Historia i rozwój myśliwców odrzutowych

Jeden z użytkowników niezastąpionego Reddita (o nicku numante) przygotował niezwykle ciekawe zestawienie przedstawiające historię i rozwój myśliwców odrzutowych na świecie. Zestawienie podzielone jest na trzy grafiki. Jedna grafika poświęcona jest myśliwcom odrzutowym w Stanach Zjednoczonych, druga w Związku Radzieckim (a po rozpadzie – Federacji Rosyjskiej), a trzecia ogólnie krajom Europy. Każda grafika przedstawia kolejne generacje maszyn wprowadzanych do uzbrojenia sił powietrznych tych krajów. Od pierwszych samolotów odrzutowych takich jak sowiecki Jak-15, amerykański P-59 czy brytyjski Gloster Meteor, poprzez samoloty, które królowały na niebie w czasach zimnej wojny, skończywszy na ostatniej piątej generacji maszyn. Nie mogło również zabraknąć pierwszego odrzutowego myśliwca, który brał udział w walkach powietrznych jeszcze w czasie II wojny światowej. Mam tu na myśli słynnego niemieckiego Messerschmitta Me 262, produkowanego na potrzeby Luftwaffe. Oczywiście najbardziej gwałtowny rozwój przypadł na okres tzw. zimnej wojny, kiedy to dwie strony intensywnie pracowały nad rozwojem swoich sił powietrznych. Ostatnia piąta generacja myśliwców odrzutowych to takie maszyny jak amerykański F-35 czy rosyjski Su-57. Na grafikach po kolei przechodzimy od najstarszych do najnowszych samolotów.

Historia i rozwój myśliwców w USA – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie USA – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w ZSRR (Rosja) – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie ZSRR (Rosja) – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w Europie – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie Europa – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Artykuł Historia i rozwój myśliwców odrzutowych na kilku grafikach pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapy celów ataków nuklearnych

Pod koniec ubiegłego roku napisałem artykuł na temat celów ataków nuklearnych na terytorium Polski, zaplanowanych przez amerykańskie strategiczne dowództwo sił powietrznych (Strategic Air Command). Przypomnę, że artykuł pisałem na podstawie świeżo odtajnionych dokumentów, które zostały sporządzone w czerwcu 1956 roku. Opracowanie nosiło tytuł „Atomic Weapons Requirements Study For 1959” i zostało odtajnione dopiero w grudniu 2015 roku. Zawierało szereg celów nuklearnych (miasta, ośrodki przemysłowe, lotniska itp.) głównie na terenie państw Układu Warszawskiego, ale nie tylko. Na tej podstawie przygotowałem swoją interaktywną mapę celów, którą można zobaczyć w moim artykule pt. Mapa celów ataków nuklearnych na Polskę. Moja mapa obejmuje tylko teren Polski.

Dwie nowe interaktywne mapy

Kilka dni temu znalazłem dwie nowe mapy sporządzone na podstawie tych samych dokumentów. Jak widać, nie tylko ja wpadłem na pomysł zmapowania amerykańskich opracowań. Obie mapy znajdują się pod linkami, które załączam poniżej.

Pierwsza mapa prezentuje obszar całej Ziemi. Umieszczone zostały na niej cele wskazane w amerykańskim opracowaniu. Niestety nie możemy mapy przybliżyć. Jedynie możemy zmienić moc ładunków, wyrażoną w równoważnikach trotylowych (kt lub Mt). Możemy również przejść do symulacji wybuchu, klikając w konkretne miejsce eksplozji. Żółte „ogony” przy każdym z celów to opad promieniotwórczy tzw. fallout.
Link: blog.nuclearsecrecy.com/misc/targets1956

Mapa Celów Ataków Nuklearnych – Źródło: blog.nuclearsecrecy.com

Druga mapa również obejmuje obszar całej planety. W tym przypadku istnieje możliwość przybliżania i oddalania mapy. Również możemy przeprowadzić symulację wybuchu dla konkretnej lokalizacji. Patrząc na to, jak została zmapowana Polska, raczej nie jest to opracowanie kompletne i uwzględniające wszystkie miejsca wskazane w amerykańskich dokumentach z 1956 roku.
Link: futureoflife.org/background/us-nuclear-targets

Mapa Celów Ataków Nuklearnych – Źródło: futureoflife.org

Artykuł Mapa celów ataków nuklearnych – Uzupełnienie pochodzi z serwisu Eloblog.

Polska na wojskowych mapach NATO

Zapraszam do skorzystania z ciekawego zbioru wojskowych map Polski, opracowanych przez głównych członków Paktu Północnoatlantyckiego. Większość map pochodzi ze zdigitalizowanych zbiorów Biblioteki Uniwersytetu Teksasu w Austin, ale nie wszystkie. Z powodu pewnych braków arkuszy map, część musiałem uzupełnić samodzielnie i wrzucić na swój serwer. Proszę więc mieć to na uwadze. Mapy poszeregowałem w kilku listach, większość pobieżnie sprawdziłem. Pochodzą one z różnych lat. Każda z map ma swoją nazwę odpowiadającą głównemu miastu w obrębie arkusza. Nazwy map należy więc traktować, jako obszar przy danej miejscowości, a nie tylko, jako plan danej miejscowości. Miłego przeglądania. 🙂

Warszawa i okolice na wojskowych mapach NATO – U.S. Army Map Service

Tytułem kilku słów wyjaśnienia, dla tych osób, które po raz pierwszy spotykają się z mapami z tamtego okresu. Jak zauważycie, na niektórych mapach NATO znajdują się granice państwowe oraz nazwy miejscowości sprzed II wojny światowej. Jest tak, ponieważ większość map była przygotowywana i opracowywana jeszcze w trakcie wojny np. na podstawie niemieckich lub polskich map. Były one później wykorzystywane jeszcze w latach 50-tych i 60-tych, a być może nawet później. Nieopłacało się zmieniać i korygować nazw miejscowości, które wszyscy więksi gracze uważali tylko za tymczasowe. Dlatego na niektórych mapach NATO z wczesnego okresu, dzisiejsze terytorium Polski przypisane jest do Niemiec i analogicznie część terytorium ZSRR przypisana jest do Polski.

Jeżeli gdzieś w spisie popełniłem błąd lub któraś z map jest niedostępna, proszę o pozostawienie informacji w komentarzach.

Wojskowe mapy lotnicze War Office – Europa

Opracowanie: Wielka Brytania – War Office. Duże mapy wykorzystywane w nawigacji lotniczej.
Skala: 1:500 000
Seria: M404 (4072)

• Indeks Map
• Białystok Arkusz NE 52/22
• Gdańsk Arkusz NE 54/18
• Kolberg Arkusz NE 54/14
• Kraków Arkusz NE 50/18
• Lublin Arkusz NE 50/22
• Szczecin Arkusz NE 52/14
• Tatry Arkusz NE 48/18
• Warszawa Arkusz NE 52/18
• Praga (Wrocław) Arkusz NE 50/14

Wojskowe mapy lotnicze War Office

Opracowanie: Wielka Brytania – War Office / Air Ministry. Duże mapy wykorzystywane w nawigacji lotniczej.
Skala: 1:500 000
Seria: 1404

• Indeks Map
• Białystok Arkusz 168-D
• Gdańsk Arkusz 169-B
• Lublin Arkusz 232-B
• Poznań Arkusz 169-C
• Kraków Arkusz 232-A

Wojskowe mapy topograficzne U.S. Army – Europa Wschodnia

Opracowanie: U.S. Army Map Service. Duże mapy topograficzne obejmujące wschodnie obszary Polski.
Skala: 1:250 000
Seria: N501

• Indeks Map
• Kowno (Suwałki) Arkusz NN 34-6
• Białystok Arkusz NN 34-9
• Brześć Arkusz NN 34-12
• Lublin Arkusz NM 34-3
• Jarosław Arkusz NM 34-6
• Drohobycz (Przemyśl) Arkusz NM 34-9

Wojskowe mapy topograficzne U.S. Army – Europa Zachodnia

Opracowanie: U.S. Army Map Service. Duże mapy topograficzne obejmujące centralne i zachodnie obszary Polski.
Skala: 1:250 000
Seria: N501

• Indeks Map
• Kołobrzeg Arkusz NN 33-5
• Słupsk Arkusz NN 33-6
• Szczecin Arkusz NN 33-8
• Szczecin, Stargard Arkusz NN 33-8 [verso]
• Piła Arkusz NN 33-9
• Fürstenwalde (Gorzów Wielkopolski) Arkusz NN 33-11
• Poznań Arkusz NN 33-12
• Poznań Arkusz NN 33-12 [verso]
• Gdańsk Arkusz NN 34-4
• Gdańsk Arkusz NN 34-4 [verso]
• Kaliningrad (Giżycko) Arkusz NN 34-5
• Bydgoszcz Arkusz NN 34-7
• Olsztyn Arkusz NN 34-8
• Włocławek Arkusz NN 34-10
• Warszawa Arkusz NN 34-11
• Warszawa Arkusz NN 34-11 [verso]
• Zgorzelec Arkusz NM 33-2
• Wrocław  Arkusz NM 33-3
• Wrocław, Legnica Arkusz NM 33-3 [verso]
• Praga (Jelenia Góra) Arkusz NM 33-5
• Świdnica Arkusz NM 33-6
• Łódź Arkusz NM 34-1
• Łódź Arkusz NM 34-1 [verso]
• Radom Arkusz NM 34-2
• Kraków Arkusz NM 34-4
• Kraków, Gliwice, Bytom, Katowice, Zabrze Arkusz NM 34-4 [verso]
• Kielce Arkusz NM 34-5
• Kielce Arkusz NM 34-5 [verso]
• Ostrawa (Bielsko-Biała) Arkusz NM 34-7
• Nowy Sącz Arkusz NM 34-8

Wojskowe mapy topograficzne U.S. Army – Polska

Opracowanie: U.S. Army Map Service. Mapy topograficzne obejmujące częściowo przedwojenne obszary Polski.
Skala: 1:100 000
Seria: M651

• Indeks Map
• Olsztyn Arkusz K-15
• Białystok Arkusz M-17
• Braniewo Arkusz J-14
• Brześć Arkusz P-18
• Czersk Arkusz K-12
• Częstochowa Arkusz R-13
• Gdańsk Arkusz J-13
• Dolina Arkusz V-18
• Druskieniki Arkusz K-18
• Działdowo Arkusz M-14
• Elbląg Arkusz K-14
• Gneizno Arkusz N-12
• Grajewo Arkusz L-17
• Grodno Arkusz L-18
• Grudziądz Arkusz L-13
• Hajnówka Arkusz N-18
• Czerniachowsk Arkusz J-16
• Pisz Arkusz L-16
• Kalisz Arkusz P-12
• Kalwaria Arkusz J-17
• Kielce Arkusz R-15
• Koło Arkusz P-13
• Królewiec Arkusz J-15
• Kozienice Arkusz Q-16
• Kraków Arkusz T-14
• Krosno Arkusz U-16
• Polessk Arkusz H-15
• Leszno Arkusz P-11
• Łódź Arkusz P-14
• Łomża Arkusz M-16
• Lubartów Arkusz Q-17
• Lublin Arkusz R-17
• Łuków Arkusz P-17
• Lwów Arkusz T-18
• Malbork Arkusz K-13
• Mława Arkusz M-15
• Władysławów Arkusz H-17
• Nowy Sącz Arkusz U-15
• Nowy Targ Arkusz U-14
• Szczytno Arkusz L-15
• Ostróda Arkusz L-14
• Ostrowiec Świętokrzyski Arkusz R-16
• Pabianice Arkusz Q-14
• Płock Arkusz N-14
• Poznań Arkusz N-11
• Przemyśl Arkusz T-17
• Radom Arkusz R-14
• Radomsko Arkusz Q-15
• Kętrzyn Arkusz K-16
• Rzeszów Arkusz T-16
• Sambor Arkusz U-17
• Sandomierz Arkusz S-16
• Piła Arkusz M-11
• Siedlce Arkusz P-16
• Siemiatycze Arkusz N-17
• Sokal Arkusz S-18
• Sosnowiec Arkusz S-13
• Staszów Arkusz S-15
• Stryj Arkusz U-18
• Suwałki Arkusz K-17
• Świsłocz Arkusz M-18
• Tarnów Arkusz T-15
• Sowieck Arkusz H-16
• Toruń Arkusz M-13
• Tuchola Arkusz L-12
• Turka Arkusz V-17
• Warszawa Arkusz P-15
• Włocławek Arkusz N-13
• Włodawa Arkusz Q-18
• Włodzimierz Wołyński Arkusz R-18
• Wołomin Arkusz N-15
• Wyszków Arkusz N-16
• Zamość Arkusz S-17
• Zawiercie Arkusz S-14
• Zduńska Wola Arkusz Q-13
• Żywiec Arkusz U-13
• Bydgoszcz Arkusz M-12

Wojskowe mapy topograficzne U.S. Army – Europa Środkowa

Opracowanie: U.S. Army Map Service. Mapy topograficzne obejmujące częściowo zachodnie obszary Polski, tzw. Ziemie Odzyskane.
Skala: 1:100 000
Seria: M651

• Indeks Map
• Gryfice Arkusz K9
• Kołobrzeg Arkusz K10
• Miastko Arkusz K11
• Słupsk Arkusz J11
• Szczecin Arkusz L9
• Łobez Arkusz L10
• Szczecinek Arkusz L11
• Chojna Arkusz M9
• Dobiegniew Arkusz M10
• Gorzów Wielkopolski Arkusz N9
• Międzyrzecz Arkusz N10
• Gubin Arkusz P9
• Zielona Góra Arkusz P10
• Spremberg (Żary) Arkusz Q9
• Bolesławiec Arkusz Q10
• Wołów Arkusz Q11
• Krotoszyn Arkusz Q12
• Zgorzelec Arkusz R9
• Legnica Arkusz R10
• Wrocław Arkusz R11
• Brzeg Arkusz R12
• Mieroszów Arkusz S10
• Kłodzko Arkusz S11
• Opole Arkusz S12

Artykuł Polska na wojskowych mapach NATO – Zimna Wojna pochodzi z serwisu Eloblog.

Atomic Weapons Requirements Study for 1959

Od kilku dni głośno jest o odtajnionych amerykańskich dokumentach pod nazwą „Atomic Weapons Requirements Study For 1959”, na których znalazły się informacje o celach ataków nuklearnych w państwach bloku sowieckiego. Wśród głównych celów znalazł się oczywiście Związek Radziecki, ale są także Chiny i państwa satelickie w Europie Wschodniej. Mnie oczywiście najbardziej zainteresowały cele wyznaczone w Polsce. Postanowiłem zebrać zgromadzone informacje i nanieść je na interaktywną mapę.

Kilka słów na temat samych dokumentów. Zostały one opracowane przez Strategic Air Command w czerwcu 1956 roku, z założeniami na rok 1959. Natomiast, jako dokumenty odtajnione, zostały opublikowane przez National Security Archive 22 grudnia 2015 roku. Opracowanie zawiera wiele celów ataków nuklearnych, jakie miały być przeprowadzone przez US Air Force. W dokumentach wyróżniają się dwie grupy celów.

• Pierwsza grupa to obiekty przemysłowo-miejskie z uwzględnieniem elementów infrastruktury wojskowej.
• Druga grupa to osobna lista z lotniskami, których jest ponad 1100, w tym wiele z Polski.

W dokmentach określono rodzaje samolotów, których zadaniem byłoby przeprowadzenie zaplanowanych ataków. Są to bombowce B-47 Stratojet i B-52 Stratofortress, a także myśliwce F-101, które mógły przenosić jedną bombę termojądrową. Samoloty startowałyby z baz położonych w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii lub Maroka. Dalekiego zasięgu bombowce Boeing B-52 mogły startować również bezpośrednio z baz położnych w Stanach Zjednoczonych.

Amerykański bombowiec strategiczny Boeing B-52 Stratofortress

Cele ataków nuklearnych na Polskę

Niestety, dokumenty są w znacznym stopniu niekompletne. Po pierwsze brakuje wielu stron, po drugie duża część kserokopii dokumentów ma pozasłanianie pola. Przez to niemożliwe jest dokładne określenie znaczenia niektórych kodów przypisanych do obiektów. Najwięcej obiektów-celów w Polsce to lotniska. Wynika to z tego, że akurat ta lista jest kompletna. Listy obiektów przemysłowo-miejskich są wybrakowane. Dlatego może dziwić fakt, że są uwzględnione jakieś małe miejscowości, a nie ma większych – wydawałoby się – bardziej kluczowych. Mogły być one również umieszczone w omawianym opracowaniu, niestety braki uniemożliwają ich odnalezienie.

Warszawa – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Przy obiektach przemysłowo-miejskich znajdują się zazwyczaj trzycyfrowe kody, które odszyfrowałem za pomocą tabeli kodów i naniosłem na mapę poniżej. Określają one kategorie obiektów-celów, jakie miały być zniszczone w danym miejscu. Na przykład, jakieś obiekty przemysłowe wyrabiające silniki lub pojazdy. Nie wiemy, o jakie konkretnie obiekty chodzi, tego dokumentacja nie uwzględnia. Każdy z nas znając swój region powinien sam powiązać kategorię celu z faktycznym istniejącym zakładem przemysłowym. Trzeba brać jeszcze pod uwagę, żę cele zostały zapewne przygotowane na podstawie informacji przekazanych przez wywiad, a ten z kolei mógł się mylić.

Poznań – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Należy jeszcze zwrócić uwagę, że wiele miejscowości na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych, podanych jest w starych niemieckich nazwach. Nie jest to zaskoczeniem, gdyż taka była przyjęta praktyka, nawet na amerykańskich mapach wojskowych. Po pierwsze nazwy i plany niemieckie były już opracowane wcześniej. Po drugie ani Amerykanie, ani nawet PRL nie wierzył w trwałe przyłączenie tych ziem do Polski.

Wszystkie opublikowane dokumenty dostępne są pod tym linkiem.

Mapa celów nuklearnych w Polsce

Cele nuklearne zlokalizowane w Polsce umieściłem na mojej interaktywnej mapie z odpowiednim komentarzem. Dane nanosiłem i tłumaczyłem na szybko, więc ostrzegam, że mogły wkraść się jakieś błędy oraz literówki. Jak już wspomniałem trzycyfrowe liczby to kody kategorii, a nie ilości obiektów. Tam gdzie miałem jakieś wątpliwości postawiłem (?).

Jeżeli pominąłem jakieś miejsce, albo popełniłem błąd w tłumaczeniu lub lokalizacji, proszę o komentarz. Tak samo proszę o komentarz, jeżeli ktoś ma jakieś ciekawe wnioski, co do swojego regionu i przypisanych celów.

Zaskakujące Ludwikowice Kłodzkie!

W całej tej liście przeróżnych obiektów zaskoczyło mnie jedno miejsce! Ludwigsdorf, czyli dzisiejsze Ludwikowice Kłodzkie. Akurat szczęśliwym trafem znalazła się karta, na której przypisane są kody kategorii celów. Co więc mamy przy Ludwikowicach? Występują tylko dwa cele. Lista jest kompletna, gdyż nie urywa się na końcu strony.

• Kod 196 – Poland – Chodzi o kraj lokalizacji miejsca, odczytuje go, jako ogólny cel cel w zbiorczej kategorii elektrowni. Występuje on wszędzie, ale czasem pod innym kodem.
• Kod 275 – Population – Chodzi o cel w postaci ludności, nazwałem go „siłą żywą”. Występuje prawie wszędzie.

Dolny Śląsk w tym Ludwigsdorf (u góry) – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Co jest u licha?! Żadnego kodu związanego z produkcją, centrami dowodzenia, składami wojskowymi? Tylko cel – zniszczenie ludności? Czy Amerykanie chcieli lecieć tysiące kilometrów strategicznym bombowcem żeby zrzucić bombę termojądrową na 2-tysięczną wioskę?

Przejdźmy do historii Ludwikowic Kłodzkich. W Ludwigsdorf podczas wojny Niemcy ulokowali fabrykę amunicji Dynamit Nobel AG Mölke. Nie była to zbyt duża fabryka, miesięcznie produkowała tylko około 100 ton amunicji. Fabryka znalazła swoje miejsce na dwanych pokopalnianych terenach, niegdyś należących do kopalni „Wacław”. Na miejscu funkcjonowała też nieduża elektrownia. Zakłady były systematycznie rozbudowywane podczas wojny. Przy produkcji było zatudnionych około 2 tys. osób. Produkowano głównie 200-gramowe kostki trotylu i małokalibrowe pociski artyleryjskie. Wspomnienia przymusowej robotnicy Krystyny Iwanowskiej mówią także o produkcji zapalników do latających bomb V-1.

Kopalnia Wacław, po jej zamknięciu wybudowano fabrykę amunicji – Źródło: dolny-slask.org.pl

Po wojnie w magazynach w Miłkowie (niem. Mölke, póżniej część Ludwikowic) pozostało około 200 ton różnych substancji chemicznych. Fabryka amunicji wstrzymała swoją produkcję w styczniu 1945 roku, oficjalnie z powodu braku dostaw półproduktów. Po wojnie dzięki interwencji polskich oficerów, obiektu nie udało się rozkraść Rosjanom. Przeszedł on pod zarząd resortu chemicznego, a ten oczyścił teren i w 1949 roku przekazał go Dolnośląskim Zakładom Przemysłu Węglowego.

Tak więc produkcji w Ludwikowicach Kłodzkich nie wznowiono. Z tego, co wiem nie udało się też wznowić wydobycia węgla po katastrofie z lat 30. Czemu więc Amerykanie umieścili tą małą wioskę na swojej liście celów? Jeżeli mieli błędne informacje o tym, że Polacy wznowili produkcję amunicji, to czemu nie dali stosownego kodu? Na przykład kodu 023 Ammunition.

Pikanterii dodaje fakt, że wszystko to dzieje się w sąsiedztwie nazistowskiego kompleksu Riese. A na samych pofabrycznych ternach znajduje się nieukończona podstawa chłodni kominowej zwana „Muchołapką”, której przypisuje się różne dziwne – nieuzasadnione – funkcje. Nie jestem zwolennikiem sensacyjnych teorii spiskowych, ale to naprawdę dziwne. Ktoś potrafi to wytłumaczyć?

Opis działaności fabryki – „U bram Riese” R. Owczarek
Wspomnienia K. Iwanowskiej – „Riese hitlerowskie podziemia śmierci” Z. Dawidowicz

UZUPEŁNIENIE

Dnia 4 kwietnia 2016 roku na stronach rządowej agencji National Security Archive został opublikowany pełen dokument z omawianego opracowania SAC. Dokument zawiera aż 306 stron i wskazuje o wiele więcej celów ataków nuklearnych na Polskę, niż przygotowałem na mapie opartej tylko na szczątkowych dokumentach. Dokument jest dostępny pod tym linkiem.

Artykuł Mapa celów ataków nuklearnych na Polskę pochodzi z serwisu Eloblog.