„Wielki Projekt” Stephen Hawking, Leonard Mlodinow – Recenzja

Kiedy i jak narodził się Wszechświat? Dlaczego tu jesteśmy? Czy istnieje raczej coś, niż nic? Dlaczego prawa natury mają postać, która dopuszcza istnienie takich istot jak człowiek? Czy możliwe są odstępstwa od praw natury, zwane potocznie cudami? Dwoje naukowców stawia pytania, na które nie ma łatwych odpowiedzi. Choć nauka dokonała ogromnego postępu od czasów starożytnych, wciąż nie posiadamy „teorii wszystkiego”, która w sposób kompletny odpowiadałby na wszystkie pytania. Współcześnie naukowcy opisują otaczający nas świat za pomocą zbioru różnych modeli i twierdzeń. Wciąż jednak brak kompletnej teorii, która np. opisywałby spójnie zarówno świat w skali kwantowej, jak i w skali całego Wszechświata. Czy taką teorią może okazać się zagadkowa M-teoria? Próba odpowiedzi na najważniejsze pytania jest również próbą odpowiedzi o istotę Stwórcy, który w jakiś sposób miałby ingerować w proces tworzenia praw otaczającego nas świata.

Książka Stephena Hawkinga – autora bestsellerowej „Krótkiej historii czasu” – i Leonarda Mlodinowa napisana jest w sposób prosty i przystępny. Nie znajdziemy tam żadnych skomplikowanych matematycznych wzorów, a raczej barwne opisy starające się przełożyć na zrozumiały język zawiłe zagadnienia. Dzięki niej każdy może zrozumieć odrobinę lepiej współczesną fizykę i astrofizykę. Jednak – jak zazwyczaj to bywa – odpowiedź na każde pytanie rodzi kolejne nowe pytania. Czytelnik jest więc prowokowany i zmuszany również do samodzielnego myślenia. Uważam, że książka jest całkiem udaną próbą powtórzenia sukcesu „Krótkiej historii czasu”, jednej z najpopularniejszych książek Hawkinga.

Tytuł: Wielki Projekt
Autor: Stephen Hawking, Leonard Mlodinow
Rok polskiego wydania: 2011
Moja ocena: ★★★★☆

„Wielki Projekt” Stephen Hawking, Leonard Mlodinow

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Wielki Projekt” S. Hawking, L. Mlodinow

Artykuł „Wielki Projekt” Stephen Hawking, Leonard Mlodinow pochodzi z serwisu Eloblog.

Pierwsze zdjęcie z kosmosu

Fotografia została wykonana na wysokości około 105 km (65 mil) przez zamontowany na rakiecie aparat fotograficzny 35 mm. Był to lot oznaczony numerem 13. Amerykańscy naukowcy testowali wówczas możliwości niemieckich konstrukcji, które zostały przechwycone i przywiezione do Stanów Zjednoczonych. Rakieta została wystrzelona w niebo 26 października 1946 roku w stanie Nowy Meksyk. Ponieważ pierwotnie V-2 była zaprojektowana zupełnie do innych celów, największym problemem było przetrwanie przez aparat fotograficzny upadku na ziemię. Rakieta bowiem po osiągnięciu maksymalnej wysokości zaczynała z powrotem opadać swobodnie na ziemię z prędkością około 150 m/s. Szczęśliwie jednak specjalna obudowa ochroniła film, który udało się wyciągnąć ze szczątków rozbitej rakiety. Tak oto do historii ludzkości i podboju kosmosu przeszło poniższe zdjęcie. Nigdy wcześniej ludzkość nie patrzyła na swoją planetę z takiej wysokości, i z takiej perspektywy.

Pierwsze zdjęcie z kosmosu – 24 października 1946 roku – Foto: U.S. Army

Zdjęcie w lepszej rozdzielczości (2048×1619) dostępne jest pod tym linkiem.

Jedna z rakiet V-2 przechwyconych przez Amerykanów – Lipiec 1950 roku – Źródło: NOAA

Rakiety V-2

Jak już wspomniałem, do wykonania tego historycznego zdjęcia posłużyła jedna z przechwyconych przez Amerykanów rakiet V-2. Konstrukcje te zasłynęły podczas ostatnich lat wojny, jako tzw. Wunderwaffe. Nowoczesny rodzaj broni, który miał odwrócić losy wojny i przynieść Niemcom upragnione zwycięstwo. A przynajmniej zadać aliantom niespodziewany cios, który zatrzymałby pochód ich wojsk i dał niemieckim żołnierzom chwilę „oddechu” na froncie. Jedną z tych broni miały być rakietowe pociski balistyczne opracowywane przez zespół pod kierownictwem Sturmbannführera-SS Wernhera von Brauna.

Wernher von Braun – Maj 1964 roku – Źródło: NASA

Zadanie rakiet było proste do zdefiniowania. Uderzenie na przeciwnika z dużej odległości. Jednak broń ta została zastosowana nie przeciwko alianckim żołnierzom, ale głównie cywilom – mieszkańcom miast Wielkiej Brytanii i zachodniej Europy. Wernher von Braun wraz ze swoimi „zabawkami” został przechwycony przez Amerykanów i wykorzystany w ramach operacji Paperclip – Spinacz. Za konstrukcje rakiet zabijających niewinnych ludzi von Braun nie otrzymał wyroku, ale propozycję współpracy, która polegała na wykorzystaniu jego wiedzy. Można by rzec, że broń konstruowana z myślą o zabijaniu ludzi, teraz miała służyć słusznemu celowi, jakim była nauka i podbój kosmosu. Zdanie to jednak byłoby podszyte fałszem i nutką propagandy, bowiem za wszystkim stał amerykański przemysł i armia. To oni byli głównymi beneficjentami rozwoju bronii rakietowej.

Artykuł Historyczne pierwsze zdjęcie z kosmosu pochodzi z serwisu Eloblog.

Najnowszy spektakularny obraz Drogi Mlecznej został stworzony dzięki badaniom radioteleskopu APEX (Atacama Pathfinder Experiment). Radioteleskop APEX znajduje się na pustyni Atacama w Chile. Umiejscowiony jest na płaskowyżu, który położony jest na bardzo dużej wysokości około 5100 m n.p.m. Duża wysokość oraz wyjątkowo suche powietrze umożliwia prowadzenie obserwacji w zakresie fal milimetrowych i submilimetrowych. Również umiejscowienie obserwatorium na pustyni pomaga w odizolowaniu aparatury od zakłóceń pochodzących od człowieka.

Radioteleskop APEX, czasza o średnicy 12 m – Foto: ESO

APEX zmapował cały obszar naszej galaktyki widocznej z półkuli południowej. To, co widzimy na filmie i ogromnym zdjęciu nie jest tak de facto zdjęciem, ale obrazem uzyskanym dzięki obserwacji fal radiowych. Jeżeli dobrze się doczytałem dokładnie w zakresie fal submilimetrowych. Jak podaje ESO (European Southern Observatory) na swoich stronach, jest to jedna z najdokładniejszych map Drogi Mlecznej, jaką udało się uzyskać w ciągu ostatnich lat badań kosmosu.

Obraz Drogi Mleczne w pełnej rozdzielczości (84353×2220) dostępny jest pod tym linkiem.

Obraz Drogi Mlecznej – Foto: ESO/APEX/ATLASGAL

Więcej na temat prowadzonych badań możemy przeczytać na stronach ESO.

Artykuł Zachwycający obraz naszej Drogi Mlecznej pochodzi z serwisu Eloblog.

Zdjęcie zostało opublikowane kilka dni temu przez NASA, a wykonane było we wrześniu 2015 roku. Autorem fotografii jest marsjański łazik Curiosity, który już od kilku lat wykonuje swoją niestrudzoną misję na czerwonej planecie. W momencie wykonywania zdjęcia, łazik znajdował się pod górą Mount Sharp, zwaną też Aeolis Mons. Zdjęcie przedstawiające marsjański krajobraz jest naprawdę niezwykłe, ponieważ do złudzenia przypomina jakiś pustynny krajobraz na naszej Ziemi, poszyty górami i kanionami. Przynajmniej ja mam takie odczucia. Zdjęcie w pełnej rozdzielczości dostępne jest pod tym linkiem. Inne formaty np. na tapetę na pulpit, dostępne są pod tym linkiem.

Niezwykły marsjański krajobraz – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

NASA przygotowała także pocztówkę z pozdrowieniami z Marsa – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

Należy jednak pamiętać, że zdjęcia odbierane przez NASA, a później oficjalnie publikowane, są poddawanej mocnej obróbce graficznej. Uwzględnia ona również barwy, które widzimy na fotografii. Innymi słowy, to co odbiera NASA wygląda trochę inaczej, niż to co jest nam przekazywane. Więcej na ten temat możemy przeczytać we wpisie opublikowanym na anglojęzycznym blogu Adobe.

Więcej na temat aktualnej misji łazika Curiosity możecie przeczytać pod tym linkiem lub w angielskiej wersji na stronach NASA.

Artykuł Niezwykły marsjański krajobraz z łazika Curiosity pochodzi z serwisu Eloblog.

Oto zdjęcie, na którym jest nasza planeta. Oczywiście nie znajduje się ona na pierwszym planie, gdyż na nim pokazane są pierścienie Saturna. Fotografia może wyglądać nieco „dziwnie”, gdyż jest tak naprawdę zlepkiem całej serii zdjęć wykonanych w niewielkich odstępach od siebie. Żeby dostrzec naszą planetę trzeba trochę przybliżyć.

Na zdjęciu widzimy pierścienie Saturna – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Żeby dostrzec Ziemię trzeba trochę przybliżyć – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

…i jeszcze odrobinę… – Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

…i jeszcze odrobinę… – Jeszcze trochę… – Foto: NASA/JPL-Caltech/SSI

Możemy ją w końcu dostrzec, a w zasadzie to możemy dostrzec NAS. Nas samych i wszystko, co nas otacza… Wszystko z czym obcujemy na co dzień, wszystko to co kochamy lub też wszystko to czego nienawidzimy. Wszystko to znajduje się w tej niedużej kupie kilkunastu pikseli. Ta duża biała kropka to Ziemia, a ten malutki ledwo widoczny obokł obok to Księżyc.

Zdjęcie Ziemi zostało wykonane dokładnie 19 lipca 2013 roku o godzinie 21:27 czasu UTC. Fotografia została wykonana przez sondę Cassini, której misją jest badanie Saturna, jego pierścieni, księżyców oraz magnetosfery. Ziemia znajduje się na tym zdjęciu w odległości około 1 440 000 000 km od sondy. To sporo…

Zdjęcie w wysokiej rozdzielczości dostępne jest pod tym linkiem. Na zdjęciu znajdują się również inne planety naszego Układu Słonecznego – Mars i Wenus. Uchwycone zostały także księżyce Saturna.

Ziemia, Mars i Wenus na tle pierścieni Saturna.

Artykuł Zdjęcie Ziemi i Księżyca z ponad miliarda kilometrów pochodzi z serwisu Eloblog.

Koszty budowy radioteleskopów

Radioteleskopy to bardzo drogie urządzenia. Oto bardzo ogólne koszty budowy niektórych z nich. Kosz budowy największego radioteleskopu w Polsce RT-4 wynosił około 5 mln $. Koszt budowy jego następcy, radioteleskopu RT-5, to już około 500 mln zł. Budowa nowego największego radioteleskopu na świecie FAST w Chinach szacowana jest na 100-120 mln $. Zastanawiają Was pewnie różnice między kosztami w Polsce (100 m konstrukcja), a w Chinach (500 m konstrukcji). Otóż kwoty podawane w stosunku do chińskiego radioteleskopu mogą być źle oszacowane lub zaniżone. Po drugie, mamy do czynienia z tak de facto różnymi konstrukcjami. No i po trzecie, koszty pracownicze i podwykonawców mogą być w Chinach znacznie niższe niż w Europie lub Polsce.

Radioteleskopy to drogie urządzenia – Radioteleskop RT-4 w Piwnicach

Radioteleskopy i zakłócenia fal radiowych

Poniżej przedstawiam nagranie, które nagrałem w Centrum Astronomii UMK w Piwnicach. Nagranie zostało zarejestrowane podczas próby obserwacji jednego z pulsarów. Oprócz ogólnego szumu tła, słychać w nim również systematycznie pojawiające się pikanie. To prawdopodobnie radar wojskowy albo cywilny. Radary również są przyczyną występowania zakłóceń.

Budowa największego radioteleskopu w Chinach

Od kilku lat trwa budowa największego radioteleskopu na świecie, który swoim rozmiarem ma zdetronizować dotychczasowego rekordzistę z Arecibo w Portoryko. Urządzenie budowane jest w górach w chińskiej prowincji Kuejczou, a jego średnica czaszy będzie wynosiła 500 m. Radioteleskop został oznaczony nazwą FAST, co jest skrótem od „Five hundred meter Aperture Spherical Telescope”. Zakończenie jego budowy przewidziane jest na rok 2016. Poniżej materiały, które znalazłem na jego temat. Strona chińskiego projektu znajduje się pod adresem fast.bao.ac.cn.

Radioteleskop FAST w Chinach – Źródło: fast.bao.ac.cn

STRONY WWW, GRAFIKI, ZDJĘCIA

1. Zdjęcie pulsara SXP 1062 – Autor: NASA Źródło: commons.wikimedia.org
2. Radioteleskop w Arecibo – Autor: Alessandro Cai Źródło: commons.wikimedia.org
3. Radioteleskop w Arecibo – Autor: H. Schweiker/WIYN and NOAO/AURA/NSF Źródło: commons.wikimedia.org
4. Radioteleskop FAST w Chinach – Źródło: fast.bao.ac.cn

Dla tych, co nie widzieli jeszcze filmu o największym w Polsce radioteleskopie, zamieszczam go poniżej.

Artykuł Pytania i odpowiedzi – Radioteleskopy pochodzi z serwisu Eloblog.

Amerykańska agencja kosmiczna NASA opublikowała w ostatnich dniach zdjęcia mniej znanej drugiej strony Księżyca. Jest ona niewidoczna dla nas, ponieważ Księżyc jest ciągle zwrócony do Ziemie tą samą stroną. Innymi słowy obrót Księżyca wokół własnej osi jest zsynchronizowany z jego ruchem wokół Ziemi. Druga strona Księżyca jest często zwana również „ciemną stroną Księżyca”. Choć tak de facto ciemną nie jest, gdyż otrzymuje nawet więcej światła słonecznego niż strona widoczna ciągle z Ziemi. Po raz pierwszy druga strona Księżyca została sfotografowana przez radziecką sondę Łuna 3 w 1959 roku. Aktualne prezentowane zdjęcia zostały wykonane przez sondę DSCOVR 16 lipca br.

Na filmie na samej górze widać animację złożoną z kilku ujęć, podczas których widać, jak Księżyc przechodzący między Ziemią, a satelitą DSCOVR, zostaje oświetlony przez Słońce.

„Ciemna” druga strona Księżyca – Foto: NASA/NOAA

Zielona otoczka po prawej stronie Księżyca jest efektem tego, iż zdjęcie było składane z trzech zdjęć monochromatycznych: zielonego, czerwonego i niebieskiego. Fotografie zostały wykonane w odstępie 30 sekund od siebie i w tym czasie Księżyc zdążył się już odrobinę przesunąć. Niewidoczna storna Księżyca wydaje się dość dziwna oraz inna od tej znanej nam na Ziemi. Jest tak dlatego, ponieważ tą drugą stronę pokrywają w znacznie mniejszej ilości morza księżycowe. Z Ziemi widzimy je, jako ciemne plamy na powierzchni naszego satelity. Zaskakujące jest również to, jak jasna i kolorowa jest nasz planeta w porównaniu do zimnej i ciemnej drugiej strony Księżyca.

W momencie wykonywania zdjęć sonda znajdowała się w odległości 1,6 mln km od naszej planety. Odległości są bardzo duże. Poniżej przedstawiony jest dystans między Ziemią, a Księżycem z zachowaniem skali planet.

Ziemia, Księżyc i dzieląca je odległość w jednakowej skali.

Więcej szczegółów, a także zdjęcia w lepszej rozdzielczości są na stronie NASA.

Artykuł „Ciemna” druga strona Księżyca – Zdjęcia NASA pochodzi z serwisu Eloblog.

O radioteleskopie RT-4

Koncepcja budowy największego w Polsce radioteleskopu pojawiła się w połowie lat 80 XX wieku. Inicjatorami tego ambitnego planu byli pracownicy Katedry Radioastronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przygotowanie podzespołów niezbędnych do realizacji zadania trwało ponad 10 lat. Prace montażowe ruszyły w roku 1991, a samo scalanie konstrukcji radioteleskopu trwało 3 lata. Pod koniec roku 1994 urządzenie wreszcie było gotowe.

Plan radioteleskopu RT-4 – Zbiory Centrum Astronomii UMK w Piwnicach

Plan radioteleskopu RT-4 – Zbiory Centrum Astronomii UMK w Piwnicach

Radioteleskop RT-4 w budowie – Zbiory Centrum Astronomii UMK w Piwnicach

Film o radioteleskopie RT-4 w Piwnicach

Wcześniejsze konstrukcje

Największy radioteleskop w Polsce, oznaczony nazwą RT-4 (czasem RT-32), o średnicy czaszy 32 m, nie jest pierwszym radioteleskopem w obserwatorium w Piwnicach. Mniejszy radioteleskop RT-3 został zbudowany wcześniej i posiada czaszę o średnicy 15 m. Jeszcze wcześniej, bo w latach 50 powstał radioteleskop RT-2, o średnicy czaszy 12 m. Ciekawostką jest to, że jego konstrukcja została zbudowana praktycznie z niczego. Do jego budowy użyto elementów starych stalowych łóżek, prawdopodobnie z powodu braków materiałowych.

Nieistniejący radioteleskop RT-1

Szkielet radioteleskopu RT-2

Radioteleskop RT-3

Starszy mniejszy radioteleskop RT-3 przy nowszym radioteleskopie RT-4

Badania fal radiowych

Aby zrozumieć, co badają radioteleskopy, trzeba powiedzieć kilka słów na temat promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez różne obiekty w kosmosie, które dociera do naszej Ziemi. Problem polega na tym, że ziemska atmosfera przepuszcza tylko cześć tego promieniowania.

Fale elektromagnetyczne i przepuszczalność ziemskiej atmosfery

I tak oto dociera do nas bardzo wąski przedział fal widzialnych, które są po prostu widzialne dla ludzkiego oka, a które astronomowie mogą obserwować i analizować za pomocą teleskopów optycznych. Oprócz przedziału fal widzialnych, dociera do nas również poszatkowany przedział fal podczerwonych oraz – najszerszy – przedział fal radiowych. I właśnie badaniem tego ostatniego przedziału promieniowania elektromagnetycznego zajmują się radioteleskopy.

Widmo (spektrum) fal elektromagnetycznych

Jednym z głównych badań prowadzonych przez obserwatorium w Piwnicach jest obserwacja fal radiowych emitowanych przez cząsteczki alkoholu – konkretnie metanolu. Badanie umożliwia podgląd tego, co dzieje się wokół powstających młodych masywnych gwiazdy. Obserwacja tych gwiazd jest ciekawa, gdyż to one zakończą swój żywot, jako supernowe lub czarne dziury. Obserwuje się dynamikę materii, jej fizyczne właściwości, gęstość, temperaturę. Inne fale, jak na przykład światło, nie są w stanie opuścić tak gęstego środowiska i udzielić nam informacji. Do głównych osiągnięć dokonanych radioteleskopem RT-4 zalicza się przegląd płaszczyzny Drogi Mlecznej na linii 6.7 GHz. Umożliwił on wyszukanie obszarów, gdzie powstaje emisja od cząsteczki metanolu, a zatem obszarów narodzin masywnych gwiazd.

Droga Mleczna – Autor: ESO/S. Brunier Źródło: The Milky Way Panorama

Plany na przyszłość

Centrum Astronomii UMK myśli już o budowie nowego, jeszcze większego urządzenia. Radioteleskopie RT-5, którego średnica czaszy wyniosłaby około 90-100 m. Jednak na razie plany jego budowy zostały wstrzymane z powodu braku środków finansowych.

Wizualizacja nowego i większego radioteleskopu RT-5

PODZIĘKOWANIA

Specjalne podziękowania za pomoc w realizacji filmu o radioteleskopie RT-4 dla Centrum Astronomii UMK w Piwnicach. W szczególności dla Pana dr Andrzeja Mareckiego i Pani dr Anny Bartkiewicz, za ocenę merytoryczną i pomoc w przygotowaniu scenariusza. A także za udostępnienie obserwatorium i pomieszczeń do wykonania ujęć filmowych.

BIBLIOGRAFIA

1. Astronomia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika (w 60-lecie istnienia UMK), pod redakcją prof. A.Woszczyk, prof. A.Kus.

STRONY WWW, GRAFIKI, ZDJĘCIA

1. Historia Radioastronomii lata 1983-1996 – Bernard Krygier
2. Zdjęcie OACDF – Autor: ESO Źródło: commons.wikimedia.org
3. Grafika wizualizacji supernowej – Autor: ESO/M. Kornmesser Źródło: commons.wikimedia.org
4. Zdjęcie pulsara SXP 1062 – Autor: NASA Źródło: commons.wikimedia.org
5. Zdjęcie lustra Cassegraina – Autor: Mike Peel Źródło: commons.wikimedia.org
6. Radioteleskop w Effelsbergu – Autor: Dr.G.Schmitz Źródło: commons.wikimedia.org
7. Radioteleskop w Arecibo – Autor: Alessandro Cai Źródło: commons.wikimedia.org
8. Radioteleskop w Arecibo – Autor: H. Schweiker/WIYN and NOAO/AURA/NSF Źródło: commons.wikimedia.org
9. Radioteleskop w Cambridge – Autor: Mike Peel Źródło: Jodrell Bank Centre for Astrophysics, University of Manchester
10. Zdjęcie lotnicze obserwatorium w Piwnicach – Autor: Andrzej Kus Źródło: commons.wikimedia.org

Poniżej mapa z lokalizacją Centrum Astronomii UMK w Piwnicach. Na zdjęciach satelitarnych widać wyraźnie radioteleskop RT-4.

Obserwatorium w Piwnicach pod Toruniem jest również miejscem udostępnionym dla turystów. Stanowi doskonałe uzupełnienie wycieczki do Torunia. Informacji proszę szukać na stronach.

Mam nadzieję, że mój film o radioteleskopie RT-4 przypadł do gustu. Jeżeli tak, to zapraszam do subskrybowania kanału!

Zobacz także: Pytania i odpowiedzi – Radioteleskopy

Artykuł Film o radioteleskopie RT-4 w Piwnicach pochodzi z serwisu Eloblog.

We wtorek popołudniu naszego czasu miało miejsce wydarzenie, które przeszło do historii badań kosmosu. Sonda New Horizons minęła w bliskiej odległości Plutona – planetę karłowatą naszego Układu Słonecznego. To historyczny moment, ponieważ do tej pory planeta ta nie była bezpośrednio zbadana przez żadną sondę. Nie dysponowaliśmy też wyraźnymi zdjęciami Plutona, ze względu na dużą odległość planety od Słońca. Dotychczasowe zdjęcia były więc słabej rozdzielczości. Teraz uległo to zmianie. Oto najnowsze zdjęcia Plutona.

Zdjęcie Plutona z odległośi 768 tys. km, wykonane tuż przed zbliżeniem – Foto: NASA/APL/SwRI

Our 3-billion-mile journey to Pluto reaches historic #PlutoFly! Details & the high-res image: http://t.co/qX7KpXIUUQ pic.twitter.com/LDjXLtPdly

— NASA (@NASA) lipiec 14, 2015

You ain’t seen nothing yet! Tomorrow, @NASANewHorizons #PlutoFlyby images will have even greater detail. Stay tuned! https://t.co/t7HjayxYR0 — NASA (@NASA) lipiec 15, 2015

Zoom into Pluto & discover mountains, seen during yesterday’s @NASANewHorizons #PlutoFlyby: http://t.co/6QLXLxiW0o https://t.co/toJQ0j7wB6

— NASA (@NASA) lipiec 15, 2015

Góry lodowe na Plutonie wznoszące się na wysokość 3 500 m – Foto: NASA/JHU APL/SwRI

Charon księżyc Plutona – Foto: NASA/JHU APL/SwRI

Żeby dolecieć do Plutona, sonda amerykańskiej agencji kosmicznej NASA, potrzebowała prawie 10 lat. Start misji odbył się 19 stycznia 2006 roku. Sonda nie została wprowadzona na orbitę planety, lecz przeleciała w jej bliskiej odległości.

Wizualizacja sondy New Horizons wykonującej bliskie zdjęcia Plutona – Foto: NASA

New Horizons podczas przygotowań do startu – Foto: NASA

W momencie kiedy odbywał się start misji sondy New Horizons, Pluton był uznawany jeszcze za normalną planetę Układu Słonecznego. W związku z odkryciami innych obiektów w pasie Kuipera, Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2006 roku zdegradowała Plutona i przyznała mu status planety karłowatej.

Ziemia, Księżyc, Pluton i Charon w identycznej skali – Foto: NASA

Niesamowitą ciekawostką jest to, że na pokładzie sondy kosmicznej znajduje się mały pojemnik z prochami odkrywcy Plutona Clyde’a Tombaugha. Oficjalnie sonda New Horizons ma zakończyć pracę w roku 2022. Zanim to się jednak stanie, sonda zostanie skierowana do badania innych obiektów astronomicznych pasa Kuipera.

Good luck New Horizons!

Trajektoria lotu sondy na tle Układu Słonecznego – Foto: NASA

Artykuł Pierwsze bliskie zdjęcia Plutona – New Horizons pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista problemów turystyki kosmicznej

Czy zastanawialiście się kiedyś, jakby to było wybrać się na wycieczkę gdzieś znacznie dalej niż dotychczas? Na przykład na orbitę okołoziemską, albo znacznie dalej, w stronę Słońca? Byłoby cudownie. Oczywiście człowiek w kosmosie już był i wciąż się tam wybiera. Programy kosmiczne ogromnym nakładem pracy i kosztów, wysłały człowieka w przestrzeń kosmiczną nie raz. Jednak jeszcze długo będzie to opcja niedostępna dla zwykłego człowieka. Oto 8 powodów, które sprawiają, że turystyka kosmiczna jest niezwykle problematyczna.

Ziemia widziana z przestrzeni kosmicznej – Blue Marble – Źródło: NASA

1. Ogromne koszty

Szacuje się, że wyniesienie jednego kilograma ładunku na orbitę okołoziemską kosztuje około 20 tys. dolarów. Taniej byłoby wykonać z litego złota naturalnej wielkości posąg astronauty Johna Glenna, niż wysłać go na orbitę. Za udział w 10 dniowej wyprawie kosmicznej Charles Simonyi w 2007 roku zapłacił ponad 20 mln dolarów. Lot na Księżyc kosztowałby pół miliarda dolarów, a lot na Marsa to już dziesiątki miliardów…

Charles Simonyi – Pionierzy turystyki kosmicznej – Źródło: NASA

2. Kosmiczne bombardowanie

W przestrzeni kosmicznej latają pyłki, ziarenka i kamienie rozpędzone do 10 tys. km/h. Wokół samej Ziemi latają setki tysięcy elementów liczących po kilka cm średnicy. Odłamki szyb z kolektorów słonecznych, odpryski farby ze statków, czy elementy porzuconych członów rakiet. Dalej od Ziemi krążą meteoroidy, które mogłyby uszkodzić statek. Jak widzicie, turystyka kosmiczna to dość niebezpieczne zajęcie. Poniżej przedstawione są zniszczenia na powłoce wahadłowca, spowodowane zderzeniem z listkiem farby.

Uszkodzenia na powłoce wahadłowca Challenger – Źródło: NASA

3. Promieniowanie

Słońce emituje śmiertelnie groźne promienie. Na Ziemi chroni nas atmosfera i magnetosfera. Magnetosfera wyłapuje większość promieniowania kurpuskularnego, o czym świadczą zorze polarne. W przestrzeni kosmicznej nie ma żadnej chroniącej nas powłoki, a wysokie promieniowanie może uszkodzić nasze DNA. Mimo ochrony przez statek, w ciągu doby astronauta przyjmuje większą dawkę promieniowania, niż przez pół roku na Ziemi.

Astronauta Bruce McCandless II w przestrzeni kosmicznej – Źródło: NASA

4. Stan nieważkości

Poza zmianami w organizmie, bez grawitacji astronauci szybko tracą rozeznanie kierunków. Nie wiadomo gdzie jest góra, a gdzie jest dół. Trzeba się również pogodzić z długotrwałą chorobą lokomocyjną. Aby się do tego przyzwyczaić astronauci, przed wylotem w kosmos, pracują po 6 godzin dziennie na dnie basenu, gdzie siła wyporu symuluje stan nieważkości.

Lot paraboliczny samolotu – Symulowanie stanu nieważkości – Źródło: NASA

5. Zmiany w organizmie

W miarę upływu czasu podczas przebywania w kosmosie, organizm stara się dostosować do nowych warunków. Redukuje on masę mięśni i kośćca. Zachowuje się tak, jakbyśmy wyłącznie leżeli w łóżku i nic nie robili. Dlatego astronauci muszą codziennie trenować, by nie doświadczyć zaniku mięśni. Na orbicie praktycznie nie używa się nóg. Człowiek wszędzie się odpycha rękami i ma wrażenie jakby pływał po stacji kosmicznej. Również przyjmowanie posiłków jest sporym problemem. Brak grawitacji spowalnia pracę układu pokarmowego i utrudnia przyjmowanie posiłków. Nie można jeść i pić, póki trzewia nie przyzwyczają się do nowych warunków, co może potrwać nawet kilka dni.

Trening w kosmosie – Astronauta Frank De Winne – Źródło: NASA

6. Problemy z odpornością

Promieniowanie i brak grawitacji sprawiają, że nasz układ odpornościowy jest znacząco mniej wydajny niż na Ziemi. Bakterie i wirusy, z którymi jesteśmy sobie w stanie poradzić na Ziemi, stają się śmiertelnie groźne. Mnożą się nawet 50 razy szybciej niż na powierzchni naszej planety, a wirusy za sprawą promieniowania zaczynają mutować.

Bakterie E.coli – Pałeczka okrężnicy – Źródło: NIAID

7. Temperatura

Powierzchnie wystawione na światło słoneczne mogą osiągać temperaturę kilkuset stopni, a zacienione bliską zera bezwzględnego. Wystarczy już 70° C aby w sekundę się oparzyć. A co gdyby podtrzymywać ten stan przez długie godziny i to w znacznie wyższej wartości? A jeżeli jest zbyt zimno? Człowiek doświadcza hipotermii, gdy temperatura ciała spada poniżej 35° C, a wartość dla zera bezwzględnego wynosi -273,15° C! Temperatura jest ogromnym problemem dla turystyki kosmicznej.

Galaktyka Czarne Oko – Źródło: NASA

8. Problemy z higieną

W kosmosie woda jest więcej warta niż każde złoto. W statku kosmicznym nie znajdziemy prysznica. Myć się można jedynie wilgotnym ręcznikiem. Samo spożywanie płynów stwarza ogromne trudności, ilość wody jest bardzo ograniczona. W porównaniu z ekskluzywnym jachtem, na statku kosmicznym nie znajdziemy miejsca dla amatorów pływania w basenie i długich kąpieli w ciepłej wannie z jacuzzi.

Poza tymi wszystkimi podstawowymi problemami, występują jeszcze inne, jak brak możliwości magazynowania wody, żywności, części zamiennych, brak pomocy medycznej itd. Jednak astronauci, którzy już odbyli swoją podróż kosmiczną są zgodni w jednym. Wszystkie te niedogodności są niewielką ceną za oglądanie cudów kosmosu na własne oczy.

Nad przyszłymi turystycznymi wyprawami w przestrzeń kosmiczną pracuje już kilka firm. Największe szanse na organizację pierwszych prywatnych lotów turystycznych, ma przedsiębiorstwo Virgin Galactic. Firma chce oferować loty suborbitalne , za pomocą statków SpaceShipTwo wyprodukowanych przez firmę Scaled Composites. Taki kosmiczny trip ma kosztować jedyne 250 tys. dolarów i będzie właściwie jedynie krótkim lotem w przestrzeń okołoziemską.

SpaceShipTwo i WhiteKnightTwo – Źródło: Virgin Galactic/Mark Greenberg

Artykuł 8 problemów turystyki kosmicznej pochodzi z serwisu Eloblog.