Fabryka REIMAHG Walpersberg

Turyngia. Środkowe Niemcy. Miejscowość Kahla. To właśnie tutaj powstał jeden z najbardziej niezwykłych podziemnych zakładów zbrojeniowych w czasach II wojny światowej. Wykuty został w zboczach masywu Walpersberg, geograficznie położonego na południowym skraju Kotliny Turyńskiej. W 1944 roku Niemcy na bazie istniejących tu wyrobisk kopalni piasku rozpoczęli budowę zakładu zbrojeniowego, który miał produkować nowoczesne myśliwce odrzutowe Messerschmitt Me 262. Inicjatorem budowy zakładu REIMAHG był gauleiter Turyngii, Fritz Sauckel.

Obiekt znany jest pod trzeba nazwami-kryptonimami:

• REIMAHG – skrót od słów Reichsmarschall Hermann Göring, czyli marszałek Rzeszy Hermann Göring
• Kryptonim „Lachs” – czyli łosoś
• Walpersberg – od nazwy masywu górskiego

Na początku istniejące wyrobiska dawnej kopalni zostały powiększone, zaplanowano także wydrążenie nowych podziemi. Sercem obiektu miały być dwie duże podziemne hale montażowe, każda o długości 450 m i szerokości 15 m. Na zewnątrz zaplanowano budowę tzw. bunkrów produkcyjnych, w których następowałby ostateczny montaż samolotu. Najbardziej nowatorskim rozwiązaniem zastosowanym przy fabryce REIMAHG było wybudowanie na grzbiecie góry pasa startowego dla wyprodukowanych samolotów. Podłużny grzbiet masywu Walpersberg został ścięty i wyrównany, a na nim wybudowano pas o długości 1100 m i szerokości ponad 30 m. Z tego pasa miały startować gotowe samoloty. Docelowo obiekt miał produkować aż 1200 Messerschmittów miesięcznie, to jest 40 szt. dziennie.

Jeszcze nie w pełni gotowa fabryka rozpoczęła produkcję samolotów 21 lutego 1945 roku. Tego dnia z pasa startowego wystartował pierwszy wyprodukowany tutaj Messerschmitt Me 262. Szacuje się, że do końca wojny w obiekcie REIMAHG wyprodukowano od 20 do 30 tego typu samolotów. Niewiele. Bierzmy jednak pod uwagę, że była to końcówka wojny i że budowa zakładów nigdy nie została w pełni ukończona.

Podziękowania dla stowarzyszenia Geschichts- und Forschungsverein Walpersberg e.V., w szczególności dla Franziski Lange i Franka Süßenbacha, za pomoc w realizacji filmu, opiekę merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona stowarzyszenia – walpersberg.com

Podziękowania dla kopalni Kamsdorf, w szczególności dla naszej przewodniczki Katrin, za udostępnienie wyrobisk kopalni na potrzeby filmu, pomoc merytoryczną i udzielenie wywiadu.

Strona kopalni – www.besucherbergwerk-kamsdorf.de

Artykuł REIMAHG – Tajne projekty III Rzeszy pochodzi z serwisu Eloblog.

Poniżej zamieszczam dla przypomnienia pierwszą część filmu.

W poprzednim filmie zaprezentowane zostały zmiany jakie zaszły przy budowie kompleksu Riese w Górach Sowich w połowie 1944 roku. Wydarzenia te zostały odtworzone na podstawie protokołów przesłuchań, zeznań świadków i relacji osób biorących udział w naradach budowlanych z udziałem samego Hitlera i najważniejszych urzędników Ministerstwa Uzbrojenia i Produkcji Wojennej, Organizacji Todt oraz Luftwaffe. Z zaprezentowanych i przetłumaczonych dokumentów wyłania się obraz budowy, która ulegała kilkukrotnie poważnym zmianą. Budowa systemu rozproszonych kwater dla sztabów, łącznie z kwaterą główną dla wodza III Rzeszy, ostatecznie nigdy nie została zrealizowana na Śląsku. Jednocześnie w tle cały czas przewijała się kwestia produkcji zbrojeniowej, tak niezbędnej dla odwrócenia losów przegranej wojny. Był to jeden z głównych tematów poruszanych w czasie gorączkowych wojennych narad.

Szczegółowe informacje nt. zaprezentowanych dokumentów znajdują się tutaj.

Zakłady Krupp AG w Głuszycy

W pierwszej połowie filmu przeprowadziłem niezwykle ciekawą rozmowę z Grzegorzem Borensztajnem z Fundacji Szlakiem Riese, na temat zakładów zbrojeniowe Krupp AG w Głuszycy. Zakłady te zostały ulokowane w dawnych zakładach bawełnianych Meyer Kauffmann Textilwerke. W czasie wojny produkowano w nich części do samolotów wojskowych. Grzegorz ciekawie opowiada o ich losach i odnalezionych dokumentach.

W Głuszycy zakłady Krupp AG istniały w dwóch miejscach:

• Zakład I (Werk I) – lokalizacja
• Zakład II (Werk II) – lokalizacja

Relacje i zeznania świadków

W drugiej połowie filmu zaprezentowałem relacje i wspomnienia światków:

• Wspomnienia Anny Gwiazdy w listach do Józefa Piszczka, opracowane na podstawie publikacji „Riese Hitlerowskie Podziemia Śmierci”, autor Zbigniew Dawidowicz.
• Fragment wspomnień byłego więźnia AL Riese Wolfsberg Davida Halivniego, źródło: United States Holocaust Memorial Museum, Accession Number: 2014.62.1 | RG Number: RG-50.030.0753.
• Fragment wspomnień byłego więźnia AL Riese Wolfsberg Freda Schwartza, źródło: United States Holocaust Memorial Museum, Accession Number: 1990.384.1 | RG Number: RG-50.030.0208.
• Fragment publikacji „Das nationalsozialistische Lagersystem” autor Martin Weinmann.
• Fragment zeznań Oswalda Pohla (NMT 4 s. 1504 i 1505) – LINK
• Fragment listów Leo Müllera do Piotra Kruszyńskiego, opisane w publikacji „Tajny projekt III Rzeszy FHQu Riese”, autor Dariusz Garba.

W tym miejscu chciałbym serdecznie podziękować panu Dariuszowi Garbie za udostępnienie kopii listów i zgodę na ich zaprezentowanie w filmie.

Współpraca przy realizacji filmu

Scenariusz i prowadzenie: Grzegorz Sanik
Lektor: Tomasz Sikora

Zdjęcia do filmu zostały zrealizowane w udostępnionych turystycznie obiektach:

• Sztolnie Walimskie
• Podziemne Miasto Osówka
• Pałac Jedlinka

Serdeczne podziękowanie za udostępnienie obiektów do zdjęć. Szczególne podziękowania przesyłam dla pana Dariusza Garby za udostępnienie kopii listów Leo Müllera i zgodę na ich zaprezentowanie w filmie.

Film powstał we współpracy z Instytutem Piastów Śląskich

Artykuł Riese – Kwatera Hitlera czy fabryki zbrojeniowe? Cz. 2 pochodzi z serwisu Eloblog.

Poniżej dla przypomnienia zamieszczam wspomniany na początku filmu materiał na temat hipotezy związanej z raportem Siegfrieda Schmelchera.

Zeznania, dokumenty i wspomnienia zaprezentowane na filmie

Poniżej zamieszczam linki i bibliografie do dokumentów i wspomnień zaprezentowanych na filmie. To na ich podstawie próbowałem odtworzyć przebieg wydarzeń, które zaszły na placach budowy w Górach Sowich w połowie 1944 roku. Zaprezentowane w filmie dokumenty i oświadczenia z tzw. procesów norymberskich pochodzą ze zbiorów Harvard Law School Library.

Konferencja z 6 na 7 kwietnia 1944 roku

Protokół z konferencji, w której brał udział m.in. Adolf Hitler i Carl Otto Saur – LINK

Konferencja z 20 czerwca 1944 roku

Protokół z konferencji, w której brał udział m.in. Adolf Hitler i Albert Speer – LINK

Notatka służbowa z 24 sierpnia 1944 roku

Notatka służbowa ze spotkania pomiędzy generałem Alfredem Jodlem i pułkownikiem Gustavem Streve. W trakcie spotkania omawiano kwestie budowy nowych kwater głównych Adolfa Hitlera. Dokument pochodzi ze zbiorów Bundesarchiv (Barsch. RW 47/2), szerzej był już omawiany na blogu – LINK

Wizyta Müllera i Schmelchera w Jedlinie-Zdroju 28 września 1944 roku

Wizyta Leo Müllera i Siegfrieda Schmelchera w Jedlinie-Zdroju u dyrektora Maiera (poprawna forma zapisu nazwiska Meyer) z Wyższego Kierownictwa Budowy „Riese” (niem. OBL „Riese”). Müller i Schmelcher przywieźli ze sobą okrojony program dla Riese. O wizycie w Jedlinie pisał Leo Müllera w liście do Piotra Kruszyńskiego z dnia 7 maja 2002 roku. List został opublikowany za zgodą Piotra Kruszyńskiego przez Dariusza Garbę.

28 września 1944 roku Schmelcher i Müller, odwiedziny u Maiera w Jedlinie. Schmelcher przywiózł ze sobą od von Belowa ostateczny, okrojony program dla Riese, żeby pomóc Maierowi.

„Tajny projekt III Rzeszy FHQu Riese”, D. Garba, s. 292.

W tym miejscu chciałbym serdecznie podziękować panu Dariuszowi Garbie za udostępnienie kopii listów i zgodę na ich zaprezentowanie w filmie.

Wizyta pułkownika von Belowa w Jedlinie-Zdroju

O wizycie w Jedlinie-Zdroju wspominał również pułkownik Nicolaus von Below, adiutant Hitlera ds. Luftwaffe, w swoich wspomnieniach wydanych po wojnie.

Parę razy nas w Salzbrunn odwiedzał [Karl Hanke], a my wykorzystywaliśmy te spotkania z nim także po to, żeby zwiedzić okolicę. To było dla mnie szczególnie interesujące ze względu na budowanie na Śląsku kwatery głównej Führera. Oprócz fundamentów nic tam jeszcze nie można było zobaczyć. Również w zamku Fürstenstein nie było widać żadnego znaczniejszego postępu robót. Ja zawsze uważałem tę budowę za całkiem już niepotrzebną. Te bezpośrednie oględziny przyznały mi rację, i w końcu dopiąłem tego, że przerwano te roboty.

„Byłem adiutantem Hitlera 1937–1945”, N. v. Below s. 273.

Zeznania Xaverego Dorscha

Zeznania Xaverego Dorscha złożone przed międzynarodowym trybunałem w Norymberdze.

Zeznania złożone w czasie procesu Erharda Milcha (NMT 2 s. 318, 1363–1364, 1366) – LINK

Oświadczenie z dnia 28 grudnia 1946 roku (NOKW-447) – LINK

Zeznania Fritza Schmeltera

Oświadczenie z dnia 9 grudnia 1946 roku (NOKW-372) – LINK

Zeznania Karla Otto Saura

Oświadczenie z dnia 9 grudnia 1946 roku (NOKW-320) – LINK

Druga część filmu:

Współpraca przy realizacji filmu

Scenariusz i prowadzenie: Grzegorz Sanik
Lektor: Tomasz Sikora

Zdjęcia do filmu zostały zrealizowane w udostępnionych turystycznie obiektach:

• Sztolnie Walimskie
• Podziemne Miasto Osówka
• Pałac Jedlinka

Serdeczne podziękowanie za udostępnienie obiektów do zdjęć. Szczególne podziękowania przesyłam dla pana Dariusza Garby za udostępnienie kopii listów Leo Müllera i zgodę na ich zaprezentowanie w filmie.

Film powstał we współpracy z Instytutem Piastów Śląskich

Artykuł Riese – Kwatera Hitlera czy fabryki zbrojeniowe? Cz. 1 pochodzi z serwisu Eloblog.

Hanna Reitsch – Pilotka z Jeleniej Góry

Hanna Reitsch urodziła się 29 marca 1912 roku w Jeleniej Górze (niem. Hirschberg), w mieście położonym na Dolnym Śląsku u stóp Karkonoszy. Młoda Hanna wieku 19 lat zapisała się na pierwszy kurs pilotażu organizowany w szkole szybowcowej w Jeżowie Sudeckim (niem. Grunau). Swoje pierwsze kroki w lotniczym fachu stawiała na pobliskiej Górze Szybowcowej. Tak w wielkim skrócie rozpoczyna się życiorys jednej z najsłynniejszych pilotek w historii lotnictwa. Hanna Reitsch bez wątpienia była postacią nietuzinkową. Ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów silnikowych. Jako pilot doświadczalny miała okazję latać na najnowocześniejszych konstrukcjach swojej epoki. Choć w swoim lotniczym życiu posiadała dziesiątki osiągnięć i rekordów, to do historii przeszła przede wszystkim za sprawą jednego lotu. 26 kwietnia 1945 roku, wraz z generałem Ritterem von Greim, udało jej się wylądować małym samolotem Fieseler Storch w centrum oblężonego Berlina, a stamtąd przedostać wprost do bunkra Adolfa Hitlera. Powody tego lotu do dziś stanowią dużą zagadkę. Jej niezwykłe oddanie nazizmowi i III Rzeszy stanowiło jej drugą naturę. Choć nigdy nie była członkiem NSDAP, nigdy nie zreflektowała się nad swoimi poczynaniami i fanatycznym oddaniem dla narodowego socjalizmu. Hanna Reitsch jeszcze przed wybuchem wojny, jako pilot instytutu DFS, zaangażowana była w rozwój niemieckiego lotnictwa. Po wybuchu wojny aktywnie włączyła się w prace przy konstrukcjach stricte wojskowych. Pracując jako pilot testowy przy rozwoju nowych broni, bezpośrednio wspierała niemiecki przemysł wojskowy, który później wykorzystywany był do realizacji zbrodniczych planów III Rzeszy. Odznaczona przez niemieckie władze, wyniesiona na piedestał, stała się jedną z ikon nazistowskich Niemiec.

Po wojnie Reitsch dostała się do amerykańskiej niewoli, gdzie była przetrzymywana przez 15 miesięcy. Do latania wróciła dopiero w latach 50., startując w kolejnych zawodach i odnosząc kolejne sukcesy. Nigdy nie wyszła za mąż, nie posiadała dzieci. Zmarła 24 sierpnia 1979 roku, pochowana została na cmentarzu w Salzburgu.

Współpraca i materiały

Lektor: Tomasz Sikora
Zdjęcia z powietrza: Michał Jabłoński
Zdjęcia archiwalne: polska-org.pl i Bundesarchiv

Fragmenty wspomnień Hanny Reitsch czytała Joanna Łukaszewska, na podstawie autobiografii pilotki pt. „Latanie –moje życie”.

Specjalne podziękowania dla podziemnej trasy turystycznej PROJEKT ARADO w Kamiennej Górze, za udostępnienie podziemi, w których kręcona była część scen.

W filmie zostały wykorzystane fragmenty trzech filmów, na podstawie prawa cytatu, obrazujące sposób przedstawienia Hanny Reitsch w filmach fabularnych: „Operacja Kusza” (1965), „Hitler – ostatnie 10 dni” (1973) i „Upadek” (2004).

Bibliografia:
„Latanie – moje życie”, Hanna Reitsch
„Podniebnie loty Hanny Reitsch”, Dennis Piszkiewicz

Artykuł Hanna Reitsch – Pilot doświadczalny III Rzeszy z Jeleniej Góry pochodzi z serwisu Eloblog.

„Latanie – moje życie” Hanna Reitsch – Recenzja

Hanna Reitsch to postać wyjątkowa, budząca często skrajne emocje. Z jednej strony podkreśla się jej niezwykłe talenty i zasługi w lotnictwie. Jako pilot ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów silnikowych. Z drugiej zaś strony podkreśla się jej fanatyczne oddanie nazizmowi. Choć Hanna Reitsch nigdy nie była członkiem NSDAP to cechowało ją skrajne oddanie sprawom III Rzeszy. Jako pilot testowy pracowała przy rozwoju nowych broni, w tym nowoczesnych samolotów o napędzie odrzutowym i rakietowym. Do legendy przeszedł jej lot z kwietnia 1945 roku, kiedy to wraz z generałem Luftwaffe Ritterem von Greimem dostała się do bunkra Hitlera w oblężonym przez sowietów Berlinie. Prawdopodobnie była ostatnią osobą, która żywa opuściła bunkier wodza III Rzeszy. Jako trzecia kobieta w historii Niemiec została odznaczona przez Hitlera Żelaznym Krzyżem II klasy (1941 rok) i jako pierwsza kobieta I klasy (1944 rok). Hanna Reitsch urodziła się w Jeleniej Górze (niem. Hirschberg) na Dolnym Śląsku. Swoje pierwsze kroki w lotnictwie stawiała na Górze Szybowcowej w szkole szybownictwa w Jeżowie Sudeckim (niem. Grunau). Latała m.in. na popularnych szybowcach Grunau Baby, produkowanych właśnie w Jeżowie Sudeckim. W czasie wojny jako pilot testowy oblatywała m.in. rakietoplan Messerschmitt Me 163, a także załogową wersję latającej bomby V1.

Książka „Latanie – moje życie” to autobiografia Hanny Reitsch napisana po zakończeniu wojny. Książkę tę polecam przede wszystkim miłośnikom lotnictwa i historii II wojny światowej. Polecam ją również osobom zainteresowanym historią Dolnego Śląska, gdyż losy Reitsch nieodzownie związane są z jej rodzinną Jelenią Górą. Reitsch w swojej autobiografii opisuje swoje życie od czasów szkolnych, przez naukę latania w Jeżowie Sudeckim, aż do zakończenia II wojny światowej. Biografia kończy się na okresie, kiedy Reitsch po zakończeniu wojny przebywała jako jeniec w alianckiej niewoli. Książka w pierwszym wydaniu ukazała się już 1951 roku. Musiało minąć ponad pół wieku, kiedy jej przetłumaczona wersja pojawiła się na polskim rynku wydawniczym. Hanna Reitsch opisuje swoją historię w sposób bogaty i barwny, jednak w niektórych miejscach pomijając wydarzenia dla niej niewygodne. Czytając tę książkę należy pamiętać, iż napisana została przez osobę dawniej fanatycznie związaną z reżimem III Rzeszy. Przez co obarczona została pewnym specyficznym i bezrefleksyjnym sposobem myślenia. Sama w sobie pozostaje jednak niezwykle ciekawą lekturą życia – bądź co bądź – nietuzinkowej osoby, która poświęciła życie lataniu.

Tytuł: Latanie – moje życie
Autor: Hanna Reitsch
Rok polskiego wydania: 2006
Moja ocena: ★★★★☆

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Latanie – moje życie” Hanna Reitsch

Artykuł „Latanie – moje życie” Hanna Reitsch pochodzi z serwisu Eloblog.

Adolf Hitler i Paul von Hindenburg

Przywódca NSDAP Adolf Hitler siedzi obok prezydenta Rzeszy Paula von Hindenburga. Zdjęcie zostało wykonane na terenie tzw. Mauzoleum Hindenburga. Dziś to miejsce znajduje się w pobliżu miejscowości Olsztynek w województwie warmińsko-mazurskim. Jest 27 sierpnia 1933 roku i trwają właśnie uroczystości obchodów rocznicy Bitwy pod Tannenbergiem. Niemcy nazywali ją również II Bitwą pod Grunwaldem. Przebywający na uroczystościach Hitler jest już wtedy kanclerzem od ponad pół roku. Rok później umiera Paul von Hindenburg.

Adolf Hitler i Paul von Hindenburg – Koloryzacja zdjęcia: valdigtmycketfarg.wordpress.com

Adolf Hitler na mszy pogrzebowej Józefa Piłsudskiego

Zdjęcie dobrze obrazujące ówczesne – później przemilczane – stosunki III Rzeszy do państwa polskiego. Po śmierci marszałka Piłsudskiego Hitler ogłosił w Niemczech żałobę narodową. W katedrze św. Jadwigi w Berlinie zorganizowano mszę pogrzebową oraz wystawiono na widok publiczny symboliczną trumnę marszałka okrytą polskim godłem. Na mszy zjawił się także kanclerz III Rzeszy Adolf Hitler. Jest 18 maja 1935 roku. Wszystkie te zabiegi miały wymiar symboliczny i dyplomatyczny. Skrzętnie przemilczanym faktem było to, że nazistowscy dygnitarze umizgali się do rządzącej Polską sanacyjnej junty. Celem było zawarcie sojuszu i uzyskanie spokoju na wschodniej granicy, który umożliwiłby realizację niemieckich planów podboju Europy.

Hitler na mszy pogrzebowej Piłsudskiego – III Rzesza w kolorze

SS podczas uroczystości na Feldherrnhalle

Jest rok 1938, pododdziały Schutzstaffel – zwane w skrócie SS – stoją przed pomnikiem Feldherrnhalle w Monachium. Monachium było miastem, do którego naziści mieli szczególny sentyment. Zresztą tak samo, jak sam Hitler. Warto choćby przypomnieć nieudany Pucz Monachijski. To właśnie w tym mieście odbył się również pierwszy zjazd NSDAP. Pomnik Feldherrnhalle został wybudowany jeszcze w XIX wieku, jako symbol chwały bawarskiej armii. Naziści lubili wykorzystywać takie monumentalne budowle do swoich celów. Konkretnie do organizowania hipnotyzujących seansów światła, muzyki i cieni z odrobiną okultyzmu i pradawnych wierzeń. Trzeba przyznać, że na młodych Niemcach skuszonych nazistowską ideologią, musiały robić ogromne wrażenie. Zapewniały poczucie siły i jedności. Jeżeli brak było takich obiektów, jak Feldherrnhalle, Niemcy budowali nowe miejsca kultu. Kilka z nich wymieniam w artykule poświęconym Ostatniej Świątyni Hitlera.

SS podczas uroczystości na Feldherrnhalle – III Rzesza w kolorze

VW „Garbus” na 50. urodziny Adolfa Hitlera

Adolf Hitler w towarzystwie dygnitarzy z NSDAP odbiera swój urodzinowy prezent – Volkswagena Garbusa. Prawdopodobnie jest to jeden z prototypowych egzemplarzy. Okazja była wyjątkowa, gdyż była to 50. rocznica urodzin wodza III Rzeszy. Jest 20 kwietnia 1939 roku, a prezent przekazuje sam konstruktora auta Ferdinand Porsche, który zaprojektował swój samochód na polecenie Hitlera. Stoi on w środku w ciemnym garniturze. Ferdinand Porsche stworzył sławnego Garbusa wraz ze swoim synem. Z założenia miał to być prosty „samochód dla ludu” – stąd niemiecka nazwa Volkswagen. Prawdziwą popularność Garbus zdobył jednak dopiero po wojnie, stając się symbolem swoich czasów. Łącznie wyprodukowano ponad 21 mln egzemplarzy tego samochodu.

VW „Garbus” na 50. urodziny Hitlera – III Rzesza w kolorze

Pakt Stalowy Ribbentrop-Ciano

Pakt Stalowy (Stahlpakt) był sojuszem i umową zawartą pomiędzy nazistowską III Rzeszą i faszystowskimi Włochami. Pakt został podpisany 22 maja 1939 roku w Berlinie. Po stronie włoskiej sojusz podpisał minister spraw zagranicznych Galeazzo Ciano, a po stronie niemieckiej minister Joachim von Ribbentrop. Było to na kilka miesięcy przed rozpoczęciem wojny. Pomimo zawarcia porozumienia i osobistych sympatii między dyktatorami obu państw, wzajemne relacja włosko-niemieckie nacechowane były nieufnością. Zwłaszcza po stronie Włoch, które obawiały się rosnącej siły III Rzeszy, a także tego, że Włochy mogą zostać wmanewrowane w wojnę rozpętaną przez Hitlera. Pomimo podpisania paktu, we wrześniu 1939 roku Włochy nie włączyły się do wojny. Poniższe zdjęcie zostało wykonane prawdopodobnie na Wilhelmplatz, gdzie po podpisaniu paktu odbywała się manifestacja poparcia dla Ciano i Włoch. Na pierwszym planie Adolf Hitler, a po jego prawej stronie Galeazzo Ciano.

Adolf Hitler i Galeazzo Ciano – Koloryzacja zdjęcia: Jared Enos

III Rzesza wypowiada wojnę Stanom Zjednoczonym

III Rzesza w kolorze wraz ze swoimi dygnitarzami. Na posadzeniu Reichstagu Adolf Hitler w otoczeniu nazistowskich dygnitarzy wypowiada oficjalnie wojnę Stanom Zjednoczonym. Jest 11 grudnia 1941 roku. Posiedzenie odbywa się w gmachu Opery Krolla (Krolloper), niedaleko głównego budynku Reichstagu. To właśnie w Krolloper od 1933 roku odbywały się w zastępstwie posiedzenia, po tym jak Reichstag został podpalony w czasie kampanii wyborczej. Na uroczystej sesji zorganizowanej z rozmachem zjawili się prawie wszyscy główni notable III Rzeszy. Ribbentrop, Göring, Goebbels, Frank, Keitel, Todt, to tylko niektóre ze znanych nazwisk. Dwa dni później Stany Zjednoczone oficjalnie wypowiedziały wojnę Niemcom.

Zdjęcie w większej rozdzielczości (2048×1486) dostępne jest pod tym linkiem.

III Rzesza wypowiada wojnę Stanom Zjednoczonych – III Rzesza w kolorze

Obchody nazistowskiej Wigilii

Monachium, 18 grudnia 1941 roku. Hitler wraz ze swoimi oficjelami bierze udział w uroczystej Wigilii wśród kadetów SS i dygnitarzy partii. Obchody świąt Bożego Narodzenia były dla nazistów wyjątkowo kłopotliwe, gdyż trudno było ukryć fakt żydowskiego pochodzenia Jezusa Chrystusa. Trudno też było wymazać święto obchodzone zarówno przez katolików, jak i protestantów. Starali się więc argumentować, że Wigilia pierwotnie nie miała nic wspólnego z narodzinami Chrystusa, ale z obchodami przesilenia zimowego. Dopiero później dawne obchody miały być zaadaptowane na potrzeby chrześcijaństwa. Świętego Mikołaja uznano zaś za wcielenie germańskiego boga Odyna. Ogólnie nazistowska ideologia, pomimo fasadowej jednolitości, w rzeczywistości w swoich tłumaczeniach była wyjątkowo pokraczna. Próba redefiniowania wszystkiego na nowo pod polityczne dyktando musiała się wydawać żenująca nawet dla wielu Niemców.

Obchody Nazistowskiej Wigilii – Foto: Hugo Jaeger

Działo kolejowe „Dora”

Adolf Hitler wizytuje potężne działo na poligonie koło Rügenwalde, dzisiejsze Darłowo. Tym olbrzymem jest potężne działo kolejowe Schwerer Gustav, zwane popularnie przez żołnierzy Dorą. Działo posiadało armatę kalibru 800 mm, a całość ważyła 1350 ton (sic!). Pierwotnie celem budowy tak dużego działa miało być niszczenie umocnień Linii Maginota. Budowa jednak przedłużała się, a kampania we Francji dawno zakończyła się sukcesem bez pomocy super działa. Ostatecznie budowę działa ukończono na początko 1942 roku. W czerwcu tego samego roku Dora została przewieziona na front wschodni, gdzie ostrzeliwała sowieckie pozycje w okolicach Sewastopola. W wyniku niepowodzeń na froncie, została później ewakuowana w głąb Rzeszy. Zdjęcie zostało wykonane prawdopodobnie 19 grudnia 1943 roku. Obok Hitlera po prawej stronie w brązowym płaszczu stoi Albert Speer, który był ministrem ds. uzbrojenia i amunicji.

Działo kolejowe „Dora” – III Rzesza w kolorze

Adolf Hitler z asami Luftwaffe

Hitler przyjmuje u siebie delegację asów Luftwaffe, którzy właśnie zostali odznaczeni Krzyżami Rycerskimi z liśćmi dębu, mieczami i diamentami. Zdjęcie zostało wykonane 4 kwietnia 1944 roku w rezydencji Hitlera w Berghof w Obersalzbergu. Asami lotnictwa nazywało się kolokwialnie pilotów lotnictwa myśliwskiego, którzy zestrzelili dużą ilość maszyn przeciwnika. Ilość zestrzeleń asów Luftwaffe była nieproporcjonalnie duża do ilości zestrzeleń pilotów RAF i USAAF. Dlatego niektórzy prześmiewczo mówili, że Niemcy zawyżają swoje wyniki licząc zestrzelenia np. od ilości silników na wrogim samolocie. Z tych obecnych pilotów na zdjęciu, najwięcej zestrzeleń miał Erich Hartmann – 352. Stoi zasłonięty przez Hitlera. Rok później Luftwaffe przestało praktycznie istnieć, a lotnictwo sprzymierzonych osiągnęło supremację nad terytorium Niemiec.

Adolf Hitler z asami Luftwaffe – III Rzesza w kolorze

Myśliwiec Focke-Wulf Fw 190 w Finlandii

Finlandia do września 1944 roku pozostawała sojusznikiem hitlerowskich Niemiec. Wykorzystując niemiecką agresję na Związek Radziecki, odzyskała swoje tereny, które utraciła na skutek tzw. Wojny Zimowej. W czerwcu 1944 roku Rosjanie rozpoczęli ofensywę. Fiński marszałek Carl Mannerheim poprosił o wsparcie Niemiec w postaci jednostki lotniczej. Samoloty Luftwaffe przybyły do Finlandii już 12 czerwca. Poniższe zdjęcie zostało wykonane 2 lipca 1944 roku na lotnisku polowym koło miejscowości Imatra, tuż przy dzisiejszej rosyjsko-fińskiej granicy. Maszyna pochodziła z jednostki Jagdgeschwader 54. W tle na niebie przelatują w szyku bombowce nurkujące Junkers Ju 87, prawdopodobnie z Schlachtgeschwader 3.

Myśliwiec Focke-Wulf Fw 190 w Finlandii – Koloryzacja zdjęcia: Jared Enos

Egzekucja generała Antona Dostlera

Zdjęcie przedstawiające niemieckiego generała Antona Dostlera, zrobione 1 grudnia 1945 roku na chwilę przed wykonaniem egzekucji. Procesy norymberskie dopiero co ruszyły, ale Dostler już wtedy zasłużył sobie na „czapę”. W marcu 1944 roku włoscy faszyści i żołnierze generała pojmali grupę 15 amerykańskich komandosów, którzy desantowali się w pobliżu włoskiej miejscowości La Spezia. Amerykanie mieli przeprowadzić działania sabotażowe. Po pojmaniu Amerykanów, Dostler działając w oparciu o rozkaz Hitlera tzw. Kommandobefehl, wydał polecenie rozstrzelania alianckich żołnierzy. Była to decyzja wbrew obowiązującym konwencjom, bowiem żołnierze byli w pełni umundurowani i powinni być potraktowani, jak zwykli jeńcy. Po dostaniu się do niewoli, niemiecki generał został oskarżony o zbrodnie wojenne i uznany winnym. Amerykanie wykonali wyrok poprzez rozstrzelanie Dostlera, a całość uwiecznili na zdjęciach i filmie. Taki los czekał nazistowskich zbrodniarzy. Niestety nie wszystkich.

Egzekucja generała Antona Dostlera

Zobacz także: Armia Czerwona na kolorowych zdjęciach

Artykuł III Rzesza w kolorze – Historia kilku fotografii pochodzi z serwisu Eloblog.