Obiekt 3001 w Podborsku

Obiekt 3001 w Podborsku to miejsce wyjątkowe. Jako jeden z trzech tego typu obiektów w Polsce, służył do przechowywania radzieckiej broni jądrowej w czasach zimnej wojny. Tym bardziej miejsce jest warte uwagi, gdyż zachowało się w stanie niemalże kompletnym. Niestety pozostałe dwa obiekty w Templewie i Brzeźnicy-Kolonii nie miały tyle szczęścia.

Magazyn broni atomowej w Podborsku – Obiekt 3001

W filmie wywiadu udzielił dr Robert Dziemba z Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu oraz ppłk Janusz Wiśniewski z-ca dyrektora Aresztu Śledczego w Koszalinie. Podziękowania za pomoc w realizacji filmu przesyłam również dla Łukasza Gładysiaka z Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku.

Obecnie w Obiekcie 3001 Muzeum Oręża Polskiego utworzyło swój oddział Muzeum Zimnej Wojny. Obiekt udostępniony jest do zwiedzania.
Więcej informacji na stronie: facebook.com/muzeumzimnejwojny

Muzeum Zimnej Wojny

Broń jądrowa w Polsce

Na temat przechowywania na terytorium Polski broni jądrowej, a także genezy budowy trzech magazynów w ramach operacji „Wisła”, opublikowałem już wcześniej film. Zapraszam do również do jego oglądania.

Magazyn broni atomowej

Obiekt 3001 w Podborsku składał się z dwóch osobnych magazynów: nr 17 i nr 18. Były to bliźniacze obiekty typu T-7. Każdy o powierzchni 986 m2. Schrony T-7 posiadały po cztery pomieszczenia-komory, w których mogło być przechowywane maksymalnie do 20 głowic, co razem na jeden magazyn dawało 80 głowic. Razem dla całego Obiektu 3001 – 160 głowic.

Magazyn (schron typu T-7) nr 18 – Obiekt 3001 w Podborsku

Magazyn (schron typu T-7) nr 17 – Obiekt 3001 w Podborsku

Wyposażenie magazynu nr 17 zachowało się w stanie bardzo dobrym. Wszystko dzięki pasjonatom historii oraz pobliskiemu oddziałowi aresztu śledczego, który przejął po armii część obiektów i tym samym odstraszał potencjalnych złodziei.

Masywne drzwi do obiektu robią naprawdę wrażenie

Wnętrze magazynu w Podborsku, schody zostały domontowane później specjalnie dla zwiedzających

Wnętrze magazynu, pod sufitem widać podwieszoną suwnicę

Jedno z czterech pomieszczeń magazynowych w schronie, w których były przechowywane głowice i bomby

Generator prądu, tego typu obiekty zawsze muszą być samowystarczalne

Wyposażenie techniczne jest w bardzo dobrym stanie

Pomieszczenia techniczne najczęściej oddzielane są za pomocą gazoszczelnych drzwi

A tak wygląda toaleta w tajnym radzieckim magazynie broni jądrowej 🙂

Bezpośrednio w pobliżu magazynów przeznaczonych dla broni jądrowej, znajduje się jeszcze jeden ciekawy obiekt. Schron typu „Granit”, który mógł służyć np. do ukrycia mobilnego zestawu rakietowego. Tego typu schrony często można zobaczyć przy obiektach, w których dawniej stacjonowały wojska radzieckie. Schron z Podborska jest rownież wyjątkowy, bo w przeciwieństwie do wielu innych obiektów, w tym zachowały się masywne bramy.

Obiekt schron typu „Granit”

Schron typu „Granit” w Podborsku

Schron typu „Granit” w Podborsku

Mapa magazyn broni jądrowej Obiekt 3001 w Podborsku

Artykuł Magazyn broni atomowej w Podborsku – Obiekt 3001 pochodzi z serwisu Eloblog.

Broń jądrowa w Polsce

W sprawie rozmieszczenia na terytorium Polski borni jądrowej, ważne jest jeszcze uzupełnienie kilku kwestii. W moim filmie mówię o tym, że broń jądrowa składowana w trzech obiektach wybudowanych w ramach „Zamierzenia 3000”: w Podborsku, Brzeźnicy-Kolonii i Templewie, miała być przeznaczona dla Wojska Polskiego. Sprawa ta jest trochę bardziej skomplikowana, gdyż z pierwotnego porozumienia wynika, że miało być podpisane jeszcze jedno, kolejne porozumienie regulujące te kwestie. Tego kolejnego porozumienia jednak brak, a cała zachowana dokumentacja „Zamierzenia 3000” kończy się na roku 1970. Niekompletna dokumentacja nie pozwala wyjaśnić tej kwestii jednoznacznie. Nie ulega jednak wątpliwości, że same magazyny wybudowane przez stronę polską, miały (i były) przekazane Armii Radzieckiej. Z drugiej strony z zeszytów gen. Franciszka Puchały wynika jasno, że taka amunicja jądrowa musiała również trafić na tzw. Front Polski. Kwestię tę będę omawiał jeszcze w odcinku specjalnym nagranym w obiekcie 3001 w Podborsku. Już teraz zapraszam do jego oglądania.

Wejście do jednego z dwóch schronów T-7 w Obiekcie 3001 w Podborsku

Obiekt 3001 w Podborsku zachował się w bardzo dobrym stanie – To właśnie m.in. tu była składowana broń jądrowa w Polsce.

Broń jądrowa była składowana w tych pomieszczeniach

Współcześnie obiekt 3001 w Podborsku udostępniony jest do zwiedzania dla turystów, jako Muzeum Zimnej Wojny.

Składy z bronią jądrową w opracowaniach CIA

Ciekawą lekturę stanowią opracowania CIA dotyczące np. sytuacji z wojskach Układu Warszawskiego. Były one opracowywane systematycznie. Obecnie są odtajnione i udostępnione również online na stronach amerykańskiej agencji. Opracowania obejmowały również kwestie związane z rozwoje i rozmieszczeniem sowieckiej broni jądrowej. Oto jedna z mapek wyciętych z raportu, którą pokazałem w filmie.

Mapa radzieckich składów z bronią jądrową w Europie Wschodniej – Fragment opracowania CIA z 31.01.1979 r. str. 46

Środki przenoszenia broni jądrowej

Samo posiadanie amunicji jądrowe to jedna sprawa, osobą kwestię stanowi posiadanie odpowiednich środków przenoszenia. Wojsko Polskie miało na wyposażeniu ich kilka rodzajów. Oprócz niektórych wersji samolotów myśliwskich i myśliwsko-bombowych, było to głównie mobilne zestawy rakietowe. Wchodziły one na wyposażenie Brygad Rakiet Operacyjno-Taktycznych, a także Dywizjonów Rakiet Taktycznych.

Zestaw 9K51 „Scud-A” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: Grzech58

Zestaw 2K6 „Łuna” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: Leonidl

Zestaw 9K52 „Łuna-M” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: One half 3544

Zestaw 9K72 „Elbrus” tzw. „Scud-B”

Mapa lokalizacji składów specjalnych z „Zamierzenia 300”

ZDJĘCIA

ahojMEDIA
www.ahojmedia.pl

BIBLIOGRAFIA

1. Wojska Radzieckie w Polsce 1939-1993 – Red. S. Dąbrowski, K. Jaworska, W.W. Szetelnicki
2. Wybrane aspekty pobytu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej w Polsce w latach 1945-1993 – BBN Maciej Czulicki
3. Warsaw Pact Forces Opposite NATO 1979 – Raport CIA
4. Soviet Nuclear Programs 1971 – Raport CIA

Artykuł Broń jądrowa w Polsce – Wojska Radzieckie w Polsce cz. 4 pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapy celów ataków nuklearnych

Pod koniec ubiegłego roku napisałem artykuł na temat celów ataków nuklearnych na terytorium Polski, zaplanowanych przez amerykańskie strategiczne dowództwo sił powietrznych (Strategic Air Command). Przypomnę, że artykuł pisałem na podstawie świeżo odtajnionych dokumentów, które zostały sporządzone w czerwcu 1956 roku. Opracowanie nosiło tytuł „Atomic Weapons Requirements Study For 1959” i zostało odtajnione dopiero w grudniu 2015 roku. Zawierało szereg celów nuklearnych (miasta, ośrodki przemysłowe, lotniska itp.) głównie na terenie państw Układu Warszawskiego, ale nie tylko. Na tej podstawie przygotowałem swoją interaktywną mapę celów, którą można zobaczyć w moim artykule pt. Mapa celów ataków nuklearnych na Polskę. Moja mapa obejmuje tylko teren Polski.

Dwie nowe interaktywne mapy

Kilka dni temu znalazłem dwie nowe mapy sporządzone na podstawie tych samych dokumentów. Jak widać, nie tylko ja wpadłem na pomysł zmapowania amerykańskich opracowań. Obie mapy znajdują się pod linkami, które załączam poniżej.

Pierwsza mapa prezentuje obszar całej Ziemi. Umieszczone zostały na niej cele wskazane w amerykańskim opracowaniu. Niestety nie możemy mapy przybliżyć. Jedynie możemy zmienić moc ładunków, wyrażoną w równoważnikach trotylowych (kt lub Mt). Możemy również przejść do symulacji wybuchu, klikając w konkretne miejsce eksplozji. Żółte „ogony” przy każdym z celów to opad promieniotwórczy tzw. fallout.
Link: blog.nuclearsecrecy.com/misc/targets1956

Mapa Celów Ataków Nuklearnych – Źródło: blog.nuclearsecrecy.com

Druga mapa również obejmuje obszar całej planety. W tym przypadku istnieje możliwość przybliżania i oddalania mapy. Również możemy przeprowadzić symulację wybuchu dla konkretnej lokalizacji. Patrząc na to, jak została zmapowana Polska, raczej nie jest to opracowanie kompletne i uwzględniające wszystkie miejsca wskazane w amerykańskich dokumentach z 1956 roku.
Link: futureoflife.org/background/us-nuclear-targets

Mapa Celów Ataków Nuklearnych – Źródło: futureoflife.org

Artykuł Mapa celów ataków nuklearnych – Uzupełnienie pochodzi z serwisu Eloblog.

Testy broni jądrowej

W zasadzie na filmie nie widzimy wybuchy klasycznej bomby atomowej, ale pocisku atomowego. Wraz z rozwojem technologii wojskowej pojawiły się nowe koncepcje i sposoby użycia broni jądrowej. Pierwsze bomby atomowe były bardziej podobne do klasycznych bom lotniczych zrzucanych z samolotu. W założeniach strategów ich celami miały być miasta, ważne ośrodki dowodzenia, administracji, przemysłu itp. Amerykanie w latach 50 wiele z takich celów wytypowali rownież w Polsce. Przy okazji zapraszam do zapoznania się z tą mapą celów ataków nuklearnych w Polsce. Wraz z rozwojem broni rakietowej pojawiła się również możliwość przenoszenia broni jądrowej za pomocą rakiet balistycznych (pocisków rakietowych) typu ziemia-ziemia lub woda-ziemia. Przeznaczenie broni w zasadzie nie uległo zmianie, zmieniły się tylko środki przenoszenia.

Jednak to nie wszystko. W latach 50 pojawiły się również koncepcje taktycznego wykorzystania broni jądrowej. Koncepcje te zrodziły się w głowach amerykańskich wojskowych na skutek doświadczeń w Wojnie Koreańskiej. Taktyczne użycie broni jądrowej miało być remedium na ówczesne problemy pola walki. Broń taka miała być użyta bezpośrednio przeciwko ugrupowaniom wojsk przeciwnika. Pomysłów na środki jej przenoszenia było kilka. Jednym z nich miała być artyleria. W roku 1953 Amerykanie przeprowadzili testy przy użyciu działa atomowego M65 o kalibrze 280 mm, które wystrzeliło pocisk z głowicą jądrową. To właśnie eksplozję tej bomby widzimy na filmie. Ładunek otrzymał nazwę – Grable.

Pokazana na filmie eksplozja Grable wystrzelonego z działa M65 – Foto: Federal government of the United States

Moc Grable oszacowano na 15 kt. To tyle samo, co amerykańska bomba Little Boy zrzuca w 1945 roku na japońską Hiroszimę. Eksplozja bomby atomowej nastąpiła na wysokości około 160 m nad ziemią. Biorąc to pod uwagę, można ocenić, jak potężna powstała „kula ognia”. A przecież był to ładunek o stosunkowo małej mocy. Ważne jest również, aby zwrócić uwagę na cele rozstawione na pustynnym poligonie w Nevadzie. W większości są to pojazdy wojskowe, Jeepy, ciężarówki, autobusy, cysterny itp. Czyli cele, które tak de facto byłby celami w przypadku taktycznego użycia broni jądrowej.

Poniżej wybuch tego samego ładunku nakręcony z dużej odległości.

Eksplozja bomby atomowej w zwolnionym tempie

Na pierwszym filmie z eksplozji w zwolnionym tempie warto zwrócić uwagę na jedną rzecz. Otóż widzimy przemieszczającą się falę uderzeniową. Fala uderzeniowa jest oczywiście głównym czynnikiem rażącym podczas eksplozji. Dosłownie zmiata wszystko z powierzchni, co stoi na jej drodze. Ale zanim fala uderzeniowa dotrze do przeciwnika, zostaje on porażony promieniowaniem cieplnym, którego efektem jest gwałtowny wzrost temperatury. Promieniowanie rozprzestrzenia się z prędkością światła, więc dociera szybciej do celów niż wolniejsza fala uderzeniowa. Przyjrzyjcie się zamieszczonemu poniżej zrzutowi ekranu. Na skutek radiacji ciepła niektóre z obiektów – prawdopodobnie jakieś pojazdy – ulegają samozapłonowi. Widzimy wydostający się z nich ciemny dym, a dopiero po dłuższej chwili uderzenie fali uderzeniowej. Nic więc dziwnego, że po wybuchu bomby atomowej w Hiroszimie, po niektórych ludziach pozostały tylko wypalone cienie na ziemi… Wyparowali oni zanim zostali zmieceni przez falę uderzeniową.

Eksplozja bomby atomowej, wskazane obiekty płoną na skutek oddziaływania promieniowania cieplnego – Źródło: youtube.com/atomcentral

Artykuł Eksplozja bomby atomowej w zwolnionym tempie pochodzi z serwisu Eloblog.

Symulator wybuchu bomby „Little Boy” – Hiroszima

Pierwsza strona prezentuje skutki wybuchu amerykańskiej bomby o nazwie Little Boy (Mały Chłopiec), która została zrzucona 6 sierpnia 1945 roku na japońskie miasto Hiroszima. Moc bomby oszacowano na 15 kt, co równało się sile wybuchu 15 000 ton trotylu. Little Boy była pierwszą na świecie bombą atomową zrzuconą na prawdziwe miasto. Bezpośrednio w wyniku jej wybuchu śmierć mogło ponieść nawet ponad 100 tys. Japończyków. Szacuje się, że kolejne 60 tys. osób zmarło później w wyniku powikłań np. związanych z chorobą popromienną. Na poniższym symulatorze możemy przetestować użycie tylko tego ładunku zrzuconego na Hiroszimę, w dowolnie wybranym przez nas miejscu. Należy postępować zgodnie ze wskazówkami zawartymi na stronie.
Link: admin.pri.org

Symulator wybuchu bomby Little Boy w Warszawie – Źródło: admin.pri.org

Symulator wybuchu bomby jądrowej – Różne typy

Kolejny symulator wybuchu bomby jądrowej jest o wiele bardziej rozbudowany. Możemy wybrać jedną z 40 różnego typu historycznych bomb. Od wspomnianego już amerykańskiego Little Boy, po największy zdetonowany na świecie ładunek – sowiecką bombę o nazwie Car. Została ona zdetonowana przez Rosjan w ramach testów w roku 1961 na archipelagu Nowej Ziemi. Jej moc wynosiła 58 Mt, co odpowiada sile wybuchu 58 000 000 ton trotylu. Możemy również zdetonować własną bombę, na podstawie wprowadzonej przez nas mocy. W symulatorze mamy zarówno bomby atomowe, których działanie opiera się na rozszczepianiu pierwiastków, jak i bomby termojądrowe oparte na reakcji termojądrowej (syntezie pierwiastków). Symulator dostarcza także kilka dodatkowych opcji, jak np. wybór sposobu detonacji (na powierzchni lub w powietrzu), włączenie opadu radioaktywnego, licznik ofiar itp.
Link: nuclearsecrecy.com

Symulator wybuchu bomby Little Boy w Warszawie – Źródło: nuclearsecrecy.com

Artykuł Symulator wybuchu bomby jądrowej pochodzi z serwisu Eloblog.

Atomic Weapons Requirements Study for 1959

Od kilku dni głośno jest o odtajnionych amerykańskich dokumentach pod nazwą „Atomic Weapons Requirements Study For 1959”, na których znalazły się informacje o celach ataków nuklearnych w państwach bloku sowieckiego. Wśród głównych celów znalazł się oczywiście Związek Radziecki, ale są także Chiny i państwa satelickie w Europie Wschodniej. Mnie oczywiście najbardziej zainteresowały cele wyznaczone w Polsce. Postanowiłem zebrać zgromadzone informacje i nanieść je na interaktywną mapę.

Kilka słów na temat samych dokumentów. Zostały one opracowane przez Strategic Air Command w czerwcu 1956 roku, z założeniami na rok 1959. Natomiast, jako dokumenty odtajnione, zostały opublikowane przez National Security Archive 22 grudnia 2015 roku. Opracowanie zawiera wiele celów ataków nuklearnych, jakie miały być przeprowadzone przez US Air Force. W dokumentach wyróżniają się dwie grupy celów.

• Pierwsza grupa to obiekty przemysłowo-miejskie z uwzględnieniem elementów infrastruktury wojskowej.
• Druga grupa to osobna lista z lotniskami, których jest ponad 1100, w tym wiele z Polski.

W dokmentach określono rodzaje samolotów, których zadaniem byłoby przeprowadzenie zaplanowanych ataków. Są to bombowce B-47 Stratojet i B-52 Stratofortress, a także myśliwce F-101, które mógły przenosić jedną bombę termojądrową. Samoloty startowałyby z baz położonych w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii lub Maroka. Dalekiego zasięgu bombowce Boeing B-52 mogły startować również bezpośrednio z baz położnych w Stanach Zjednoczonych.

Amerykański bombowiec strategiczny Boeing B-52 Stratofortress

Cele ataków nuklearnych na Polskę

Niestety, dokumenty są w znacznym stopniu niekompletne. Po pierwsze brakuje wielu stron, po drugie duża część kserokopii dokumentów ma pozasłanianie pola. Przez to niemożliwe jest dokładne określenie znaczenia niektórych kodów przypisanych do obiektów. Najwięcej obiektów-celów w Polsce to lotniska. Wynika to z tego, że akurat ta lista jest kompletna. Listy obiektów przemysłowo-miejskich są wybrakowane. Dlatego może dziwić fakt, że są uwzględnione jakieś małe miejscowości, a nie ma większych – wydawałoby się – bardziej kluczowych. Mogły być one również umieszczone w omawianym opracowaniu, niestety braki uniemożliwają ich odnalezienie.

Warszawa – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Przy obiektach przemysłowo-miejskich znajdują się zazwyczaj trzycyfrowe kody, które odszyfrowałem za pomocą tabeli kodów i naniosłem na mapę poniżej. Określają one kategorie obiektów-celów, jakie miały być zniszczone w danym miejscu. Na przykład, jakieś obiekty przemysłowe wyrabiające silniki lub pojazdy. Nie wiemy, o jakie konkretnie obiekty chodzi, tego dokumentacja nie uwzględnia. Każdy z nas znając swój region powinien sam powiązać kategorię celu z faktycznym istniejącym zakładem przemysłowym. Trzeba brać jeszcze pod uwagę, żę cele zostały zapewne przygotowane na podstawie informacji przekazanych przez wywiad, a ten z kolei mógł się mylić.

Poznań – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Należy jeszcze zwrócić uwagę, że wiele miejscowości na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych, podanych jest w starych niemieckich nazwach. Nie jest to zaskoczeniem, gdyż taka była przyjęta praktyka, nawet na amerykańskich mapach wojskowych. Po pierwsze nazwy i plany niemieckie były już opracowane wcześniej. Po drugie ani Amerykanie, ani nawet PRL nie wierzył w trwałe przyłączenie tych ziem do Polski.

Wszystkie opublikowane dokumenty dostępne są pod tym linkiem.

Mapa celów nuklearnych w Polsce

Cele nuklearne zlokalizowane w Polsce umieściłem na mojej interaktywnej mapie z odpowiednim komentarzem. Dane nanosiłem i tłumaczyłem na szybko, więc ostrzegam, że mogły wkraść się jakieś błędy oraz literówki. Jak już wspomniałem trzycyfrowe liczby to kody kategorii, a nie ilości obiektów. Tam gdzie miałem jakieś wątpliwości postawiłem (?).

Jeżeli pominąłem jakieś miejsce, albo popełniłem błąd w tłumaczeniu lub lokalizacji, proszę o komentarz. Tak samo proszę o komentarz, jeżeli ktoś ma jakieś ciekawe wnioski, co do swojego regionu i przypisanych celów.

Zaskakujące Ludwikowice Kłodzkie!

W całej tej liście przeróżnych obiektów zaskoczyło mnie jedno miejsce! Ludwigsdorf, czyli dzisiejsze Ludwikowice Kłodzkie. Akurat szczęśliwym trafem znalazła się karta, na której przypisane są kody kategorii celów. Co więc mamy przy Ludwikowicach? Występują tylko dwa cele. Lista jest kompletna, gdyż nie urywa się na końcu strony.

• Kod 196 – Poland – Chodzi o kraj lokalizacji miejsca, odczytuje go, jako ogólny cel cel w zbiorczej kategorii elektrowni. Występuje on wszędzie, ale czasem pod innym kodem.
• Kod 275 – Population – Chodzi o cel w postaci ludności, nazwałem go „siłą żywą”. Występuje prawie wszędzie.

Dolny Śląsk w tym Ludwigsdorf (u góry) – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Co jest u licha?! Żadnego kodu związanego z produkcją, centrami dowodzenia, składami wojskowymi? Tylko cel – zniszczenie ludności? Czy Amerykanie chcieli lecieć tysiące kilometrów strategicznym bombowcem żeby zrzucić bombę termojądrową na 2-tysięczną wioskę?

Przejdźmy do historii Ludwikowic Kłodzkich. W Ludwigsdorf podczas wojny Niemcy ulokowali fabrykę amunicji Dynamit Nobel AG Mölke. Nie była to zbyt duża fabryka, miesięcznie produkowała tylko około 100 ton amunicji. Fabryka znalazła swoje miejsce na dwanych pokopalnianych terenach, niegdyś należących do kopalni „Wacław”. Na miejscu funkcjonowała też nieduża elektrownia. Zakłady były systematycznie rozbudowywane podczas wojny. Przy produkcji było zatudnionych około 2 tys. osób. Produkowano głównie 200-gramowe kostki trotylu i małokalibrowe pociski artyleryjskie. Wspomnienia przymusowej robotnicy Krystyny Iwanowskiej mówią także o produkcji zapalników do latających bomb V-1.

Kopalnia Wacław, po jej zamknięciu wybudowano fabrykę amunicji – Źródło: dolny-slask.org.pl

Po wojnie w magazynach w Miłkowie (niem. Mölke, póżniej część Ludwikowic) pozostało około 200 ton różnych substancji chemicznych. Fabryka amunicji wstrzymała swoją produkcję w styczniu 1945 roku, oficjalnie z powodu braku dostaw półproduktów. Po wojnie dzięki interwencji polskich oficerów, obiektu nie udało się rozkraść Rosjanom. Przeszedł on pod zarząd resortu chemicznego, a ten oczyścił teren i w 1949 roku przekazał go Dolnośląskim Zakładom Przemysłu Węglowego.

Tak więc produkcji w Ludwikowicach Kłodzkich nie wznowiono. Z tego, co wiem nie udało się też wznowić wydobycia węgla po katastrofie z lat 30. Czemu więc Amerykanie umieścili tą małą wioskę na swojej liście celów? Jeżeli mieli błędne informacje o tym, że Polacy wznowili produkcję amunicji, to czemu nie dali stosownego kodu? Na przykład kodu 023 Ammunition.

Pikanterii dodaje fakt, że wszystko to dzieje się w sąsiedztwie nazistowskiego kompleksu Riese. A na samych pofabrycznych ternach znajduje się nieukończona podstawa chłodni kominowej zwana „Muchołapką”, której przypisuje się różne dziwne – nieuzasadnione – funkcje. Nie jestem zwolennikiem sensacyjnych teorii spiskowych, ale to naprawdę dziwne. Ktoś potrafi to wytłumaczyć?

Opis działaności fabryki – „U bram Riese” R. Owczarek
Wspomnienia K. Iwanowskiej – „Riese hitlerowskie podziemia śmierci” Z. Dawidowicz

UZUPEŁNIENIE

Dnia 4 kwietnia 2016 roku na stronach rządowej agencji National Security Archive został opublikowany pełen dokument z omawianego opracowania SAC. Dokument zawiera aż 306 stron i wskazuje o wiele więcej celów ataków nuklearnych na Polskę, niż przygotowałem na mapie opartej tylko na szczątkowych dokumentach. Dokument jest dostępny pod tym linkiem.

Artykuł Mapa celów ataków nuklearnych na Polskę pochodzi z serwisu Eloblog.