Panorama Dolnego Śląska z 1937 roku

Przed wojną Niemcy lubili się w prezentowaniu gór i Dolnego Śląska w formie przerysowanych panoram. Na łamach mojego blogu prezentowałem już dwie tego typu grafiki: Panoramę Gór Sowich i Wałbrzyskich oraz Panoramę Karkonoszy. Teraz czas na grafikę przedstawiającą Dolny Śląsk. Poniższa panorama została wydana w formie składanej mapy, z jednej strony znajdował się plan miasta Wrocławia (Breslau), a z drugiej strony panorama Dolnego Śląska. Na grafice większość miast i miasteczek jest zaznaczona oraz opisana. Tak samo w przypadku pasm górskich i ważniejszych szczytów górskich. Na mapie znajdziemy również przebieg dróg i linii kolejowych. Oprócz miejscowości naniesione są także ważniejsze miejsca typu zamki, jeziora, zapory, stanowiące bądź co bądź atrakcje turystyczne. Mapa została wydane w 1937 roku.

Przedwojenna panorama Dolnego Śląska i Wrocławia z 1937 roku

Grafika panoramy Dolnego Śląska dostępna jest w dwóch źródłach:

• Na moim blogu pod tym linkiem
• Lub w lepszej jakości (rekomendowana) na serwisie dolny-slask.org.pl

Na portalu dolny-slask.org.pl dostępna jest również druga strona mapy prezentująca plan Wrocławia.

Artykuł Przedwojenna panorama Dolnego Śląska z 1937 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Zbiory starych map i archiwalnych rycin Śląska

Ostatnio na e-maila jeden z czytelników przesłał mi link do zdigitalizowanych zbiorów starych map i rycin Śląska. Część z map jest już powszechnie znana, niektóre prezentowałem również na blogu. Są jednak pewne „rarytasy”, z którymi spotkałem się po raz pierwszy, a które to uważam za warte dalszego rozpowszechnienia. Zwłaszcza stare plany miast i panoramy. Zbiory prezentowane są na stronie Morawskiej Bibliotek w Brnie (Moravská zemská knihovna v Brně).

Morawskiej Bibliotek w Brnie – Zbiory starych map i archiwalnych rycin Śląska

Link do zbiorów: mapy.mzk.cz

Umieszczenie starych map i rycin w czeskich zbiorach nie jest przypadkowe, bowiem do połowy XVIII wieku Śląsk był częścią tzw. Korony Czeskiej. Stąd oprócz Śląska, w zbiorach na osobnych podstronach znajdziemy również kolekcje dotyczące innych regionów wchodzących w skład korony: Moraw i Czech właściwych. Większość z archiwaliów pochodzi właśnie z I połowy XVIII wieku, z okresu poprzedzającego i obejmującego wojny śląskie. Znajdziemy tam również plany niektórych bitew, które rozegrały się w trakcie wojen śląskich. Przeglądając stare mapy warto jeszcze skorzystać z opcji pozwalającej nałożyć akrusz archiwalnej mapy na współczesne mapy Google Maps. W tym celu należy kliknąć na przycisk „Zobrazit na StareMapy.cz” po prawej stronie.

Archiwalna mapa Śląska w zdigitalizowanych zbiorach Morawskiej Bibliotek w Brnie

Artykuł Zbiór starych map i archiwalnych rycin Śląska pochodzi z serwisu Eloblog.

Miasta 300 lat temu na Śląsku

Zaprezentowane archiwalne panoramy Śląska pochodzą z lat 30-tych XVIII wieku. Większość z nich opatrzona jest datą z lat pomiędzy 1737-1739. Autorem tych starych grafik jest śląski rysownik Friedrich Bernhard Werner, czasem występujący również pod swoim czeskim imieniem Bedřich. Warto wspomnieć, że w momencie tworzenia i publikowania tych rysunków, Śląsk znajdował się w przededniu ważnych wydarzeń – wybuchu wojen śląskich. Pierwsza z nich wybuchła w roku 1740, druga w roku 1744, a ostatnia w roku 1756. Dla Śląska wojny te były brzemienne w skutkach, gdyż oderwały tę krainę już na zawsze od Korony Czeskiej, tym samym rozpoczynając okres pruskiej dominacji i wpływów. Warto również zwrócić uwagę na to, że duża część z miast posiadała jeszcze mury miejskie, stanowiące niejako gorset, często uniemożliwiający rozwój miasta. Mury miejskie rozbierane były później, jak w przypadku Wrocławia stało się to dopiero na początku XIX wieku.

Ponieważ teren Górnego i Dolnego Śląska nie jest tożsamy z obecnym podziałem administracyjnym, zamieszczone grafiki podzieliłem współczesnymi województwami. W nawiasach zapisałem ówcześnie obowiązujące i podane nazwy miast. Zwracam uwagę, że mogą się one różnić od przedwojennych niemieckich nazw. Język, jak i nazwy miast, ewoluowały przez stulecia.

Województwo dolnośląskie

Wrocław (Breslau) – Rok 1737 – Tak wyglądały miasta 300 lat temu!

Wrocław od strony Odry – Rok 1737

Legnica (Liegnitz) – Rok 1738

Świdnica (Schweidnitz) – Rok 1738

Kamienna Góra (Landeshut) – Rok 1738

Oleśnica (Oles) – Rok 1737

Wołów (Wohlau) – Rok 1737

Środa Śląska (Neumarck) – Rok 1737

Ząbkowice Śląskie (Franckenstein) – Rok 1738

Ziębice (Münsterberg) – Rok 1738

Jelenia Góra (Hirschberg) – Rok 1739

Jawor (Jauer) – Rok 1739

Kowary (Schmiedeberg) – Rok 1739

Głogów (Glogau) – Rok 1739

Bardo (Warta) – Rok 1738

Oława (Olau) – Rok 1737

Twardogóra (Festenberg) – Rok 1737

Niemcza (Nimtsch) – Rok 1737

Strzelin (Streelen) – Rok 1737

Bierutów (Bernstadt) – Rok 1737

Trzebnica (Trebnitz) i Dobroszyce (Juliusburg) – Rok 1737

Ścinawa (Stignau) – Rok 1737

Wąsosz (Herrnstadt) – Rok 1737

Opactwo Cystersów w Lubiążu (Leubus) – 1737

Lubin (Lüben) – Rok 1738

Złotoryja (Goldberg) – Rok 1738

Prochowice (Parchwitz) – Rok 1738

Zamek Grodziec (Graditzberg) – Rok 1738

Świebodzice (Freyberg) – Rok 1738

Zamek Książ (Scloß Fürstentstein) – Rok 1738

Dzierżoniów (Reichenbach) – Rok 1738

Strzegom (Strigau) – Rok 1738

Sobótka (Zubten) i Ślęża – Rok 1738

Złoty Stok (Reichstein) – Rok 1738

Srebrna Góra (Silberberg) – Rok 1738

Góra (Gurau) – Rok 1739

Lubomierz (Liebethal) – Rok 1739

Cieplice Śląskie-Zdrój (Warmbad) – Rok 1739

Lwówek Śląski (Lemberg) – Rok 1739

Gryfów Śląski (Greiffenberg) – Rok 1739

Bolesławiec (Buntzlau) – Rok 1739

Prusice (Prausnitz) – Rok 1739

Głębowice (Gros Strenz) – Rok 1737

Województwo opolskie

Opole (Oppeln) – Rok 1739

Brzeg (Brieg) – Rok 1737

Nysa (Neis) – Rok 1738

Namysłów (Namslau) – Rok 1737

Głubczyce (Leobschütz) – Rok 1737

Głogówek (Klein Glogau) – Rok 1739

Otmuchów (Ottmachau) – Rok 1738

Głuchołazy (Ziegenhals) – Rok 1738

Grodków (Grotkau) – Rok 1738

Paczków (Patschkau) – Rok 1738

Prudnik (Neustadt) – Rok 1739

Krapkowice (Krapitz) – Rok 1739

Koźle, Kędzierzyn-Koźle (Kosel) – Rok 1739

Województwo śląskie

Racibórz (Ratibor) – Rok 1739

Cieszyn (Teschen) – Rok 1738

Rudy (Rauden) – Rok 1737

Województwo lubuskie

Żagań (Sagan) – Rok 1737

Kożuchów (Freystad) – Rok 1739

Artykuł Tak wyglądały miasta 300 lat temu na Dolnym i Górnym Śląsku! pochodzi z serwisu Eloblog.

Panorama Gór Sowich i Wałbrzyskich

Stara panorama przedstawiająca Góry Wałbrzyskie i Sowie została wydana pod koniec lat 30-tych XX wieku. Oprócz gór dostrzec możemy również duży fragment Przedgórza Sudeckiego wraz z miastami i miasteczkami. Skala panoramy została przerysowana, zniekształceniu uległy odległości między miejscami, a także wysokości. W taki sposób aby uwypuklić i zobrazować kształt terenu. Była to praktyka często stosowana przed wojną w niemieckich wydawnictwach, pocztówkach, grafikach itp. Większość szczytów, pasm została opisana. Naniesione zostały także małe miejscowości, zamki, linie kolejowe. Jest także Masyw Ślęży, Góry Stołowe, fragment Karkonoszy ze Śnieżką i Kotlina Kłodzka. Jednym słowem niezwykła ciekawostka dla miłośników gór i Dolnego Śląska.

Panorama Gór Sowich i Wałbrzyskich z 1937 roku

Panorama gór w pełnej rozdzielczości (12400×6226) dostępna jest pod tym linkiem.

Oto niektóre ciekawe miejsca przedstawione na wyżej zamieszczonej panoramie.

Świdnica

Dzierżoniów

Wałbrzych i Stary Zdrój

Pogórze Wałbrzyskie, Zamek Książ, Stary Zamek Książ i Świebodzice

Styk Gór Sowich i Wałbrzyskich – Zagórze Śląskie, Jezioro Bystrzyckie i Zamek Grodno

Karkonosze i Śnieżka

Kłodzko

Szczeliniec Wielki i fragment Gór Stołowych

Masyw Ślęży

Zobacz także: Niezwykła przedwojenna panorama Karkonoszy

Artykuł Panorama Gór Sowich i Wałbrzyskich z 1937 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Panorama Warszawy z 1873 roku

Autorem tej starej panoramy Warszawy jest Konrad Brandel – polski fotograf, wynalazca i fotoreporter. Korzystając z okazji w trakcie remontu wieży Zamku Królewskiego w 1873 roku, Brandel wszedł na samą górę zamku i wykonał serię zdjęć miasta. Fotograf wykorzystał okazję, kiedy wokół hełmu wieży zamkowej było zamontowane rusztowanie, z którego można było wykonać zdjęcia. Pierwsze fotografie wykonane zostały o poranku, tuż po wschodzie słońca. W sumie Brandel wykonał 10 zdjęć, które objęły całą ówczesną panoramę Warszawy. Po ich złożeniu powstał kompletny widok miasta. Pomimo tego, iż zdjęcia zostały wykonane prawie 150 lat temu, cechują się dokładnością i wieloma detalami.

Oto niektóre z fragmentów tej panoramy, a na dole link do całości.

Fragment panoramy – Stara panorama Warszawy z 1873 roku

Krakowskie Przedmieście i ulica Senatorska

Ulica Kanonia i widok na Pragę

Wisła i już nie istniejący Most Kierbedzia

Całą panoramę Warszawy w rozdzielczości (15362×1195) można zobaczyć pod linkiem – Computerization by ⓒJacek Gancarson

Po raz pierwszy panorama została opublikowana dwa lata później w tygodniku „Kłosy”. Ponieważ wtedy nie było możliwości zamieszczenia całej panoramy w formie zdjęcia, została ona przerysowana w technice drzeworytu. Autorem drzeworytu o wymiarach 280 cm na 30 cm był Adolf Kozarski. W ten sposób ten niezwykły widok miasta został udostępniony szerokiemu gronu odbiorców.

Informacje na temat historii zdjęcia.

Artykuł Niezwykła panorama Warszawy z 1873 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Stara pocztówka i panorama Karkonoszy

Ta archiwalna panorama Karkonoszy i Jeleniej Góry jest skanem starej pocztówki pochodzącej z moich zbiorów. Grafika dolnośląskich gór zamieszczona na pocztówce była niezwykle szczegółowa, więc postanowiłem ją zeskanować i wrzucić na bloga. Technika wykonania ówczesnych pocztówek umożliwia dziś wyciągnięcie z nich wielu szczegółów za pomocą domowego skanera. Na archiwalnej pocztówce zamieszczony jest podpis „Das Riesengebirge mit dem Hirschberger Tal”, czyli Góry Olbrzymie (Karkonosze) z Kotliną Jeleniogórską.

Przedwojenna panorama Karkonoszy i Kotliny Jeleniogórskiej

Panorama Karkonoszy w pełnej rozdzielczości (5000×3100) dostępna jest pod tym linkiem.

Kilka słów o panoramie

Panorama przedstawia Karkonosze wraz z licznymi szczytami, miejscowościami i wioskami położonymi u ich stóp. Głównym najważniejszym miastem jest oczywiście Jelenia Góra (Hirschberg). Jest również popularna Szklarska Poręba i Karpacz. Oprócz Karkonoszy po lewej stronie jest umieszczony także fragment Rudaw Janowickich – Góry Sokole (Falkenberge) z Sokolikiem i Górą Krzyżną.

Śnieżka i karkonoskie schronisko Dom Śląski – Schneekoppe, Riesenbaude Schlesierhaus

Sokolik i Krzyżna – Góry Sokole – Falkenberge

Szklarska Poręba – Schreiberhau

Karpacz – Krummhübel

Zamek Chojnik – Kynast

Centrum Jeleniej Góry i z prawej wieża na Wzgórzu Krzywoustego

Proszę zwrócić uwagę na rozwiniętą sieć kolejową, dzięki której niemiecki turysta mógł dotrzeć łatwo do karkonoskich miejscowości. Komunikacja była dla Niemców bardzo ważna, wkładali wiele wysiłku i pieniędzy w realizację połączeń kolejowych na całym Dolnym Śląsku. A czymże byłaby linia bez połączenia z najważniejszymi miejscowościami? Mamy oznaczone trzy główne kierunki: do Wałbrzycha (Waldenburg), do Wlenia (Lähn) oraz w kierunku na Berlin (przez Zgorzelec). Natomiast linia biegnąca w kierunku Szklarskiej Poręby od 1902 roku łączyła Śląsk z Czechami.

Kierunek na Berlin przez Gryfów Śląski (Greiffenberg) – Linia wybudowana w latach 1865-1867

Artykuł Niezwykła przedwojenna panorama Karkonoszy pochodzi z serwisu Eloblog.

Zdjęcie zostało opublikowane kilka dni temu przez NASA, a wykonane było we wrześniu 2015 roku. Autorem fotografii jest marsjański łazik Curiosity, który już od kilku lat wykonuje swoją niestrudzoną misję na czerwonej planecie. W momencie wykonywania zdjęcia, łazik znajdował się pod górą Mount Sharp, zwaną też Aeolis Mons. Zdjęcie przedstawiające marsjański krajobraz jest naprawdę niezwykłe, ponieważ do złudzenia przypomina jakiś pustynny krajobraz na naszej Ziemi, poszyty górami i kanionami. Przynajmniej ja mam takie odczucia. Zdjęcie w pełnej rozdzielczości dostępne jest pod tym linkiem. Inne formaty np. na tapetę na pulpit, dostępne są pod tym linkiem.

Niezwykły marsjański krajobraz – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

NASA przygotowała także pocztówkę z pozdrowieniami z Marsa – Foto: NASA/JPL-Caltech/MSSS

Należy jednak pamiętać, że zdjęcia odbierane przez NASA, a później oficjalnie publikowane, są poddawanej mocnej obróbce graficznej. Uwzględnia ona również barwy, które widzimy na fotografii. Innymi słowy, to co odbiera NASA wygląda trochę inaczej, niż to co jest nam przekazywane. Więcej na ten temat możemy przeczytać we wpisie opublikowanym na anglojęzycznym blogu Adobe.

Więcej na temat aktualnej misji łazika Curiosity możecie przeczytać pod tym linkiem lub w angielskiej wersji na stronach NASA.

Artykuł Niezwykły marsjański krajobraz z łazika Curiosity pochodzi z serwisu Eloblog.

Polskie miasta na starych panoramach

Postanowiłem zebrać w jednym miejscu kilka panoram i starych rycin polskich miast. Również tych, które po wojnie znalazły się poza granicami kraju. Wszystkie odnalazłem w czeluściach Internetu, a dokładnie prawie wszystkie w Wikimediach. Ponieważ nie znam dokładnie topografii i historii każdego miasta, przy opisach posługiwałem się informacją znalezioną w Internecie. Z tego powodu mogły pojawić się pewne błędy. Jeżeli ktoś zamierza wykorzystać je w dalszej pracy, sugeruję ich ponowne dokładne zweryfikowanie.

Warszawa

Dwie panoramy Warszawy wykonane z Pragi w kierunku zachodnim. Pierwsza pochodzi z końca XVI wieku i jest jednym z najstarszych zachowanych widoków dzisiejszej stolicy Polski. Na obrazie widać Wisłę oraz most Zygmunta Augusta. Ciekawostka, jest to pierwszy stały drewniany warszawski most na Wiśle, który przetrwał tylko 30 lat. Druga panorama miasta pochodzi z połowy XVII wieku, wykonał ją szwedzki kartograf Erik Jönsson Dahlbergh. Stworzył ją na polecenie króla szwedzkiego, tuż przed bitwa pod Warszawą w roku 1656.

Warszawa na starych panoramach – rok 1589 lub 1586

Panorama Warszawy – rok 1656

Kraków

Trzy stare panoramy Krakowa. Pierwsza pochodzi z końca XV wieku. Została opublikowana w Liber Chronicarum wydanym w roku 1493. Dokładne datowanie drugiej panoramy nie jest znane, prawdopodobnie pochodzi z XVII lub XVIII wieku. Jej autorem jest holenderski grafik Peter Schenk. Ostatnia trzecia panorama dawnej stolicy Polski pochodzi z końca XVIII wieku.

Widok Krakowa w Liber Chronicarum – rok 1493

Kraków na starych panoramach – XVII lub XVIII wiek

Widok Krakowa – lata 1793-1798

Poznań

W przypadku Poznania znalazłem tylko widok perspektywiczny tego miasta. Rycina pochodzi z dzieła Civitates Orbis Terrarum, z tomu VI, wydanego przez Georga Brauna i Fransa Hogenberga. Widok przedstawia miasto od strony północnej. W prawej części ryciny widzimy Stare Miasto wraz z rynkiem oraz murami miejskimi, a lewej poznański Ostrów Tumski wraz z katedrą.

Widok perspektywiczny Poznania – rok 1617 lub 1618

Gdańsk

Pierwsza z zamieszczonych panoram Gdańska pochodzi z II połowy XVI wieku. Jedna z jej wersji została wydana w dziele Civitates Orbis Terrarum. Druga panorama pochodzi z roku 1687, jej autorem jest Peter Willer. Trzecia panorama to widok miasta z Biskupiej Górki i również pochodzi z tego samego wieku. Jej autorem jest Matthäus Merian.

Gdańsk na starych panoramach – około roku 1570

Panorama Gdańska – rok 1687

Panorama Gdańska – rok 1646 lub 1652

Wrocław

Trzy kolejne panoramy przedstawiają stolicę Śląska. Pierwsza to najstarsza panorama Wrocławia z końca XV wieku, drzeworyt autorstwa Hartmanna Schedla. Drugi obraz miasta pochodzi z połowy XVII wieku, autorstwa już wspomnianego wcześniej Matthäusa Meriana. Obie panoramy pochodzą z portalu dolny-slask.org.pl. Ostatnia panorama pochodzi z połowy XVIII wieku, prawdopodobnie wykonana na podstawie szkiców śląskiego rysownika Friedricha Bernharda Wernera.

Najstarsza panorama Wrocławia – rok 1493

Wrocław na starych panoramach – rok 1650 lub 1642

Panorama Wrocławia – rok 1736

Lublin

Jedyna panorama Lublina, jaką udało mi się odszukać. Obraz miasta autorstwa Hogenberga i Brauna pochodzi z I połowy XVII wieku.

Panorama Lublina – rok 1618

Toruń

Dwa archiwalne obrazy Torunia. Pierwszy pokazuje perspektywiczne ujęcie na zabudowania miasta oraz jego mury miejskie i umocnienia. Drugi przedstawia klasyczną panoramę miasta wykonaną od strony południowej z widoczną Wisłą i mostem. Obra archiwalne obrazy Torunia pochodzą z XVII wieku. Czasem do pierwszej panoramy podaje się rok 1500.

Toruń, mury miejskie i umocnienia – rok 1641

Panorama Torunia – rok 1500 lub 1684

Zamość

Kolejny obraz ze wspomnianego już dzieła Civitates Orbis Terrarum. Tym razem Zamość w ujęciu perspektywicznym z I połowy XVII wieku. Ciekawie pokazane są fortyfikacje miasta, zbudowane w latach 1579-1618 na zlecenie Jana Zamoyskiego. Obraz ze zbiorów Biblioteki Głównej UMCS.

Widok z perspektywy na Twierdzę Zamość – rok 1617

Opole

Pierwsza rycina przedstawia najstarszy obraz miasta, który został wykonany w I połowie XVI wieku. Widok miasta uchwycony jest z południowego wschodu. Drugi obraz przedstawia perspektywiczne ujęcie Opola z XVIII wieku, wykonany przez wspomnianego już Friedricha Bernharda Wernera. Na ostatniej rycinie widoczny jest już dziś nieistniejący zamek piastowski na Ostrówku.

Panorama Opola z południowego wschodu – rok 1535

Perspektywiczny widok Opola – XVIII wiek

Nysa

Panorama Nysy pochodząca z końca XV wieku. Została opublikowana w już wspominanym Liber Chronicarum.

Panorama Nysy – rok 1493

Przemyśl

Jedyny stary obraz Przemyśla, który udało mi się doszukać, pochodzi z I połowy XVII wieku. Rycina autorstwa Hogenberga i Brauna. Drugi jest o wiele nowszy, ponieważ pochodzi z połowy XIX wieku. Jego autorem jest Kajetan Jabłoński.

Przemyśl na starych panoramach – rok 1617

Przemyśl widok od północy – rok 1847

Lwów

Przepiękna stara panorama Lwowa pochodząca z I połowy XVII wieku. Pierwszy drukowany i znany wizerunek miasta. Rycina jest autorstwa Abrahama Hogenberga. Nad panoramą miasta góruje już nieistniejący Wysoki Zamek.

Panorama Lwowa – rok 1616

Grodno

Panorama Grodna nad Niemnem autorstwa Hogenberga i Brauna, pochodząca z II połowy XVI wieku.

Panorama Grodna nad Niemnem – rok 1575 lub później

Artykuł Polskie miasta na starych panoramach pochodzi z serwisu Eloblog.

Ogromne zdjęcie Mont Blanc dostępne jest pod adresem www.in2white.com. Klikając, przybliżając oraz manewrując zdjęciem możemy oglądać jego niesamowite szczegóły. Polecam również skorzystać z przycisku „tour” umieszczonego w lewym dolnym rogu. Panorama ma wielkość 365 gigapikseli. Wykonanie tak ogromnego zdjęcia, dla 5-osobowego zespołu, trwało 2 tygodnie. Do przygotowania panoramy wykonano 70 tys. zdjęć w każdym kierunku, które zajmowały 46 terabajtów pamięci. Zdjęcia były wykonywane aparatem Canon EOS 70D z obiektywem Canon EF 400mm f/2.8 II IS i telekonwerterem Canon Extender 2X III. Poniżej krótki filmik z prac nad zdjęciem.

Mont Blanc to najwyższy szczyt Alp, o wysokości 4810 m n.p.m. Uważany jest również za najwyższy szczyt Europy. Napisałem „również”, ponieważ niektórzy uważają także Elbrus, za najwyższy szczyt w Europie. Jak już wspomniałem, zdjęcie jest ogromnych rozmiarów, dzięki temu możemy dostrzec niewiarygodne szczegóły. Na przykład grupę alpinistów, przemieszczających się narciarzy albo stację kolejki linowej.

Panorama, gigantyczne zdjęcie Mont Blanc – Źródło: www.in2white.com

Alpiniści – Gigantyczne zdjęcie Mont Blanc – Źródło: www.in2white.com

Szczyt Aiguille du Midi i stacja kolejki linowej – Źródło: www.in2white.com

Punta Helbronner – Budowa stacji kolejki – Źródło: www.in2white.com

To nie pierwsze tak duże zdjęcie w historii. Wcześniej mogliśmy podziwiać zdjęcie Księżyca, a także ogromną panoramę Londynu.

Artykuł Gigantyczne zdjęcie Mont Blanc – 365 gigapikseli pochodzi z serwisu Eloblog.