Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia

Opisałem pierwszych 10 ciekawych miejsce, które uważam za warte odwiedzenia. Pozostałe są zaznaczone na mapie. Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku ograniczyłem do terenów Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego, znajdujących się obszarze województwa śląskiego. Mapa z ciekawymi miejscami będzie jeszcze uzupełniana. Kolejność miejsc nie ma znaczenia.

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Śląsk i okolice – Co zwiedzać?

Drewniana Wieża w Gliwicach

Gliwicka drewniana wieża to prawdziwa perełka budowlana na Śląsku. Obecnie jest to największa na świecie konstrukcja zbudowana w całości z drewna. Wieża ma 111 m wysokości. Została zbudowana przez Niemców w latach 1935-1938, jako wieża gliwickiej radiostacji. To właśnie tutaj tuż przed wybuchem II Wojny Światowej została przez Niemców sfingowana napaść na radiostację, a to z kolei miało być pretekstem do rozpoczęcia inwazji na Polskę. Przy wieży znajduje się Muzeum Historii Radia i Sztuki Mediów, które udostępnione jest do zwiedzania.
Link: www.muzeum.gliwice.pl

Drewniana Wieża w Gliwicach – Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku

Osiedle Nikiszowiec w Katowicach

Nikiszowiec to osiedle górnicze zbudowane na początku XX wieku na zlecenie spółki górniczej Georg von Giesches Erben. Osiedle zostało wybudowane dla pracowników pobliskiej kopalni węgla kamiennego „Wieczorek”. Dzisiaj jest już częścią administracyjną miasta Katowice. Jego charakterystyczna zabudowa wykonana z surowej czerwonej cegły stała się atrakcją turystyczną samą w sobie. Niestety na atrakcyjności tego ciekawego miejsca położyły się ceniem problemy związane z bezpieczeństwem i przestępczością. Obecnie Osiedle Nikiszowiec wpisane jest na listę Pomników Historii oraz znajduje się także na trasie Szlaku Zabytków Techniki.

Osiedle Nikiszowiec w Katowicach – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Park Śląski w Chorzowie

Park Śląski to jeden z największych parków miejskich w Europie. Ma około 640 ha powierzchni. Jest oazą zieleni pośród górnośląskiej aglomeracji, chętnie odwiedzaną przez turystów i spacerowiczów. Odbywają się tu również imprezy masowe. Budowa parku ruszyła w latach 50 ubiegłego wieku z inicjatywy gen. Jerzego Ziętka. Park powstał na dawnych zdewastowanych terenach przemysłowo-górniczych. Obecnie jest to bardzo popularne miejsce, które rocznie odwiedza około 3 mln ludzi. Przy parku znajduje się wiele ciekawych atrakcji i popularnych miejsc, warto choćby wymienić: Stadion Śląski, kolejkę linową „Elka”, Planetarium, Śląski Ogród Zoologiczny.
Link: www.parkslaski.pl

Park Śląski w Chorzowie – Ciekawe Miejsca na Górnym Śląsku – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Kopiec Wyzwolenia w Piekarach Śląskich

Kopiec w Piekarach Śląskich został usypany jeszcze przed wybuchem II Wojny Światowej, w latach 1932-1937. Powstał dla upamiętnienia przemarszu wojsk i husarii polskiej króla Jana III Sobieskiego pod Wiedeń oraz Powstań Śląskich. Ostatecznie to Powstania Śląskie przyczyniły się do przyłączenia tej części Śląska do II Rzeczypospolitej Polskiej. W jego budowie brało udział wielu działaczy niepodległościowych. Stąd nazwa tego ciekawego miejsca – Kopiec Wyzwolenia. Od podstawy Kopiec Wyzwolenia posiada 20 m wysokości, a z jego szczytu rozciąga się panorama na okoliczne tereny.

Kopiec Wyzwolenia w Piekarach Śląskich – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Cicik89

Gmach Sejmu Śląskiego w Katowicach

Gmach Sejmu Śląskiego to kolejne ciekawe miejsce w Katowicach. Budynek został wzniesiony w latach 1925-1929, na potrzeby Sejmu Śląskiego, który był autonomicznym organem województwa śląskiego. Budowa gmachu wynosiła wówczas 12,5 mln złotych. Obiekt został wzniesiony w popularnym w XX wieku stylu modernistycznym. Budynek jest naprawdę sporych rozmiarów, mieści się w nim 634 pomieszczeń, a jego powierzchnia wynosi około 6550 m². Współcześnie w budynku znajduje się Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, a sam obiekt został wpisany na prestiżową listę Pomników Historii.

Gmach Sejmu Śląskiego w Katowicach – Foto: Halina Gniewkowska-Gniadek

Romańska Rotunda w Cieszynie

Na Śląsku Cieszyńskim znajduje się jeden z najstarszych zabytków budownictwa polskiego o charakterze sakralnym. Mowa jest tu o romańskiej rotundzie kaplicy św. Mikołaja w Cieszynie, której wybudowanie szacuje się na XII wiek. Inne badania datują jej powstanie już na XI wiek. Wraz z upływem lat rotunda niszczała i była modernizowana. Ostatecznie jej pierwotny charakter przywrócono podczas modernizacji po wojnie. Ciekawostką jest to, że wizerunek rotundy znajduje się na rewersie banknotu polskiego o nominale 20 zł. Budowla pierwotnie pełniła funkcję kaplicy przy zamku. Obecnie w kaplicy nabożeństwa odbywają się tylko okazjonalnie. Rotundę można zwiedzić w ramach zwiedzania Wieży Piastowskiej.
Link: www.zamekcieszyn.pl

Romańska Rotunda w Cieszynie – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Pankrzysztoff

Zamek Prezydentów Polski w Wiśle

W Wiśle znajduje się bardzo ciekawe miejsce – Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Obiekt został wybudowany na przełomie lat 20 i 30 ubiegłego wieku. Wówczas wzniesiony został dla prezydenta Ignacego Mościckiego, który wykorzystywał go w celach wypoczynkowych. Zamek pięknie położony w Beskidzie Śląskim nadawał się do tego znakomicie. Obiekt stracił swoje przeznaczenie w okresie PRLu, kiedy to urząd prezydenta został zlikwidowany. W roku 2002 obiekt został z powrotem przejęty przez Kancelarie Prezydenta RP, wyremontowany i pełni swoją pierwotną rolę do dnia dzisiejszego. Co ciekawe, zamek jest również udostępniony do zwiedzania, ale tylko dla zorganizowanych grup i po wcześniejszej rezerwacji.
Link: www.zamekwisla.pl

Zamek Prezydentów Polski w Wiśle – Foto: Tomasz Kapczyński

Trójkąt Trzech Cesarzy

Kiedyś bardzo popularne i ciekawe miejsce na turystycznej mapie XIX-wiecznej Europy. Trójkąt Trzech Cesarzy to trójstyk granic, czyli punkt w którym dawniej spotykały się granice trzech ówczesnych mocarstwa. Cesarstwa Niemieckiego, Cesarstwa Austro-Węgierskiego i Imperium Rosyjskiego. Stąd od tytułów władców tych państw pochodzi nazwa tego miejsca. Współcześnie trójstyk znajduje się na granicy Sosnowca i Mysłowic. Trochę zaniedbany i mocno zarośnięty nie przypomina już z wyglądu dawnego miejsca, które możemy zobaczyć choćby na archiwalnych pocztówkach.
Link: www.trojkattrzechcesarzy.pl

Trójstyk na starej pocztówce – Po lewej Niemcy, po prawej Austria, na górze Rosja

Trójstyk Polski, Czech i Słowacji

Kolejny trójstyk granic, ale tym razem już współczesny, znajduje się w Beskidzie Śląskim. Punkt styku granic Polski, Słowacji i Czech. Jeden z dwóch trójstyków przy polskiej granicy, w którym wszystkie trzy państwa należą do Unii Europejskiej i strefy Schengen. Miejsce to jest więc swobodnie dostępne i odpowiednio zadbane. Po wszystkich trzech stronach granic umieszczone są kamienne obeliski. Jest również wiata turystyczna przy której można usiąść, zatrzymać się i odpocząć.

Trójstyk Polski, Czech i Słowacji – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Ricardo77

Beskid Śląski, Barania Góra, Skrzyczne

Beskid Śląski to cieszące się dużą popularnością pasmo górskie, historycznie znajdujące się w większości na Śląsku Cieszyńskim (Górnym Śląsku). Beskid Śląski posiada gęstą sieć szlaków pieszych i rowerowych. Dwa popularne najwyższe szczyty to Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.). Na Baraniej Górze znajduje się wieża widokowa, z której rozciąga się piękna panorama gór po stronie Polski, Czech i Słowacji. To właśnie na zachodnich stokach Baraniej Góry swoje źródło ma rzeka Wisła. Natomiast na szczyt Skrzyczne możemy wjechać popularną kolejką linową. W Beskidzie Śląskim znajduje się wiele ciekawych turystycznych miejscowości, jak Szczyrk, Wisła, Ustroń i Brenna.

Beskid Śląski – Foto: Tomasz Kapczyński

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Śląsk i okolice – Co zwiedzać?
Mapa i lista – Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia

Artykuł Ciekawe miejsca na Górnym Śląsku do zobaczenia pochodzi z serwisu Eloblog.

1. Linia kolejowa w oparach absurdu

W roku 1951 w Bieszczadach i na Sokalszczyźnie dokonano największej powojennej korekty granic Polski. Sowieci chcąc zagarnąć odkryte złoża węgla w okolicach Sokala (dziś Сокаль), wymusili na polskich władzach zmianę granic. Tak więc do Związku Radzieckiego trafiło bogate w węgiel zakole Bugu, a do Polski tereny z ubogą ziemią w Bieszczadach wraz z Ustrzykami Dolnymi. Wymiana odbyła się kilometr do kilometra. Polska oddała 480 km² i otrzymała 480 km². W wyniku niezwykłej zmiany granic, fragment linii kolejowej Przemyśl-Zagórz, wybudowanej jeszcze za czasów Austro-Węgier, pozostał dalej w granicach Związku Radzieckiego. Podróżni jadący na trasie Przemyśl-Ustrzyki Dolne i dalej do Zagórza, musieli przejeżdżać przez terytorium ZSRR na odcinku długości ok. 35 km. To była również trasa popularnego pociągu wakacyjnego jadącego w Bieszczady, na trasie Warszawa-Radom-Przemyśl-Zagórz. W momencie przejazdu przez sowieckie terytorium, skład był ściśle pilnowany przez żołnierzy. W Niżankowicach (dziś Нижанковичі) wsiadało kilku sowieckich uzbrojonych żołnierzy wraz z psem, a w przedziale z kierownikiem pociągu jechał sowiecki oficer. Wszystko było pozamykane, a w przejściach stali pogranicznicy. Na szczęście w latach 80-tych można już było otwierać okna. Sowieccy towarzysze wysiadali dopiero w rejonie pasa przygranicznego w Smolnicy, gdzie pociąg z powrotem wjeżdżał na terytorium Polski. Na początku po zmianie granic, władze Polski zdawały sobie sprawę z absurdalności zaistniałej sytuacji. Stalin próbował jeszcze coś zyskać w tym temacie i zaproponował przekazanie Polsce tego fragmentu terenu wraz z linią kolejową, za odpowiednią dopłatą w złocie. Polscy komuniści się na to nie zgodzili, a w roku 1953 zmarł Stalin i sprawa nie została już nigdy uregulowana. Po rozpadzie ZSRR pociąg kursował jeszcze dwa lata przez terytorium Ukrainy, również pilnowany. W obecnej chwili linia kolejowa na odcinku Przemyśl Bakończyce-Niżankowice jest rozkradziona.

Linia kolejowa Przemyśl-Zagórz (Galicyjska Kolej Transwersalna) na mapie Galicji z 1897 r.

Różowy – granice Polski z 1945 r., niebieski – korekta granicy z 1951 r., zielony – fragment linii kolejowej pozostałej w ZSRR.

2. Ziemia Kłodzka spadek po „Starym Frycu”

Zastanawialiście się kiedyś nad kształtem Ziemi Kłodzkiej? Wygląda niczym polski „przyczółek” wysunięty w głąb terytorium Czech. Ziemia Kłodzka przypomina enklawę, tylko otoczoną z trzech stron granicą, a z czwartej odgrodzona Górami Sowimi i Bardzkimi. Nie można tutaj mówić o jakimś małym fragmencie, gdyż jest to olbrzymie terytorium o powierzchni około 1640 km². Historycznie Ziemia Kłodzka nigdy nie była częścią Dolnego Śląska. Przez większość czasu należała do Czech. W zasadzie możemy mówić, że była częścią Czech, choć często była również nazywana dla podkreślenia odrębności – Hrabstwem Kłodzkim. Ziemia Kłodzka stała się częścią Polski przypadkowo. Najpierw w XVIII wieku, podczas tzw. wojen śląskich, monarchia Habsburgów straciła Śląsk w wyniku napaści dokonanej przez króla Prus Fryderyka Wielkiego, zwanego złośliwie Starym Frycem. Oprócz zagarnięcia Śląska, za którym płakała Maria Teresa, Fryderyk dokonał również zajęcia Ziemi Kłodzkiej. Dla Królestwa Prus teren wysunięty w głąb ziem Habsburgów zyskał znaczenie strategiczne, stąd rozbudowa twierdzy w Kłodzku i budowa nowej twierdzy w Srebrnej Górze. Granica została utrwalona na lata. Z czasem stała się granicą między Cesarstwem Niemyckim i Austro-Węgrami. Po I wojnie światowej, w wyniku rozpadu Austro-Węgier powstaje Czechosłowacja i od razu wysuwa roszczenia o Kłodzko do Republiki Weimarskiej. Czesi jednak są za słabi i Ziemia Kłodzka pozostaje w rękach Niemców. Po zakończeniu II wojny światowej, Czechosłowacja po raz drugi zobaczyła szansę na odzyskanie Kłodzka. Tym bardziej miała argumenty, gdyż podobnie jak Polska, utraciła terytorium na rzecz Związku Radzieckiego – Ruś Zakarpacką. Doszło do kilku mało znanych konfliktów granicznych między Polakami i Czechami. Jednak zdecydowana postawa polskich komunistów doprowadziła do powstrzymania żądań Czechosłowacji. Ostatecznie w wyniku nacisku wewnątrz państw „demoludów” PRL i Czechosłowacja zawarły porozumienie. Polska weszła w niemalże niezmienione dawne granice Prus i Austro-Węgier, przejmując spadek po Starym Frycu.

Mapa Królestwa Czech z XV w. wraz z obszarem Śląska i Ziemią Kłodzką.

Radziecka mapa z 1944 r., na której Stalin jeszcze planuje przekazanie Ziemi Kłodzkiej Czechosłowacji, później zmienił zdanie.

Współczesne granice Ziemi Kłodzkiej i Dolnego Śląska – Źródło: www.openstreetmap.org

3. Obwód kaliningradzki od linijki

Obwód Kaliningradzki stanowi współcześnie eksklawę terytorialną Federacji Rosyjskiej. Granica rozdzielająca Polskę od Rosji, na tle kształtów pozostałych granic, wydaje się niczym prosta linia odmierzona linijką. Choć tak naprawdę nie jest idealnie równa, ani też prosta. Zajęcie części terytorium Prus Wschodnich przez Związek Radziecki, Stalin argumentował tym, że narodowi radzieckiemu również należy się kawałek z poniemieckiego trofeum. Jednak tak naprawdę chodziło o możliwość uzyskania strategicznie ważnego portu morskiego, który nie zamarzałby zimą. Tak jak kwestia innych granicy, także i ta była tematem rozmów Wielkiej Trójki. Ostateczne potwierdzenie i akceptacja nowych granic miała nastąpić podczas konferencji pokojowej, normującej wszystkie powojenne kwestie. Jak wiemy z historii, nigdy jednak do niej nie doszło. Kwestia ustalenia granicy między Związkiem Radzieckim i Polską, pozostała tylko w gestii tych dwóch państw. Zasadniczy problem z wytyczeniem granicy z Obwodem Kaliningradzkim był taki, że nie można jej było oprzeć na rzekach, które z natury są doskonałymi granicami. Choćby tak, jak na zachodzie została wykorzystana Odra i Nysa Łużycka, a na wschodzie częściowo Bug i San. Sytuację tą wykorzystali Sowieci, którzy od 1945 roku wielokrotnie samodzielnie przesuwali fragmenty granic w głąb terytorium Polski. Nierzadko wypierając już powstałe zalążki nowej polskiej administracji i przybyłych osadników. Granica została więc przez nich narzucona niemalże jednostronnie, a jej kształt przybrał prawe linię prostą, co było najwygodniejsze dla sowieckich wojskowych. Ostateczne jej potwierdzenie nastąpiło podczas podpisania umowy w roku 1957. Słupy graniczne pojawiły się dopiero w roku 1958, to jest aż 13 lat od zakończenia wojny. Granica podyktowana pod linijkę przecięła w linii prostej drogi, linie kolejowe, a nawet osady. Zaburzyła wykształtowany przez lata podział administracyjny i związki gospodarcze. Podyktowanie jej wbrew logice oraz z nieuwzględnieniem istniejącej infrastruktury, osłabiło gospodarczo cały region. Dodatkowo takie ustalenie granicy sprawiło, że Zalew Wiślany został odcięty od wyjścia na Bałtyk, ponieważ Cieśnina Piławska znalazła się po stronie radzieckiej. Więcej na temat historii tej granicy możemy przeczytać na stronach goldap.org.pl oraz historia-wyzynaelblaska.pl.

Fragment mapy, załącznik do umowy z 16.08.1945 r. miedzy RP i ZSRR.

Artykuł 1 ustalający przebieg granicy, umowy z 05.03.1957 r. między RP i ZSRR.

Koniec granicy polsko-rosyjskiej na Mierzei Wiślanej – Foto: Jarba Źródło: commons.wikimedia.org

4. Granica Trzech Cesarzy

Jest takie miejsce w Polsce, dziś już niepołożone na granicy, ale stanowiące historycznie ważny punkty styku dawnych granic. Ważny bo przypominający o zaborach i dawnych podziałach w Europie. Miejsce to nazywane jest „Trójkątem Trzech Cesarzy”. Trójstyk granic Cesarstwa Niemieckiego, Imperium Rosyjskiego i Austro-Węgier. Dziś miejsce to znajduje się na Górnym Śląsku na granicy gmin Mysłowice i Sosnowiec. Dokładnie w miejscu, w którym Biała Przemsza łączy się z Czarną Przemszą i dalej już płynie jako Przemsza. Nazwa punktu wzięła się od trzech potężnych władców, którzy rządzili tymi państwami, a których kres położyła I wojna światowa. Wówczas byli to cesarz Niemiec Wilhelm II z dynastii Hohenzollernów, cesarz Austro-Węgier Franciszek Józef I dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej oraz car Rosji Mikołaj II z dynastii Romanowów. Nazwa trójstyku mogła obowiązywać dopiero od roku 1871, kiedy to nastąpiła proklamacja Cesarstwa Niemieckiego, a Hohenzollernowie mogli siebie ogłosić cesarzami. Choć warto zaznaczyć, że granica w tym miejscu istniała już wcześniej. Miejsce to stało się niezwykle popularną atrakcją turystyczną, odwiedzaną przez tysiące turystów tygodniowo. Postawiono tam Wieżę Bismarcka, po rzece pływały stateczki, była również promenada do spacerów. Styk granic musiał się prezentować wyjątkowo okazale. W końcu łączyło się tu aż trzech potężnych władców, z wpływowych europejskich rodów, rządzących ogromnymi imperiami. Dziś w miejscu tym ustawiony jest pamiątkowy obelisk, a lekko zarośnięte zbocza rzek już w niczym nie przypominają dawnej świetności tego miejsca. Przypominają nam jednak o tym, że świat się ciągle zmienia i nawet największe potęgi mogą zniknąć z mapy świata, a najtrwalsze granice mogą zostać wymazane…

Więcej informacji o miejscu jest na stronie www.trojkattrzechcesarzy.pl.

Trójstyk granic na mapie z 1910 roku.

Kartka pocztowa z Trójkąta Cesarzy. Po lewej Niemcy, po prawej Austria, na górze tereny Rosji.

Trójkąt współcześnie – Foto: Ludek Źródło: commons.wikimedia.org

Jeżeli interesuje Ciebie historia granic Polski zobacz jeszcze:
Film o historii zachodniej granicy Polski
Pytania i odpowiedzi – Historia granic Polski

Artykuł Historia 4 nietypowych granic Polski pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista rekordowych budowli i konstrukcji w Polsce

Moja kolejna lista rekordowych budowli powstała na podobnej zasadzie, jak część 1. Obiekty musiały być rekordowe pod jakimś względem architektonicznym, gabarytowym itp. Musiałby być też atrakcją turystyczną lub być obiektem dostępnym do obejrzenia. Lista poszeregowana chronologicznie, od najstarszych do najmłodszych obiektów.

1. Zamek krzyżacki w Malborku

Największy zamek w Polsce. Gotycki zespół zamkowy zajmujący obszar o powierzchni około 20 ha. Najstarszy obiekt z rekordowych budowli na tej liście. Wznoszony był w kilku etapach, od końca XIII do XV wieku, przez Zakon Krzyżacki. Obiekt jest wpisany na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na temat Malborka mówi się jeszcze, jako o największym zamku średniowiecznym na świecie, a także największej budowli z cegieł na świecie. Problem jednak w tym, że nie można nigdzie uzyskać żadnych konkretnych informacji. Po pierwsze, każdy chce być „tym największym”. Po drugie, nie wiadomo, jakie parametry uwzględniać do porównania. Kubaturę, obszar zajmowanej powierzchni, ilość metrów kwadratowych? Trudne pytanie. Zamek wraz z muzeum jest udostępniony do zwiedzania.

Zamek w Malborku – Autor: DerHexer Źródło: commons.wikimedia.org

2. Twierdza Modlin

Jedna z największych twierdz w Polsce wraz z najdłuższym budynkiem w Europie. Zespół umocnień położony jest u zbiegu rzek Wisły, Narwi i Wkry. Składa się z kilku elementów: cytadeli, umocnionych przedmieść i dwóch pierścieni fortów. Sam budynek kompleksu koszarów tzw. cytadeli ma 2 250 m długości. Budowa twierdzy rozpoczęła się na początku XIX wieku, wraz z decyzją Napoleona. W późniejszym okresie zostaje mocno rozbudowana przez Rosjan. Po I wojnie światowej zostaje przejęta przez Wojsko Polskie. W trakcie walk kampanii wrześniowej stanowi silny punkt obrony, podczas których ginie około 2 tys. polskich żołnierzy. Prawdziwy rozmiar Twierdzy Modlin możemy dostrzec dopiero na zdjęciach LIDAR, które zamieszam poniżej. Dodatkowo link do Geoportalu. Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie, Twierdzę Modlin można zwiedzać na dwa sposoby. Samodzielnie w obwodzie zewnętrznym lub z przewodnikiem.

Twierdza Modlin – Autor: Lawenda25 Źródło: commons.wikimedia.org

Twierdza Modlin na mapach LIDAR – Źródło: Geoportal

3. Ulica Piotrkowska w Łodzi

Najdłuższy deptak w Polsce i jednocześnie najważniejsza łódzka ulica. Łódź jest miastem stosunkowo młodym, które wykształciło się dopiero w ciągu ostatnich 200 lat. Głównie za sprawą przemysłu. Ponieważ miasto rozwijało się inaczej niż średniowieczne lokacje, nie wykształciło się w nim ścisłe centrum, na przykład związane z grodem. Łódź rozwijała się więc wzdłuż Piotrkowskiej. Ulica ta ma łącznie długość około 4 km. Część wybrukowana to około 1,8 km. Link do pomiarów na Geoportalu. Gdyby ulica Piotrkowska była oficjalnie deptakiem, mogłaby powalczyć o tytuł najdłuższego w Europie. Miano najdłuższego deptaka w Europie przypisuje się ulicy Strøget w Kopenhadze. Jednak kopenhaski deptak liczy 1,1 km, czyli mniej niż wybrukowana część ulicy Piotrkowskiej. Przy ulicy znajdują się liczne sklepy i piękne kamienice dawnych fabrykantów. To najbardziej reprezentacyjne miejsce w Łodzi.

Ulica Piotrkowska – Autor: Tomasz Kapczyński

Ulica Piotrkowska – Autor: Tomasz Kapczyński

4. Latarnia morska w Świnoujściu

Najwyższa latarnia morska w Polsce i jedna z najwyższych na świecie. Budowla ma 65 m wysokości i jest wykonana w całości z cegły. Na jej szczyt prowadzi 300 schodów. Latarnia została uruchomiona w roku 1857, a jej budowa trwała 3 lata. Przetrwała ponad 150 lat i dwie wojny światowe. Jednak ciężkie warunki atmosferyczne panujące w Świnoujściu sprawiły, że obiekt trzeba było kilka razy poddać remontowi. Obecnie latarnia jest udostępniona do zwiedzania przez turystów. Ta ważna atrakcja turystyczna Świnoujścia wciąż pełni swoje pierwotne zadanie. Zapewnia bezpieczeństwo żeglugi w tej części Morza Bałtyckiego.

Latarnia w Świnoujściu – Autor: sebdok Źródło: commons.wikimedia.org

Widok z latarni na ujście Świny – Autor: Endymion2000 Źródło: commons.wikimedia.org

5. Mosty w Stańczykach

O mostach w Stańczykach mówi się jako o najwyższych mostach kolejowych w Polsce. Według różnych źródeł mają około 31-36 m wysokości i 180 m długości. Mosty często nazywane są również Akweduktami Puszczy Rominckiej, ze względu na swoje podobieństwo do kształtów rzymskich akweduktów. Oczywiście w sensie architektonicznym i pełnionej funkcji nie są akweduktami. Mosty budowano z odstępami w latach 1912-1918. To najbardziej zagadkowe z rekordowych budowli, ponieważ ich przeznaczenie wciąż nie jest do końca poznane. Wobec zmieniającej się sytuacji geopolitycznej w regionie po I wojnie światowej, linie kolejową położono tylko na jednym moście. W roku 1945 linia została rozebrana przez Armię Czerwoną. Od tego czasu mosty są tylko atrakcją turystyczną. Obecnie teren jest własnością prywatną, ale udostępniony jest do zwiedzania.

Mosty w Stańczykach – Autor: Honza Groh (Jagro) Źródło: commons.wikimedia.org

Mosty w Stańczykach – Autor: Honza Groh (Jagro) Źródło: commons.wikimedia.org

6. Międzyrzecki Rejon Umocniony

MRU to największy kompleks fortyfikacji i podziemi o pochodzeniu militarnym w Polsce. Ten ogromny system bunkrów budowany był przez Niemców głównie w latach 30-tych XX wieku. Planowany kompleks nigdy nie został ukończony. Podczas ofensywy Armii Czerwonej w 1945 roku nie odegrał żadnej znaczącej roli. Łączną długość podziemnych korytarzy szacuje się na około 32-35 km. Część naziemną tworzą liczne Panzerwerki, grupy warowne, kopuły strzeleckie, zapory przeciwpancerne itp. Niektóre naziemne bunkry połączone są z głównym systemem podziemi, inne umiejscowione są samodzielnie. Schemat centralnego odcinka MRU możemy zobaczyć pod tym linkiem. Część kompleksu udostępniona jest do zwiedzania. Trasy turystyczne MRU można zwiedzać koło miejscowości Pniewo oraz w okolicach tzw. Pętli Boryszyńskiej.

Schron bojowy PzW nr 715 – Autor: Maciej Hajnos Źródło: bunkrowo.pl

Kopuły, stanowiska bojowe MRU – Autor: Shilton77 Źródło: commons.wikimedia.org

7. Maszt radiowo-telewizyjny w Mysłowicach

Najwyższa budowla i konstrukcja w Polsce. Maszt RTCN Katowice/Kosztowy to konstrukcja o wysokości 358 m, zbudowana w roku 1973. Obecnie jest to numer jeden, pod względem wysokości, z rekordowych budowli w Polsce. Wcześniej tytuł ten posiadał maszt radiowy w Konstantynowie, który miał rekordowe 646 m wysokości. W momencie wybudowania maszt w Konstantynowie był najwyższą konstrukcją na świecie. Niestety uległ zawaleniu w roku 1991, a jego pozycję najwyższej budowli w Polsce przejął obiekt w Mysłowicach. Na maszcie RTCN Katowice/Kosztowy znajdują się między innymi nadajniki radiowe, telewizyjne i telefonii komórkowej. Terenu, na którym zamontowany jest maszt, nie można zwiedzać. Tym bardziej wspinać się na konstrukcję. Możliwe jest tylko obejrzenie masztu z daleka.

8. Pomnik Jezusa Chrystusa w Świebodzinie

Największy pomnik Jezusa Chrystusa na świecie. Sama figura ma wysokość 33 metrów, które mają symbolizować 33 lata życia Jezusa. Pomnik umieszczony jest na kopcu o wysokości 16 m, a głowa figury zakończona jest 3 m koroną. Łączna wysokość konstrukcji to ponad 52 m. Masę konstrukcji szacuje się na około 440 ton. Świebodzicki pomnik jest wyższy o 3 m od figury Chrystusa w Rio de Janeiro w Brazylii. Zakończenie budowy monumentalnego pomnika nastąpiło w roku 2010. Ta jedna z najbardziej kontrowersyjnych rekordowych budowli w Polsce, szybko stała się dużą atrakcją turystyczną. Pomnik wyraźnie góruje na Świebodzinem i jest łatwy do zauważania już z drogi. Wstęp na kopiec pod figurą jest wolny.

Pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie – Autor: Dolny Śląsk Fotografie

Pomnik Chrystusa w Świebodzinie – Autor: Halina Gniewkowska-Gniadek

9. Most autostradowy pod Grudziądzem

O tym moście autostradowym mówi się, jako o najdłuższym moście w Polsce. Choć to zależy od sposobu liczenia wymiarów. Most pod Grudziądzem jest częścią autostrady A1 i łączy on oba brzegi Wisły. Most główny posiada 400 m długości, a dwie estakady dojazdowe mają po 995 m i 563 m długości. Najdłuższe przęsło nad Wisłą ma wymiary 180 m. Razem długość przeprawy wynosi 1,9 km. Most zbudowano w latach 2009-2011. Początkowe plany przeprawy w tym miejscu, przewidywały budowę mostu podwieszanego z dwoma ogromnymi pylonami. Koncepcja ta została jednak odrzucona, ze względu na kwestię ochrony przelatujących ptaków. Wielkość przeprawy jest najlepiej widoczna z góry. Żeby zobaczyć ten obiekt, można pokonać trasę autostrady lub podejść w rejon brzegu Wisły.

Most autostradowy pod Grudziądzem – Autor: Dalu84 Źródło: commons.wikimedia.org

10. Afrykarium we Wrocławiu

Największe oceanarium i akwarium w Polsce. Łącznie w basenach, rurach, odstojnikach i filtrach zgromadzonych jest 15 mln litrów wody. To tyle ile mieści 6 basenów olimpijskich albo ponad 63 mln filiżanek kawy. Sama woda ma masę 15 tys. ton. Największe zbiorniki to basen kotików 3,6 mln litrów oraz basen rekinów 3,1 mln litrów. Niektóre zbiorniki wymagają specjalnego zasolenia. Do tego celu w basenie imitującym Morze Czerwone zużywa się 140 ton soli. Afrykarium należy do wrocławskiego zoo. Obiekt został otwarty jesienią 2014 roku, stając się szybko ogromnie popularną atrakcją. Budowa obiektu trwała 2 lata. To najmłodszy z rekordowych obiektów na mojej liście.

Podwodny tunel w Afrykarium – Autor: Lower Silesia Źródło: commons.wikimedia.org

Afrykarium we Wrocławiu – Lista rekordowych budowli w Polsce

Na koniec tej listy rekordowych budowli i konstrukcji w Polsce, zamieszczam jeszcze raz wszystkie obiekty na jednej mapie. Zachęcam do pozostawienia w komentarzach Waszych ulubionych rekordowych miejsc. Albo takich, których nie uwzględniłem na mojej liście, a które uważacie, że są godne uwagi.

Zobacz także: 10 rekordowych budowli w Polsce cz. 1

Artykuł 10 rekordowych budowli w Polsce cz. 2 pochodzi z serwisu Eloblog.