Miasta 300 lat temu na Śląsku

Zaprezentowane archiwalne panoramy Śląska pochodzą z lat 30-tych XVIII wieku. Większość z nich opatrzona jest datą z lat pomiędzy 1737-1739. Autorem tych starych grafik jest śląski rysownik Friedrich Bernhard Werner, czasem występujący również pod swoim czeskim imieniem Bedřich. Warto wspomnieć, że w momencie tworzenia i publikowania tych rysunków, Śląsk znajdował się w przededniu ważnych wydarzeń – wybuchu wojen śląskich. Pierwsza z nich wybuchła w roku 1740, druga w roku 1744, a ostatnia w roku 1756. Dla Śląska wojny te były brzemienne w skutkach, gdyż oderwały tę krainę już na zawsze od Korony Czeskiej, tym samym rozpoczynając okres pruskiej dominacji i wpływów. Warto również zwrócić uwagę na to, że duża część z miast posiadała jeszcze mury miejskie, stanowiące niejako gorset, często uniemożliwiający rozwój miasta. Mury miejskie rozbierane były później, jak w przypadku Wrocławia stało się to dopiero na początku XIX wieku.

Ponieważ teren Górnego i Dolnego Śląska nie jest tożsamy z obecnym podziałem administracyjnym, zamieszczone grafiki podzieliłem współczesnymi województwami. W nawiasach zapisałem ówcześnie obowiązujące i podane nazwy miast. Zwracam uwagę, że mogą się one różnić od przedwojennych niemieckich nazw. Język, jak i nazwy miast, ewoluowały przez stulecia.

Województwo dolnośląskie

Wrocław (Breslau) – Rok 1737 – Tak wyglądały miasta 300 lat temu!

Wrocław od strony Odry – Rok 1737

Legnica (Liegnitz) – Rok 1738

Świdnica (Schweidnitz) – Rok 1738

Kamienna Góra (Landeshut) – Rok 1738

Oleśnica (Oles) – Rok 1737

Wołów (Wohlau) – Rok 1737

Środa Śląska (Neumarck) – Rok 1737

Ząbkowice Śląskie (Franckenstein) – Rok 1738

Ziębice (Münsterberg) – Rok 1738

Jelenia Góra (Hirschberg) – Rok 1739

Jawor (Jauer) – Rok 1739

Kowary (Schmiedeberg) – Rok 1739

Głogów (Glogau) – Rok 1739

Bardo (Warta) – Rok 1738

Oława (Olau) – Rok 1737

Twardogóra (Festenberg) – Rok 1737

Niemcza (Nimtsch) – Rok 1737

Strzelin (Streelen) – Rok 1737

Bierutów (Bernstadt) – Rok 1737

Trzebnica (Trebnitz) i Dobroszyce (Juliusburg) – Rok 1737

Ścinawa (Stignau) – Rok 1737

Wąsosz (Herrnstadt) – Rok 1737

Opactwo Cystersów w Lubiążu (Leubus) – 1737

Lubin (Lüben) – Rok 1738

Złotoryja (Goldberg) – Rok 1738

Prochowice (Parchwitz) – Rok 1738

Zamek Grodziec (Graditzberg) – Rok 1738

Świebodzice (Freyberg) – Rok 1738

Zamek Książ (Scloß Fürstentstein) – Rok 1738

Dzierżoniów (Reichenbach) – Rok 1738

Strzegom (Strigau) – Rok 1738

Sobótka (Zubten) i Ślęża – Rok 1738

Złoty Stok (Reichstein) – Rok 1738

Srebrna Góra (Silberberg) – Rok 1738

Góra (Gurau) – Rok 1739

Lubomierz (Liebethal) – Rok 1739

Cieplice Śląskie-Zdrój (Warmbad) – Rok 1739

Lwówek Śląski (Lemberg) – Rok 1739

Gryfów Śląski (Greiffenberg) – Rok 1739

Bolesławiec (Buntzlau) – Rok 1739

Prusice (Prausnitz) – Rok 1739

Głębowice (Gros Strenz) – Rok 1737

Województwo opolskie

Opole (Oppeln) – Rok 1739

Brzeg (Brieg) – Rok 1737

Nysa (Neis) – Rok 1738

Namysłów (Namslau) – Rok 1737

Głubczyce (Leobschütz) – Rok 1737

Głogówek (Klein Glogau) – Rok 1739

Otmuchów (Ottmachau) – Rok 1738

Głuchołazy (Ziegenhals) – Rok 1738

Grodków (Grotkau) – Rok 1738

Paczków (Patschkau) – Rok 1738

Prudnik (Neustadt) – Rok 1739

Krapkowice (Krapitz) – Rok 1739

Koźle, Kędzierzyn-Koźle (Kosel) – Rok 1739

Województwo śląskie

Racibórz (Ratibor) – Rok 1739

Cieszyn (Teschen) – Rok 1738

Rudy (Rauden) – Rok 1737

Województwo lubuskie

Żagań (Sagan) – Rok 1737

Kożuchów (Freystad) – Rok 1739

Artykuł Tak wyglądały miasta 300 lat temu na Dolnym i Górnym Śląsku! pochodzi z serwisu Eloblog.

10 ciekawych miejsc w Polsce

Tym razem pokazuję 10 niezwykłych i ciekawych miejsc na zdjęciach satelitarnych. Obrazy pochodzą z programu Google Earth. Załączyłem również wszędzie linki do Google Maps.

1. Poligon lotniczy Nadarzyce

Na terenie poligonu lotniczego, niedaleko wsi Nadarzyce w Wielkopolsce, znajdują się specjalnie przygotowane cele ćwiczebne dla samolotów. Na zdjęciach satelitarnych możemy zobaczyć sztuczny pas startowy, symulowane zabudowania, drogi dojazdowe, a nawet pas postojowy ze znajdującymi się na nim samolotami przeciwnika. Poszczególne kształty są dobrze widoczne z powietrza. Teren sztucznego poligonu posiany jest również licznymi lejami.
Link do Google Maps.

Poligon lotniczy Nadarzyce – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

2. Granica zaborów w Pyzdrach

Na zdjęciach satelitarnych Google Maps, po dzień dzisiejszy możemy dostrzec dawną granicę państw zaborczych, która pozostaje widoczna dzięki różnym kształtom pól uprawnych. Przyglądając się poniższemu zdjęciu satelitarnemu zauważymy, że po prawej stronie pola uprawne są mniejsze, podłużne i ułożone wobec siebie równolegle, to strona Rosji. Po lewej stronie zaś pola są o wiele większe, bardziej kwadratowe i rozrzucone chaotycznie, to strona Prus, a później Cesarstwa Niemieckiego. Jak przebiegała granica w tym miejscu możemy sprawdzić na tej stronie.
Link do Google Maps.

Granica zaborów w Pyzdrach – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

3. Rozeta Joannitów w Tyńcu nad Ślęża

Kolejna ciekawostka, którą można odkryć za pomocą kształtów pól uprawnych. Przyjrzyjcie się dokładnie układowi pól wokół miejscowości Tyniec nad Ślężą na Dolnym Śląsku. Pola tworzą charakterystyczną rozetę rozchodzącą się od centrum miejscowości na wszystkie kierunki. To efekt podziału ziem, którego dokonali między sobą kawalerowie Zakonu Joannitów. Miejscowość bowiem, aż do sekularyzacji majątków kościelnych w XIX wieku, należała do zakonu.
Link do Google Maps.

Rozeta Joannitów w Tyńcu nad Ślęża – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

4. Wylanie Wisły

Bardzo ciekawe miejsce, które odnalazł jeden z użytkowników portalu Wykop. Mapy satelitarne Google to sklejone ze sobą zdjęcia satelitarne pochodzące z różnych okresów. Na poniższym zdjęciu widzimy fragment Wisły. Akurat w tym miejscu rzeka została złożona właśnie z dwóch zdjęć. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że jedno zdjęcie zostało wykonane podczas wylania rzeki. Na górze widzimy więc Wisłę, która rozlała się na okoliczne pola, a poniżej Wisłę, która już płynie normalnie swoim korytem. Różnice są zaskakujące, zarówno pod względem barwy rzeki, jak i jej obszaru. Górne zdjęcie pochodzi prawdopodobnie z maja, a dolne z lipca 2014 roku.
Link do Google Maps.

Wylanie Wisły – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

5. Twierdza Koźle

Ciekawych miejsc w Polsce na zdjęciach satelitarnych, możemy doszukać się w kształcie współczesnych miast. Poniższe zdjęcie przedstawia Koźle, dawniej osobne miasto, dziś część miasta Kędzierzyn-Koźle. Możemy na zdjęciu dostrzec charakterystyczną zalesioną gwiazdę otaczająca starą część miasta. To pozostałości po Twierdzy Koźle, założonej jeszcze przez Austriaków, a rozbudowanej później przez Prusaków. Z dawnych pruskich twierdz na Śląsku, ta zachowana jest słabo. Na terenie zlikwidowanej twierdzy założono planty miejskie. Wciąż jednak zarys twierdzy jest doskonale widoczny z góry.
Link do Google Maps.

Twierdza Koźle – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

6. Sępolno – Osiedle w kształcie Orła

Jedna z dzielnic Wrocławia z lotu ptaka przypomina… wielkiego ptaka. Mowa jest tutaj, nomen omen, o wrocławskim Sępolnie. Kształt i rozkład budynków przypominają orła na jakimś herbie. Osiedle zostało zbudowane jeszcze za czasów niemieckich w latach 1919-1935. Budowa osiedla w takim kształcie raczej nie była przypadkowa. Pozostaje tylko spekulować, co do pochodzenia orła, który byłby pierwowzorem dla kształtów osiedla. Prawdopodobnie mamy tu do czynienia, z jakąś wariacją dolnośląskiego orła, znajdującego się na herbie Śląska.
Link do Google Maps.

Sępolno, osiedle w kształcie orła – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

7. Katastrofa lotnicza w Lesie Kabackim

Zdjęcia satelitarne mogą też skrywać ślady dawnych katastrof. Tak jest w podwarszawskim Lesie Kabackim, gdzie 9 maja 1987 roku doszło do katastrofy pasażerskiego samolotu Ił-62M, należącego do Polskich Linii Lotniczych LOT. Samolot rozbił się podczas podchodzenia do awaryjnego lądowania na lotnisku Warszawa-Okęcie. W wyniku upadku samolotu na ziemię zginęły 183 osoby, wszystkie znajdujące się na pokładzie maszyny. Ostatnimi zarejestrowanymi słowami kapitana samolotu były: Dobranoc! Do widzenia! Cześć! Giniemy! Choć od katastrofy minęło już kilkadziesiąt lat, po dziś dzień widać w lesie na zdjęciach satelitarnych ślady upadku samolotu.
Link do Google Maps.

Katastrofa lotnicza w Lesie Kabackim – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

8. Pożar lasu w Kuźni Raciborskiej

Kolejne ślady katastrofy, a raczej klęski żywiołowej, możemy dostrzec w rejonie Kuźni Raciborskiej. Pod koniec sierpnia 1992 roku, w tych lasach wybuchł największy pożar w Polsce po II Wojnie Światowej. Tego roku lato było wyjątkowo gorące i suche, co przyczyniło się do szybkiego rozprzestrzeniania się pożaru. Z żywiołem walczyło łącznie 10 tys. osób, a 3 osoby poniosły śmierć. Pożar objął łącznie powierzchnię 9062 ha, z czego większość stanowiły lasy. Wieloletnie starania o ponowne zalesienie lasu zaczęły przynosić w końcu skutek. Jednak jeszcze po dziś dzień, na zdjęciach satelitarnych możemy dostrzec rejon pożaru.
Link go Google Maps.

Pożar lasu w Kuźni Raciborskiej – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

9. Neolityczny rondel koło Raciborza

Zdjęcia satelitarne, a w zasadzie już od dawna zdjęcia lotnicze, pomagają w pracach archeologów. Dzięki nim jesteśmy w stanie np. na polach uprawnych dostrzec zarysy dawnych grodów i konstrukcji, których normalnie nie widać na ziemi. Jak to się dzieje? W skrócie, obecność pod ziemią jakiś obiektów i pozostałości budowli, może wpłynąć na rozwój roślinności na powierzchni, a ta z kolei może odróżniać się od pozostałego otoczenia. Dzięki analizie zdjęć satelitarnych w Pietrowicach Wielkich koło Raciborza, dostrzeżono owalne ślady, które okazały się neolityczną konstrukcją – rondlem. Więcej na temat tego odkrycia możemy przeczytać na stronie archeowiesci.pl.
Link do Google Maps.

Neolityczny rondel koło Raciborza – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

10. Miejsca ukryte na zdjęciach satelitarnych

Do tej pory pokazywałem ciekawe miejsca i ślady dawnych wydarzeń, które widać na zdjęciach satelitarnych. A teraz będzie o tym, czego nie widać na zdjęciach satelitarnych, a w zasadzie co jest specjalnie zasłanianie lub ukrywane. Jest wiele miejsc w Polsce, które ze względu na swoje znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa, muszą być zasłaniane przed wścibskimi oczami. Czasem obiekty są maskowane, tak aby przypominały zwykły las, a czasem ich obraz jest po prostu rozmazywany. Na poniższym zdjęciu Google Maps postarał się, aby ładnie ukryć sporych wielkości radar. Jest on tam naprawdę, a zobaczyć go możemy dzięki funkcji Street View, którą zagnieżdżam poniżej zdjęcia. 🙂
Link do Google Maps.

Ukryty radar – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

Znacie jeszcze jakieś dziwne i nietypowe miejsca na Google Maps? Zapraszam do wrzucenia ich w komentarzach, najlepiej zrzuty obrazu razem z linkiem. 🙂

Zobacz także:

• • 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1
  • 10 niezwykłych budowli na Dolnym Śląsku
  • 10 zaskakujących miejsc w Polsce

Artykuł 10 ciekawych miejsc w Polsce na mapach Google pochodzi z serwisu Eloblog.