Historia

Wrocław Breslau w roku 1939 na filmie

Wrocław Breslau w roku 1939 na filmie
Grzegorz Sanik

Fascynujący film przedstawiający Wrocław (Breslau) w 1939 roku. Parę lat temu film pojawił się na YouTube. Oryginalny tytuł filmu: „Polarfilm – Farbaufnahmen Breslau 1939”. Czasem też występuje z błędną datą, jako rok 1938. Udostępniam ten film w lepszym formacie 16:9. Postaram się odtworzyć historię, miejsca i ludzi, którzy są jego głównymi bohaterami.

Dominsel in Breslau – Ostrów Tumski

Wrocław (Breslau) w roku 1939 rozpoczynamy zwiedzać od przedwojennej panoramy Ostrowa Tumskiego, jednej z najstarszych części Wrocławia. Na zdjęciach widać wieże Katedry św. Jana Chrzciciela. Katedra i wieże zostały później mocno uszkodzone podczas walk o Festung Breslau.

Ostrów Tumski 1939 rok

Ostrów Tumski 1939 rok

Poldi wyrusza do szkoły

Młody chłopak o imieniu Poldi wyrusza na rowerze ze swojego domu przy Eichendorffstrasse, obecnie ulica Sokola. Jedzie Kürassierstrasse, obecnie ulica Hallera, mija przechodniów, tramwaje, samochody. Podczas krótkiego przejazdu uderzający jest spokój i porządek panujący na ulicach miasta, dziś tak bardzo zatłoczonych i zakorkowanych.

Wrocław (Breslau) w 1939 roku

Wrocław (Breslau) w 1939 roku

Co nowego grają w kinie? Gdzie pójść na zakupy w Breslau?

Poldi zatrzymuje się pod kinem Roxy Filmpalast, późniejszym kinie Lwów. W repertuarze aktualnie grany jest film „Männer müssen so sein”. Na tramwajach widzimy również charakterystyczne logo firmy odzieżowej C&A, które swoim wyglądem, nie wiele zmieniło się do dnia dzisiejszego.

Reklama firmy C&A na tramwaju

Reklama firmy C&A na tramwaju

Napis na kinie (tytuł filmu): "Männer Müssen So Sein"

Napis na kinie (tytuł filmu): „Männer Müssen So Sein”

Plakat filmu "Männer Müssen So Sein"

Plakat filmu „Männer Müssen So Sein”

Komendant jedzie na wizytację granic

Autor naszego filmu to Komendant Fortyfikacji Wrocławia pułkownik Edwin Graf von Rothkirch, później podczas wojny awansowany do stopnia generała. Był on zapalonym filmowcem i podczas wojny nakręcił sporo amatorskich filmów. Wspólnie z innymi żołnierzami Wehrmachtu dokonuje przeglądu okolicznych terenów. Niestety nie wiadomo, jakie tereny są ukazane na filmie.

Edwin von Rothkirch und Trach

Edwin von Rothkirch und Trach

Przejażdżka konno

Poldi to zdrobnienie od Leopolda. Chłopiec, który jeździł rowerem po Breslau to Leopold Graf von Rothkirch, syn komendanta. Razem z ojcem wyruszają później na przejażdżkę konno na terenie obecnego Toru Wyścigów Konnych na Partynicach. Poldi, tak jak jego ojciec, również walczył podczas II wojny światowej, służył w oddziałach pancernych. Obaj wojnę przeżyli. Edwin zmarł w roku 1980, a Leopold w roku 2009.

Edwin i Leopold von Rothkirch

Edwin i Leopold von Rothkirch

Leopold Graf von Rothkirch

Leopold Graf von Rothkirch

Jak na piknik, to może nad Jezioro Lubachowskie?

Poldi razem z ojcem udaje się autem najprawdopodobniej nad Jezioro Lubachowskie, zwane czasem Bystrzyckim. Tam organizują sobie piknik i odpoczynek. Jezioro zaporowe powstało niedawno, bo 25 lat wcześniej, w wyniku wybudowania zapory wodnej. Zbocza ówcześnie są jeszcze niezarośnięte. Lokalizacja jest w mojej ocenie najbardziej prawdopodobna.

Tak wyglądało Jezioro Lubachowskie przed wojną - Źródło: dolny-slask.org.pl

Tak wyglądało Jezioro Lubachowskie przed wojną – Źródło: dolny-slask.org.pl

Jezioro Lubachowskie, tak wygląda zakręt obecnie - Źródło: Google Street View

Jezioro Lubachowskie, tak wygląda zakręt obecnie – Źródło: Google Street View

Wypadek, budowa i autostrada

Na dalszych ujęciach filmu widzimy scenę wypadku ciężarówki, plac budowy oraz bardzo charakterystyczną autostradę. To fragment odcinka autostrady Berlin-​Breslau, powstałego w ramach budowy sieci nowoczesnych autostrad Reichsautobahn. Współcześnie jest to fragment autostrady A4. Podczas zjazdu z autostrady przewijają się tabliczki z miejscowościami: Breslau (Wrocław), Glatz (Kłodzko), Schweidnitz (Świdnica) i Beuthen (Bytom). Na samym końcu zjazdu widać stację benzynową. Stacja ta została oddana do użytku wraz z uroczystym otwarciem autostrady 27 września 1937 roku. Po dziś dzień jest czynna.

Autostrada A4 w 1939 roku

Autostrada A4 w 1939 roku

Autostrada A4 w 2011 roku - Źródło: Google Street View

Autostrada A4 w 2011 roku – Źródło: Google Street View

Muzyka:
From the Top of the Cliff – J. M. Quintana Cámara
www.jmquintanacamara.com

Dodatkowe źródła, z których korzystałem do opisania filmu Wrocław Breslau w rok 1939:

  1. http://dolny-slask.org.pl/513194,Wroclaw,Polarfilm_Farbaufnahmen_Breslau_1939.html
  2. http://forum.axishistory.com/viewtopic.php?f=5&t=184071
  • interesujace

    dziekuje bardzo za informacje. Znam ten filmik pare lat i interesowaly mnie losy tych ludzi. Pozdrawiam z Czeskiego Cieszyna

  • ania

    ze Was wcześniej nie znalazłam. Fajnie, ze komus chciało odszukać się bohaterów tego filmu.
    Fantastyczny materiał. Dziękuję Wam bardzo.
    Pozdrawiam serdecznie z Wroclawia ; )

  • Szymon Wrzesiński

    Nic dodać, nic ująć. Ukłony dla tropiciela okolic Wrocławia i nie tylko 🙂

  • Zbigniew Kraszewski

    Czy widzieliście na początku filmu kościół NMP na piasku? Ten dach jest teraz wyższy i moim zdaniem piękniejszy.

    • Widzieliśmy. Kościół podczas wojny został mocno zniszczony.

Historia
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Od kilku lat piszę na Eloblogu artykuły o historii, turystyce i nowych technologiach. Od urodzenia związany jestem z Dolnym Śląskiem. Prowadzę także na YouTube kanał Podróżnik w czasie.

Więcej w kategorii Historia

Przedwojenna panorama Dolnego Śląska z 1937 roku

Grzegorz Sanik16 września 2017

Pierwsze najstarsze zdjęcia Wrocławia sprzed ponad 150 lat

Grzegorz Sanik6 września 2017

Najstarsze zdjęcia Dolnego Śląska – Te fotografie mają 150 lat!

Grzegorz Sanik4 września 2017

Przez tyle lat poszczególne ziemie należały do Polski

Grzegorz Sanik14 lipca 2017

Rocznica Powodzi Tysiąclecia – Galeria zalanych miejscowości

Grzegorz Sanik4 lipca 2017

Wizualizacja etapów rozbudowy Wieży Książęcej w Siedlęcinie

Grzegorz Sanik13 czerwca 2017

Wizualizacja etapów rozbudowy Zamku we Wleniu

Grzegorz Sanik13 czerwca 2017

Angielska stara mapa Polski z 1683 roku

Grzegorz Sanik4 czerwca 2017

Kolorowa mapa Śląska z 1679 roku

Grzegorz Sanik12 maja 2017