Gdzie aktualnie jest śnieg?

Od piątku zaczęły napływać do Polski masy chłodnego powietrza pochodzenia arktycznego, przynosząc ze sobą znaczne ochłodzenie i opady śniegu. Po pierwszych miesiącach bezśnieżnej zimy wreszcie w połowie lutego w niektórych rejonach kraju zawitała prawdziwa zima. Warto więc w tym momencie zaprezentować bardzo ciekawą mapę prezentującą aktualny zasięg pokrywy śnieżnej. Mapa została opracowana przez Zakład Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych PAN. Obraz pokrywy śnieżnej powstał na podstawie danych dostarczonych przez satelity. O metodach obserwacji polecam przeczytać w artykule pt. jak satelita widzi śnieg.

Polecam sprawdzić samemu aktualny zasięg śniegu.

LINK: snieg.cbkpan.pl

Czy wszystko z tą mapą w porządku? U mnie pokazuje śnieg, a w rzeczywistości go nie ma. To często zadawane pytanie. Na stronie CBK PAN czytamy:

„Mapa powstaje w ramach amerykańskiego projektu IMS (The Interactive Multisensor Snow and Ice Mapping System). Jej opracowanie polega na manualnej interpretacji danych, zebranych w ciągu jednej doby przez wiele różnych satelitów. Zdecydowana większość z nich obserwuje śnieg w ciągu dnia, gdy powierzchnia Ziemi oświetlona jest przez Słońce. Przy bezchmurnym niebie widać wtedy wyraźnie, czy ląd lub woda są pokryte śniegiem lub lodem. Problem zaczyna się, gdy pojawiają się chmury. Przysłaniają one powierzchnię planety, uniemożliwiając określenie czy w danym miejscu jest śnieg, czy go nie ma. […] Przypuśćmy, że pewnego dnia jakiś piksel został oznaczony jako „śnieg”. Dane w drugim dniu również potwierdziły ten status. Jednak trzeciego dnia pojawiły się chmury, które uniemożliwiły obserwację powierzchni lądu. W takiej sytuacji analityk projektu IMS utrzymuje status „śnieg” aż do czasu, gdy w którymś z kolejnych dni chmur nie będzie i satelita ponownie przyjrzy się powierzchni lądu. Wtedy albo utrzyma status „śnieg”, albo zmieni go na „ląd bez śniegu”, jeśli pokrywa śnieżna zniknęła.”

Artykuł Gdzie aktualnie znajduje się śnieg? Mapa pochodzi z serwisu Eloblog.

Zapraszam do przeczytania artykułu przygotowanego specjalnie z okazji tegorocznego Dnia Kobiet. Moja subiektywna lista 10 pań, które w sposób szczególny zapisały się w historii Dolnego Śląska, a także przyległej do niego ziemi kłodzkiej. Nie ma wśród nich wspólnego mianownika. Niektóre z pań urodziły się poza Dolnym Śląskiem, ale los sprawił, że swoje dorosłe życie związały właśnie z tym regionem. Inne z pań były rodowitymi Dolnoślązaczkami lub wychowały się na Dolnym Śląsku. Choć swoje dorosłe życie związały z innymi miejscami, to ich dokonania i sława każą umieścić je wśród znanych osób pochodzących z Dolnego Śląska. Choć lista jest krótka, zaskakuje jej różnorodność, a czasem wręcz biegunowa odmienność postaci. Nie wszystkie z nich historia oceniła pozytywnie. Niektóre z pań po latach zostały uznane za święte, dokonania innych zaś budziły mieszane uczucia.

Jadwiga Śląska (około 1178–1243) – święta, patronka Śląska

Jadwiga Śląska, późniejsza święta, urodziła się między 1178 a 1180 rokiem w Andechs. W wieku około 12 lat została wydana za mąż za jednego z najpotężniejszych śląskich książąt piastowskich – Henryka I Brodatego. Za swojego życia zasłynęła niezwykłą wręcz religijnością – a co za tym idzie – również ascetycznym sposobem życia. Do legend przeszły opowieści o tym, jak Jadwiga z premedytacją chodziło boso, a kiedy jej mąż zwrócił uwagę, że powinna nosić buty, posłusznie przewiesiła je sobie sznurkiem przez szyje, dalej krocząc na bosaka. Jadwiga wraz z mężem była fundatorką na terenie Dolnego Śląska licznych kościołów. Prowadziła także działalność dobroczynną na rzecz swoich najuboższych poddanych. Po śmierci męża zamieszkała w ufundowanym przez siebie i Henryka klasztorze cysterek w Trzebnicy. Również tam została pochowana w 1243 roku. Po jej śmierci rozpoczął się jej kult na terenie Śląska. Jadwiga została kanonizowana w 1267 roku. Obecnie jest jedną z patronek Polski i patronką całego Śląska.

Anna Świdnicka (1339–1362) – królowa Czech, cesarzowa rzymska

Anna Świdnicka nie należy do szczególnie sławnych historycznych postaci w Polsce. Natomiast jej rozpoznawalności jest zgoła odmienna za naszą południową granicą. Jako królowa Czech i cesarzowa rzymska jest zdecydowanie bardziej rozpoznawalna w Czechach. Anna była córką Henryka II świdnickiego i bratanicą księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego, który był ostatnim niezależnym księciem piastowskim na terenie całego Śląska. W ramach układu Bolka II z królem Czech Karolem IV Luksemburskim, jego bratanica miała być wydana za mąż za syna króla czeskiego Wacława. Wacław jednak przedwcześnie zmarł i Anna ostatecznie wyszła za mąż za już podstarzałego i owdowiałego Karola IV. Tym samy stając się królową Czech i cesarzową Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Żadna inna z kobiet urodzonych na Dolnym Śląsku nie dostąpiła takich zaszczytów. Anna Świdnicka zmarła w 1362 roku, w wieku zaledwie 23 lat. Pochowana została w katedrze św. Wita w Pradze.

Maria Cunitz (1610–1664) – śląska astronom

Maria Cunitz urodziła się w 1610 roku w Świdnicy. Pochodziła z mieszczańskiej rodziny Cunitzów, dzięki czemu już jako dziecko mogła otrzymać staranne wykształcenie (podobno władała aż siedmioma językami). W wieku 19 lat wyszła za mąż za matematyka i astronoma Eliasa von Löwena. To dzięki niemu skupiła swoje zainteresowania właśnie na astronomii. Wraz ze swoim mężem mieszkała i prowadziła obserwację nieba w kamienicy „Pod Złotym Chłopkiem” na świdnickim rynku. W 1650 roku w Oleśnicy wydała swoje najważniejsze życiowe dzieło pt. Urania propitia, będące formą tablic astronomicznych i próbą upowszechnienia wiedzy o prawach ruchu planet. To 552-stronicowe dzieło, napisane w dwóch językach, przyniosło jej prawdziwą światową sławę. Zmarła w 1664 roku w Byczynie na Górnym Śląsku. Dziś ławeczka z jej rzeźbą znajduje się na świdnickim rynku.

Fryderyka von Reden (1774–1854) – arystokratka

Hrabina Fryderyka von Reden należała to tych słynnych kobiet, które swoje piętno szczególnie odcisnęły w Kotlinie Jeleniogórskiej. Urodziła się w 1774 roku w Wolfenbüttel. Jeszcze jako dziecko poznała swojego przyszłego męża Fryderyka Wilhelma von Reden. W 1802 roku pobrali się i zamieszkali razem w Bukowcu niedaleko Jeleniej Góry. Jej mąż pełnił wówczas funkcję dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego w Królestwie Prus. Fryderyka przekształciła majątek w Bukowcu w piękną rezydencję, stającą się wzorem dla innych arystokratów. Poświęciła się również działalności charytatywnej i mecenatowi sztuki. To z jej inicjatywy sprowadzono do Mysłakowic dyskryminowanych protestantów z Tyrolu. Doprowadziła również do ulokowania kościółka Wang w Karpaczu, przywiezionego pierwotnie z Norwegii do berlińskich muzeów. Zmarła w 1854 roku, pochowana została w rodzinnym mauzoleum w Bukowcu.

Marianna Orańska (1810–1883) – posiadaczka ziemska

Marianna Orańska była córką króla Niderlandów Wilhelma I Orańskiego. Urodziła się w 1810 roku w Berlinie. Z powodu wojen napoleońskich jej rodzina przebywała wówczas na terytorium Królestwa Prus. W 1837 roku odziedziczyła majątek w Kamieńcu Ząbkowickim, gdzie przeniosła się wraz mężem Albrechtem Pruskim. To właśnie z jej inicjatywy rozpoczęto budowę pięknego neogotyckiego pałacu w Kamieńcu. Marianna zaczęła również szybko powiększać odziedziczone dobra, nabywając nowe tereny w Górach Bardzkich i Masywie Śnieżnika (tzw. klucz stroński). Stając się tym samym jednym z największych posiadaczy ziemskich na ziemi kłodzkiej. Jej działalność znacznie zaktywizowała gospodarczo region, m.in. zagospodarowując rozległe kompleksy leśne. W pobliżu Stronia Śląskiego założyła kamieniołom białego marmuru, który na jej cześć został nazwany Białą Marianną. Marianna Orańska poświęcała się również działalności charytatywnej. Zmarła w 1883 roku, pochowana została w Erbach w Nadrenii.

Daisy von Pless (1873–1943) – arystokratka

Daisy, czyli Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, urodziła się w 1873 roku w Walii. W 1891 roku poślubiła znacznie od siebie starszego księcia pszczyńskiego, dziedzica ogromnej fortuny Hochbergów, Jana Henryka XV. Po ślubie zamieszkali razem w Zamku Książ. Małżeństwo Daisy było zaaranżowane i nieszczęśliwe. Ona młoda Angielka, wychowana na wyspach, nie pasowała do sztywnej pruskiej etykiety. W czasie I wojny światowej zaciągnęła się do pracy w Czerwonym Krzyżu jako pielęgniarka. Losy jej burzliwego małżeństwa opisywała cała europejska prasa, niczym współczesnych celebrytów. Niekochana, w poczuciu odrzucenia, szukała szczęścia poświęcając się działalności charytatywnej i społecznej. Przez wałbrzyszan została zapamiętana jako ciepła i życzliwa osoba, pochylająca się zawsze nad sprawami potrzebujących i słabszych mieszkańców Wałbrzycha. Wybuch II wojny światowej zastał ją na Książu, skąd została eksmitowana w 1941 roku. Zmarła w 1943 roku, pochowana została w mauzoleum przy Zamku Książ. W obawie przed splądrowaniem przez Armię Czerwoną jej ciało było kilkukrotnie przenoszone. Ostatecznie nie wiadomo, gdzie znalazło się miejsce jej ostatniego spoczynku.

Edyta Stein (1891–1942) – święta, patronka Europy

Edyta Stein urodziła się w 1891 roku we Wrocławiu. Była Żydówką pochodzącą z wielodzietnej rodziny wrocławskiego handlarza. We Wrocławiu wychowała się i uczęszczała do szkoły, również tu podjęła studia. Studiowała germanistykę, historię i psychologię. W czasie I wojny światowej pracowała jako sanitariuszka Czerwonego Krzyża. W 1916 roku obroniła doktorat z filozofii. W latach 20. nastąpiła u niej diametralna przemiana duchowa. Choć jeszcze jako nastolatka deklarowała się jako ateistka, ostatecznie konwertowała na katolicyzm, przyjęła chrzest i komunię świętą. Po dojściu narodowych socjalistów do władzy wstąpiła do klasztoru sióstr karmelitanek w Kolonii, przyjmując imię zakonne Teresa Benedykta od Krzyża. Po wzmożeniu się represji przeciwko Żydom schroniła się w Holandii, gdzie w 1942 roku została wraz z siostrą aresztowana, wywieziona do KL Auschwitz-Birkenau i zagazowana. Zapamiętana została jako jedna z największych intelektualistek i filozofów XX wieku. W 1998 roku została kanonizowana, a papież Jan Paweł II ogłosił ją patronką Europy.

Hanna Reitsch (1912–1979) – pilotka doświadczalna

Hanna Reitsch urodziła się w 1912 roku w Jeleniej Górze. W wieku 19 lat zapisała się na kurs pilotażu organizowany w szkole szybowcowej w pobliskim Jeżowie Sudeckim. Swoje pierwsze kroki w lotniczym fachu stawiała na Górze Szybowcowej. Już wówczas dała się poznać jako osoba obdarzona niezwykłym talentem i intuicją lotniczą. Na szybowcu Grunau Baby nad Karkonoszami ustanowiła rekord długości i wysokości lotu. Jako pierwsza kobieta w historii przeleciała szybowcem nad Alpami. W latach 30. rozpoczęła pracę w instytucie szybownictwa DFS, testując jako pilot doświadczalny nowe rozwiązania. Jej prawdziwa kariera rozwinęła się jednak w czasie II wojny światowej, kiedy to jako pilot DFS miała okazję testować jedne z najnowocześniejszych konstrukcji lotniczych opracowanych w III Rzeszy, m.in. rakietoplany Me-163 i załogowe wersje latających bomb V-1. Była zagorzałą nazistką. Zasłynęła próbą ratowania Adolfa Hitlera, przelatując pod koniec wojny samolotem do oblężonego Berlina. Po wojnie dostała się do amerykańskiej niewoli. Była jednym z najzdolniejszych pilotów XX wieku. Ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów. Zmarła w 1979 roku, pochowana została w Salzburgu.

Wanda Rutkiewicz (1943–1992) – himalaistka

Kolejna ze słynnych kobiet nie mieszkała całe życie na Dolnym Śląsku, ani nie była rodowitą Dolnoślązaczką. Jednak fakt, że młodość spędziła na Dolnym Śląsku, regionie otulonym od południa górami, zaważył na jej przyszłym życiu. Wanda Rutkiewicz, z domu Błaszkiewicz, urodziła się w 1943 roku w Płungianach na Litwie. Po II wojnie światowej wraz z rodzicami zamieszkała we Wrocławiu, gdzie uczęszczała do lokalnego liceum. Studia ukończyła w wieku 22 lat na Politechnice Wrocławskiej, na dawnym Wydziale Łączności. W 1961 roku jej kolega ze studiów, Bogdan Jankowski, zabrał ją na wypad w Rudawy Janowickie. To właśnie w Rudawach Janowickich, na skałkach Gór Sokolich, przyszła himalaistka stawiała swoje pierwsze kroki w wspinaczce. Później przyszła pora na znacznie bardziej trudniejsze góry. Ostatecznie niepozorne kroki stawiane w Rudawach zaprowadziły ją w najwyższe góry świata – Himalaje. Wanda Rutkiewicz należała to jednych z najwybitniejszych himalaistek. W 1973 roku jako trzecia kobieta na świecie, pierwsza Europejka i pierwszy Polak stanęła na szczycie Mount Everestu. Również jako pierwszy Polak w 1986 roku zdobyła K2. Łącznie zdobyła aż osiem z czternastu ośmiotysięczników. Zginęła w 1992 roku zdobywając Kanczendzongę w Himalajach. Jej ciała nigdy nie odnaleziono.

Violetta Villas (1938–2011) – śpiewaczka, artystka estradowa

Violetty Villas przedstawiać w zasadzie nie trzeba, to prawdziwa ikona i legenda polskiej muzyki. Utalentowana, obdarzona niezwykłym głosem, zyskała sławę na całym świecie. Urodziła się w 1938 roku w Heusy w Belgii, gdzie jej ojciec pracował jako górnik. Bardziej niż z historycznym obszarem Dolnego Śląska związana była z ziemią kłodzką, a dokładniej z Lewinem Kłodzkim, gdzie po zakończeniu wojny przeniosła się wraz z rodziną. Burzliwa kariera, liczne występy estradowe i trasy koncertowe na całym świecie sprawiły, że na wiele lat opuściła swój rodzinny dom. Przez długi czas mieszkała w podwarszawskiej Magdalence. W 1998 roku wróciła z powrotem do Lewina Kłodzkiego. Znana była ze swojej dobroczynności na rzecz zwierząt. W swoim domu założyła schronisko pod nazwą „Moi bracia mniejsi”, gdzie udzielała schronienia licznym psom i kotom. Powrót do Lewina Kłodzkiego, gwiazdy takiego kalibru, wiązał się z nadzieją na promocję tej małej miejscowości położonej niemal na skraju Polski. Była jej honorowym obywatelem. Od tej pory, przejeżdżając pod charakterystycznym wiaduktem w Lewinie, mówiło się „O! Tu obok jest dom słynnej Violetty Villas!”. Zmarła w 2011 roku w Lewinie Kłodzkim, pochowana została na Powązkach w Warszawie.

Artykuł 10 słynnych kobiet związanych z Dolnym Śląskiem pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa zanieczyszczenia światłem

Światło, tak samo jak każdy inny aspekt działalności człowieka i jego wpływu na przyrodę, może być problemem. Oświetlone budynki, rozświetlone galerie handlowe, podświetlone billboardy, mnogość ulicznych lamp. To nieodzowne elementy miejskiego nocnego krajobrazu. Przeciętny mieszkaniec miasta nie wie już jak wygląda prawdziwie czarne nocne niebo. Nadmierna emisja światła może być formą zanieczyszczenia naturalnego środowiska. Poniżej przedstawiam interaktywną mapę zanieczyszczenia światłem. Obraz składa się z podstawowej warstwy map Microsoft Bing, na którą naniesiono warstwę danych obrazujących stopień emisji sztucznego światła. Dane pogrupowane są latami w oddzielnych warstwach. Obszary najbardziej narażone na emisję światła zaznaczone są kolorem białym, i dalej malejąco czerwonym, żółtym. Obszary wolne od światła zaznaczone są kolorem ciemnoszarym. Mapa obrazuje obszar całej Ziemi, ale polecam przyjrzeć się szczególnie Europie i oczywiście Polsce.

Mapa zanieczyszczenia światłem Europy – Źródło: www.lightpollutionmap.info

A tak prezentuje się obszar naszego kraju.

Obszary Polski zanieczyszczone światłem – Źródło: www.lightpollutionmap.info

Cała interaktywna mapa dostępna jest na stronie: www.lightpollutionmap.info

Obszary wolne od zanieczyszczenia światłem w Polsce

Niemalże całe nocne niebo nad obszarem Polski zanieczyszczone jest sztucznym światłem. Są jednak obszary pozytywnie wyróżniające się na tym tle, na których wciąż możemy dostrzec prawdziwie czarne niebo. Przede wszystkim rzuca się w oczy fragment Bieszczad, na szczęście wciąż jeszcze słabo przekształconych i zaludnionych przez człowieka.

Bieszczady, obszar nieskażony światłem – Park Gwiezdnego Nieba „Bieszczady”

Funkcję tzw. parku ciemnego nieba pełni również częściowo teren Gór Izerskich. Chociaż położony jest w Sudetach, obszarze mocno przekształconym przez człowieka, wciąż pozostaje stosunkowo odseparowany od większych miejscowości. Obszary wolne od sztucznego światła występują zwłaszcza w okolicach Hali Izerskiej, schroniska Orle i czeskiej Jizerki.

Góry Izerskie – Izerski Park Ciemnego Nieba

Na mapie Polski również rzuca się w oczy obszar wokół Drawieńskiego Parku Narodowego.

Nieskażone sztucznym światłem obszary wokół Drawieńskiego Parku Narodowego

Artykuł Mapa zanieczyszczenia światłem pochodzi z serwisu Eloblog.

„Wielki Projekt” Stephen Hawking, Leonard Mlodinow – Recenzja

Kiedy i jak narodził się Wszechświat? Dlaczego tu jesteśmy? Czy istnieje raczej coś, niż nic? Dlaczego prawa natury mają postać, która dopuszcza istnienie takich istot jak człowiek? Czy możliwe są odstępstwa od praw natury, zwane potocznie cudami? Dwoje naukowców stawia pytania, na które nie ma łatwych odpowiedzi. Choć nauka dokonała ogromnego postępu od czasów starożytnych, wciąż nie posiadamy „teorii wszystkiego”, która w sposób kompletny odpowiadałby na wszystkie pytania. Współcześnie naukowcy opisują otaczający nas świat za pomocą zbioru różnych modeli i twierdzeń. Wciąż jednak brak kompletnej teorii, która np. opisywałby spójnie zarówno świat w skali kwantowej, jak i w skali całego Wszechświata. Czy taką teorią może okazać się zagadkowa M-teoria? Próba odpowiedzi na najważniejsze pytania jest również próbą odpowiedzi o istotę Stwórcy, który w jakiś sposób miałby ingerować w proces tworzenia praw otaczającego nas świata.

Książka Stephena Hawkinga – autora bestsellerowej „Krótkiej historii czasu” – i Leonarda Mlodinowa napisana jest w sposób prosty i przystępny. Nie znajdziemy tam żadnych skomplikowanych matematycznych wzorów, a raczej barwne opisy starające się przełożyć na zrozumiały język zawiłe zagadnienia. Dzięki niej każdy może zrozumieć odrobinę lepiej współczesną fizykę i astrofizykę. Jednak – jak zazwyczaj to bywa – odpowiedź na każde pytanie rodzi kolejne nowe pytania. Czytelnik jest więc prowokowany i zmuszany również do samodzielnego myślenia. Uważam, że książka jest całkiem udaną próbą powtórzenia sukcesu „Krótkiej historii czasu”, jednej z najpopularniejszych książek Hawkinga.

Tytuł: Wielki Projekt
Autor: Stephen Hawking, Leonard Mlodinow
Rok polskiego wydania: 2011
Moja ocena: ★★★★☆

„Wielki Projekt” Stephen Hawking, Leonard Mlodinow

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Wielki Projekt” S. Hawking, L. Mlodinow

Artykuł „Wielki Projekt” Stephen Hawking, Leonard Mlodinow pochodzi z serwisu Eloblog.

Ślady kosmicznej katastrofy w Poznaniu

Po raz pierwszy odkrycia meteorytu w tym miejscu dokonano w 1914 roku, kilka miesięcy po wybuchu wojny. Stało się to całkiem przypadkowo, bowiem w trakcie kopania umocnień przez niemieckich żołnierzy. Znaleziony okaz żelaznego meteorytu ważył 77,5 kg. To oczywiście nie jedyny przykład kosmicznego znaleziska, które zostało wykopane w tym miejscu. Największy z meteorytów został odnaleziony w roku 2012. Ważył aż 261,8 kg, a jego wymiary wynosiły 50 cm wysokości, 40 cm szerokości i 71 cm długości. To największy polski meteoryt.

Największy meteoryt (261,8 kg) odnaleziony w Morasku – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Chmee2

Łączna udokumentowana waga odnalezionych wszystkich meteorytów w Morasku przekroczyła już 1000 kg. Odkopane pozostałości meteoroidy należą do tzw. meteorytów żelaznych. Tym bardziej unikalne, gdyż tylko 4,4% spadających wszystkich obiektów zaliczanych jest do tej grupy.

Rezerwat przyrody Meteoryt Morasko

Meteoryty to oczywiście nie jedyne ślady tej kosmicznej katastrofy. Te najbardziej widoczne to 7 kraterów o różnych rozmiarach, od 18 m do 90 m średnicy. Ponieważ znajdują się one w rejonie odnalezienia wspomnianych meteorytów, powstanie kraterów powszechnie wiąże się z ich upadkiem. Najgłębszy z nich ma ponad 11 m głębokości. Niektóre z kraterów wypełnione są częściowo wodą. To one stanowią główną i najważniejszą atrakcję lasów Moraska.

Kratery na obrazie LIDAR (po lewej) i zdjęciu satelitarnym (po prawej) – Źródło: geoportal.gov.pl

Kratery Morasko zlokalizowane są na zalesionym terenie. Wokół miejsca utworzono specjalny Rezerwat Przyrody Meteoryt Morasko. Poprowadzono również ścieżkę dydaktyczną, która przebiega przy 3 kraterach. Niestety przy ścieżce nie znajdziemy odnalezionych tutaj meteorytów, gdyż te znajdują się w większości w placówkach muzealnych.

Ścieżka Dydaktyczna – Rezerwat Przyrody Meteoryt Morasko

Ścieżka Dydaktyczna – Rezerwat Przyrody Meteoryt Morasko

Krater po upadku meteorytu – Meteoryt Morasko

Krater po upadku meteorytu – Meteoryt Morasko

Największy z kraterów, 90 m średnicy – Meteoryt Morasko

Największy z kraterów, 90 m średnicy – Meteoryt Morasko

Meteorytowa – Pobliska ulica ma również stosowną nazwę

Meteoroidy, Meteory i Meteoryty – Znaczenie

Korzystając z okazji warto jeszcze wspomnieć o pewnej zawiłości językowej z nazwami określonych zjawisk. Ich podobieństwo do siebie może nastręczać pewnych problemów.

• Meteoroidem nazywamy fragment planetoidy lub komety, który wchodząc w ziemską atmosferę powoduje zjawisko meteoru. Fragmenty mogą mieć wymiary od kilku milimetrów do kilku metrów.
• Meteorem nazywamy zjawisko świetlne powstałe na skutek przechodzenia przez atmosferę w/w meteoroidu. Powszechnie określa się je mianem „spadających gwiazd”. Szczególnie jasne meteory nazywane są bolidami.
• Meteorytem nazywamy fragment meteoroidu, któremu udało się dotrzeć do powierzchni Ziemi. Tylko nielicznym obiektom się to udaje, gdyż większość z nich spala się w skutek przejścia przez atmosferę.

Zdjęcie meteoru z dnia 17 listopada 2009 roku – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Navicore

Mapa Meteoryt Morasko

Artykuł Meteoryt Morasko – Ślady kosmicznej katastrofy pochodzi z serwisu Eloblog.

Najnowszy spektakularny obraz Drogi Mlecznej został stworzony dzięki badaniom radioteleskopu APEX (Atacama Pathfinder Experiment). Radioteleskop APEX znajduje się na pustyni Atacama w Chile. Umiejscowiony jest na płaskowyżu, który położony jest na bardzo dużej wysokości około 5100 m n.p.m. Duża wysokość oraz wyjątkowo suche powietrze umożliwia prowadzenie obserwacji w zakresie fal milimetrowych i submilimetrowych. Również umiejscowienie obserwatorium na pustyni pomaga w odizolowaniu aparatury od zakłóceń pochodzących od człowieka.

Radioteleskop APEX, czasza o średnicy 12 m – Foto: ESO

APEX zmapował cały obszar naszej galaktyki widocznej z półkuli południowej. To, co widzimy na filmie i ogromnym zdjęciu nie jest tak de facto zdjęciem, ale obrazem uzyskanym dzięki obserwacji fal radiowych. Jeżeli dobrze się doczytałem dokładnie w zakresie fal submilimetrowych. Jak podaje ESO (European Southern Observatory) na swoich stronach, jest to jedna z najdokładniejszych map Drogi Mlecznej, jaką udało się uzyskać w ciągu ostatnich lat badań kosmosu.

Obraz Drogi Mleczne w pełnej rozdzielczości (84353×2220) dostępny jest pod tym linkiem.

Obraz Drogi Mlecznej – Foto: ESO/APEX/ATLASGAL

Więcej na temat prowadzonych badań możemy przeczytać na stronach ESO.

Artykuł Zachwycający obraz naszej Drogi Mlecznej pochodzi z serwisu Eloblog.

Zdjęcie zostało opublikowane kilka dni temu przez NASA, a wykonane było we wrześniu 2015 roku. Autorem fotografii jest marsjański łazik Curiosity, który już od kilku lat wykonuje swoją niestrudzoną misję na czerwonej planecie. W momencie wykonywania zdjęcia, łazik znajdował się pod górą Mount Sharp, zwaną też Aeolis Mons. Zdjęcie przedstawiające marsjański krajobraz jest naprawdę niezwykłe, ponieważ do złudzenia przypomina jakiś pustynny krajobraz na naszej Ziemi, poszyty górami i kanionami. Przynajmniej ja mam takie odczucia. Zdjęcie w pełnej rozdzielczości dostępne jest pod tym linkiem. Inne formaty np. na tapetę na pulpit, dostępne są pod tym linkiem.

Niezwykły marsjański krajobraz – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

NASA przygotowała także pocztówkę z pozdrowieniami z Marsa – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

Należy jednak pamiętać, że zdjęcia odbierane przez NASA, a później oficjalnie publikowane, są poddawanej mocnej obróbce graficznej. Uwzględnia ona również barwy, które widzimy na fotografii. Innymi słowy, to co odbiera NASA wygląda trochę inaczej, niż to co jest nam przekazywane. Więcej na ten temat możemy przeczytać we wpisie opublikowanym na anglojęzycznym blogu Adobe.

Więcej na temat aktualnej misji łazika Curiosity możecie przeczytać pod tym linkiem lub w angielskiej wersji na stronach NASA.

Artykuł Niezwykły marsjański krajobraz z łazika Curiosity pochodzi z serwisu Eloblog.

Przyczyną pojawienia się tego zjawiska było specyficzne ułożenie się Księżyca, Ziemi i Słońca względem siebie. Nasz naturalny satelita znajdował się wtedy w pełni i przeszedł w całości przez stożek cienia rzucanego przez naszą planetę. Przez pewien czas promienie słoneczne nie docierały do jego powierzchni. Dlatego stał się on wtedy bardziej ciemniejszy i czerwony. Ta specyficzna barwa jest wynikiem tego, że część promieni słoneczny załamanych przez ziemską atmosferę, jednak dotarła do jego powierzchni. Kolor czerwony jest właśnie wynikiem załamania tych promieni. Faza kulminacyjna nastąpiła około godziny 4:47, kiedy Księżyc znajdował się nad zachodnim horyzontem. Dodatkowo Księżyc znalazł się jeszcze niezwykle blisko naszej Ziemi w tzw. perygeum. Tym razem znajdował się dokładnie w odległości 356 882,6 km. „Krwawy Księżyc” wydawał się wtedy większy o około 14% i zyskał miano „Superksiężyca”. Więcej na temat tego zjawiska możemy poczytać na łamach serwisu www.urania.edu.pl.

Występowanie kulminacji tych zjawisk jest niezwykle rzadkie. Ostatnio mogliśmy zaobserwować je w roku 1982. Następne takie zjawiska będzie można zobaczyć dopiero w roku 2033.

Schemat zaćmienia Krwawego Księżyca – Źródło: NASA / youtube.com

Wybrałem się na obserwację tego niecodziennego przedstawienia, ale niestety pogoda pokrzyżowała plany. Próbowałem robić zdjęcia razem z kolegą na Zamku Książ.

Zdjęcia Krwawego Księżyca nad Zamkiem Książ

Chwilę później Księżyc zakrył się chmurami

Mojemu koledze, który prowadzi fanpage’a Adrian Sitko – Fotografia, udało się uchwycić Księżyc o wiele lepiej. Zapraszam na jego profil, żeby zobaczyć także inne wspaniałe zdjęcia.

Zdjęcie Księżyca nad Zamkiem Książ w Wałbrzychu – Foto: Adrian Sitko

Zdjęcie Księżyca nad Zamkiem Książ w Wałbrzychu – Foto: Adrian Sitko

Zaćmienie Księżyca nastąpiło stosunkowo niedawno po innym ciekawym i spektakularnym zjawisku, które również miało miejsce w 2015 roku. Mowa jest tu o częściowym zaćmieniu Słońca.

Artykuł Film i zdjęcia Krwawego Księżyca – Zaćmienie 2015 pochodzi z serwisu Eloblog.

Oto zdjęcie, na którym jest nasza planeta. Oczywiście nie znajduje się ona na pierwszym planie, gdyż na nim pokazane są pierścienie Saturna. Fotografia może wyglądać nieco „dziwnie”, gdyż jest tak naprawdę zlepkiem całej serii zdjęć wykonanych w niewielkich odstępach od siebie. Żeby dostrzec naszą planetę trzeba trochę przybliżyć.

Na zdjęciu widzimy pierścienie Saturna – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Żeby dostrzec Ziemię trzeba trochę przybliżyć – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

…i jeszcze odrobinę… – Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

…i jeszcze odrobinę… – Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Możemy ją w końcu dostrzec, a w zasadzie to możemy dostrzec NAS. Nas samych i wszystko, co nas otacza… Wszystko z czym obcujemy na co dzień, wszystko to co kochamy lub też wszystko to czego nienawidzimy. Wszystko to znajduje się w tej niedużej kupie kilkunastu pikseli. Ta duża biała kropka to Ziemia, a ten malutki ledwo widoczny obokł obok to Księżyc.

Zdjęcie Ziemi zostało wykonane dokładnie 19 lipca 2013 roku o godzinie 21:27 czasu UTC. Fotografia została wykonana przez sondę Cassini, której misją jest badanie Saturna, jego pierścieni, księżyców oraz magnetosfery. Ziemia znajduje się na tym zdjęciu w odległości około 1 440 000 000 km od sondy. To sporo…

Zdjęcie w wysokiej rozdzielczości dostępne jest pod tym linkiem. Na zdjęciu znajdują się również inne planety naszego Układu Słonecznego – Mars i Wenus. Uchwycone zostały także księżyce Saturna.

Ziemia, Mars i Wenus na tle pierścieni Saturna.

Artykuł Zdjęcie Ziemi i Księżyca z ponad miliarda kilometrów pochodzi z serwisu Eloblog.

Amerykańska agencja kosmiczna NASA opublikowała w ostatnich dniach zdjęcia mniej znanej drugiej strony Księżyca. Jest ona niewidoczna dla nas, ponieważ Księżyc jest ciągle zwrócony do Ziemie tą samą stroną. Innymi słowy obrót Księżyca wokół własnej osi jest zsynchronizowany z jego ruchem wokół Ziemi. Druga strona Księżyca jest często zwana również „ciemną stroną Księżyca”. Choć tak de facto ciemną nie jest, gdyż otrzymuje nawet więcej światła słonecznego niż strona widoczna ciągle z Ziemi. Po raz pierwszy druga strona Księżyca została sfotografowana przez radziecką sondę Łuna 3 w 1959 roku. Aktualne prezentowane zdjęcia zostały wykonane przez sondę DSCOVR 16 lipca br.

Na filmie na samej górze widać animację złożoną z kilku ujęć, podczas których widać, jak Księżyc przechodzący między Ziemią, a satelitą DSCOVR, zostaje oświetlony przez Słońce.

„Ciemna” druga strona Księżyca – Foto: NASA/NOAA

Zielona otoczka po prawej stronie Księżyca jest efektem tego, iż zdjęcie było składane z trzech zdjęć monochromatycznych: zielonego, czerwonego i niebieskiego. Fotografie zostały wykonane w odstępie 30 sekund od siebie i w tym czasie Księżyc zdążył się już odrobinę przesunąć. Niewidoczna storna Księżyca wydaje się dość dziwna oraz inna od tej znanej nam na Ziemi. Jest tak dlatego, ponieważ tą drugą stronę pokrywają w znacznie mniejszej ilości morza księżycowe. Z Ziemi widzimy je, jako ciemne plamy na powierzchni naszego satelity. Zaskakujące jest również to, jak jasna i kolorowa jest nasz planeta w porównaniu do zimnej i ciemnej drugiej strony Księżyca.

W momencie wykonywania zdjęć sonda znajdowała się w odległości 1,6 mln km od naszej planety. Odległości są bardzo duże. Poniżej przedstawiony jest dystans między Ziemią, a Księżycem z zachowaniem skali planet.

Ziemia, Księżyc i dzieląca je odległość w jednakowej skali.

Więcej szczegółów, a także zdjęcia w lepszej rozdzielczości są na stronie NASA.

Artykuł „Ciemna” druga strona Księżyca – Zdjęcia NASA pochodzi z serwisu Eloblog.