Jak sztuczna inteligencja widzi dolnośląskie miejscowości? Któregoś dnia zadałem sobie takie pytanie, bawiąc się w generowanie obrazów za pomocą kreatora obrazów Bing. Zamiast złożonych promptów postanowiłem wpisywać proste hasła, głównie same nazwy miejscowości, tak aby sprawdzić jak Ai w swoich zasobach „widzi” nasze miejscowości. Wpisywałem same nazwy miejscowości np. „Wrocław” lub nazwy miejscowości z dodatkową informacją określającą lokalizację lub cechę charakterystyczną danego miejsca np. „Uzdrowisko Kudowa-Zdrój” albo „Karłów w Górach Stołowych”. Niektóre wyniki mogą być zaskakujące.

Do wygenerowania obrazów użyłem kreatora obrazów Bing, który bazuje na sztucznej inteligencji DALL·E 3. Jeżeli ktoś chciałby się sam pobawić w generowanie obrazów podsyłam link.

Wrocław

Legnica

Wałbrzych

Jelenia Góra

Głogów

Kowary

Karpacz

Kłodzko

Karłów

Kudowa-Zdrój

Kamienna Góra

Międzygórze

Złotoryja

Lwówek Śląski

Złoty Stok

Ząbkowice Śląskie

Świdnica

Zgorzelec

Bogatynia

Artykuł Jak sztuczna inteligencja widzi dolnośląskie miejscowości? pochodzi z serwisu Eloblog.

„Lista Grundmanna” Jacek M. Kowalski, Robert J. Kudelski, Robert Sulik – Recenzja

„Lista Grundmanna” autorstwa Jacka M. Kowalskiego, Roberta J. Kudelskiego i Roberta Sulika to próba podsumowania działalności prof. Günthera Grundmanna – konserwatora zabytków, który pod koniec wojny w dolnośląskich pałacach i zamkach organizował składnice dóbr kultury. Prof. Grundmann w latach 1932–1945 był konserwatorem zabytków prowincji dolnośląskiej. W czasie II wojny światowej zasłynął akcją ukrywania dzieł sztuki w zabytkach na terenie Dolnego Śląska. Pierwsze transporty z cennymi zbiorami trafiły na Dolny Śląsk już w połowie 1943 roku. Były to zbiory z prywatnych kolekcji i muzeów ewakuowane z Berlina. Od 1944 roku trwała akcja wywożenia i deponowania dóbr kultury ewakuowanych ze stolicy Dolnego Śląska Wrocławia. Dzieła sztuki, księgozbiory i archiwa wywożone były na dolnośląską prowincję. Tam deponowane w licznych pałacach, zamkach, kościołach i klasztorach. Akcja wywożenia dzieł sztuki miała na celu uchronienie ich przed ewentualnym zniszczeniem w czasie działań wojennych. W tym celu prof. Grundmann, z racji pełnienia rzędu, prowadził korespondencję z właścicielami pałaców poszukując wolnego miejsca na swoje składnice.

Po zakończeniu działań wojennych duża część ze skrytek prof. Grundmanna została zrabowana, zniszczona lub wywieziona na wschód przez Armię Czerwoną. Nieliczne z nich udało się zabezpieczyć polskim muzealnikom. Odnalezione dokumenty, notatki i listy miejscowości ze składnicami, sporządzone przez prof. Grundmanna, przeszły do historii pod nazwą Listy Grundmanna. Niniejsza publikacja opisuje losy każdej ze składnic organizowanych przez urząd konserwatora zabytków. W tym celu autorzy książki przytaczają liczne pozyskane dokumenty, w tym korespondencję prowadzoną przez prof. Grundmanna z właścicielami obiektów i państwowymi instytucjami. Na ich podstawie udało się odtworzyć losy wielu składnic. „Lista Grundmanna” to książka skierowana dla miłośników i badaczy wojennych tajemnic Dolnego Śląska.

Tytuł: Lista Grundmanna
Autor: Jacek M. Kowalski, Robert J. Kudelski, Robert Sulik
Rok polskiego wydania: 2015
Moja ocena: ★★★★☆

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Lista Grundmanna” Jacek M. Kowalski, Robert J. Kudelski, Robert Sulik

Artykuł „Lista Grundmanna” Jacek M. Kowalski, Robert J. Kudelski, Robert Sulik pochodzi z serwisu Eloblog.

Prof. Günther Grundmann i Lista Grundmanna

Prof. Günther Grundmann był niemieckim historykiem sztuki. Urodził się w 1892 roku w Jeleniej Górze. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął studia z zakresu historii sztuki na uniwersytecie w Monachium. Swoją działalność naukową poświęcił badaniom nad śląską kulturą i sztuką. W 1932 roku został mianowany na urząd konserwatora zabytków prowincji dolnośląskiej. Swoją funkcję pełnił również po wybuchu II wojny światowej, obejmując dodatkowo nadzór konserwatorski nad Górnym Śląskiem (konserwator prowincji górnośląskiej został powołany do wojska). W czasie wojny prof. Grundmann zaangażowany był w przewożenie i ukrywanie na terenie Dolnego Śląska zbiorów ewakuowanych z terenów zagrożonych działaniami wojennymi. Pierwsza akcja ukrywania dóbr kultury na obszarze Dolnego Śląska rozpoczęła się w połowie 1943 roku. Wtedy to z Berlina na Dolny Śląsk ewakuowano część zbiorów z prywatnych berlińskich kolekcji, a także berlińskich stołecznych muzeów. Głównym celem ewakuacji zbiorów było uchronienie cennych dóbr kultury przed skutkami alianckich nalotów. Dolnym Śląsk, uważany wówczas za region całkowicie bezpieczny, stał się jednym z głównych kierunków ewakuacji dzieł sztuki i archiwów z Berlina. Zbiory trafiały najczęściej do dolnośląskich pałaców i zamków. W akcji deponowania i zabezpieczania dzieł sztuki, z racji pełnienia urzędu, brał udział prof. Grundmann.

Pogarszająca się sytuacja na froncie wschodnim zmusiła prof. Grundmanna również do zabezpieczenia dolnośląskich zbiorów. Przez cały 1944 rok trwała akcja wywożenia dzieł sztuki i archiwów z Wrocławia, a następnie deponowania ich w specjalnie do tego celu wydzielonych skrytkach. Najczęściej dzieła sztuki, księgozbiory i cenne archiwa trafiały do pałaców, zamków i kościołów położonych na dolnośląskiej prowincji. Z dala od potencjalnego teatru działań wojennych. W tym celu prof. Grundmann prowadził korespondencję z właścicielami pałaców poszukując wolnego miejsca na swoje składnice. Właściciele obiektów chętnie godzili się na przekazywanie wolnych miejsc, gdyż w ten sposób mogli być zwolnieni z obowiązku ulokowania w swoich pałacach niemieckich rodzin ewakuowanych z terenów zajętych już przez Armię Czerwoną. Działania prof. Grundmanna często były postrzegane przez nazistowskie władze jako szerzenie defetyzmu. Wszak zgodnie z głoszoną propagandą niemieckim miastom nic nie groziło. Część zbiorów dzieł sztuki zdeponowanych w składnicach pochodziła również z Generalnego Gubernatorstwa. Były to zbiory z polskich muzeów wywiezione przez Niemców w czasie wojny. Trzeba jednak podkreślić, że prof. Grundmann nie brał bezpośredniego udziału w deponowaniu dóbr kultury zrabowanych w Polsce. Prof. Grundmann prowadził swoją akcję zabezpieczania dzieł sztuki nawet w momencie, kiedy było już słychać salwy armatnie ze zbliżającego się frontu. W połowie stycznia 1945 roku, ze względu na zamykające się okrążenie wokół Wrocławia, prof. Grundmann wraz ze swoim urzędem ewakuował się do Cieplic. Ostatecznie Dolny Śląsk opuścił 13 lutego 1945 roku. W swoich wspomnieniach zanotował, że wówczas ochrona zabezpieczonych przez niego dzieł sztuki spadła na barki dowództwa wojskowego.

Po zakończeniu działań wojennych duża część ze skrytek prof. Grundmanna została zrabowana, zniszczona lub wywieziona na wschód przez Armię Czerwoną. Nieliczne z nich udało się zabezpieczyć polskim muzealnikom. Odnalezione dokumenty, notatki i listy miejscowości ze składnicami sporządzone przez prof. Grundmanna przeszły do historii pod nazwą Listy Grundmanna.

Losy poszczególnych wojennych składnic dzieł sztuki na Dolnym Śląsku zostały wnikliwie opisane w książce pt. „Lista Grundmanna” autorstwa Jacka M. Kowalskiego, Roberta J. Kudelskiego i Roberta Sulika. Książka pojawiła się na rynku wydawniczym w 2015 roku. Autorzy postawili sobie za cel opisanie losów każdej ze składnic organizowanych przy udziale urzędu konserwatorskiego w czasie wojny. Oczywiście na ile pozwalały na to zachowane i pozyskane dokumenty. Na dziś „Lista Grundmanna” jest najbardziej wyczerpującą publikacją związaną z tematem drugowojennych składnic dóbr kultury na terenie Dolnego Śląska.

Mapa wojennych składnic dzieł sztuki na Dolnym Śląsku

Na podstawie książki „Lista Grundmanna” stworzyłem mapę składnic organizowanych lub współorganizowanych przez prof. Grundmanna w czasie wojny. Na poniższej mapie naniesione zostały prawie wszystkie miejsca opisane w niniejszej publikacji. Z wyjątkiem tych miejsc, w których ostatecznie nie doszło do złożenia depozytu. Na mapie zaznaczone są 94 miejsca, w większości pałace, zamki i obiekty sakralne. Po kliknięciu z znaczek POI (biała gwiazdka na czerwonym tle) otwiera się chmurka z krótkim opisem zbiorów jakie znajdowały się w danej składnicy. W wypadku niektórych miejsc istnieje tylko przypuszczenie złożenia w nich dóbr kultury przez prof. Grundmanna. Są to lokalizacje, które były przewidziane do złożenia depozytu, jednak brak ostatecznego potwierdzenia przetransportowania do nich zbiorów. Takie miejsca są również naniesione na mapę, ale opatrzone stosownym komentarzem. Ponieważ miejsc jest bardzo dużo, nie wykluczam, że w trakcie nanoszenia informacji na mapę popełniłem jakiś błąd. Osoby pragnące dokładniej zapoznać się z losami poszczególnych składnic odsyłam do wspomnianej już publikacji.

Artykuł Mapa wojennych skrytek prof. Grundmanna na Dolnym Śląsku pochodzi z serwisu Eloblog.

Zapraszam do przeczytania artykułu przygotowanego specjalnie z okazji tegorocznego Dnia Kobiet. Moja subiektywna lista 10 pań, które w sposób szczególny zapisały się w historii Dolnego Śląska, a także przyległej do niego ziemi kłodzkiej. Nie ma wśród nich wspólnego mianownika. Niektóre z pań urodziły się poza Dolnym Śląskiem, ale los sprawił, że swoje dorosłe życie związały właśnie z tym regionem. Inne z pań były rodowitymi Dolnoślązaczkami lub wychowały się na Dolnym Śląsku. Choć swoje dorosłe życie związały z innymi miejscami, to ich dokonania i sława każą umieścić je wśród znanych osób pochodzących z Dolnego Śląska. Choć lista jest krótka, zaskakuje jej różnorodność, a czasem wręcz biegunowa odmienność postaci. Nie wszystkie z nich historia oceniła pozytywnie. Niektóre z pań po latach zostały uznane za święte, dokonania innych zaś budziły mieszane uczucia.

Jadwiga Śląska (około 1178–1243) – święta, patronka Śląska

Jadwiga Śląska, późniejsza święta, urodziła się między 1178 a 1180 rokiem w Andechs. W wieku około 12 lat została wydana za mąż za jednego z najpotężniejszych śląskich książąt piastowskich – Henryka I Brodatego. Za swojego życia zasłynęła niezwykłą wręcz religijnością – a co za tym idzie – również ascetycznym sposobem życia. Do legend przeszły opowieści o tym, jak Jadwiga z premedytacją chodziło boso, a kiedy jej mąż zwrócił uwagę, że powinna nosić buty, posłusznie przewiesiła je sobie sznurkiem przez szyje, dalej krocząc na bosaka. Jadwiga wraz z mężem była fundatorką na terenie Dolnego Śląska licznych kościołów. Prowadziła także działalność dobroczynną na rzecz swoich najuboższych poddanych. Po śmierci męża zamieszkała w ufundowanym przez siebie i Henryka klasztorze cysterek w Trzebnicy. Również tam została pochowana w 1243 roku. Po jej śmierci rozpoczął się jej kult na terenie Śląska. Jadwiga została kanonizowana w 1267 roku. Obecnie jest jedną z patronek Polski i patronką całego Śląska.

Anna Świdnicka (1339–1362) – królowa Czech, cesarzowa rzymska

Anna Świdnicka nie należy do szczególnie sławnych historycznych postaci w Polsce. Natomiast jej rozpoznawalności jest zgoła odmienna za naszą południową granicą. Jako królowa Czech i cesarzowa rzymska jest zdecydowanie bardziej rozpoznawalna w Czechach. Anna była córką Henryka II świdnickiego i bratanicą księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego, który był ostatnim niezależnym księciem piastowskim na terenie całego Śląska. W ramach układu Bolka II z królem Czech Karolem IV Luksemburskim, jego bratanica miała być wydana za mąż za syna króla czeskiego Wacława. Wacław jednak przedwcześnie zmarł i Anna ostatecznie wyszła za mąż za już podstarzałego i owdowiałego Karola IV. Tym samy stając się królową Czech i cesarzową Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Żadna inna z kobiet urodzonych na Dolnym Śląsku nie dostąpiła takich zaszczytów. Anna Świdnicka zmarła w 1362 roku, w wieku zaledwie 23 lat. Pochowana została w katedrze św. Wita w Pradze.

Maria Cunitz (1610–1664) – śląska astronom

Maria Cunitz urodziła się w 1610 roku w Świdnicy. Pochodziła z mieszczańskiej rodziny Cunitzów, dzięki czemu już jako dziecko mogła otrzymać staranne wykształcenie (podobno władała aż siedmioma językami). W wieku 19 lat wyszła za mąż za matematyka i astronoma Eliasa von Löwena. To dzięki niemu skupiła swoje zainteresowania właśnie na astronomii. Wraz ze swoim mężem mieszkała i prowadziła obserwację nieba w kamienicy „Pod Złotym Chłopkiem” na świdnickim rynku. W 1650 roku w Oleśnicy wydała swoje najważniejsze życiowe dzieło pt. Urania propitia, będące formą tablic astronomicznych i próbą upowszechnienia wiedzy o prawach ruchu planet. To 552-stronicowe dzieło, napisane w dwóch językach, przyniosło jej prawdziwą światową sławę. Zmarła w 1664 roku w Byczynie na Górnym Śląsku. Dziś ławeczka z jej rzeźbą znajduje się na świdnickim rynku.

Fryderyka von Reden (1774–1854) – arystokratka

Hrabina Fryderyka von Reden należała to tych słynnych kobiet, które swoje piętno szczególnie odcisnęły w Kotlinie Jeleniogórskiej. Urodziła się w 1774 roku w Wolfenbüttel. Jeszcze jako dziecko poznała swojego przyszłego męża Fryderyka Wilhelma von Reden. W 1802 roku pobrali się i zamieszkali razem w Bukowcu niedaleko Jeleniej Góry. Jej mąż pełnił wówczas funkcję dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego w Królestwie Prus. Fryderyka przekształciła majątek w Bukowcu w piękną rezydencję, stającą się wzorem dla innych arystokratów. Poświęciła się również działalności charytatywnej i mecenatowi sztuki. To z jej inicjatywy sprowadzono do Mysłakowic dyskryminowanych protestantów z Tyrolu. Doprowadziła również do ulokowania kościółka Wang w Karpaczu, przywiezionego pierwotnie z Norwegii do berlińskich muzeów. Zmarła w 1854 roku, pochowana została w rodzinnym mauzoleum w Bukowcu.

Marianna Orańska (1810–1883) – posiadaczka ziemska

Marianna Orańska była córką króla Niderlandów Wilhelma I Orańskiego. Urodziła się w 1810 roku w Berlinie. Z powodu wojen napoleońskich jej rodzina przebywała wówczas na terytorium Królestwa Prus. W 1837 roku odziedziczyła majątek w Kamieńcu Ząbkowickim, gdzie przeniosła się wraz mężem Albrechtem Pruskim. To właśnie z jej inicjatywy rozpoczęto budowę pięknego neogotyckiego pałacu w Kamieńcu. Marianna zaczęła również szybko powiększać odziedziczone dobra, nabywając nowe tereny w Górach Bardzkich i Masywie Śnieżnika (tzw. klucz stroński). Stając się tym samym jednym z największych posiadaczy ziemskich na ziemi kłodzkiej. Jej działalność znacznie zaktywizowała gospodarczo region, m.in. zagospodarowując rozległe kompleksy leśne. W pobliżu Stronia Śląskiego założyła kamieniołom białego marmuru, który na jej cześć został nazwany Białą Marianną. Marianna Orańska poświęcała się również działalności charytatywnej. Zmarła w 1883 roku, pochowana została w Erbach w Nadrenii.

Daisy von Pless (1873–1943) – arystokratka

Daisy, czyli Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, urodziła się w 1873 roku w Walii. W 1891 roku poślubiła znacznie od siebie starszego księcia pszczyńskiego, dziedzica ogromnej fortuny Hochbergów, Jana Henryka XV. Po ślubie zamieszkali razem w Zamku Książ. Małżeństwo Daisy było zaaranżowane i nieszczęśliwe. Ona młoda Angielka, wychowana na wyspach, nie pasowała do sztywnej pruskiej etykiety. W czasie I wojny światowej zaciągnęła się do pracy w Czerwonym Krzyżu jako pielęgniarka. Losy jej burzliwego małżeństwa opisywała cała europejska prasa, niczym współczesnych celebrytów. Niekochana, w poczuciu odrzucenia, szukała szczęścia poświęcając się działalności charytatywnej i społecznej. Przez wałbrzyszan została zapamiętana jako ciepła i życzliwa osoba, pochylająca się zawsze nad sprawami potrzebujących i słabszych mieszkańców Wałbrzycha. Wybuch II wojny światowej zastał ją na Książu, skąd została eksmitowana w 1941 roku. Zmarła w 1943 roku, pochowana została w mauzoleum przy Zamku Książ. W obawie przed splądrowaniem przez Armię Czerwoną jej ciało było kilkukrotnie przenoszone. Ostatecznie nie wiadomo, gdzie znalazło się miejsce jej ostatniego spoczynku.

Edyta Stein (1891–1942) – święta, patronka Europy

Edyta Stein urodziła się w 1891 roku we Wrocławiu. Była Żydówką pochodzącą z wielodzietnej rodziny wrocławskiego handlarza. We Wrocławiu wychowała się i uczęszczała do szkoły, również tu podjęła studia. Studiowała germanistykę, historię i psychologię. W czasie I wojny światowej pracowała jako sanitariuszka Czerwonego Krzyża. W 1916 roku obroniła doktorat z filozofii. W latach 20. nastąpiła u niej diametralna przemiana duchowa. Choć jeszcze jako nastolatka deklarowała się jako ateistka, ostatecznie konwertowała na katolicyzm, przyjęła chrzest i komunię świętą. Po dojściu narodowych socjalistów do władzy wstąpiła do klasztoru sióstr karmelitanek w Kolonii, przyjmując imię zakonne Teresa Benedykta od Krzyża. Po wzmożeniu się represji przeciwko Żydom schroniła się w Holandii, gdzie w 1942 roku została wraz z siostrą aresztowana, wywieziona do KL Auschwitz-Birkenau i zagazowana. Zapamiętana została jako jedna z największych intelektualistek i filozofów XX wieku. W 1998 roku została kanonizowana, a papież Jan Paweł II ogłosił ją patronką Europy.

Hanna Reitsch (1912–1979) – pilotka doświadczalna

Hanna Reitsch urodziła się w 1912 roku w Jeleniej Górze. W wieku 19 lat zapisała się na kurs pilotażu organizowany w szkole szybowcowej w pobliskim Jeżowie Sudeckim. Swoje pierwsze kroki w lotniczym fachu stawiała na Górze Szybowcowej. Już wówczas dała się poznać jako osoba obdarzona niezwykłym talentem i intuicją lotniczą. Na szybowcu Grunau Baby nad Karkonoszami ustanowiła rekord długości i wysokości lotu. Jako pierwsza kobieta w historii przeleciała szybowcem nad Alpami. W latach 30. rozpoczęła pracę w instytucie szybownictwa DFS, testując jako pilot doświadczalny nowe rozwiązania. Jej prawdziwa kariera rozwinęła się jednak w czasie II wojny światowej, kiedy to jako pilot DFS miała okazję testować jedne z najnowocześniejszych konstrukcji lotniczych opracowanych w III Rzeszy, m.in. rakietoplany Me-163 i załogowe wersje latających bomb V-1. Była zagorzałą nazistką. Zasłynęła próbą ratowania Adolfa Hitlera, przelatując pod koniec wojny samolotem do oblężonego Berlina. Po wojnie dostała się do amerykańskiej niewoli. Była jednym z najzdolniejszych pilotów XX wieku. Ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów. Zmarła w 1979 roku, pochowana została w Salzburgu.

Wanda Rutkiewicz (1943–1992) – himalaistka

Kolejna ze słynnych kobiet nie mieszkała całe życie na Dolnym Śląsku, ani nie była rodowitą Dolnoślązaczką. Jednak fakt, że młodość spędziła na Dolnym Śląsku, regionie otulonym od południa górami, zaważył na jej przyszłym życiu. Wanda Rutkiewicz, z domu Błaszkiewicz, urodziła się w 1943 roku w Płungianach na Litwie. Po II wojnie światowej wraz z rodzicami zamieszkała we Wrocławiu, gdzie uczęszczała do lokalnego liceum. Studia ukończyła w wieku 22 lat na Politechnice Wrocławskiej, na dawnym Wydziale Łączności. W 1961 roku jej kolega ze studiów, Bogdan Jankowski, zabrał ją na wypad w Rudawy Janowickie. To właśnie w Rudawach Janowickich, na skałkach Gór Sokolich, przyszła himalaistka stawiała swoje pierwsze kroki w wspinaczce. Później przyszła pora na znacznie bardziej trudniejsze góry. Ostatecznie niepozorne kroki stawiane w Rudawach zaprowadziły ją w najwyższe góry świata – Himalaje. Wanda Rutkiewicz należała to jednych z najwybitniejszych himalaistek. W 1973 roku jako trzecia kobieta na świecie, pierwsza Europejka i pierwszy Polak stanęła na szczycie Mount Everestu. Również jako pierwszy Polak w 1986 roku zdobyła K2. Łącznie zdobyła aż osiem z czternastu ośmiotysięczników. Zginęła w 1992 roku zdobywając Kanczendzongę w Himalajach. Jej ciała nigdy nie odnaleziono.

Violetta Villas (1938–2011) – śpiewaczka, artystka estradowa

Violetty Villas przedstawiać w zasadzie nie trzeba, to prawdziwa ikona i legenda polskiej muzyki. Utalentowana, obdarzona niezwykłym głosem, zyskała sławę na całym świecie. Urodziła się w 1938 roku w Heusy w Belgii, gdzie jej ojciec pracował jako górnik. Bardziej niż z historycznym obszarem Dolnego Śląska związana była z ziemią kłodzką, a dokładniej z Lewinem Kłodzkim, gdzie po zakończeniu wojny przeniosła się wraz z rodziną. Burzliwa kariera, liczne występy estradowe i trasy koncertowe na całym świecie sprawiły, że na wiele lat opuściła swój rodzinny dom. Przez długi czas mieszkała w podwarszawskiej Magdalence. W 1998 roku wróciła z powrotem do Lewina Kłodzkiego. Znana była ze swojej dobroczynności na rzecz zwierząt. W swoim domu założyła schronisko pod nazwą „Moi bracia mniejsi”, gdzie udzielała schronienia licznym psom i kotom. Powrót do Lewina Kłodzkiego, gwiazdy takiego kalibru, wiązał się z nadzieją na promocję tej małej miejscowości położonej niemal na skraju Polski. Była jej honorowym obywatelem. Od tej pory, przejeżdżając pod charakterystycznym wiaduktem w Lewinie, mówiło się „O! Tu obok jest dom słynnej Violetty Villas!”. Zmarła w 2011 roku w Lewinie Kłodzkim, pochowana została na Powązkach w Warszawie.

Artykuł 10 słynnych kobiet związanych z Dolnym Śląskiem pochodzi z serwisu Eloblog.

15 lat Google Maps w Polsce

W lutym br. obchodziliśmy 15. rocznicę uruchomienia w Polsce usługi Google Maps. Przeglądając portfolio usług amerykańskiego giganta technologicznego można śmiało stwierdzić, że Google Maps należy do jednych z najbardziej udanych. Mapy Google poniekąd zrewolucjonizowały sposób w jaki się przemieszczamy i poszukujemy informacji o otaczającym nas świecie. Z powodzeniem aplikacje mobilne Google Maps zastąpiły już klasyczne nawigacje samochodowe. Od samego początku Google Maps były intensywnie rozwijane, dodawano nowe i rozwijano już istniejące narzędzia, jak warstwy satelitarne czy funkcje Street View. Dziś Google chwali się, że na całym świecie ich map używa już ponad miliard użytkowników!

Najlepsze atrakcje, czyli Złote Pinezki Google Maps

Google Maps to nie tylko mapy i nawigacja, to również w pewnym sensie portal społecznościowy, na którym użytkownicy map oceniają odwiedzone miejsce, dodają opinie i zdjęcia. Z okazji rocznicy Google wyłoniło 16 najlepszych atrakcji turystycznych w Polsce, po jednym w każdym województwie. Kryterium wyboru były oceny wystawione przez użytkowników Google Maps – ilość ocen i ich wysokość. Tak oto Google pisze o na swoim blogu o wyborze laureatów:

„Złota Pinezka to wyróżnienie dla najbardziej docenionych przez Was miejsc w całej Polsce. W każdym województwie wybraliśmy najwyżej ocenianą atrakcję turystyczną z grupy 5 miejsc o największej liczbie zgromadzonych ocen.”

Lista najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

• Województwo pomorskie – Zamek w Malborku
• Województwo zachodniopomorskie – Wały Chrobrego
• Województwo warmińsko-mazurskie – Mosty w Stańczykach
• Województwo podlaskie – Pałac Branickich
• Województwo kujawsko-pomorskie – Żywe Muzeum Piernika
• Województwo dolnośląskie – ZOO Wrocław Afrykarium
• Województwo lubelskie – Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
• Województwo świętokrzyskie – Instytucja Kultury Zamek Krzyżtopór w Ujeździe
• Województwo małopolskie – Zamek Królewski na Wawelu
• Województwo łódzkie – Pasaż Róży
• Województwo wielkopolskie – Park Cytadela
• Województwo podkarpackie – Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
• Województwo śląskie – Kopalnia Guido
• Województwo opolskie – Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera
• Województwo mazowieckie – Łazienki Królewskie
• Województwo lubuskie – Międzyrzecki Rejon Umocniony – Muzeum Fortyfikacji i Nietoperzy w Pniewie

Mapa najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

Artykuł Najlepsze atrakcje w każdym województwie wg użytkowników Google Maps pochodzi z serwisu Eloblog.

1. Wybierz się na spacer po Wrocławiu

Wybierz się na wirtualny spacer z przewodnikiem po Wrocławiu. To doskonała okazja na poznanie najciekawszych miejsc w stolicy Dolnego Śląska. Spotkania internetowe zaplanowano na cały kwiecień – najbliższe 11 kwietnia.

2. Odwiedź badania archeologiczne w Wieży Książęcej w Siedlęcinie

Wybierz się na badania archeologiczne do Wieży Książęcej w Siedlęcinie. Siedlęcińska wieża jest jednym z najcenniejszych zabytków w Polsce. Badania archeologiczne wieży prowadzone były od 2008 roku przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W linku znajduje się seria filmów poświęconych w/w badaniom.

3. Wybierz się na wycieczkę po piastowskich zamkach

Zachęcam do wycieczki po zamkach południowego Dolnego Śląska wraz z dr. Arturem Boguszewiczem z Uniwersytetu Wrocławskiego. Artur Boguszewicz w swojej publikacji Corona Silesiae opisuje fachowym okiem zamki znajdujące się na południowym pograniczu dawnego księstwa świdnicko-jaworskiego. Wśród nich tak znane obiekty jak Książ, Bolków, Grodno, Chojnik i wiele wiele innych.

4. Przyjdź na wirtualne spotkanie do Zamku Książ

Zgłąb historię Zamku Książ w Wałbrzychu w trakcie codziennych wirtualnych spotkań. Codziennie o godzinie 16 na Facebooku o historii Zamku Książ opowiada Mateusz Mykytyszyn, w trakcie których poznajemy ciekawostki związane z Książem i jego mieszkańcami. W trakcie spotkań można również zadawać własne pytania. Dotychczasowe nagrania z transmisji zarchiwizowane są również na zamkowym fanpage’u.

5. Przyjrzyj się bliżej przyrodzie Karkonoszy

Wybierz się na wycieczkę po Karkonoszach z publikacjami Karkonoskiego Parku Narodowego. Na oficjalnej stronie parku opublikowanych jest szereg przewodników opisujących walory przyrodnicze największego pasma Sudetów. Wśród nich znajdziemy wiele ciekawych informacji na temat fauny i flory Karkonoszy, budowy geologicznej, opisy ścieżek dydaktycznych i przyrodniczych.

Artykuł 5 pomysłów na wycieczkę po Dolnym Śląsku w czasie pandemii koronawirusa pochodzi z serwisu Eloblog.

Film z Wrocławia z 1924 roku

W sieci pojawiła się kolejna historyczna perełka z Dolnego Śląska. Nieznany wcześniej film pokazujący Wrocław z 1924 roku. Film został opublikowany dwa tygodnie temu na YouTube, ale pierwotnie został zamieszczony na serwisie Fremepool. Widać zresztą naniesione znaki wodne. W serwisie Fremepool film został opublikowany w trzech krótkich częściach składających się po kilkanaście i kilkadziesiąt sekund. Podaję link. Na YouTube widzimy całość zmontowaną w jeden materiał. Można tylko ubolewać nad tym, że film jest tak krótki. Podkreślić należy bardzo dobrą jakość materiału. Niestety nie jestem w stanie stwierdzić skąd pierwotnie pochodził film i kto był jego autorem. Nie wiem też, czy jest on częścią jakiegoś dłuższego materiału pokazującego przedwojenny Wrocław. Być może zachowało się coś więcej.

Na filmie widzimy kilka ujęć z wrocławskiego rynku. Na początku zachodnia strona rynku tzw. Siedmiu Elektorów z pomnikiem konnym króla Prus Fryderyka II Wielkiego, a na rogu restauracja Rats Weinkeller (dzisiejsza restauracja i browar Spiż). Dalej wrocławski Stary Ratusz, wschodnia strona rynku wraz z pręgierzem i tramwajami. W dalszej części filmu znajdują się miejsca, których nie jestem w stanie rozpoznać. Wrocław na pokazanym filmie prezentuje się dość skromnie, żeby nie powiedzieć biednie. Pamiętajmy, że są to pierwsze lata po zakończeniu I wojny światowej. Państwo niemieckie borykało się wówczas z wieloma gospodarczymi problemami. Choć wielka wojna nie objęła swoim zasięgiem ziem Dolnego Śląska, to była odczuwalna poprzez kryzys gospodarczy, brak podstawowych artykułów, reglamentowanie żywności itd. Doprowadziła ona do znacznego zubożenia społeczeństwa.

Zachęcam również do zobaczenia innych archiwalnych filmów z przedwojennego Wrocławia.

Artykuł Wrocław na nieznanym filmie z 1924 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Zamek na Wzgórzu Krzywoustego

Naszą wycieczkę po zaginionych zamkach zaczynamy od Wzgórza Krzywoustego w Jeleniej Górze. To właśnie to miejsce było najczęściej łączone z legendarnym grodem, który miał być założony przez księcia Bolesława Krzywoustego. Niektórzy sugerowali istnienie tutaj grodziska jeszcze wcześniej, bo za czasów króla Bolesława Chrobrego. Współczesne badania archeologiczne nie potwierdziły jednak istnienia tak wczesnego założenia, potwierdziły jednak funkcjonowanie w tym miejscu późnośredniowiecznego zamku. Odnalezione zabytki (ceramika) pozwalają datować zamek nie wcześniej niż na 2. połowę XIII wieku. Bez wątpienia był to zamek książęcy, którego budowę moglibyśmy wiązać z czasem panowania księcia Bolesława Rogatki, Bernarda Lwóweckiego lub Bolka I Surowego. Pod koniec XIV wieku zamek został spalony, a następnie odbudowany. W czasie wojen husyckich prawdopodobnie był oblegany i uszkodzony. Jeleniogórski zamek przestał istnieć przed połową XV wieku, kiedy to mieszczanie postanowili rozebrać warownię, aby nie stanowiła więcej zagrożenia dla miasta. Obecnie na Wzgórzu Krzywoustego znajduje się wieża widokowa (często zwana „grzybkiem”). Z zamku zachowały się jeszcze dość dobrze widoczne pozostałości wałów.

W miejscu, gdzie kiedyś stał zamek, dziś znajduje się wieża widokowa

W terenie zachowały się dość dobrze widoczne pozostałości wałów

Na mapie LIDAR można dostrzec miejsce, gdzie dawniej stał zamek (strzałka), wokół dobrze widoczne pozostałości wałów – Źródło: Geoportal.gov.pl

Zamek na Kozińcu

Kolejny z naszych zaginionych zamków znajdował się na wzgórzu Koziniec (462 m n.p.m.). Był to niewielki średniowieczny zamek wzniesiony na granitowej kulminacji nieopodal średniowiecznego miasta Jeleniej Góry. W 1998 roku na miejscu zostały przeprowadzone badania archeologiczne przez Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze. Udało się odnaleźć liczne fragmenty ceramiki datowanej od XIV do XV wieku, kości zwierzęce, żużle szklane i metalowe przedmioty. Odsłonięto też niewielkie fragmenty murowanego zamku. Warownia była budowlą murowaną, której mury wkomponowano w kształt skały. Budowę zamku przypisuje się księciu Bolko I Surowemu. Warownia pełniła funkcje obserwacyjno-obronne na przedpolu Jeleniej Góry, kontrolując dostęp od wschodu do całej Kotliny Jeleniogórskiej. Przypuszczalnie zamek posiadał kontakt wzrokowy zarówno z zamkiem na Wzgórzu Krzywoustego, jak i z zamkiem Sokolec. W 1428 roku załoga opuściła i podpaliła zamek, prawdopodobnie z obawy przed jego wrogim przejęciem. W 1880 roku w miejscu zamku postawiono drewnianą, a następnie metalową wieżę widokową. Do dziś po wieży pozostały tylko schody, w których części stopni wykutych jest w skale. Być może pochodzą one ze średniowiecznego zamku.

Zamek na Kozińcu był wybudowany na skale, w miejscu jej najwyższej kulminacji prawdopodobnie stała wieża

Relikty zamkowych zabudowań – Foto: Jan Wieczorek

Rekonstrukcja wyglądu zamku na Kozińcu – Autor: Stanisław Firszt

Zamek w Borowym Jarze

Borowy Jar to obszar ciągnący się wzdłuż rzeki Bóbr od Jeleniej Góry w kierunku Siedlęcina. Okazuje się, że również i tutaj możemy doszukać się pozostałości średniowiecznego zamku. Warownia w Borowym Jarze położona była na stromym gnejsowym cyplu, który od trzech stron otaczany był przez wody płynącego Bobru. Obecnie w tym miejscu znajduje się Jezioro Modre, które powstało w wyniku budowy zapory na rzece. W latach 30. ubiegłego wieku odnaleziono fragmenty ceramiki i metalowe przedmioty. Kolejne prace w latach 90. potwierdziły istnienie w zachodniej części muru o długości 2 m i wysokości około 4 m. Odnaleziono również zabytki ruchome datowane na XIV i XV wiek. Zapewne funkcją zamku w tym miejscu było kontrolowanie drogi biegnącej do Jeleniej Góry. Istnienie zamczyska w Borowym Jarze łączone jest ze wzmiankami o obiekcie o nazwie Sechsstätteburg. Według zapisów kronikarza Johanna Daniela Hensela z końca XVIII wieku, zamek miał zostać zniszczony przez husytów 1427 roku. Po obiekcie zachowały się nieduże fragmenty zachodniego muru obwodowego.

Borowy Jar, miejsce, w którym dawniej stał średniowieczny zamek – Zaginione zamki Dolnego Śląska

W terenie można jeszcze odnaleźć niewielkie fragmenty zamkowych murów

Zamek w Borowym Jarze został wybudowany na skalnym cyplu w zakolu Bobru, na obrazie LIDAR widać jeszcze wyraźnie sztuczne odcięcie cypla (sucha fosa?) – Źródło: Geoportal.gov.pl

Rekonstrukcja wyglądu zamku w Borowym Jarze – Autor: Stanisław Firszt

Zamek Pieszyce-Rościszów

Na górze Forteczna (czasem określanej jako góra Grodzisko) w Górach Sowich, nieopodal Pieszyc, znajduje się jeden z bardziej zagadkowych obiektów w Sudetach. Powszechnie wszyscy kojarzymy średniowieczne murowane zamki i poprzedzające je grody. Jednak warownia na Fortecznej różniła się nieco od nich obu. Prawdopodobnie był to tzw. zamek typu przejściowego, budowla stanowiąca formę pośrednią między wczesnośredniowiecznym grodem, a późnośredniowiecznym zamkiem. Jeszcze nie w pełni murowany zamek, ale już nie gród. Zamek zbudowany został na planie trzech zachodzących na siebie okręgów z centralnym na samym środku wzniesienia. Przeprowadzone badania archeologiczne pozwoliły odkryć pozostałości murowanej zabudowy warowni. Zamek składał się z budynku mieszkalnego z piwnicą otoczonego murem obwodowym oraz budynku bramnego. Całość wzniesiona była z kamienia łamanego na zaprawie glinianej. Dodatkowo zamek zabezpieczony był wałami o konstrukcji skrzyniowej wypełnionych gliną i kamieniami. Ślady tych wałów są do dziś dobrze widoczne. Taka konstrukcja zamku każe doszukiwać się jego genezy w głębi XIII wieku, gdyż od końca tego stulecia zamki buduje się już powszechnie na zaprawie wapiennej. Słaba konstrukcja zapewne nie pozwoliła zamkowym murom przetrwać do naszych czasów.

Na górze Forteczna (czasem określanej jako góra Grodzisko) stał zamek typu przejściowego

W terenie dość dobrze widoczne są ślady dawnych wałów

Na LIDARze widać trzy zachodzące na siebie okręgi (pozostałości wałów), w tym miejscu dawniej znajdował się zamek – Źródło: Geoportal.gov.pl

Zamek na Ślęży

Masyw Ślęży już od wieków był górą owianą legendą i tajemnicą. Ślęża kojarzona jest zazwyczaj z miejscem pogańskiego kultu czy też słynnymi kamiennymi rzeźbami. Okazuje się, że na szczycie Ślęży znajdował się również średniowieczny zamek, częściowo w miejscu, gdzie dziś stoi nieduży kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Prowadzone kilkanaście lat temu badania archeologiczne pozwolił pod posadzką kościoła odkryć fragmenty zamkowych murów. Budowę warowni powszechnie przypisuje się księciu świdnicko-jaworskiemu Bolkowi II Małemu w 1. połowie XIV wieku. W 1353 roku zamek został podarowany przez Bolka II królowi czeskiemu Karolowi IV (jako prezent ślubny). W czasie wojen husyckich obiekt został zdobyty i złupiony przez husytów. Ostatecznie zamek na Ślęży przestał istnieć w połowie XVI wieku, kiedy to w czasie burzy miała zawalić się zachowana do tego czasu zamkowa wieża.

Ślężański zamek znajdował się w miejscu, gdzie dziś stoi nieduży kościół

Odkryte relikty zamkowych murów w posadzce kościoła

Próba rekonstrukcji układu zamku w świetle badań archeologiczno-architekotnicznych z lat 1998-2004

Wyobrażenie (raczej fantastyczne) zamku na Ślęży ze starej niemieckiej pocztówki

Zamek na Ostrowie Tumski we Wrocławiu

Wrocław dawniej też posiadał swój własny zamek. I to nie jeden! Średniowieczny zamek, będący dawniej rezydencją książąt wrocławskich, znajdował się na wyspie na Ostrowie Tumskim. Początki wrocławskiego zamku sięgają II połowy XII wieku. Powszechnie uważa się, że inicjatorem budowy nowej okazałej siedziby na wrocławskiej wyspie był książę Bolesław Wysoki. Książę dużą część swojego życia spędził na zachodzie, zapewne chciał wykorzystać podpatrzone tam rozwiązania i nowinki. Za czasów kolejnych władców zamek był dalej rozbudowywany. Powoli kres jego historii następuje w XIV wieku, kiedy to teren przejmuje kapituła pobliskiej kolegiaty św. Krzyża. Duchowni zarządzali tym miejscem, aż do pruskiej sekularyzacji w 1810 roku. Z wrocławskiego zamku zachowała się tylko (w formie mocno zmienionej) zamkowa kaplica – dziś nieduży kościółek pw. św. Marcina. Ostatnio wizualizację 3D zamku na Ostrowie Tumskim przygotowało Śląskie Studio Architektury. Ich cyfrowy model wrocławskiego zamku załączam niżej.

Po zamku na Ostrowie Tumskim zachowała się tylko kaplica św. Marcina – Zaginione zamki Dolnego Śląska

Prowadzone w latach 50. badania archeologiczne pozwoliły odkryć relikty zamku, tu widoczna podstawa wieży – Źródło: polska-org.pl

Wizualizacja zamku na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu około 1300 roku – Autor: Śląskie Studio Architektury

W chwili, kiedy piszę ten artykuł, w krypcie kościoła św. Marcina na Ostrowie Tumskim zorganizowana jest wystawa pt. „Kaplica Henryka IV. Budowla Niezwykła.”. Wystawa prezentuje fragment historii zamku związany z budową kaplicy św. Marcina – jedynej zachowanej do dzisiejszych czasów budowli dawnego zamku na Ostrowie Tumskim. Termin wystawy: od 25.10.2018 r. do 01.06.2019 r.

Podziękowania

Specjalne podziękowania dla Wieży Książęcej w Siedlęcinie za pomoc w przygotowaniu artykułu. Obecnie w wieży prezentowana jest wystawa poświęcona już nieistniejącym zamkom z okolic Kotliny Jeleniogórskiej i Borowego Jaru, m.in. o niektórych obiektach wspominałem w tym artykule. Zachęcam do odwiedzenia!

Zamki Dolnego Śląska

Oczywiście wyżej wymienione obiekty to nie wszystkie już nieistniejące zamki Dolnego Śląska. Takich obiektów można by doszukać się w regionie znacznie więcej. Poniżej przedstawiam mapę z opisanymi wyżej miejscami.

Polecam również zerknąć na mapę wszystkich (prawie) dolnośląskich zamków.

Mapa zaginione zamki Dolnego Śląska

Artykuł Zaginione zamki Dolnego Śląska pochodzi z serwisu Eloblog.

Darmowe e-książki o Dolnym Śląsku

Postanowiłem stworzyć w jednym artykule zestawienie darmowych publikacji poświęconych Dolnemu Śląskowi. W trakcie poszukiwania materiałów związanych z regionem udało mi się natrafić na kilka darmowych i ciekawych pozycji. W większości są to książki związane z historią Dolnego Śląska, ale znalazły się również pozycje związane z innymi dziedzinami np. geologią. Większość z nich skupia się na konkretnym wybranym temacie. Wśród darmowych e-książek są publikacje zarówno popularnonaukowe, jak i publikacje stanowiące formę pracy naukowej. Z pewnością jednak pomogą one wzbogacić również ogólną wiedzę o Dolnym Śląsku.

Wszystkie niżej wzmiankowane darmowe e-książki zamieszczone są na innych serwisach. Podaję do nich tylko linki. Ufam, że wskazane pozycje zostały przez te serwisy udostępnione zgodnie z prawem i z poszanowaniem własności intelektualnych autorów tych publikacji.

Na razie zestawienie obejmuje tylko kilka pozycji. Z czasem, jeżeli pojawią się nowe darmowe publikacje, uzupełnię listę o nowe e-książki. Jeżeli posiadacie linki do innych darmowych publikacji zachęcam do pozostawienia informacji w komentarzu.

Lista publikacji:

Corona Silesiae: zamki Piastów fürstenberskich na południowym pograniczu księstwa jaworskiego, świdnickiego i ziębickiego do połowy XIV wieku

Publikacja poświęcona średniowiecznym zamkom wzniesionym na pograniczu księstwa jaworskiego, świdnickiego i ziębickiego.
Autor – Artur Boguszewicz
Link – www.bibliotekacyfrowa.pl

Corona Silesiae: zamki Piastów fürstenberskich na południowym pograniczu księstwa jaworskiego, świdnickiego i ziębickiego do połowy XIV wieku – Artur Boguszewicz

Schroniska turystyczne Karkonoszy i Gór Izerskich w Polsce oraz w Czechach

Publikacja poświęcona historii wybranych schronisk górskich w Karkonoszach i Górach Izerskich. Praca obejmuje zarówno znane i popularne schroniska jak np. Dom Śląski czy Strzechę Akademicką, jak i te schroniska, które już przestały istnieć.
Autor – praca zbiorowa, redakcja Ivo Łaborewicz
Link – docplayer.pl

Schroniska turystyczne Karkonoszy i Gór Izerskich w Polsce oraz w Czechach – Redakcja Ivo Łaborewicz

Przewodnik geoturystyczny po Karkonoskim Parku Narodowym

Przewodnik został wydany i opracowany przez Karkonoski Park Narodowy. W prosty i przystępny sposób opisuje historię geologiczną polskich Karkonoszy wraz w wybranymi geostanowiskami.
Autor – Roksana Knapik
Link – kpnmab.pl

Przewodnik geoturystyczny po Karkonoskim Parku Narodowym – Roksana Knapik

Karkonoski Park Narodowy

Monografia poświęcona Karkonoskiemu Parkowi Narodowemu. Rys historyczny, budowa geologiczna, klimat, świat zwierząt i roślin Karkonoszy.
Autor – Andrzej Raj, Roksana Knapik
Link – kpnmab.pl

Karkonoski Park Narodowy – Andrzej Raj, Roksana Knapik

Kamienne krzyże i kapliczki na Dolnym Śląsku

Katalog poznanych dotąd krzyży i kapliczek pokutnych w województwie dolnośląskim i przyległych obszarach województw lubuskiego i opolskiego. Publika została przygotowana w formie przewodnika po tych niezwykłych zabytkach dawanego prawa.
Autor – Witold Komorowski
Link – kamienne-krzyze.dwspit.pl

Kamienne krzyże i kapliczki na Dolnym Śląsku – Witold Komorowski

Wrocławska architektura spod znaku swastyki na tle budownictwa III Rzeszy

Książka, rozprawa habilitacyjna, poświęcona wrocławskim budynkom, które powstały według zasad lansowanych przez narodowy socjalizm. Katalog zawiera opisy obiektów istniejących, zniszczonych, a także pozostawionych w fazie planowania w czasach III Rzeszy. Publikacja odnosi się również do niektórych obiektów wybudowanych poza stolicą Dolnego Śląska.
Autor – Janusz L. Dobesz
Link – www.dbc.wroc.pl

Wrocławska architektura spod znaku swastyki na tle budownictwa III Rzeszy – Janusz L. Dobesz

Śmierć nieczysta na Śląsku

Studia nad obrządkiem pogrzebowym społeczeństwa przedindustrialnego. Autor publikacji omawia sposoby pochówku określonych grup osób, którym odmawiano pogrzebu w tradycyjny sposób, np. skazańcom, samobójcom, niechrzczonym, dzieciom, ofiarom zarazy. Publikacja prezentuje również wyniki badań archeologicznych.
Autor – Paweł Duma
Link – www.academia.edu

Śmierć nieczysta na Śląsku – Autor: Paweł Duma

Budynki i budowle dolnośląskich folwarków

Publikacja jest wynikiem wieloletnich obserwacji, jakie autorka prowadziła nad zabudowaniami wchodzącymi w skład dawnych założeń dworsko- oraz pałacowo-folwarcznych.
Autor – Renata Gubańska
Link – www.dbc.wroc.pl

Budynki i budowle dolnośląskich folwarków – Renata Gubańska

Architektura podziemi

Architektura podziemi, w tym również na podstawie wybranych obiektów na terenie Dolnego Śląska. Dawne kopalnie, grobowce, miejskie podziemia i obiekty o charakterze militarnym.
Autor – Marek W. Lorenc
Link – www.dbc.wroc.pl

Architektura podziemi – Marek W. Lorenc

Zwierzęta Karkonoszy

Świat zwierząt Karkonoszy charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem gatunkowym. Jest to związane z występowaniem pięter roślinnych o odmiennym klimacie i z różnorodną mozaiką zbiorowisk flory.
Autor – Roman Rąpała
Link – kpnmab.pl

Zwierzęta Karkonoszy – Roman Rąpała

Artykuł Darmowe e-książki, które pomogą lepiej poznać Dolny Śląsk pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych

Mapa przedstawia ważniejsze średniowieczne szlaki handlowe na obszarze Europy, Afryki Północnej i Azji w XI i XII wieku. Autor mapy pisze, że zaprezentowana sieć szlaków przedstawia główne kierunki handlu w czasach po upadku Wikingów, ale jeszcze przed powstaniem Hanzy i rozwojem imperium mongolskiego. Mapa obrazuje również sytuację jaka miała miejsce jeszcze przed tym, jak Portugalczyk Bartolomeu Dias opłynął Przylądek Dobrej Nadziei. Jest to już czwarte wydanie mapy średniowiecznych szlaków handlowych, uwzględniające wprowadzenie poprawek wcześniej zgłoszonych błędów. Oczywiście, jak przy każdej tego typu rozległej obszarowo pracy, mogą wciąż pojawiać się błędy i nieścisłości.

Mapa szlaków handlowych w średniowieczu – Autor: Martin Mansson

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych w Europie – Autor: Martin Mansson

Mapa w formie interaktywnej dostępna jest pod tym linkiem.

Więcej na temat mapy autor pisze w anglojęzycznym poście dołączonym do mapy.

Mapa średniowiecznych szlaków handlowych – Przybliżenie na współczesny obszar Niemiec i Polski

Na zaprezentowanej mapie przez współczesne terytorium Polski przebiega tzw. droga Via Regia, która biegła od Zgorzelca, przez Wrocław, Kraków i dalej w kierunku na Ruś. Mapa uwzględnia również szlak handlowy o charakterze południkowym, biegnący od Gdańska w kierunku na południe. Szlak ten dalej przebiegał przez Bramę Morawską, która stanowiła naturalne przejście pomiędzy Sudetami i Karpatami.

Artykuł Mapa średniowiecznych szlaków handlowych pochodzi z serwisu Eloblog.