Mapa Prowincji Śląsk

Załączona mapa została wydana pod tytułem „General-Karte von der Königlich Preussischen Provinz Schlesien” – Główna Mapa Królewskiej Pruskiej Prowincji Śląsk. Jak czytamy w nagłówku mapy, opracowana została przez kpt. W. Liebenowa. Mapa została wydana w formie rozkładanej książeczki, stąd widoczny podział na małe prostokątne fragmenty. W kwestii granic samej prowincji Śląsk, należy się kilka słów wyjaśnienia. Jak możemy zauważyć na mapie, granice prowincji wychodzą daleko poza współczesną granicę polsko-niemiecką. Taki stan rzeczy był wynikiem zmian administracyjnych dokonanych w pierwszej połowie XIX wieku. Po wojnach napoleońskich północna część Królestwa Saksonii została włączona do Królestwa Prus, w efekcie czego po reformie administracyjnej część Górnych Łużyc została włączona do śląskiej prowincji. W taki oto sposób – że się tak wyrażę – została złamana historyczna zachodnia granica regionu, która pierwotnie (historycznie) była oparta na rzece Kwisa.

Na mapie zaznaczone są liczne miejscowości, ukształtowanie terenu, rzeki, jeziora, sieć kolejowa i drogowa. Ponadto na arkuszu mamy wyszczególnione dodatkowe obszary, które zostały wyrysowane z większą dokładnością. Są to obszary wokół Wrocławia (stolica prowincji), obszar górnośląskich kopalni węgla i pasmo Karkonoszy. Dodatkowo dołączona jest jeszcze jedna mapka z aktualnym stanem sieci kolejowej w zachodniej części Królestwa Prus.

Pruska mapa prowincji Śląsk z 1865 roku – Źródło: dolny-slask.org.pl / Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa

Mapa w pełnej rozdzielczości dostępna jest w dwóch źródłach:

• Na portalu dolny-slask.org.pl
• Na stronie Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej

W przypadku korzystania ze zbiorów Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej polecam korzystać z przeglądarki Google Chrome. Po wejściu na stronę klikamy „pokaż treść”, następnie w prawym dolnym rogu klikamy „więcej” [1], a następnie wybieramy opcję „DjVU – HTML 5” [2]. W ten oto sposób nie trzeba instalować żadnego dodatkowego rozszerzenia, czy też wtyczek do przeglądarki.

Korzystanie z zasobów Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej

Artykuł Piękna pruska mapa prowincji Śląsk z 1865 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia

Opisałem pierwszych 10 ciekawych miejsce, które uważam za warte odwiedzenia. Pozostałe są zaznaczone na mapie. Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku ograniczyłem do terenów Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego, znajdujących się obszarze województwa śląskiego. Mapa z ciekawymi miejscami będzie jeszcze uzupełniana. Kolejność miejsc nie ma znaczenia.

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Śląsk i okolice – Co zwiedzać?

Drewniana Wieża w Gliwicach

Gliwicka drewniana wieża to prawdziwa perełka budowlana na Śląsku. Obecnie jest to największa na świecie konstrukcja zbudowana w całości z drewna. Wieża ma 111 m wysokości. Została zbudowana przez Niemców w latach 1935-1938, jako wieża gliwickiej radiostacji. To właśnie tutaj tuż przed wybuchem II Wojny Światowej została przez Niemców sfingowana napaść na radiostację, a to z kolei miało być pretekstem do rozpoczęcia inwazji na Polskę. Przy wieży znajduje się Muzeum Historii Radia i Sztuki Mediów, które udostępnione jest do zwiedzania.
Link: www.muzeum.gliwice.pl

Drewniana Wieża w Gliwicach – Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku

Osiedle Nikiszowiec w Katowicach

Nikiszowiec to osiedle górnicze zbudowane na początku XX wieku na zlecenie spółki górniczej Georg von Giesches Erben. Osiedle zostało wybudowane dla pracowników pobliskiej kopalni węgla kamiennego „Wieczorek”. Dzisiaj jest już częścią administracyjną miasta Katowice. Jego charakterystyczna zabudowa wykonana z surowej czerwonej cegły stała się atrakcją turystyczną samą w sobie. Niestety na atrakcyjności tego ciekawego miejsca położyły się ceniem problemy związane z bezpieczeństwem i przestępczością. Obecnie Osiedle Nikiszowiec wpisane jest na listę Pomników Historii oraz znajduje się także na trasie Szlaku Zabytków Techniki.

Osiedle Nikiszowiec w Katowicach – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Park Śląski w Chorzowie

Park Śląski to jeden z największych parków miejskich w Europie. Ma około 640 ha powierzchni. Jest oazą zieleni pośród górnośląskiej aglomeracji, chętnie odwiedzaną przez turystów i spacerowiczów. Odbywają się tu również imprezy masowe. Budowa parku ruszyła w latach 50 ubiegłego wieku z inicjatywy gen. Jerzego Ziętka. Park powstał na dawnych zdewastowanych terenach przemysłowo-górniczych. Obecnie jest to bardzo popularne miejsce, które rocznie odwiedza około 3 mln ludzi. Przy parku znajduje się wiele ciekawych atrakcji i popularnych miejsc, warto choćby wymienić: Stadion Śląski, kolejkę linową „Elka”, Planetarium, Śląski Ogród Zoologiczny.
Link: www.parkslaski.pl

Park Śląski w Chorzowie – Ciekawe Miejsca na Górnym Śląsku – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Kopiec Wyzwolenia w Piekarach Śląskich

Kopiec w Piekarach Śląskich został usypany jeszcze przed wybuchem II Wojny Światowej, w latach 1932-1937. Powstał dla upamiętnienia przemarszu wojsk i husarii polskiej króla Jana III Sobieskiego pod Wiedeń oraz Powstań Śląskich. Ostatecznie to Powstania Śląskie przyczyniły się do przyłączenia tej części Śląska do II Rzeczypospolitej Polskiej. W jego budowie brało udział wielu działaczy niepodległościowych. Stąd nazwa tego ciekawego miejsca – Kopiec Wyzwolenia. Od podstawy Kopiec Wyzwolenia posiada 20 m wysokości, a z jego szczytu rozciąga się panorama na okoliczne tereny.

Kopiec Wyzwolenia w Piekarach Śląskich – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Cicik89

Gmach Sejmu Śląskiego w Katowicach

Gmach Sejmu Śląskiego to kolejne ciekawe miejsce w Katowicach. Budynek został wzniesiony w latach 1925-1929, na potrzeby Sejmu Śląskiego, który był autonomicznym organem województwa śląskiego. Budowa gmachu wynosiła wówczas 12,5 mln złotych. Obiekt został wzniesiony w popularnym w XX wieku stylu modernistycznym. Budynek jest naprawdę sporych rozmiarów, mieści się w nim 634 pomieszczeń, a jego powierzchnia wynosi około 6550 m². Współcześnie w budynku znajduje się Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, a sam obiekt został wpisany na prestiżową listę Pomników Historii.

Gmach Sejmu Śląskiego w Katowicach – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Romańska Rotunda w Cieszynie

Na Śląsku Cieszyńskim znajduje się jeden z najstarszych zabytków budownictwa polskiego o charakterze sakralnym. Mowa jest tu o romańskiej rotundzie kaplicy św. Mikołaja w Cieszynie, której wybudowanie szacuje się na XII wiek. Inne badania datują jej powstanie już na XI wiek. Wraz z upływem lat rotunda niszczała i była modernizowana. Ostatecznie jej pierwotny charakter przywrócono podczas modernizacji po wojnie. Ciekawostką jest to, że wizerunek rotundy znajduje się na rewersie banknotu polskiego o nominale 20 zł. Budowla pierwotnie pełniła funkcję kaplicy przy zamku. Obecnie w kaplicy nabożeństwa odbywają się tylko okazjonalnie. Rotundę można zwiedzić w ramach zwiedzania Wieży Piastowskiej.
Link: www.zamekcieszyn.pl

Romańska Rotunda w Cieszynie – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Pankrzysztoff

Zamek Prezydentów Polski w Wiśle

W Wiśle znajduje się bardzo ciekawe miejsce – Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Obiekt został wybudowany na przełomie lat 20 i 30 ubiegłego wieku. Wówczas wzniesiony został dla prezydenta Ignacego Mościckiego, który wykorzystywał go w celach wypoczynkowych. Zamek pięknie położony w Beskidzie Śląskim nadawał się do tego znakomicie. Obiekt stracił swoje przeznaczenie w okresie PRLu, kiedy to urząd prezydenta został zlikwidowany. W roku 2002 obiekt został z powrotem przejęty przez Kancelarie Prezydenta RP, wyremontowany i pełni swoją pierwotną rolę do dnia dzisiejszego. Co ciekawe, zamek jest również udostępniony do zwiedzania, ale tylko dla zorganizowanych grup i po wcześniejszej rezerwacji.
Link: www.zamekwisla.pl

Zamek Prezydentów Polski w Wiśle – Foto: Tomasz Kapczyński

Trójkąt Trzech Cesarzy

Kiedyś bardzo popularne i ciekawe miejsce na turystycznej mapie XIX-wiecznej Europy. Trójkąt Trzech Cesarzy to trójstyk granic, czyli punkt w którym dawniej spotykały się granice trzech ówczesnych mocarstwa. Cesarstwa Niemieckiego, Cesarstwa Austro-Węgierskiego i Imperium Rosyjskiego. Stąd od tytułów władców tych państw pochodzi nazwa tego miejsca. Współcześnie trójstyk znajduje się na granicy Sosnowca i Mysłowic. Trochę zaniedbany i mocno zarośnięty nie przypomina już z wyglądu dawnego miejsca, które możemy zobaczyć choćby na archiwalnych pocztówkach.
Link: www.trojkattrzechcesarzy.pl

Trójstyk na starej pocztówce – Po lewej Niemcy, po prawej Austria, na górze Rosja

Trójstyk Polski, Czech i Słowacji

Kolejny trójstyk granic, ale tym razem już współczesny, znajduje się w Beskidzie Śląskim. Punkt styku granic Polski, Słowacji i Czech. Jeden z dwóch trójstyków przy polskiej granicy, w którym wszystkie trzy państwa należą do Unii Europejskiej i strefy Schengen. Miejsce to jest więc swobodnie dostępne i odpowiednio zadbane. Po wszystkich trzech stronach granic umieszczone są kamienne obeliski. Jest również wiata turystyczna przy której można usiąść, zatrzymać się i odpocząć.

Trójstyk Polski, Czech i Słowacji – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Ricardo77

Beskid Śląski, Barania Góra, Skrzyczne

Beskid Śląski to cieszące się dużą popularnością pasmo górskie, historycznie znajdujące się w większości na Śląsku Cieszyńskim (Górnym Śląsku). Beskid Śląski posiada gęstą sieć szlaków pieszych i rowerowych. Dwa popularne najwyższe szczyty to Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.). Na Baraniej Górze znajduje się wieża widokowa, z której rozciąga się piękna panorama gór po stronie Polski, Czech i Słowacji. To właśnie na zachodnich stokach Baraniej Góry swoje źródło ma rzeka Wisła. Natomiast na szczyt Skrzyczne możemy wjechać popularną kolejką linową. W Beskidzie Śląskim znajduje się wiele ciekawych turystycznych miejscowości, jak Szczyrk, Wisła, Ustroń i Brenna.

Beskid Śląski – Foto: Tomasz Kapczyński

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Śląsk i okolice – Co zwiedzać?
Mapa i lista – Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia

Artykuł Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia pochodzi z serwisu Eloblog.

Atrakcje turystyczne Śląsk i okolice – Co zwiedzać?

Zestawienie „Atrakcje Turystyczne Śląsk i Okolice” lista i mapa z najważniejszymi atrakcjami turystycznymi w województwie śląskim. Ponieważ na Śląsku historyczne granice krainy nie pokrywają się granicami województwa, jako odniesienie postanowiłem wybrać dla uproszczenia obszar województwa. Jednocześnie zwracam uwagę, że Śląsk, to nie jest dokładnie to samo, co Górny Śląsk i województwo śląskie. Opisałem pierwszych 11 miejsc, które uważam za szczególnie atrakcyjne i popularne. Pozostałe są zaznaczone na mapie. Mapa z atrakcjami turystycznymi województwa śląskiego będzie uzupełniana. Kolejność miejsc nie ma znaczenia.

Zobacz także uzupełnienie: Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia

Zamek w Pszczynie

Pszczyński zamek to jedna z najważniejszych atrakcji województwa i jeden z najpopularniejszych zabytków w tym regionie. Ostatnim właścicielami obiektu był ród Hochbergów von Pless, ten sam, który posiadał sławny Zamek Książ w Wałbrzychu. Swój obecny neobarokowy kształt obiekt uzyskał podczas przebudowy w XIX wieku. Zamek oferuje zwiedzanie swoich pięknych wnętrz, które zostały zamienione na muzeum. Co warto podkreślić, wraz z zachowanym bogatym wyposażeniem! Budynek otoczony jest pięknym parkiem wraz z oczkiem wodny, całość w ramach założenia pałacowo-parkowego.
Link: www.zamek-pszczyna.pl

Zamek w Pszczynie – Atrakcje Turystyczne Śląsk

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu

Zamek Ogrodzieniec to przepiękne zamkowe ruiny położone na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Okazałe ruiny położone są na Górze Zamkowej. Zamek jest częścią tzw. Szlaku Orlich Gniazd. Pomimo iż są to ruiny, zamek jest zagospodarowany i udostępniony do zwiedzania. Na zamku poprowadzona jest trasa turystyczna, w trakcie której zwiedzamy wiele zamkowych zakamarków. Dziedziniec, kuchnię, sypialnię, baszty, izbę rycerską, skarbiec i inne miejsca. Niedaleko zamku na Górze Birów znajduje się rekonstrukcja wczesnośredniowiecznego drewnianego grodu, która również udostępniona jest do zwiedzania w sezonie wiosna-jesień.
Link: www.zamek-ogrodzieniec.pl

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Królewski w Olsztynie

Kolejnym zamkiem cieszącym się dużą popularnością są zamkowe ruiny położone we wsi Olsztyn koło Częstochowy. Zamek również znajduje się na Szlaku Orlich Gniazd. Pierwsze wzmianki o zamku w tym miejscu pochodzą już z początków XIV wieku. W późniejszym czasie warownia została rozbudowana przez króla Kazimierza Wielkiego. Do dnia dzisiejszego zachowały się tylko ruiny z bardzo charakterystyczną sterczącą pozostałością wieży, która góruje nad okolicą. To symbol rozpoznawczy tego zamku. Dawniej wieża ta służyła również za więzienie. Obiekt udostępniony jest do zwiedzania. W jednym z plebiscytów znalazł się wśród 10 najlepszych atrakcji turystycznych – pereł w koronie województwa śląskiego.
Link: www.zamekolsztyn.pl

Zamek Królewski w Olsztynie – Szlak Orlich Gniazd – Foto: Grzegorz Posała

Zamek Książąt Sułkowskich w Bielsku Białej

To kolejny z pięknych zamków wartych odwiedzenia. Obecnie w zabytku swoją siedzibę ma Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej, które prezentuje zbiory z zakresu dzieł sztuki, historii, etnografii i archeologii. Zamek zlokalizowany jest w samym centrum miasta i należy do jednych z najstarszych obiektów. Jego najstarsza część pochodzi z XIV wieku, a wraz z upływem czasu zamek był systematyczne przebudowywany. Oprócz zwiedzania pięknych zamkowych wnętrz i ekspozycji, muzeum umożliwia także zwiedzanie znajdujących się w pobliżu: Domu Tkacza, Starej Fabryki i Fałatówki.
Link: muzeum.bielsko.pl

Zamek Książąt Sułkowskich w Bielsku Białej – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Gaj777

Kopalnia Guido w Zabrzu

Górny Śląsk kojarzy się z kopalniami, więc nic dziwnego, że te stały się również jego atrakcjami. Guido – dawna kopalnia węgla kamiennego to niezwykła atrakcja turystyczna Zabrza. A nawet można by powiedzieć śmiało – niezwykłe miejsce na całej mapie atrakcji turystycznych w Polsce. Guido to kopalnia z XIX, która została udostępniona do ruchu turystycznego. Kopalnia prowadziła wydobycie tylko do roku 1928, później prowadziła działalność, jako kopalnia doświadczalna. Do zwiedzania mamy do wyboru dwa poziomy: 170 m oraz 320 m poniżej gruntu. Wewnątrz kopalni zachowało się wyposażenie i wiele górniczych urządzeń, które do dnia dzisiejsze są sprawne. Co zresztą demonstrują turystom przewodnicy. Prawdopodobnie jest to najgłębsza na świecie kopalniana trasa turystyczna. Fotorelację z kopalni Guido można zobaczyć tutaj.
Link: www.kopalniaguido.pl

Kopalnia Guido w Zabrzu – Atrakcje Turystyczne Śląsk

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach

Kolejna kopalniana atrakcja turystyczna znajduje się w Tarnowskich Górach. To kopalna kruszców srebronośnych. Jej wyrobiska były drążone od XVI do XX wieku. Kopalnia została udostępniona do ruchu turystycznego już w roku 1976. Turystyczna trasa zabytkowej kopalni srebra ma długość 1740 m i biegnie 40 m pod powierzchnią gruntu. Obiekt wpisany jest na prestiżowa polską listę Pomników Historii. Na powierzchni przy kopalni znajduje się również multimedialne muzeum oraz skansen maszyn parowych. W niedalekiej odległości znajduje się również kolejna podziemna atrakcja Sztolnia „Czarnego Pstrąga”.
Link: www.kopalniasrebra.pl

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Afhbf

Tyskie Browarium w Tychach

Śląsk to nie tylko kopalnie i węgiel. Sławne historyczne browary w Tychach, produkujące popularne piwa w Polsce, to wizytówka tego miasta. Tyskie Browarium udostępnia do zwiedzania zabytkowe, jak i współczesne części Tyskich Browarów Książęcych. Zanim jednak wybierzemy się z przewodnikiem na przechadzkę po zakładach, odwiedzamy salę z multimedialną ekspozycją. W ramach zwiedzania oglądamy eksponaty, prezentacje na temat produkcji piwa, a także film opowiadający o historii tego niezwykłego miejsca. Na sam koniec zwiedzania Tyskich Browariów możemy napić się piwa, oczywiście w ramach ceny biletu. A jeżeli ktoś jest kierowcą, ten musi obejść się smakiem. Browary w Tychach nie są jedynymi udostępnionymi do zwiedzania. Drugie popularne znajdują się w Żywcu.
Link: www.tyskiebrowarium.pl

Tyskie Browarium w Tychach – Atrakcje Turystyczne Śląsk

Kolejka Linowa Elka w Chorzowie

Kolejka linowa „Elka” to popularna atrakcja Parku Śląskiego. Po dłuższej przerwie została ponownie otwarta we wrześniu 2013 roku. Dawniej była to jedna z najdłuższych tego typu kolejek w Europie. Obecnie oferuje przejazd na dystansie 2200 m, zarówno w gondolach, jak i kanapach. Trasa biegnie na tym samym odcinki, co dawniej stara „Elka” na odcinku Stadion Śląski – Lunapark. Z pokładu gondoli i kanap możemy podziwiać widoki na Park Śląski i okoliczne tereny. Czas przejazdu w jedną stronę wynosi około 14 min.
Link: www.elka.parkslaski.pl

Kolejka Linowa Elka w Chorzowie – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Planetarium Śląskie w Chorzowie

Planetarium Śląskie umiejscowione jest na terenie Parku Śląskiego w Chorzowie. Zostało założone w roku 1955. Na ogromnej kopule planetarium o średnicy 23 m, odtwarzany jest obraz odzwierciedlający wygląd nieba z dowolnego miejsca i czasu na Ziemi. Specjalnie przygotowany projektor umożliwia odwzorowanie ruchu wszelkich zjawisk zachodzących na niebie naszej planety. Widownia planetarium może pomieścić prawie 400 osób. Seanse o różnej tematyce odtwarzane są dla turystów indywidualnych i grup zorganizowanych.
Link: www.planetarium.edu.pl

Planetarium Śląskie w Chorzowie – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie

Atrakcje turystyczne województwa śląskiego to nie tylko kopalnie i browary. Bogate uprzemysłowienie regionu sprawiło, że w województwie znajduje się mnóstwo cennych zabytków techniki i architektury z czasów rewolucji przemysłowej. Powstał nawet specjalny szlak łączący takie miejsca, nazwany Szlakiem Zabytków Techniki. Jednym z miejsc znajdujących się na trasie szlaku jest Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie. Fabryka zapałek powstała tutaj w 1881 roku. To najstarsza i zarazem jedyna fabryka zapałek w Polsce udostępniona do zwiedzania. Odwiedzając muzeum możemy przyjrzeć się procesowi produkcji zapałek oraz obejrzeć zabytkowy park maszyn. Muzeum prezentuje zwiedzającym również dwie sale wystawowe.
Link: www.zapalki.pl

Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Przykuta

Jasna Góra w Częstochowie

Klasztor na Jasnej Górze to specyficzne miejsce na mapie turystycznej województwa śląskiego. Prawdopodobnie najważniejsze miejsce pielgrzymek katolików w Polsce. Zresztą klasztor nie jest miejscem odwiedzanym tylko przez Polaków. W 2014 roku Jasną Górę w Częstochowie odwiedziło około 3,6 mln pielgrzymów, z czego prawie 1 mln osób przybyło w ramach ogólnopolskich pielgrzymek. To olbrzymia liczba osób. Z tego tytułu trudno takie miejsce pominąć, choć cele wycieczki turystycznej i pielgrzymki religijnej mogą być zgoła odmienne. Na Jasnej Górze znajduje się ikona Czarnej Madonny, zwana obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Sama Jasna Góra wpisana jest na listę Pomników Historii.
Link: www.jasnagora.pl

Jasna Góra w Częstochowie – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Aw58

Zobacz także uzupełnienie: Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia
Mapa i lista – Atrakcje turystyczne Śląsk i okolice – Co zwiedzać?

Artykuł Atrakcje turystyczne Śląsk i okolice – Co zwiedzać? pochodzi z serwisu Eloblog.