SIII „Olga” Jonastal

Obiekt o kryptonimie SIII „Olga” położony jest w środkowych Niemczech, w centralnej części Turyngii, kilka kilometrów na południowy zachód od miejscowości Arnstadt. Podziemi kompleksu zostały wydrążone w zboczach doliny Jona – stąd druga popularna nazwa obiektu Jonastal. Prace w dolinie Jonastal rozpoczęły się w listopadzie 1944 roku. W ciągu kilku miesięcy wydrążono w zboczach 25 sztolni o rożnej długości, od 14 do 176 m. Części sztolni połączono ze sobą poprzecznymi chodnikami. Łączna długość wszystkich wydrążonych chodników wyniosła około 3000 m. Prace w dolinie Jonastal prowadzone były aż do 3 kwietnia 1945 rok, do momentu ewakuacji placu budowy. Zaprezentowany tutaj rozkład podziemi kompleksu SIII opierają się przede wszystkim na inwentaryzacji sporządzonej w październiku 1945 roku.

Projekt realizowany w Jonastal otrzymał kryptonim SIII. W terminologii nadawania kryptonimów dla niemieckich podziemnych obiektów z czasów wojny litera „S” oznaczała Sonderbauvorhaben – budowle specjalne. W literaturze obiekt znany jest również pod drugim kryptonimem – „Olga”. Za realizację zadania odpowiedzialnym był między innymi wysokiej rangi oficer SS dr Hans Kammler, znany z udziału w programie zbrojeniowym sztabu myśliwskiego Jägerstab i koordynacji prac na nowoczesną bronią.

Największa zagwozdka związana z obiektem SIII dotyczy jego przeznaczenia. Do dziś nie zachowały się żadne plany budowlane związane z podziemiami w dolinie Jonastal. Powszechnie obiekt wiąże się z budową kolejnej „ostatniej” Kwatery Głównej Hitlera. Tym razem jednak zadanie nie było realizowane przez Organizację Todt, ale przez SS. Ta hipoteza związana z przeznaczeniem obiektu poddawana jest jednak w wątpliwość. Pojawiają się również hipotezy związane z budową podziemnego zakładu zbrojeniowego lub stanowiskami startowymi dla rakiet. Pikanterii dodaje fakt, że podziemia SIII zostały wydrążone na terenie poligonu wojskowego Ohrdruf. W kontekście poligonu po wojnie pojawiła się również relacja związana z tajemniczym wybuchem, który miał mieć miejsce w marcu 1945 rok. Autorem tych relacji była Cläre Werne, córka restauratorów na zamku Wachsenburg. Po wojnie Cläre Werne opowiadała o tajemniczym potężnym rozbłysku, który obserwowała na poligonie z wieży zamku Wachsenburg.

Poniżej zamieszczam kilka zdjęć placu budowy wykonanych tuż po zakończeniu wojny.

Podziękowania dla stowarzyszenia Jonastalverein e.V., w szczególności dla Georga Ribienskiego, za pomoc w realizacji filmu, opiekę merytoryczną i udzielone materiały.

Strona stowarzyszenia Jonastalverein e.V. – gtgj.de

Artykuł SIII Jonastal – Tajne projekty III Rzeszy pochodzi z serwisu Eloblog.

Przedwojenna mapa Karkonoszy

Przedstawiam do pobrania ciekawą i zachowaną w bardzo dobrym stanie przedwojenną mapę Karkonoszy (niem. Riesengebirge, Góry Olbrzymie). Oprócz Karkonoszy mapa obejmuje także całą Kotlinę Jeleniogórską, część Gór Izerskich, Kaczawskich i Rudawy Janowickie. Mapa została wydana przez Alexandera Köhlera w Dreźnie. Niestety nieznany jest jej dokładny rok wydania. W zasobach Wikimediów mapa została opisana jako pozycja wydana około 1901 roku, jednak z pewnością było to kilka lub kilkanaście lat później. W innych wydaniach tej samej mapy Karkonoszy (wydanych przez tego samego wydawcę), po drugiej stronie granicy śląsko-czeskiej znajduje się już napis „Tschechoslowakische Republik”. Sugeruje to, iż prezentowana poniżej wersja mapy mogła zostać wydana jeszcze przed powstaniem Czechosłowacji w 1918 roku, ponieważ pozbawiona jest tego napisu. Z innych elementów, które pozwoliłby nam wydatować mapę, to naniesione już Jezioro Pilchowickie i zapora wodna, które zostały oficjalnie otwarte w 1912 roku. Z drugiej strony na mapie brak jest jeszcze schronisk Szrenica (Reifträgerbaude) i Domu Śląskiego (Schlesierhaus), które zostały otwarte kolejno w 1922 i 1923 roku. Zawęża to nam zakres dat opracowania/wydania mapy do lat 1912–1922.

W części górskiej mapy zostały na czerwono (czerwoną linią) zaznaczone szlaki turystyczne (Touristenweg). Mapa prezentuje więc unikatowy układ karkonoskich szlaków górskich, jaki znajdował się w Górach Olbrzymich na początku XX wieku.

Mapa w dużej rozdzielczości (9253 × 9664) dostępna jest do pobrania ze zbiorów: Archiwum Map WIG, Wikimedia Commons lub pod tym linkiem.

Mapa turystyczna Karkonoszy z 1940 roku

Kolejna ciekawa mapa, którą chciałem się podzielić, to mapa turystyczna Karkonoszy z 1940 roku. Jest to stricte turystyczna mapa opracowana w skali 1:50000 przedstawiająca sieć ówczesnych szlaków turystycznych i rzeźbę terenu. Mapa została wydana przez Meinhold Verlagsgesellschaft w Dreźnie. W lewym górnym rogu mapy widzimy ciekawy napis „Einzig anerkannte Ausgabe des Riesengebirgsvereins”, co oznacza, że była firmowana jako jedyna mapa zaakceptowana i potwierdzona przez Towarzystwo Karkonoskie (Riesengebirgsverein, w skrócie RGV). Nadmienię, że Towarzystwo Karkonoskie było przedwojenną organizacją turystyczną powstałą w 1880 roku, zajmującą się promowaniem i rozwijaniem turystyki górskiej w Karkonoszach. Ze względu na rok wydania mapy (1940) nie znajdziemy już na niej niemiecko-czechosłowackiej granicy państwowej przebiegającej wzdłuż głównego grzbietu Karkonoszy. Granica ta zniknęła w 1938 roku wraz z zajęciem przez Niemców Sudetenlandu. Znaleźć za to możemy inną ciekawostkę. Na mapie zaznaczone zostały granice dwóch obszarów ochrony przyrody. Kolorem pomarańczowym duży obszar rezerwatu roślinności obejmujący śląską część Karkonoszy i Góry Izerskiej oraz kolorem czerwonym ściślejszy mniejsze obszary ochrony przyrody obejmujące takie miejsca jak kopułę Śnieżki, Kotły Małego i Wielkiego Stawu czy Śnieżne Kotły. Zgodnie z zarządzeniami z 1933 roku.

Mapa w dużej rozdzielczości (9964 × 7095) dostępna jest do pobrania ze zbiorów: Archiwum Map WIG, Wikimedia Commons lub pod tym linkiem.

Osobną kwestią, na którą chciałem zwrócić uwagę, jest kwestia zaznaczonych szlaków turystycznych. Na mapie oprócz przebiegu szlaków widzimy ich także oznakowanie. Otóż przed wojną szlaki nie były zaznaczane tak jak dziś za pomocą biało-kolorowych trzech pasów, ale za pomocą dwubarwnych rombów. Zasada rombów była prosta. Określony kolor połówki rombu prowadził do określonego miejsca np. kolor biały prowadził na grzbiet Karkonoszy i dalej do Śnieżki, kolor zielony do Kowar, kolor pomarańczowy do Karpacza itd. Tak więc takie same romby mogły znajdować się na różnych ścieżkach w różnych częściach gór, istotne było to, do jakiego miejsca ostatecznie wszystkie prowadziły.

Artykuł Przedwojenna mapa turystyczna Karkonoszy (Riesengebirge) pochodzi z serwisu Eloblog.

Śmiertelność w Europie w czasie pandemii koronawirusa

Zachęcam do zapoznania się z ciekawymi danymi na temat śmiertelności w Europie. Prezentowane poniżej dane pochodzą z serwisu EuroMOMO, którego zadaniem jest wykrywanie i mierzenie nadmiernej liczby zgonów związanych z sezonową grypą, pandemiami i innymi zagrożeniami dla zdrowia publicznego. EuroMOMO nie prezentuje jednak danych ze wszystkich europejskich państw. Serwis prezentuje dane przesyłane przez 28 partnerów z 24 krajów współpracujących z siecią EuroMOMO, to jest z: Austrii, Belgii, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Niemiec (tylko land Hesja i Berlin), Grecji, Węgier, Irlandii, Włoch, Luksemburga, Malty, Holandii, Norwegii, Portugalii, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii (Anglii, Walii, Północnej Irlandii i Szkocji). Tak więc nie zawiera danych z Polski.

Poniższe wykresy przedstawiają skumulowane ilości zgonów od 2016 roku do 19. tygodnia 2020 roku.

Serwis EuroMOMO prezentuje również dane z podziałem na poszczególne kraje, a także informacje o nadmiernej śmiertelności, to jest odchyleń od oczekiwanego normalnego poziomu. Wszystkie dane znajdują się w linku poniżej.

Link do serwisu – EuroMOMO

Dotychczas mało znany przeciętnemu zjadaczowi chleba serwis EuroMOMO, w czasie pandemii koronawirusa przeżywał prawdziwą eksplozję zainteresowania. Do tego stopnia, iż twórcy serwisu postanowili odświeżyć jego formę, tak aby bardziej pasowała do współczesnych trendów tworzenia stron WWW.

Artykuł Wykres śmiertelności w Europie w czasie pandemii koronawirusa pochodzi z serwisu Eloblog.

Historia budowy mostów w Stańczykach

Mosty kolejowe w Stańczykach (niem. Staatshausen) zostały wybudowane w latach 1912–1926. Pierwszy z mostów (północny) powstał w latach 1912–1914. Drugi (południowy) wybudowano już po I wojnie światowej w latach 1923–1926. Mosty zostały wybudowane przez Niemców na trasie linii kolejowej Gołdap–Żytkiejmy–Gąbin (dziś Gusiew na terenie obwodu kaliningradzkiego), wówczas na terenach należących do Prus Wschodnich. Uroczyste uruchomienie linii nastąpiło w 1927 roku. Tory zostały jednak położone tylko na jednym moście i tylko jeden z mostów (północny) był używany. Według rozkładu jazdy z 1938 roku na linii kursowały trzy pary pociągów. Po zakończeniu II wojny światowej linia została rozebrana przez sowietów, a podział Prus Wschodnich sprawił, że przestała mieć jakiekolwiek znaczenie. Mosty przestały więc pełnić swoją funkcję. Dziś pozostają już tylko niezwykłą atrakcją pogranicza Mazur i Suwalszczyzny, przyciągającą ciekawskich turystów.

Akwedukty Puszczy Rominckiej

Mosty w Stańczykach to pięcioprzęsłowe konstrukcje o długości ponad 200 m i wysokości 40 m. Mówi się, że są to najwyższe mosty w Polsce, choć czy tak jest rzeczywiście nie mam pewności. Ze względu na swoją formę przypominającą nieco rzymskie akwedukty zostały ochrzczone Akweduktami Puszczy Rominckiej.

Na konstrukcji jednego z mostów można zauważyć wtopioną belkę. Na tej podstawie zaczęto snuć różnego rodzaju fantastyczne hipotezy, jakoby to budowniczowie mostu zatapiali w betonie drewniane belki jako element (substytut?) zbrojenia. Oczywiście są to tylko wymysły, a widoczna belka najprawdopodobniej była częścią szalunku i wtopiła się w konstrukcję przypadkiem.

Często o mostach w Stańczykach mówi się jako o „opuszczonych mostach”. Ciężko miejsce tak licznie odwiedzane przez turystów i dodatkowo biletowane, określić mianem „opuszczone”. Mosty w Stańczykach opuszczonymi już dawno nie są i zamieniły się w atrakcję nastawioną już na masowego turystę. Ma to swoje plusy i minusy. Przed mostami znajduje się duży parking na samochody, a przy parkingu budka z zapiekankami i napojami. Samo wejście na mosty jest biletowane, a z tego co można przeczytać w sieci obiekt jest prywatną własnością. Na samych mostach pojawiły się też latarnie, a miejsce po dawnym torowisku zostało wyłożone kostką. Moim zdaniem zatarło to trochę dziewiczy charakter tego miejsca. Z drugiej strony widać, że ktoś o obiekt dba i mosty mają opiekuna. To duży plus.

Mosty w Kiepojciach i Botkunach

Ciekawostka, na tej samej trasie kolejowej znajduje się jeszcze kilka innych nieczynnych mostów. Jeżeli ktoś chciałby zobaczyć prawdziwe opuszczone mosty (bez masowej otoczki turystycznej) polecam odwiedzić mosty w Kiepojciach lub Botkunach. Co prawda są one krótsze od obiektów w Stańczykach, ale równie ciekawe i prawdziwie opuszczone. Najbliżej od Stańczyków znajdują się mosty w Kiepojciach.

Poniżej zamieszczam mapę z zaznaczonymi głównymi mostami w Stańczykach oraz pozostałymi mostami w Kiepojciach i Botkunach.

Artykuł Mosty w Stańczykach – Niezwykła atrakcja Puszczy Rominckiej pochodzi z serwisu Eloblog.

Zamek w Królewcu

Dlaczego zdecydowałem się na napisanie osobnego artykułu na temat byłego zamku krzyżackiego w Królewcu? Być może dlatego, że königsberski zamek jest chyba najlepszym symbolem powojennych losów tego miasta. Zamek ten skupia w sobie to wszystko, co spotkało Königsberg w czasie wojny i po jej zakończeniu. Po wojnie Königsberg zmienił się w Kaliningrad. Wydaje się, że wszystko uległo zmianie. Zmieniła się ludność miasta, zmieniła się tkanka miejska, zmieniły się również miejsca ważne dla mieszkańców Królewca. Dziś centrum miasta znajduje się gdzie indziej. Zniknęły symbole ważne dla mieszkańców Königsberga, ale za to pojawiły się nowe istotne dla mieszkańców Kaliningradu. Na tle tego wszystkiego wyjątkowy jest właśnie dawny krzyżacki zamek, gdyż jest on symbolem zarówno dla jednej, jak i drugiej strony. Z tą różnicą, że dla Niemców zamek w Królewcu jest symbolem niemieckości miasta, ważnym miejsce z punktu widzenia historii Niemiec, to tu na króla pruskiego w 1701 roku koronował się Fryderyk I Hohenzollern. Dla Rosjan jest on zaś symbolem znienawidzonego pruskiego (niemieckiego) militaryzmu, z którym tak zaciekle walczyli w czasie II wojny światowej.

Historia zamku krzyżackiego w Królewcu

Źródła powszechnie podają, że zamek królewiecki został wybudowany w XIII wieku. Warownia została wzniesiona przez zakon krzyżacki, który w połowie XIII wieku zajął Półwysep Sambijski. Powszechnie mówi się, iż w tym miejscu wcześniej znajdował się gród Prusów zwany Tuwangste. Jak wiele tego typu budowli zamek w Królewcu był wielokrotnie przebudowywany. Jego historia nieodzownie związana była z losami zakonu krzyżackiego i germanizacją tych terenów. W 1312 roku zamek w Królewcu stał się siedzibą wielkiego marszałka zakonu krzyżackiego, a po utracie przez zakon Malborka, zamek stał się również siedzibą wielkiego mistrza. 8 stycznia 1701 w sali audiencyjnej zamku na króla pruskiego (króla w Prusach) koronował się Fryderyk I Hohenzollern (Pruski). Nie była to jedyna koronacja na zamku. W 1861 roku na króla Prus koronował się w zamku Wilhelm I Hohenzollern, późniejszy cesarz niemiecki. Königsberg po proklamacji Cesarstwa Niemieckiego stał się również jego częścią. Przed II wojną światową w zamku mieściło się muzeum regionalne, kolekcja obrazów i biblioteka. Zamek był jednym z najważniejszych symboli miasta.

Wojenne losy zamku

Powszechnie mówi się o tym, iż zamek w Królewcu został zniszczony w czasie wojny. Nie jest to jednak całkowita prawda, gdyż zamek tak naprawdę był niszczony etapami. Pierwszy etap nastąpił już w sierpniu 1944 roku, kiedy to brytyjski RAF przeprowadził serię nalotów bombowych na Königsberg. Najbardziej niszczycielski nalot miał miejsce w nocy z 29 na 30 sierpnia. Zbombardowane zostało zabytkowe centrum miasta, a wiele zabytków uległo spaleniu. Zniszczona została katedra i ratusz na Knipawie, nowy uniwersytet, opera, miejska i uniwersytecka biblioteka, z dymem poszły całe historyczne dzielnice miasta. Spaleniu uległ również königsberski zamek. Straty były niewyobrażalne. Niemiecka Wikipedia podaje 5 tys. zabitych i około 200 tys. osób, które zostały bez dachu nad głową. Brytyjskie nocne naloty były ukierunkowane głównie na cele cywilne i przemysłowe, jak inne tego typu naloty na miasta III Rzeszy miały złamać opór Niemców. Kolejne zniszczenia pojawiły się w czasie oblężenia Königsberga w kwietniu 1945 roku. Zamek był spalony i zrujnowany, ale stały jeszcze mury.

Bursztynowa komnata

Wojenne losy zamku w Królewcu związane są również z zaginięciem słynnej bursztynowej komnaty. Komnata została zdobyta przez Niemców w czasie agresji na Związek Radziecki w 1941 roku. Jako zdobycz wojenna, zapakowana w skrzynie, przewieziona została do Königsberga. Powszechnie mówi się o tym, że komnata przechowywana była w samym zamku, gdzie jej fragmenty miały być nawet pokazane na zamkowej wystawie. Czy bursztynowa komnata uległa spaleniu w czasie nalotów w sierpniu 1944 roku? A może przetrwała pożar i została bezpiecznie wywieziona z zamku? Pojawiają się również hipotezy o zniszczeniu komnaty w czasie oblężenia Königsberga przez Armię Czerwoną w kwietniu 1945 roku. Zbyt wiele pytań, zbyt mało odpowiedzi. Pewne jest tylko to, że bursztynowa komnata po raz ostatni była widziana właśnie w Królewcu.

Ostateczne zniszczenie zamku i budowa Domu Sowietów

Po wojnie Königsberg wraz częścią Prus Wschodnich został wcielony do Związku Radzieckiego. W 1946 roku nazwę miasta zmieniono na Kaliningrad, na cześć komunistycznego działacza Michaiła Kalinina. Jeszcze przez wiele lat po wojnie na dawnym placu Cesarza Wilhelma sterczały powypalane mury dawnego krzyżackiego zamku. Nie zostały one od razu zniszczone, choć sowieci zaczęli już przebudowywać zrujnowany Królewiec pod swoją modłę. W 1953 roku wysadzono w powietrze 82-metrową wieżę. Następnie w 1968 roku, z polecenia ówczesnego sekretarza generalnego ZSRR Leonida Breżniewa, zostały zniszczone pozostałe fragmenty ruin. Ostatecznie zniszczenie zamku odbyło się przy sprzeciwie studentów i intelektualistów. Dawny krzyżacki zamek, jako symbol agresywnego pruskiego (niemieckiego) militaryzmu, nie mógł dłużej współistnieć z nowym sowieckim Kaliningradem.

Dziś w miejscu, gdzie dawniej stał zamek, na pewnym odcinku zostały odsłonięte relikty zamkowych murów. A dokładniej rzecz ujmując, w miejscu odsłoniętych murów stał kościół zamkowy. Königsberski zamek był dużą budowlą i zajmował o wiele większą powierzchnię, niż odsłonięte reszki murów. W miejscu, gdzie stało południowe skrzydło zamku, z kostki brukowej odtworzono zarys istniejących tu dawniej pomieszczeń i baszt.

Na początku lat 70. w miejscu byłego zamku rozpoczęto budowę komunistycznego gmachu zwanego Domem Sowietów. Budowla miała być przeznaczona dla pracowników administracji obwodu kaliningradzkiego. Dom Sowietów miał być swoistą przeciwwagą dla istniejącego w tym miejscu przez setki lat krzyżackiego zamku. Budowli jednak nigdy nie ukończono, a ona sama doczekała się upadku Związku Radzieckiego. Na początku XXI wieku, aby polepszyć wygląd pustostanu, jego elewację pomalowano na niebiesko i wstawiono okna. Wciąż jednak budowla jest opuszczona.

Odbudowa zamku?

W ostatnich latach coraz częściej mówi się o potrzebie odbudowania zamku, również w kontekście odbudowy dawnego ścisłego centrum miasta. Zniszczone historyczne centrum miasta i zamek są bolączką Kaliningradu z punktu widzenia np. turystycznego. Wciąż jednak władze odrzucają realizację tego typu pomysłów.

Zachęcam także do przeczytania mojej relacji z wyjazdu do obwodu kaliningradzkiego.

Artykuł Zamek w Królewcu – Königsberski zabytek, który przestał istnieć pochodzi z serwisu Eloblog.

Raporty Siegfrieda Schmelchera

Siegfried Schmelcher był architektem Organizacji Todt, w czasie wojny zajmował się projektowaniem kwater głównych Adolfa Hitlera. Schmelcher przeżył wojnę i zmarł dopiero 1991 roku. Pozostawił po sobie dokumenty, które dziś są przechowywane w archiwum w Niemczech. Przede wszystkim są to raporty związane z budową nowych kwater Hitlera. Raporty te należą do jednych z najważniejszych dokumentów związanych z budową kompleksu Riese. W tym filmie zaprezentujemy raporty Schmelchera przechowywane w archiwum w Koblencji w Niemczech. 6 teczek, prawie 200 stron skanów różnego rodzaju dokumentów. Kolorowe wykresy, precyzyjne diagramy, szczegółowe wyliczenia – nawet dziś po 70 latach od zakończenia wojny budzą uznanie i podziw. To główna część dorobku pozostawiona przez człowieka, o którym mówiło się, że był projektantem kwater głównych Adolfa Hitlera.

Zaprezentowane w filmie i artykule dokumenty zostały pozyskane przez Ulliego Schäfftera z archiwum w Koblencji w Niemczech.
Nachlass Bundesarchiv, Koblenz. Sygnatura akt: N 1514 Schmelcher Siegfried (1911-1991).

Raport Schmelchera z listopada 1944 roku

Pierwszy raport Schmelchera z listopada 1944 roku zawiera zestawienie 19 kwater Hitlera. 16 już istniejących i 3 w budowie. Wśród tak znanych miejsc jak Wolfsschanze, czyli Wilczy Szaniec, Olga czy W-2 znajduje się również obiekt o kryptonimie Riese. Tutaj kryptonim naszego sowiogórskiego olbrzyma jest jasno określony jako jedna z kwater Hitlera, tyle że w budowie.

Wykaz skrótów wykorzystanych w dokumencie:

• FHQ – Führerhauptquartier – Kwatera Główna Hitlera
• OKH – Oberkommando des Heeres – Naczelne Dowództwo Wojsk Lądowych
• OKL – Oberkommando der Luftwaffe – Naczelne Dowództwo Sił Powietrznych
• RSS – Reichsführer SS – Szef SS
• RAM – Reichsaußenminister – Minister Spraw Zagranicznych

Raport Schmelchera z kwietnia 1945 roku

Drugi raport Schmelchera jest wynikiem prac prowadzonych nad poszukiwaniem lokalizacji dla jeszcze jednej kwatery Hitlera, tym razem ukrytej w Alpach. Schmelcher na początku brał pod uwagę umieszczenie wszystkich sztabów w jednym dużym podziemnym obiekcie koło Niedersachswerfen. Gdy okazało się, że nie będzie mógł w pobliżu znaleźć wymaganej powierzchni w obiektach naziemnych (120 tys. mkw.) , wrócił do koncepcji tzw. kwater rozproszonych. Podobnej, która była już realizowana w Górach Sowich.

Główny obiekt przewidziany dla Hitlera miał być wykonany od podstaw nad jeziorem Königssee koło Berchtesgaden. Obiekt dla Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych zaplanowano w Gartenau. Obiekt dla Naczelnego Dowództwa Luftwaffe ulokowano w Ebensee. A obiekt dla Reichsführer-SS umiejscowiony miał być w Hallein. W planach brakuje kwatery dla Naczelnego Dowództwa Marynarki Wojennej, gdyż dowództwo Kriegsmarine nie wyraziło chęci na dyslokację swoje kwatery w Alpach. Na dokumencie brakuje również kwatery dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych, gdyż Joachim von Ribbentrop miał już swoją kwaterę w Zamku Fuschl koło Salzburga.

Zobacz także: Czym miały być Osówka, Włodarz, Książ? – Raport Schmelchera cz. 2

Współpraca

Film powstał przy udziale Romualda Owczarka i Ulliego Schäfftera.
Zdjęcia z powietrza: Michał Jabłoński
Lektor: Tomasz Sikora
Dziękuję wszystkim za pomoc w przygotowaniu filmu.

Artykuł Alpejska twierdza III Rzeszy i Riese – Raport Schmelchera cz. 1 pochodzi z serwisu Eloblog.

Striezelmarkt – Jarmark Bożonarodzeniowy w Dreźnie

Striezelmarkt, czyli drezdeński jarmark struclowy, to najstarszy jarmark w Niemczech. W tym roku obchodzi swoje 584. urodziny. Swoimi początkami sięga aż do czasów średniowiecza, po raz pierwszy zorganizowano go w 1434 roku. Początkowo był to jarmark, na którym mieszkańcy miasta mogli kupić żywność po okresie postu. Później przyjęła się na nim tradycja sprzedawania sławnych drezdeńskich strucli, stąd nazwa jarmarku – Striezelmarkt. Obecnie impreza urosła do ogromnych rozmiarów, stając się jednym z największych świątecznych jarmarków. Co roku swoje stoiska prezentuje 230–280 sprzedawców (dane z Wikipedii). Jarmark Bożonarodzeniowy w Dreźnie przyciąga też duże ilości odwiedzających. Nie tylko z Niemiec, ale i również z Polski, Czech, a także innych krajów. Szacuje sie, że imprezę odwiedzą 2,5–3 mln osób.

Dresdner Striezelmarkt, czyli drezdeński jarmark struclowy – Foto: Adrian Sitko

Jarmark Bożonarodzeniowy w Dreźnie – Foto: Adrian Sitko

Striezelmarkt – Jarmark Bożonarodzeniowy w Dreźnie – Foto: Adrian Sitko

Bliskość granicy sprawia, że jarmark cieszy się dużą popularnością wśród polskich turystów. Zachęcam również do jego odwiedzenia, jak nie w tym roku, to w przyszłym. Wśród dużej ilość stoisk, każdy znajdzie coś dla siebie. Świąteczne ozdoby, drezdeńskie strucle, wyroby od lokalnych wytwórców z niemal całej Saksonii. To główne produkty jakie znajdziemy na bożonarodzeniowych stoiskach. Czuć atmosferę nadchodzących świąt. W powietrzu unosi się zapach grzanego wina i kilkusetletniej tradycji.

Jarmark w Dreźnie organizowany jest w dniach: 28.11–24.12.2018 r.

Drezdeński jarmark organizowany jest w kilku miejscach na starym mieście, główna część zlokalizowana jest na Altmarkt – Foto: Adrian Sitko

Główna część jarmarku na Altmarkt – Foto: Adrian Sitko

Widok na jarmark z wieży Kościoła Świętego Krzyża (Kreuzkirche Dresden) – Foto: Adrian Sitko

Jarmark Bożonarodzeniowy w Dreźnie to setki świątecznych stoisk – Foto: Adrian Sitko

Co roku swoje stoiska prezentuje 230–280 sprzedawców

Stoisko ze sławnymi drezdeńskimi struclami

Mnogość stosik, lokalnych wytwórców i rzemieślników, każdy znajdzie coś dla siebie

Jarmark Bożonarodzeniowy w Dreźnie – Striezelmarkt

Weihnachtssterne – Świąteczne gwiazdy to popularna ozdoba niemieckich domów w czasie świąt

Będąc na jarmarku w Dreźnie koniecznie trzeba spróbować grzanego wina – białego albo czerwonego. Kupując grzane wino i dopłacając kaucję otrzymamy wino razem ze świątecznym kubkiem. Kubek ten możemy zatrzymać na pamiątkę.

Grzane wino na jarmarku w Dreźnie

Grzane wino otrzymujemy w eleganckim świątecznym kubku

Kubek z napisem „Drezdeński Striezelmarkt od 1434 roku”

Artykuł Jarmark Bożonarodzeniowy (Striezelmarkt) w Dreźnie 2018 pochodzi z serwisu Eloblog.

„Jak czytać zamki” Malcolm Hislop – Recenzja

„Jak czytać zamki” Malcolma Hislopa to ilustrowany przewodnik po zamkowej architekturze. Autor w swojej książce prowadzi czytelnika po meandrach architektury obronnej. Pozycja wydana jest w formie bogato ilustrowanego przewodnika. Podzielona jest na dwie główne części. Pierwsza część związana jest z podstawowymi informacjami o zamkach. Natomiast droga część zawiera liczne podrozdziały poświęcone głównym elementom średniowiecznych wartowni, takim jak: donżony, wieże, mury, barbakany itp. Liczne szkice, grafiki i przekroje mają pomóc czytelnikowi lepiej zrozumieć funkcje i sposób budowy poszczególnych elementów. A także to, jak zmieniały się one na przestrzeni wieków. W książce nie znajdziemy żadnych tradycyjnych zdjęć. Wszystko zilustrowane jest za pomocą specjalnie do tego celu przygotowanych rysunków.

Przykład jednej ze stron książki „Jak czytać zamki” Malcolma Hislopa

Autor książki skupia się na poszczególnych elementach z jakich zbudowany jest typowy średniowieczny zamek. Każdy zamek jest w zasadzie odrębną, niepowtarzającą się budowlą, jednak składającą się z pewnych powtarzalnych elementów. Zaczynając od tak podstawowych części jak zamkowe mury, wieże, budowle bramne, skończywszy na hurdycjach, krenelażach czy oknach strzelniczych. Malcolm Hislop opisuje te wszystkie elementy, wskazując ich przeznaczenie, a także to jak zmieniały się pod wpływem mody czy rozwoju sztuki wojennej. Wszystko to oczywiście podparte jest konkretnymi przykładami zachowanych do dziś obiektów. Jasno, przejrzyście i klarownie. Kiedy następnym razem będziemy zwiedzali kolejny zamek, będziemy w stanie wskazać niektóre z jego fragmentów,  nazwać je i określić ich konkretną funkcję. Zamkowe ruiny staną się dla nas trochę bardziej czytelne i zrozumiałe.

Jak wszystkie tego typu zachodnie publikacje autor przytacza głównie przykłady zachodnioeuropejskich zamków. W przeważającej większości są to obiekty z obszaru współczesnej Francji i Anglii. W przewodniku znajdziemy również warownie z Włoch, Niemiec czy Bliskiego Wschodu (tzw. zamki krzyżowców). Brak przykładów zamków z Polski (z wyjątkiem dwóch obiektów) sprawia, że książka może być trochę trudna w odbiorze dla polskiego czytelnika. Pomimo tego polecam ją każdemu miłośnikowi średniowiecznych warowni.

Tytuł: Jak czytać zamki. Krótki kurs wiedzy o fortyfikacjach
Autor: Malcolm Hislop
Rok polskiego wydania: 2018
Moja ocena: ★★★★☆

„Jak czytać zamki. Krótki kurs wiedzy o fortyfikacjach” Malcolm Hislop

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Jak czytać zamki” Malcolm Hislop

Artykuł „Jak czytać zamki” Malcolm Hislop pochodzi z serwisu Eloblog.

Kolorowy film z pokonanych nazistowskich Niemiec

Dawniej na moim blogu zamieszczałem sporo archiwalnych filmów. Zwłaszcza tych kolorowych lub pokolorowanych. Czas na kolejny tego typu materiał. Tym razem pokazujący pierwsze tygodnie w pokonanych nazistowskich Niemczech. Oczywiście oczami alianckiej kamery. Część z tych ujęć mogliście już zobaczyć na innym filmie ze zniszczonego Berlina. Tym razem składanka kolorowych ujęć pochodzi z innego kanału na YouTube. W zasadzie film nie wymaga jakiegoś większego komentarza. Warto jednak zwrócić uwagę na kilka pokazanych miejsc. Oto co przykuło moją uwagę.

Jedna ze sławnych niemieckich autostrad tzw. Reichsautobahn – Żródło: YouTube / chronoshistory

Zniszczona berlińska katedra (Berliner Dom) – Żródło: YouTube / chronoshistory

Dziś już nieistniejący Narodowy Pomnik Cesarza Wilhelma I (Kaiser-Wilhelm-Nationaldenkmal) – Żródło: YouTube / chronoshistory

Jeżeli się nie mylę ujęcia poprzedzające tę scenę pochodzą z Nowej Kancelarii Rzeszy, a tu amerykański żołnierz wskazuje domniemane miejsce spalenia zwłok Adolfa Hitlera – Żródło: YouTube / chronoshistory

Stadion olimpijski, na którym w 1936 roku odbywała się słynna olimpiada – Żródło: YouTube / chronoshistory

Artykuł Gdy opadł kurz wojny… Kolorowy film z pokonanych nazistowskich Niemiec pochodzi z serwisu Eloblog.

Historia i rozwój myśliwców odrzutowych

Jeden z użytkowników niezastąpionego Reddita (o nicku numante) przygotował niezwykle ciekawe zestawienie przedstawiające historię i rozwój myśliwców odrzutowych na świecie. Zestawienie podzielone jest na trzy grafiki. Jedna grafika poświęcona jest myśliwcom odrzutowym w Stanach Zjednoczonych, druga w Związku Radzieckim (a po rozpadzie – Federacji Rosyjskiej), a trzecia ogólnie krajom Europy. Każda grafika przedstawia kolejne generacje maszyn wprowadzanych do uzbrojenia sił powietrznych tych krajów. Od pierwszych samolotów odrzutowych takich jak sowiecki Jak-15, amerykański P-59 czy brytyjski Gloster Meteor, poprzez samoloty, które królowały na niebie w czasach zimnej wojny, skończywszy na ostatniej piątej generacji maszyn. Nie mogło również zabraknąć pierwszego odrzutowego myśliwca, który brał udział w walkach powietrznych jeszcze w czasie II wojny światowej. Mam tu na myśli słynnego niemieckiego Messerschmitta Me 262, produkowanego na potrzeby Luftwaffe. Oczywiście najbardziej gwałtowny rozwój przypadł na okres tzw. zimnej wojny, kiedy to dwie strony intensywnie pracowały nad rozwojem swoich sił powietrznych. Ostatnia piąta generacja myśliwców odrzutowych to takie maszyny jak amerykański F-35 czy rosyjski Su-57. Na grafikach po kolei przechodzimy od najstarszych do najnowszych samolotów.

Historia i rozwój myśliwców w USA – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie USA – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w ZSRR (Rosja) – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie ZSRR (Rosja) – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Historia i rozwój myśliwców w Europie – Autor: numante/Reddit

Samoloty myśliwskie Europa – Otwórz grafikę w dużej rozdzielczości → LINK

Artykuł Historia i rozwój myśliwców odrzutowych na kilku grafikach pochodzi z serwisu Eloblog.