Otóż od samego początku wiarygodność tej historii była podważana. Już w 1998 roku w Gazecie Wyborczej ukazał się artykuł pt. „Fortelem przechytrzyć żywioł” (dziękuję Panu Markowi za podesłanie skanu).

Autor artykułu wprost z imienia i nazwiska wymienia autora przepowiedni: „Historię z wilkiem wymyśliłem we wtorek 8 lipca, stojąc na schodach zalanego sklepu z zabawkami przy ulicy Grottgera – przyznał nam się Jacek Lutosławski, szef pubu WBL 1998, położonego tuż nad Nysą Kłodzką”. Dalej czytamy, że jego zdaniem historię tę rozpowszechnił Marian Półtoranos (zmarł w 2015 roku), szef Centrum Edukacji Kulturalnej w Kłodzku. Należy jednak zwrócić uwagę, że sam artykuł napisany jest z błędem. W tekście jest wzmianka o lwie zamieszczonym na Twierdzy Kłodzko. Takiego jednak tam nie ma. Postanowiłem więc zasięgnąć opinii w samym Kłodzku u zaufanego źródła. Według mojego źródła historię tę wymyślili razem Marian Półtoranos i Marek Mazurkiewicz. To oni mieli stworzyć całą historię o wilku i trzech siódemkach, przypisać ją Fediukowi, a następnie wykorzystać na potrzeby spektaklu teatralnego. Nazwisko Mariana Półtoranosa, jako twórcy przepowiedni, przewija się również w innych artykułach poświęconych tematowi. Jak widać pretendentów do twórcy historii jest już kilku. Co jednak z osobami, które zarzekają się, że słyszały ją już dużo wcześniej? Być może, któraś z licznych przypowieści wygłoszonych jeszcze za życia Filipka Fediuka wymieszała się tutaj z historią wymyśloną już po powodzi. To pytanie pozostaje jednak bez odpowiedzi.

Trzy dziewiątki i lew

Kolorytu całej historii dodaje fakt, że po jej rozpowszechnieniu zaczęła żyć własnym życiem. Pojawiła się dalsza kontynuacja przepowiedni Fediuka, zgodnie z którą jasnowidz miał jeszcze dodatkowo przepowiedzieć, że „kiedy spotkają się trzy dziewiątki to lew w Kłodzku napije się wody”. A tych akurat w Kłodzku nie brakuje. Lew jako zwierzę heraldyczne znajduje się w herbie Kłodzka. Największe zagęszczenie kłodzkich lwów znajduje się na rynku (placu Chrobrego). Tylko na poniższej fotografii ratusza blisko siebie znajdują się aż trzy lwy, jeden na fontannie, drugi w kartuszu nad wejściem, a trzeci zaś trzyma zegar. Kłodzki rynek jest położony znacznie wyżej niż Wyspa Piasek. Podejście wody pod którykolwiek z lwów znajdujących się na rynku oznaczałoby prawdziwą katastrofę. Wówczas większość miasta znalazłaby się pod wodą. Wymyślona czy nie, miejmy nadzieję, że ta „przepowiednia” nigdy się nie spełni.

Artykuł Kłodzko, powódź, wilk i trzy siódemki – Jak było ze słynną przepowiednią? pochodzi z serwisu Eloblog.

Karkonosze, niegdyś nazywane Górami Olbrzymimi (Riesengebirge), od wieków budziły ciekawość, zainteresowanie, a także strach wśród okolicznej ludności. Ich skarbów i sekretów strzegł budzący grozę Duch Gór zwany Rübezahlem. Początkowy strach przed siłami przyrody, gwałtownością zjawisk atmosferycznych i dziką przyrodą ustąpił chciwości człowieka. Człowiek próbował wydrzeć Karkonoszom ich skarby – rudy metali, cenne minerały, zasoby drewna. Z czasem pojawiła się również chęć zdobycia karkonoskich szczytów i kontaktu z przyrodą. Dziś Karkonosze to jedne z najpopularniejszych gór w Polsce. Niezwykle cenne ze względów przyrodniczych, ale i również ciekawe ze względu na swoją historię.

W filmie wywiadu udzielili: Piotr Gryszel, Ivo Łaborewicz, Romuald M. Łuczyński, Zbigniew Kulik, Edyta Patro, Andrzej Raj i Agata Rome-Dzida.

Film poświęcony został pamięci Przemysława Wiatera.

Reżyseria: Maciej Kieres, Igor Wójcik, Daniel Jasiński
Scenariusz: Daniel Jasiński
Zdjęcia: Jerzy Szota, Artur Stroiński, Jarosław Radwański
Dźwięk: Jerzy Szota, Bartosz Kieres
Montaż i postprodukcja: Jerzy Szota
Ilustracje i animacje: Paweł Kardis – Kardisart

Koprodukcja: TVP Historia, TVP3 Wrocław, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu.
Dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego oraz Fundacji KGHM.

Artykuł Film dokumentalny „Wędrowcy Karkonoszy” pochodzi z serwisu Eloblog.

Wczoraj miała miejsce premiera nowego spotu promującego Dolny Śląsk. Na oficjalnym profilu Urzędu Marszałkowskiego czytamy:

„Tajemniczy Dolny Śląsk” 👉 odbierz zaproszenie, odkryj i podaj dalej. Przed Wami premiera nowego spotu promującego województwo dolnośląskie. 🎬 Mamy nadzieję, że spotka się z Waszym pozytywnym przyjęciem. Będziemy wdzięczni za udostępnianie go dalej, niech piękno Dolnego Śląska niesie się na cały świat! 💛

Nowy spot województwa dolnośląskiego swoją formą nawiązuje do słynnego już spotu pt. „Dolny Śląsk. Nie do opowiedzenia. Do zobaczenia”, który został stworzony przeszło 12 lat temu. Był to pierwszy tego typu spot, który w ten sposób promował nasz region. Prezentował on różnorodność i bogactwo miejsc, które – jako wspólny mianownik – okrywała aura tajemniczości. To właśnie ta tajemniczość, wyrażająca się w haśle „Tajemniczy Dolny Śląsk”, stała się na wiele lat rozpoznawalnym symbolem Dolnego Śląska. Zamieszczam go poniżej, wciąż jest dostępny na YouTubie.

Artykuł Nowy spot promujący Dolny Śląsk pochodzi z serwisu Eloblog.