15 lat Google Maps w Polsce

W lutym br. obchodziliśmy 15. rocznicę uruchomienia w Polsce usługi Google Maps. Przeglądając portfolio usług amerykańskiego giganta technologicznego można śmiało stwierdzić, że Google Maps należy do jednych z najbardziej udanych. Mapy Google poniekąd zrewolucjonizowały sposób w jaki się przemieszczamy i poszukujemy informacji o otaczającym nas świecie. Z powodzeniem aplikacje mobilne Google Maps zastąpiły już klasyczne nawigacje samochodowe. Od samego początku Google Maps były intensywnie rozwijane, dodawano nowe i rozwijano już istniejące narzędzia, jak warstwy satelitarne czy funkcje Street View. Dziś Google chwali się, że na całym świecie ich map używa już ponad miliard użytkowników!

Najlepsze atrakcje, czyli Złote Pinezki Google Maps

Google Maps to nie tylko mapy i nawigacja, to również w pewnym sensie portal społecznościowy, na którym użytkownicy map oceniają odwiedzone miejsce, dodają opinie i zdjęcia. Z okazji rocznicy Google wyłoniło 16 najlepszych atrakcji turystycznych w Polsce, po jednym w każdym województwie. Kryterium wyboru były oceny wystawione przez użytkowników Google Maps – ilość ocen i ich wysokość. Tak oto Google pisze o na swoim blogu o wyborze laureatów:

„Złota Pinezka to wyróżnienie dla najbardziej docenionych przez Was miejsc w całej Polsce. W każdym województwie wybraliśmy najwyżej ocenianą atrakcję turystyczną z grupy 5 miejsc o największej liczbie zgromadzonych ocen.”

Lista najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

• Województwo pomorskie – Zamek w Malborku
• Województwo zachodniopomorskie – Wały Chrobrego
• Województwo warmińsko-mazurskie – Mosty w Stańczykach
• Województwo podlaskie – Pałac Branickich
• Województwo kujawsko-pomorskie – Żywe Muzeum Piernika
• Województwo dolnośląskie – ZOO Wrocław Afrykarium
• Województwo lubelskie – Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
• Województwo świętokrzyskie – Instytucja Kultury Zamek Krzyżtopór w Ujeździe
• Województwo małopolskie – Zamek Królewski na Wawelu
• Województwo łódzkie – Pasaż Róży
• Województwo wielkopolskie – Park Cytadela
• Województwo podkarpackie – Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
• Województwo śląskie – Kopalnia Guido
• Województwo opolskie – Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera
• Województwo mazowieckie – Łazienki Królewskie
• Województwo lubuskie – Międzyrzecki Rejon Umocniony – Muzeum Fortyfikacji i Nietoperzy w Pniewie

Mapa najlepszych atrakcji w Polsce wg Google Maps

Artykuł Najlepsze atrakcje w każdym województwie wg użytkowników Google Maps pochodzi z serwisu Eloblog.

Brama Poznania ICHOT

Poznański ICHOT to multimedialne centrum, które swoją działalność rozpoczęło w kwietniu 2014 roku. Nowocześnie przygotowana multimedialna ekspozycja prezentuje nam 1050 lat historii Ostrowa Tumskiego. Całość wystawy zwiedza się z audioprzewodnikiem na uszach. To jedna z najważniejszych i najlepszych atrakcji turystycznych w Poznaniu.

ICHOT – Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego w Poznaniu

ICHOT – Kładka nad Cybiną

Brama Poznania ICHOT

…tu się Polska zaczęła…

Multimedialne ekspozycje zwiedzamy z audioprzewodnikiem

Multimedialne ekspozycje zwiedzamy z audioprzewodnikiem

Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego w Poznaniu

Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego w Poznaniu

Książę piastowski Mieszko I i księżniczka czeska Dobrawa

Brama Poznania ICHOT nie ma być tylko miejscem opowiadającym o historii Ostrowa Tumskiego. Ma być również miejscem, gdzie można spędzić wolny czas. W trakcie zwiedzania obiektu, na dachu budynku możemy odpocząć na rozstawionych leżakach i przy okazji obejrzeć panoramę Poznania.

Widok na poznańską katedrę z dachu ICHOT

Informacje na temat zwiedzania ICHOT znajdują się pod adresem bramapoznania.pl.

Gdzie odbył się chrzest Polski?

Ostrów Tumski w Poznaniu jest jednym z miejsc branych pod uwagę, jako miejsce chrztu księcia Mieszka I, a tym samym chrztu Polski z 966 roku. W roku 1999 archeolodzy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza odkryli na Ostrowie Tumski pozostałości palatium, czyli budowli łączącej w sobie cechy siedziby władcy i cechy sakralne w postaci przypałacowej kaplicy. Dla Poznania było to przełomowe okrycie. Dawniej władcy państwa mieli zwyczaj osobistego objeżdżania kontrolowanych przez siebie terenów. W tym celu budowano w grodach książęce siedziby. Jedno z takich miejsc znajdowało się w Poznaniu. Obecnie pozostałości palatium zalegają 2 metry pod ziemią. Zlokalizowane są dokładnie tuż przy kościele Najświętszej Marii Panny.

Kościół Najświętszej Marii Panny na Ostrowie Tumskim – w tym miejscu ponad 1050 lat temu wybudowano palatium

Miejsce dawnej kaplicy pałacowej Mieszka I i Dobrawy 966 rok

Natomiast niedaleko palatium, w miejscu gdzie dziś znajduje się Katedra św. Piotra i św. Pawła, odnaleziono pozostałości zagadkowej budowli. Jej szczątki znajdują się w podziemiach świątyni. Jest to budowla w swojej formie przypominająca misę, której przeznaczenie do tej pory nie jest jednoznacznie określone. Jedni badacze twierdzą, że są to pozostałości baptysterium, czyli miejsca przeznaczonego do wykonywania obrzędu chrztu. Inni zaś uważają, że są to pozostałości misy służącej do mieszania zaprawy wykorzystywanej przy budowie świątyni. Spór wciąż trwa.

Makieta Ostrowa Tumskiego sprzed 1050 lat – Źródło: ICHOT – Zaznaczone jest położenie palatium i baptysterium

Hipotetyczna misa chrzcielna z podziemi katedry – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Radomil

Jeżeli hipoteza o baptysterium okazałaby się prawdziwa, mogłoby to świadczyć o dokonaniu historycznego chrztu Polski właśnie w tym miejscu.

Ostrów Tumski w Poznaniu – Czy to właśnie tutaj miał miejsce chrzest Polski?

O innym miejscu, które również brane jest pod uwagę, jako miejsce chrztu Polski, możecie przeczytać w artykule Wyspa Władców – Ostrów Lednicki.

Mapa Bramy Poznania ICHOT i Ostrowa Tumskiego

Artykuł Ostrów Tumski i Brama Poznania ICHOT – Tu się Polska zaczęła pochodzi z serwisu Eloblog.

Festung Posen – Twierdza Poznań

Przypomnę, że Poznań w wyniku rozbiorów Rzeczypospolitej znalazł się w granicach Królestwa Prus. Pomysł budowy systemu fortów w mieście pojawił się po zakończeniu wojen napoleońskich. W wyniku nowego podziału terytorialnego pomiędzy mocarstwami, Poznań znalazł się bardzo blisko granicy Imperium Rosyjskiego (formalnie Królestwa Polskiego). Potencjalne zagrożenie ze wschodu, rosnące przez cały okres XIX wieku, było impulsem do silnego ufortyfikowania miasta.

Karl von Großmann – Inicjator budowy Festung Posen

Twierdza Poznań była przez lata rozbudowywana i modernizowana, tak aby nadążyć za rozwojem nowoczesnych środków ogniowych. Zwłaszcza rozwój artylerii wymuszał modernizację fortów, gdyż te okazywały się za mało odporne na nowe rodzaje broni. Taka sytuacja nie dotyczyła tylko twierdzy w Poznaniu, ale również innych twierdz w Prusach, a później Cesarstwie Niemieckim. Festung Posen miał jednak ciągle priorytet przy kolejnych zaplanowanych w kraju modernizacjach.

Mapa Twierdzy Poznań z zaznaczonym obiektami twierdzy poligonalnej (w środku) i fortowej (na zewnątrz) – Foto: zbiory Fort Va

Mapa w większej rozdzielczości (1800×1364) dostępna jest pod tym linkiem.

Podczas ostatniego majowego weekendu wybrałem się do Poznania, gdzie korzystając ze specjalnej oferty „Poznań za pół ceny” zwiedziłem kilka z udostępnionych fortów. Przez wiele lat po wojnie poznańskie fortyfikacje były traktowane po macoszemu, jako element spadku po pruskich zaborcach. Dziś jednak mieszkańcy Poznania zaczynają dostrzegać turystyczny potencjał opuszczonych miejsc. Część obiektów została już zagospodarowana na cele turystyczne i edukacyjne. Kompleks fortów jest naprawdę rozległy. Na ich zwiedzanie warto zaplanować kilka dni.

Fort Va Bonin

Fort Va został zbudowany w latach około 1887-1890. Należał do fortów pośrednich nowego typu. Zadaniem tego typu fortów było wspomaganie obrony w obszarze pomiędzy głównymi fortami. Ze względu na swoją pomocniczą funkcję wyposażony był tylko w kilka lekkich dział. Obiekt został wybudowany na planie trapezu i otoczony fosą głęboką na kilka metrów. Ciekawostką jest to, że Fort Va miał również swój obronny epizod podczas II Wojny Światowej. Zorganizowano w nim jedno z niemieckich stanowisk obrony. Z tego powodu obiekt posiada niewielkie zniszczenia.

Fort Va na zdjęciu satelitarnym (na lewo) i obrazie LIDAR (na prawo) – Źródło: geoportal.gov.pl

Makieta Fortu Va – Festung Posen

Zwischenwerk Bonin – Fort Pośredni Bonin

Obecnie Fortem Va opiekuje się Stowarzyszenie Miłośników Fortyfikacji „Kernwerk”, które zorganizowało w nim trasę turystyczną. Obiekt zwiedza się wraz z przewodnikiem ubranym w pruski mundur z minionej epoki Festung Posen. W trakcie pokonywania trasy odwiedzamy liczne z fortecznych pomieszczeń, przemieszczamy się fragmentem podziemnego korytarza, oglądamy również fort z zewnątrz. Całość w towarzystwie przewodnika-prusaka, który opowie również kilka ciekawostek o obiekcie.

Przewodnicy po Forcie Va w pruskich mundurach

Przewodnik po Forcie Va w pruskim mundurze

Wnętrza Fortu Va w Poznaniu

Wnętrza Fortu Va w Poznaniu

Wnętrza Fortu Va w Poznaniu

Wnętrza Fortu Va w Poznaniu

Podziemia Fortu Va – Festung Posen

Fort Va – Twierdza Poznań

Fort Va – Twierdza Poznań

Stare fortyfikacje i współczesne blokowiska, taki jest właśnie Poznań

Fort Winiary – Cytadela

Fort Winiary, nazywany powszechnie Cytadelą, należał do jednego z czterech centralnych odcinków umocnień Festung Posen. Potężny obiekt został wybudowany w latach 1828-1842. Tuż obok śródmieścia, które zostało otoczone poligonalnym (wielobocznym) rdzeniem z sześcioma fortami. Fort Winiary, tak jak i inne obiekty z tego okresu, został zaprojektowany przez Johanna Leopolda von Brese.

Johann Leopold von Brese – Projektant Fortu WIniary

W II połowie XIX wieku, po wybudowaniu nowego pierścienia fortyfikacji wokół miasta, centralne umocnienia Festung Posen straciły na swoim militarnym znaczeniu. Poznań rozrastał się gwałtownie, tak samo, jak inne europejskie miasta tego okresu. Poligonalny rdzeń fortyfikacji został więc rozebrany, natomiast Fort Winiary przetrwał trochę dłużej. Uległ zniszczeniu dopiero podczas walk w czasie II Wojny Światowej w 1945 roku. Reszty dopełniła powojenna rozbiórka. Warto wspomnieć, że podczas wojny na Cytadeli znajdował się ostatni z niemieckich punktów oporu.

Stare lotnicze zdjęcie Fortu Winiary – Źródło: fotopolska.eu

Fort Winiary na zdjęciu satelitarnym (na lewo) i obrazie LIDAR (na prawo) – Źródło: geoportal.gov.pl

Park Cytadela zlokalizowany na miejscu dawnego Fortu Winiary

W parku zlokalizowany jest cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej

Pozostałości po Forcie Winiary – Festung Posen

Pozostałości po Forcie Winiary – Festung Posen

Pozostałości po Forcie Winiary – Festung Posen

Obecnie na terenie zajmowanym niegdyś przez Fort Winiary znajduje się Park Cytadela. W parku zlokalizowane są muzea, cmentarze i pomniki upamiętniające walki o Poznań. Szczególnie polecam odwiedzić dwa muzea znajdujące się w pozostałościach Fortu Winiary. Pierwszym z nich jest Muzeum Uzbrojenia, w którym można zobaczyć ciekawą i bogatą ekspozycję militariów. Od broni strzeleckiej, poprzez umundurowania, po czołgi i samoloty.

Muzeum Uzbrojenia na Cytadeli

Ekspozycje Muzeum Uzbrojenia

Ekspozycje Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu

Liczne ekspozycje broni pancernej – Muzeum Uzbrojenia Poznań

Samoloty bojowe to spora część naziemnej ekspozycji – Muzeum Uzbrojenia Poznań

Drugim jest Muzeum Armii Poznań, upamiętniające dzieje Armii Poznań pod dowództwem gen. Tadeusza Kutrzeby w czasie II Wojny Światowej. W tym jedną z najważniejszych bitew kampanii wrześniowej – Bitwę nad Bzurą.

Muzeum Armii Poznań na Cytadeli

Wystawa mundurów Wojska Polskiego z września ’39 – Muzeum Armii Poznań

Żołnierze Wojska Polskiego podczas Bitwy po Bzurą

Archiwalna prasa z września ’39 – wojenna propaganda

Fort VII Colomb

Fort VII powstał w latach 1876-1882. Obiekt należał do tzw. fortów głównych drugiego pierścienia fortyfikacji Poznania. Zbudowany został na planie sześcioboku. Zadaniem tego typu fortów było prowadzenie ostrzału artyleryjskiego przeciwnika za pomocą ciężkich dział. Forty na wyposażeniu posiadały także lekkie działa do osłony przedpola. Obecnie jest to jeden z najlepiej zachowanych fortów Festung Posen.

Fort VII na zdjęciu satelitarnym (na lewo) i obrazie LIDAR (na prawo) – Źródło: geoportal.gov.pl

Wejście do Fortu VII Colomb

Fort VII – Festung Posen

Fort VII – Festung Posen

Najsmutniejsza historia Fortu VII związana jest z okresem II Wojny Światowej. Bowiem w jego lochach Niemcy zorganizowali obóz koncentracyjny KL Posen, a później obóz zagłady działający pod nadzorem SS. Na terenie Fortu VII znajdowało się również więzienie tajne policji – Gestapo. Z tego powodu dzisiaj jest to szczególne miejsce związane z pamięcią o ofiarach Nazizmu. W tym celu na terenie obiektu zorganizowano ekspozycję poświęconą niemieckim zbrodniom II Wojny Światowej. Ekspozycję zwiedza się samodzielnie.

W czasie II Wojny Światowej mieścił się tu Konzentrationslager Posen

W środku ekspozycja Muzeum Martyrologii Wielkopolan

Ekspozycja Muzeum Martyrologii Wielkopolan

Pomnik więźniów – Muzeum Martyrologii Wielkopolan

Ściana egzekucji – Fort VII

Fort III Graf Kirchbach

Kolejny fort, który możemy zwiedzać, znajduje się na terenie poznańskiego Nowego Zoo. Fort III należy również do fortów głównych. Wzniesiono go w latach 1877-1881. Obecnie znajduje się pod opieką Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji. W Forcie III przygotowana jest trasa turystyczna obejmująca zarówno część podziemną i naziemną. Żeby zwiedzić fort, niezbędne jest również zakupienie biletu do Zoo. Zdjęcia pochodzą z 2013 roku.

Fort III na zdjęciu satelitarnym (na lewo) i obrazie LIDAR (na prawo) – Źródło: geoportal.gov.pl

Fort III na terenie Nowego Zoo – Foto: Grzegorz Posała

Fort III – Festung Posen – Foto: Grzegorz Posała

Fort III – Festung Posen – Foto: Grzegorz Posała

Fort III – Festung Posen – Foto: Grzegorz Posała

Fort III – Festung Posen – Foto: Grzegorz Posała

Poznański Szlak Forteczny

Opisane powyżej miejsca to oczywiście nie jedyne forty, które można zobaczyć w Poznaniu. W styczniu 2016 roku został uruchomiony Poznański Szlak Forteczny, w ramach którego przed fortami Festung Posen zostały ustawione specjalne tablice informacyjne. Szlak obejmuje kilkadziesiąt obiektów. Nie wszystkie obiekty udostępnione są do zwiedzania w formie trasy turystycznej. Należy więc zachować odpowiednią ostrożność.

Poznański Szlak Forteczny

„Poznański Szlak Forteczny został wytyczony w oparciu o koncepcję przygotowaną przez Porozumienie dla Twierdzy Poznań i prace Zespołu ds. fortyfikacji poznańskich Urzędu Miasta Poznania. Tablice informacyjne oraz stronę internetową sfinansowano z Poznańskiego Budżetu Obywatelskiego. W grudniu 2015 roku tablice informacyjne ustawiono przy najważniejszych obiektach XIX-wiecznej twierdzy, m.in. fortach, kilku grupach schronów oraz koło zachowanych obiektów twierdzy poligonalnej z pierwszej połowy XIX wieku.”

Dostępna jest również strona internetowa, na której na mapie zaznaczone są obiekty znajdujące się na szlaku.

Mapa Festung Posen – Twierdzy Poznań, z zaznaczonymi ciekawszymi obiektami.

Artykuł Festung Posen – Zwiedzanie Twierdzy Poznań pochodzi z serwisu Eloblog.

Ślady kosmicznej katastrofy w Poznaniu

Po raz pierwszy odkrycia meteorytu w tym miejscu dokonano w 1914 roku, kilka miesięcy po wybuchu wojny. Stało się to całkiem przypadkowo, bowiem w trakcie kopania umocnień przez niemieckich żołnierzy. Znaleziony okaz żelaznego meteorytu ważył 77,5 kg. To oczywiście nie jedyny przykład kosmicznego znaleziska, które zostało wykopane w tym miejscu. Największy z meteorytów został odnaleziony w roku 2012. Ważył aż 261,8 kg, a jego wymiary wynosiły 50 cm wysokości, 40 cm szerokości i 71 cm długości. To największy polski meteoryt.

Największy meteoryt (261,8 kg) odnaleziony w Morasku – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Chmee2

Łączna udokumentowana waga odnalezionych wszystkich meteorytów w Morasku przekroczyła już 1000 kg. Odkopane pozostałości meteoroidy należą do tzw. meteorytów żelaznych. Tym bardziej unikalne, gdyż tylko 4,4% spadających wszystkich obiektów zaliczanych jest do tej grupy.

Rezerwat przyrody Meteoryt Morasko

Meteoryty to oczywiście nie jedyne ślady tej kosmicznej katastrofy. Te najbardziej widoczne to 7 kraterów o różnych rozmiarach, od 18 m do 90 m średnicy. Ponieważ znajdują się one w rejonie odnalezienia wspomnianych meteorytów, powstanie kraterów powszechnie wiąże się z ich upadkiem. Najgłębszy z nich ma ponad 11 m głębokości. Niektóre z kraterów wypełnione są częściowo wodą. To one stanowią główną i najważniejszą atrakcję lasów Moraska.

Kratery na obrazie LIDAR (po lewej) i zdjęciu satelitarnym (po prawej) – Źródło: geoportal.gov.pl

Kratery Morasko zlokalizowane są na zalesionym terenie. Wokół miejsca utworzono specjalny Rezerwat Przyrody Meteoryt Morasko. Poprowadzono również ścieżkę dydaktyczną, która przebiega przy 3 kraterach. Niestety przy ścieżce nie znajdziemy odnalezionych tutaj meteorytów, gdyż te znajdują się w większości w placówkach muzealnych.

Ścieżka Dydaktyczna – Rezerwat Przyrody Meteoryt Morasko

Ścieżka Dydaktyczna – Rezerwat Przyrody Meteoryt Morasko

Krater po upadku meteorytu – Meteoryt Morasko

Krater po upadku meteorytu – Meteoryt Morasko

Największy z kraterów, 90 m średnicy – Meteoryt Morasko

Największy z kraterów, 90 m średnicy – Meteoryt Morasko

Meteorytowa – Pobliska ulica ma również stosowną nazwę

Meteoroidy, Meteory i Meteoryty – Znaczenie

Korzystając z okazji warto jeszcze wspomnieć o pewnej zawiłości językowej z nazwami określonych zjawisk. Ich podobieństwo do siebie może nastręczać pewnych problemów.

• Meteoroidem nazywamy fragment planetoidy lub komety, który wchodząc w ziemską atmosferę powoduje zjawisko meteoru. Fragmenty mogą mieć wymiary od kilku milimetrów do kilku metrów.
• Meteorem nazywamy zjawisko świetlne powstałe na skutek przechodzenia przez atmosferę w/w meteoroidu. Powszechnie określa się je mianem „spadających gwiazd”. Szczególnie jasne meteory nazywane są bolidami.
• Meteorytem nazywamy fragment meteoroidu, któremu udało się dotrzeć do powierzchni Ziemi. Tylko nielicznym obiektom się to udaje, gdyż większość z nich spala się w skutek przejścia przez atmosferę.

Zdjęcie meteoru z dnia 17 listopada 2009 roku – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Navicore

Mapa Meteoryt Morasko

Artykuł Meteoryt Morasko – Ślady kosmicznej katastrofy pochodzi z serwisu Eloblog.

Holiday in Poland – Niezwykły film z Polski

„Sprawdź dlaczego warto spędzić wakacje 2016 w Polsce!” Tak autorzy filmu opisują swoje filmowe dzieło na YouTubie. Od kilku dni film cieszy się dużą popularnością w sieci, odkąd pojawił się na stronie głównej Wykopu. Zebrał bardzo przychylne opinie wsród internautów. Bez wątpienia przygotowanie filmu obejmującego tak wiele lokalizacji wymagało spor czasu i nakładu pracy. Skompletowanie ujęć zajęło 3 lata. Końcowy efekt i popularność filmu zapewne warte były poświęcenia.

Niezwykły film z Polski – Holiday in Poland – Źródło: Jacek Drofiak / youtube.com

Bum na drony w Polsce trwa już od dobrych kilku lat. Powstało już wiele różnego rodzaju produkcji pokazujących piękne miejsca i zabytkowe miasta z lotu ptaka. Jedne filmy wyszły lepiej, drogie gorzej… Jednak w pewnym momencie Internet przesycił się tematyką filmów z drona. Było ich po prostu za dużo, a wiele z nich było podobnych do siebie. Z filmem „Holiday in Poland” jest inaczej. Ogląda się go lekko i przyjemnie. Widać, że został dopracowany, a nie wrzucony ad hoc. Dobrze dobrana muzyka, wiele pięknych lokalizacji. Z łatwością chce się oglądać do końca. 🙂

Produkcja filmu

Produkcja filmowa i reklamowa: produkcjafilmowa.eu
Bank ujęć lotniczych: www.ujecialotnicze.pl

Realizacja: Jacek Drofiak, Artur Gajdziński
Muzyka: Dan Skinner, Adam Skinner, Paul Mottram, Philip Sheppard
Udźwiękowienie: Michał Baczuń
Ostrość bezprzewodowa: Maciej Tengli
Występują: Rafał Zaboroś, Ewelina Ciura, Anna Zielińska, Paulina Podleśna, Rafał Rybarczyk

Artykuł Niezwykły film z Polski – Holiday in Poland pochodzi z serwisu Eloblog.

Atomic Weapons Requirements Study for 1959

Od kilku dni głośno jest o odtajnionych amerykańskich dokumentach pod nazwą „Atomic Weapons Requirements Study For 1959”, na których znalazły się informacje o celach ataków nuklearnych w państwach bloku sowieckiego. Wśród głównych celów znalazł się oczywiście Związek Radziecki, ale są także Chiny i państwa satelickie w Europie Wschodniej. Mnie oczywiście najbardziej zainteresowały cele wyznaczone w Polsce. Postanowiłem zebrać zgromadzone informacje i nanieść je na interaktywną mapę.

Kilka słów na temat samych dokumentów. Zostały one opracowane przez Strategic Air Command w czerwcu 1956 roku, z założeniami na rok 1959. Natomiast, jako dokumenty odtajnione, zostały opublikowane przez National Security Archive 22 grudnia 2015 roku. Opracowanie zawiera wiele celów ataków nuklearnych, jakie miały być przeprowadzone przez US Air Force. W dokumentach wyróżniają się dwie grupy celów.

• Pierwsza grupa to obiekty przemysłowo-miejskie z uwzględnieniem elementów infrastruktury wojskowej.
• Druga grupa to osobna lista z lotniskami, których jest ponad 1100, w tym wiele z Polski.

W dokmentach określono rodzaje samolotów, których zadaniem byłoby przeprowadzenie zaplanowanych ataków. Są to bombowce B-47 Stratojet i B-52 Stratofortress, a także myśliwce F-101, które mógły przenosić jedną bombę termojądrową. Samoloty startowałyby z baz położonych w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii lub Maroka. Dalekiego zasięgu bombowce Boeing B-52 mogły startować również bezpośrednio z baz położnych w Stanach Zjednoczonych.

Amerykański bombowiec strategiczny Boeing B-52 Stratofortress

Cele ataków nuklearnych na Polskę

Niestety, dokumenty są w znacznym stopniu niekompletne. Po pierwsze brakuje wielu stron, po drugie duża część kserokopii dokumentów ma pozasłanianie pola. Przez to niemożliwe jest dokładne określenie znaczenia niektórych kodów przypisanych do obiektów. Najwięcej obiektów-celów w Polsce to lotniska. Wynika to z tego, że akurat ta lista jest kompletna. Listy obiektów przemysłowo-miejskich są wybrakowane. Dlatego może dziwić fakt, że są uwzględnione jakieś małe miejscowości, a nie ma większych – wydawałoby się – bardziej kluczowych. Mogły być one również umieszczone w omawianym opracowaniu, niestety braki uniemożliwają ich odnalezienie.

Warszawa – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Przy obiektach przemysłowo-miejskich znajdują się zazwyczaj trzycyfrowe kody, które odszyfrowałem za pomocą tabeli kodów i naniosłem na mapę poniżej. Określają one kategorie obiektów-celów, jakie miały być zniszczone w danym miejscu. Na przykład, jakieś obiekty przemysłowe wyrabiające silniki lub pojazdy. Nie wiemy, o jakie konkretnie obiekty chodzi, tego dokumentacja nie uwzględnia. Każdy z nas znając swój region powinien sam powiązać kategorię celu z faktycznym istniejącym zakładem przemysłowym. Trzeba brać jeszcze pod uwagę, żę cele zostały zapewne przygotowane na podstawie informacji przekazanych przez wywiad, a ten z kolei mógł się mylić.

Poznań – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Należy jeszcze zwrócić uwagę, że wiele miejscowości na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych, podanych jest w starych niemieckich nazwach. Nie jest to zaskoczeniem, gdyż taka była przyjęta praktyka, nawet na amerykańskich mapach wojskowych. Po pierwsze nazwy i plany niemieckie były już opracowane wcześniej. Po drugie ani Amerykanie, ani nawet PRL nie wierzył w trwałe przyłączenie tych ziem do Polski.

Wszystkie opublikowane dokumenty dostępne są pod tym linkiem.

Mapa celów nuklearnych w Polsce

Cele nuklearne zlokalizowane w Polsce umieściłem na mojej interaktywnej mapie z odpowiednim komentarzem. Dane nanosiłem i tłumaczyłem na szybko, więc ostrzegam, że mogły wkraść się jakieś błędy oraz literówki. Jak już wspomniałem trzycyfrowe liczby to kody kategorii, a nie ilości obiektów. Tam gdzie miałem jakieś wątpliwości postawiłem (?).

Jeżeli pominąłem jakieś miejsce, albo popełniłem błąd w tłumaczeniu lub lokalizacji, proszę o komentarz. Tak samo proszę o komentarz, jeżeli ktoś ma jakieś ciekawe wnioski, co do swojego regionu i przypisanych celów.

Zaskakujące Ludwikowice Kłodzkie!

W całej tej liście przeróżnych obiektów zaskoczyło mnie jedno miejsce! Ludwigsdorf, czyli dzisiejsze Ludwikowice Kłodzkie. Akurat szczęśliwym trafem znalazła się karta, na której przypisane są kody kategorii celów. Co więc mamy przy Ludwikowicach? Występują tylko dwa cele. Lista jest kompletna, gdyż nie urywa się na końcu strony.

• Kod 196 – Poland – Chodzi o kraj lokalizacji miejsca, odczytuje go, jako ogólny cel cel w zbiorczej kategorii elektrowni. Występuje on wszędzie, ale czasem pod innym kodem.
• Kod 275 – Population – Chodzi o cel w postaci ludności, nazwałem go „siłą żywą”. Występuje prawie wszędzie.

Dolny Śląsk w tym Ludwigsdorf (u góry) – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Co jest u licha?! Żadnego kodu związanego z produkcją, centrami dowodzenia, składami wojskowymi? Tylko cel – zniszczenie ludności? Czy Amerykanie chcieli lecieć tysiące kilometrów strategicznym bombowcem żeby zrzucić bombę termojądrową na 2-tysięczną wioskę?

Przejdźmy do historii Ludwikowic Kłodzkich. W Ludwigsdorf podczas wojny Niemcy ulokowali fabrykę amunicji Dynamit Nobel AG Mölke. Nie była to zbyt duża fabryka, miesięcznie produkowała tylko około 100 ton amunicji. Fabryka znalazła swoje miejsce na dwanych pokopalnianych terenach, niegdyś należących do kopalni „Wacław”. Na miejscu funkcjonowała też nieduża elektrownia. Zakłady były systematycznie rozbudowywane podczas wojny. Przy produkcji było zatudnionych około 2 tys. osób. Produkowano głównie 200-gramowe kostki trotylu i małokalibrowe pociski artyleryjskie. Wspomnienia przymusowej robotnicy Krystyny Iwanowskiej mówią także o produkcji zapalników do latających bomb V-1.

Kopalnia Wacław, po jej zamknięciu wybudowano fabrykę amunicji – Źródło: dolny-slask.org.pl

Po wojnie w magazynach w Miłkowie (niem. Mölke, póżniej część Ludwikowic) pozostało około 200 ton różnych substancji chemicznych. Fabryka amunicji wstrzymała swoją produkcję w styczniu 1945 roku, oficjalnie z powodu braku dostaw półproduktów. Po wojnie dzięki interwencji polskich oficerów, obiektu nie udało się rozkraść Rosjanom. Przeszedł on pod zarząd resortu chemicznego, a ten oczyścił teren i w 1949 roku przekazał go Dolnośląskim Zakładom Przemysłu Węglowego.

Tak więc produkcji w Ludwikowicach Kłodzkich nie wznowiono. Z tego, co wiem nie udało się też wznowić wydobycia węgla po katastrofie z lat 30. Czemu więc Amerykanie umieścili tą małą wioskę na swojej liście celów? Jeżeli mieli błędne informacje o tym, że Polacy wznowili produkcję amunicji, to czemu nie dali stosownego kodu? Na przykład kodu 023 Ammunition.

Pikanterii dodaje fakt, że wszystko to dzieje się w sąsiedztwie nazistowskiego kompleksu Riese. A na samych pofabrycznych ternach znajduje się nieukończona podstawa chłodni kominowej zwana „Muchołapką”, której przypisuje się różne dziwne – nieuzasadnione – funkcje. Nie jestem zwolennikiem sensacyjnych teorii spiskowych, ale to naprawdę dziwne. Ktoś potrafi to wytłumaczyć?

Opis działaności fabryki – „U bram Riese” R. Owczarek
Wspomnienia K. Iwanowskiej – „Riese hitlerowskie podziemia śmierci” Z. Dawidowicz

UZUPEŁNIENIE

Dnia 4 kwietnia 2016 roku na stronach rządowej agencji National Security Archive został opublikowany pełen dokument z omawianego opracowania SAC. Dokument zawiera aż 306 stron i wskazuje o wiele więcej celów ataków nuklearnych na Polskę, niż przygotowałem na mapie opartej tylko na szczątkowych dokumentach. Dokument jest dostępny pod tym linkiem.

Artykuł Mapa celów ataków nuklearnych na Polskę pochodzi z serwisu Eloblog.

Na filmie przedstawionych jest kilka miast i regionów Polski. Film zaczyna się od pokazania zniszczonej Warszawy i dzieci bawiących się w ruinach. Dość znamienny to obraz, kraju wyniszczonego przez wojnę. Brytyjscy dokumentaliści pokazują proces jego odbudowy. W obiektywie Brytyjczyków został uchwycony Pałac Kultury i Nauki oraz Stadion Dziesięciolecia, które w tym momencie stały już od 5 lat. Dalej zwiedzamy Poznań, Łowicz, Kraków, Częstochowę. Osobno, jako region pokazany jest Śląsk, ze swoim kopalnianym zagłębiem. Na sam koniec widzimy południową Polskę, spływ Dunajcem, Tatry i góralski folklor.

Kolorowy film z Polski z brytyjskich archiwów – Źródło: YouTube British Movietone

Ten archiwalny kolorowy film z Polski został niedawno udostępniony na kanale British Movietone, razem z innymi archiwalnymi filmami z całego świata. Wszystko to w ramach akcji udostępniania na YouTube zasobów archiwalnych filmotek. Pojawiają się one na wspomnianym już kanale British Movietone, a także na kanale AP Archive. Film oznaczony jest, jako archiwalny materiał Associated Press. Oryginalny angielski tytuł „Inside Poland Today”, narracja Joe King.

Artykuł Kolorowy film z Polski z brytyjskich archiwów pochodzi z serwisu Eloblog.

Polskie miasta na starych panoramach

Postanowiłem zebrać w jednym miejscu kilka panoram i starych rycin polskich miast. Również tych, które po wojnie znalazły się poza granicami kraju. Wszystkie odnalazłem w czeluściach Internetu, a dokładnie prawie wszystkie w Wikimediach. Ponieważ nie znam dokładnie topografii i historii każdego miasta, przy opisach posługiwałem się informacją znalezioną w Internecie. Z tego powodu mogły pojawić się pewne błędy. Jeżeli ktoś zamierza wykorzystać je w dalszej pracy, sugeruję ich ponowne dokładne zweryfikowanie.

Warszawa

Dwie panoramy Warszawy wykonane z Pragi w kierunku zachodnim. Pierwsza pochodzi z końca XVI wieku i jest jednym z najstarszych zachowanych widoków dzisiejszej stolicy Polski. Na obrazie widać Wisłę oraz most Zygmunta Augusta. Ciekawostka, jest to pierwszy stały drewniany warszawski most na Wiśle, który przetrwał tylko 30 lat. Druga panorama miasta pochodzi z połowy XVII wieku, wykonał ją szwedzki kartograf Erik Jönsson Dahlbergh. Stworzył ją na polecenie króla szwedzkiego, tuż przed bitwa pod Warszawą w roku 1656.

Warszawa na starych panoramach – rok 1589 lub 1586

Panorama Warszawy – rok 1656

Kraków

Trzy stare panoramy Krakowa. Pierwsza pochodzi z końca XV wieku. Została opublikowana w Liber Chronicarum wydanym w roku 1493. Dokładne datowanie drugiej panoramy nie jest znane, prawdopodobnie pochodzi z XVII lub XVIII wieku. Jej autorem jest holenderski grafik Peter Schenk. Ostatnia trzecia panorama dawnej stolicy Polski pochodzi z końca XVIII wieku.

Widok Krakowa w Liber Chronicarum – rok 1493

Kraków na starych panoramach – XVII lub XVIII wiek

Widok Krakowa – lata 1793-1798

Poznań

W przypadku Poznania znalazłem tylko widok perspektywiczny tego miasta. Rycina pochodzi z dzieła Civitates Orbis Terrarum, z tomu VI, wydanego przez Georga Brauna i Fransa Hogenberga. Widok przedstawia miasto od strony północnej. W prawej części ryciny widzimy Stare Miasto wraz z rynkiem oraz murami miejskimi, a lewej poznański Ostrów Tumski wraz z katedrą.

Widok perspektywiczny Poznania – rok 1617 lub 1618

Gdańsk

Pierwsza z zamieszczonych panoram Gdańska pochodzi z II połowy XVI wieku. Jedna z jej wersji została wydana w dziele Civitates Orbis Terrarum. Druga panorama pochodzi z roku 1687, jej autorem jest Peter Willer. Trzecia panorama to widok miasta z Biskupiej Górki i również pochodzi z tego samego wieku. Jej autorem jest Matthäus Merian.

Gdańsk na starych panoramach – około roku 1570

Panorama Gdańska – rok 1687

Panorama Gdańska – rok 1646 lub 1652

Wrocław

Trzy kolejne panoramy przedstawiają stolicę Śląska. Pierwsza to najstarsza panorama Wrocławia z końca XV wieku, drzeworyt autorstwa Hartmanna Schedla. Drugi obraz miasta pochodzi z połowy XVII wieku, autorstwa już wspomnianego wcześniej Matthäusa Meriana. Obie panoramy pochodzą z portalu dolny-slask.org.pl. Ostatnia panorama pochodzi z połowy XVIII wieku, prawdopodobnie wykonana na podstawie szkiców śląskiego rysownika Friedricha Bernharda Wernera.

Najstarsza panorama Wrocławia – rok 1493

Wrocław na starych panoramach – rok 1650 lub 1642

Panorama Wrocławia – rok 1736

Lublin

Jedyna panorama Lublina, jaką udało mi się odszukać. Obraz miasta autorstwa Hogenberga i Brauna pochodzi z I połowy XVII wieku.

Panorama Lublina – rok 1618

Toruń

Dwa archiwalne obrazy Torunia. Pierwszy pokazuje perspektywiczne ujęcie na zabudowania miasta oraz jego mury miejskie i umocnienia. Drugi przedstawia klasyczną panoramę miasta wykonaną od strony południowej z widoczną Wisłą i mostem. Obra archiwalne obrazy Torunia pochodzą z XVII wieku. Czasem do pierwszej panoramy podaje się rok 1500.

Toruń, mury miejskie i umocnienia – rok 1641

Panorama Torunia – rok 1500 lub 1684

Zamość

Kolejny obraz ze wspomnianego już dzieła Civitates Orbis Terrarum. Tym razem Zamość w ujęciu perspektywicznym z I połowy XVII wieku. Ciekawie pokazane są fortyfikacje miasta, zbudowane w latach 1579-1618 na zlecenie Jana Zamoyskiego. Obraz ze zbiorów Biblioteki Głównej UMCS.

Widok z perspektywy na Twierdzę Zamość – rok 1617

Opole

Pierwsza rycina przedstawia najstarszy obraz miasta, który został wykonany w I połowie XVI wieku. Widok miasta uchwycony jest z południowego wschodu. Drugi obraz przedstawia perspektywiczne ujęcie Opola z XVIII wieku, wykonany przez wspomnianego już Friedricha Bernharda Wernera. Na ostatniej rycinie widoczny jest już dziś nieistniejący zamek piastowski na Ostrówku.

Panorama Opola z południowego wschodu – rok 1535

Perspektywiczny widok Opola – XVIII wiek

Nysa

Panorama Nysy pochodząca z końca XV wieku. Została opublikowana w już wspominanym Liber Chronicarum.

Panorama Nysy – rok 1493

Przemyśl

Jedyny stary obraz Przemyśla, który udało mi się doszukać, pochodzi z I połowy XVII wieku. Rycina autorstwa Hogenberga i Brauna. Drugi jest o wiele nowszy, ponieważ pochodzi z połowy XIX wieku. Jego autorem jest Kajetan Jabłoński.

Przemyśl na starych panoramach – rok 1617

Przemyśl widok od północy – rok 1847

Lwów

Przepiękna stara panorama Lwowa pochodząca z I połowy XVII wieku. Pierwszy drukowany i znany wizerunek miasta. Rycina jest autorstwa Abrahama Hogenberga. Nad panoramą miasta góruje już nieistniejący Wysoki Zamek.

Panorama Lwowa – rok 1616

Grodno

Panorama Grodna nad Niemnem autorstwa Hogenberga i Brauna, pochodząca z II połowy XVI wieku.

Panorama Grodna nad Niemnem – rok 1575 lub później

Artykuł Polskie miasta na starych panoramach pochodzi z serwisu Eloblog.

Porucznik Roman Skoraszewski

Te rodzinne pamiątki udostępniam na moim blogu, dzięki uprzejmości Pana Macieja Skoraszewskiego, którego poznałem na Facebooku. Właśnie poprzez opublikowane przez niego listy z Katynia, a w zasadzie Starobielska, gdzie był uwięziony jego krewny. To właśnie brat jego dziadka, porucznik Roman Skoraszewski, jest autorem poniższych listów. Maciej Skoraszewski tak o nim pisze:

Roman Skoraszewski był bratem mojego dziadka. Urodził się w 1900 roku we Wrześni. Brał czynny udział w walkach niepodległościowych, m.in. w Bitwie Warszawskiej, w zdobywaniu lotniska na Ławicy, czy też w walkach o fort Rocha. Był społecznikiem, harcerzem, patriotą. Zginął w Katyniu w marcu 1940 roku. Miesiąc później urodziła się jego druga córka…

Porucznik Roman Skoraszewski

Roman Skoraszewski (w mudnurze) – Zdjęcie po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku

Listy z Katynia

Porucznik Roman Skoraszewski przed wojną był zatrudniony w sądzie, w charakterze komornika sądowego. Jako oficer rezerwy został zmobilizowany 30 sierpnia 1939 roku i przydzielony do 58 Pułku Piechoty. Później w trakcie walk kampanii wrześniowej dostał się do niewoli rosyjskiej. Jak do niej trafił z 58 pp? Nie wiadomo. Udało mu się wysłać do swojej rodziny dwa listy ze Starobielska. Jeden list został wysłany do Czerlejenka, a drugi późniejszy do Poznania. Od ostatniego listu z lutego 1940 roku, słuch po nim zaginął. Przyszły tylko te dwie kartki, które są „żywym” dowodem okrutnej zbrodni katyńskiej, popełnionej na polskich oficerach, przez aparat bezpieczeństwa ZSRR.

Listy z Katynia – Front kartki z grudnia 1939 roku

Listy z Katynia – Tył kartki z grudnia 1939 roku

Treść z kartki:

Najdrożsi Moi!
Jestem w Sowietach i zdrów. Pisz Maryś jak najwięcej – chociaż ja będę rzadko pisał. Czy są wszyscy w domu i zdrowi? Czy Olka pozna Tatusia? A Tobie czy dopisuje zdrowie? Jeżeli uratowałaś mieszkanie, to ulokuj meble w Poznaniu lub w Czerlejenku. Aby nie zalegać z czynszem. Jeżeli jesteś w potrzebie to sprzedaj część rzeczy. Dzierżawca Grzesiak z Kościana winien jest 1/2 roczny czynsz za czas od 1/10 39 do 1/4 1940 czyli 6 ton 30 funtów żyta względnie równowartości w złotych. Ściskam Was serdecznie.
Roman

Listy z Katynia – Front kartki z lutego 1940 roku

Listy z Katynia – Tył kartki z lutego 1940 roku

Treść z kartki:

Najdrożsi Moi!
Pierwszą od Ciebie wiadomość odebrałem 15/II 40 i to pocztówkę z 14.I. Cieszę się niezmiernie, że jesteście zdrowi. Brak tylko wiadomości o Twoich rodzicach i Tadku. Władek Telesfor i Józef w domu? Zygmunt, Józiu i Tadek również? Pisz co utraciłaś – czy macie co jeść – czy Wam ciepło i jak wygląda w Kościanie dlaczego mieszkasz w Poznaniu a nie w Kościanie. Czy Jankowiak dr Tomkieiwcz i aplikant Ochla wrócili do domu. Skąd czerpiesz na utrzymanie? Otrzymujesz zapomogę w ogóle napisz bardzo obszernie o Poznaniu i Kościanie. Mieszkanie uratowałaś? Pilnuj tylko Twego i Olki zdrowia. Ściskam Was serdecznie i całuję. Dla innych pozdrowienia.
Roman 18.II.40

Po wojnie

Roman Skoraszewski został zamordowany prawdopodobnie pod Charkowem. Jego żona zmarła jeszcze podczas okupacji niemieckiej. Oboje pozostawili po sobie dwójkę małych dzieci. Trudności o charakterze politycznym, związane z ukrywaniem zbrodni katyńskiej, sprawiły przeszkodę w przyznaniu dzieciom zasiłku. Sam Skoraszewski został uznany za zmarłego dopiero równy rok po zakończeniu wojny. W związku z czym sieroty nie miały prawa do zasiłku po ojcu, który według prawa nie zginął w trakcie działań wojennych. W końcu przyznano dzieciom zasiłek tylko jako zwykłym sierotom.

Pismo do Centralnego Biura Poszukiwań Osób na terenie ZSRR

Zawsze się zastanawiam nad tym, jak opisuję takie rzeczy z przeszłości. Wrzucam na bloga w formie elektronicznej list człowieka, który miał jakieś plany, marzenia, obawy. Prawdopodobnie pisał go w wielkim strachu i niepewności, co do dalszego losu swojego i swojej rodziny. Być może w jakimś baraku, w którym przebywał wraz z innymi żołnierzami w ciężkich warunkach. Zastanawiam się, co czuł, jak kreślił swoją ręką litery na tym skrawku papieru. Pewnie by mu do głowy nie przyszło, że za 75 lat, ktoś to opublikuje, w jakimś Internecie.

Wszystkie dokumenty pochodzą ze zbiorów Pana Macieja Skoraszewskiego. Przesyłam podziękowania za udostępnienie i pomoc w przygotowaniu artykułu.

Artykuł Listy z Katynia – Niezwykłe wojenne pamiątki pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

To już moje drugie zestawienie listy ukrytych i niezwykłych miejsc, które możemy dostrzec dzięki technologii lotniczego skaningu powierzchni ziemi. O technologii LIDAR pisałem w jednym z moich poprzednich artykułów po tytułem: Zostań odkrywcą zaginionych miejsc. Miejsca uszeregowane są chronologicznie, ze względu na czas powstania. Po lewej stronie znajduje się obraz LIDAR, po prawej to samo miejsce na zdjęciu satelitarnym lub lotniczym.

1. Wygasły wulkan Ostrzyca

Ostrzyca to wzniesienie o pochodzeniu wulkanicznym znajdujące się na Pogórzu Kaczawskim na Dolnym Śląsku. Ostrzyca, jak sama nazwa wskazuje, jest obiektem o charakterystycznym stożkowym kształcie, zakończonym szpiczastym wierzchołkiem. Wzniesienie wyraźnie góruje nad stosunkowo płaskim terenem, wznosząc się na wysokość 501 m n.p.m. Ostrzyca zbudowana jest ze skał pochodzenia wulkanicznego. Stanowi pozostałość wygasłego wulkanu tarczowego, którego aktywność możemy datować na Trzeciorzęd. Kształt Ostrzycy, który świadczy o pochodzeniu wulkanicznym, jest doskonale widoczny na mapach LIDAR. To, co widzimy, to tak de facto zachowany pień wulkanu. Ostrzyca, z powodu swojego wyglądu, nazywana jest również potocznie Śląską Fudżijamą.

Ostrzyca – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

2. Ślady kosmicznej katastrofy pod Poznaniem

Większość badaczy przychyla się do teorii, że zagłębienia w ziemi znajdujące się na Morasku, na północ od Poznania, to kratery powstałe po upadku meteoru. W tym miejscu naliczono 7 kraterów. Na mapach LIDAR zaznaczyłem tylko 6, ponieważ ostatni był bardzo słabo widoczny. Rozmieszczenie kraterów oszacowałem na podstawie danych ze strony wiki.meteoritica.pl. Największy z kraterów ma około 80-90 m szerokości i 11 m głębokości. Na stałe wypełniony jest wodą tworząc staw. Szacuje się, że meteor spadł w tym miejscu około 5 tys. lat temu. Pojawiają się również hipotezy, że mogło to być znacznie później. W pobliżu tego miejsca odnaleziono wiele znalezisk – meteorytów. Pierwszy z okazów odnalazł niemiecki żołnierz w 1914 roku. Natomiast 2012 roku odnaleziono rekordowy meteoryt o wadze 261 kg. Jest to największy meteoryt odnaleziony w Polsce. Obecnie teren ten jest rezerwatem przyrody Meteoryt Morasko, przez który przebiega również szlak turystyczny.

Meteoryt Morasko – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

3. Kamienne kręgi w Odrach

Na mapach LIDAR możemy dostrzec ślady niezwykłych kamiennych kręgów, wraz z cmentarzyskiem, położonych na terenie Borów Tucholskich, niedaleko wsi Odry. Regularne koła wyznaczone są przez wystające z ziemi duże głazy. Największy z tych kręgów ma 33 m średnicy. Obiekty powstały prawdopodobnie w I wieku naszej ery. Oprócz kamiennych kręgów w rezerwacie znajdujemy również 30 kurhanów. Powstanie tego niezwykłego miejsca przypisuje się skandynawskiemu plemieniu Gotów, które zajęło w tym czasie obszar Pomorza Gdańskiego. Same kamienne kręgi pełniły prawdopodobnie funkcje miejsca spotkań starszyzny plemiennej. Pojawiają się również kontrowersyjne teorie przypisujące kręgom rolę prehistorycznego obserwatorium astronomicznego. Na mapie poniżej zaznaczyłem kilka wyraźnie widocznych okręgów (nie wszystkie). Pozostałe liczne „wypukłe” elementy to kurhany. Teren objęty jest rezerwatem przyrody Kamienne Kręgi i udostępniony do zwiedzania.

Kamienne kręgi w Odrach – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

4. Wyspa władców – Ostrów Lednicki

Ostrów Lednicki to miejsce niezwykłe, kryjące wiele tajemnic związanych z pierwszymi władcami Polski. Znajduje się na największej z wysp jeziora Lednica, położonego między Poznaniem, a Gnieznem. Miejsce niezmiernie ważne dla historii Polski, związane z początkami państwa polskiego. Rozkwit przeżyło za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Uważane jest za prawdopodobne miejsce chrztu Polski. Na mapach LIDAR widać wyraźne ślady po wysokim wale otaczającym gród na wyspie. Na terenie otoczonym przez wały, znajdują się pozostałości kamiennych budowli. Pierwotnie wyspa była połączona z brzegami jeziora mostem, którego fragmenty są odnajdywane na dnie jeziora. O historii tego niezwykłego miejsca opowiadam w moim artykule Wyspa Władców – Ostrów Lednicki.  Zachęcam do jego przeczytania. Obecnie na terenie wyspy znajduje się Muzeum Pierwszych Piastów, które udostępnia teren do zwiedzania.

Ostrów Lednicki – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

5. Ślady bombardowania fabryki benzyny w Policach

Liczne punkty widoczne na następnej mapie to leje po bombach i pozostałości po silnych alianckich bombardowaniach jednego ze strategicznych zakładów III Rzeszy. Mowa jest tu o fabryce benzyny syntetycznej w Policach koło Szczecina. Zakłady Hydrierwerke Pölitz AG, bo taką nazwę nosiły w języku niemieckim, należały do koncernu IG Farben. Produkowano w nich między innymi benzynę syntetyczną uzyskiwaną z węgla. Odbiorcą paliwa były siły zbrojne hitlerowskich Niemiec, Wehrmacht, Luftwaffe, Kriegsmarine. Z tego powodu już od 1940 roku fabryka stała się celem alianckich nalotów. Największa intensywność nalotów przypadła na rok 1944. W misjach brał również udział polski 300 Dywizjon Bombowy. Pomimo silnych nalotów fabryka produkowała paliwo niemal do końca wojny. Przy pozostałościach zakładów wytyczona jest ścieżka turystyczno-dydaktyczna, a w każdą sobotę organizowane są wycieczki z przewodnikiem. To co zaznaczyłem na mapie to leje po bombach, które zachowały się w lesie. Pozostałości fabryki znajdują się po drugiej stronie drogi. Zdjęcia lotnicze tego terenu, tuż po bombardowaniach, możemy zobaczyć pod tym linkiem.

Ślady po bombardowaniach fabryki w Policach – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

6. Stanowiska ogniowe tajnej broni V3

Vergeltungswaffe V3 to jedna z trzech tajnych odwetowych broni Hitlera, konstruowanych pod koniec II wojny światowej. V3 było działem wielokomorowym wystrzeliwującym pociski na duże odległości. Żeby nadać większą prędkość pocisku, wzdłuż długiej lufy zamontowane były dodatkowe komory z ładunkami wybuchowymi. Wybuchały one po kolei, jeden po drugim, w momencie kiedy były mijane przez pocisk. Niemcy prowadzili testy tej nowej broni miedzy innymi w Zalesiu na wyspie Wolin, niedaleko Międzyzdrojów. Próby z działami trwały od 1943 roku do lutego 1945 roku. Po testach pozostały trzy stanowiska ogniowe zlokalizowane na zboczu. Ze stanowisk zachowały się głównie betonowe podpory dział, ale na mapach LIDAR można zobaczyć ogólny zarys całej konstrukcji. Obiekt jest udostępniony do zwiedzania, a w pobliskim bunkrze zorganizowano ekspozycję militariów.

Stanowiska V3 w Zalesiu – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

7. Osówka i nazistowski Kompleks Riese

Kompleks Riese, z niemieckiego Olbrzym, to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce. Ten tajemniczy nazistowski kompleks militarny budowany był pod koniec II wojny światowej. Riese jest tak niezwykłe, ponieważ do dnia dzisiejszego nie znamy dokładnego celu budowy tego systemu podziemi. Zagadka Riese rozpala umysły i dyskusje między historykami i badaczami ostatniej wojny. Jednym z elementów kompleksu jest system podziemi wydrążony w górze Osówka w Górach Sowich. Poniżej tak oto Osówka prezentuje się na mapach LIDAR. Kompleks Osówka składa się z dwóch części: sztolni (podziemi) oraz naziemnych budowli. Dwie dolne strzałki wskazują wejścia do podziemi, które są udostępnione do zwiedzania. Kolejne dwie górne strzałki to tak zwane „Siłownia” i „Kasyno”. Przyjrzyjcie się szczególnie strzałce na samej górze, wskazuje ona żelbetową budowlę „Kasyno”. Na zdjęciu satelitarnym budowla jest kompletnie niewidoczna, ponieważ jej dach porastają drzewa i roślinność. Dzięki czemu byłaby trudna do zlokalizowania przez rozpoznanie lotnicze.

Kompleks Osówka Riese – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

8. Opuszczona miejscowość na końcu Polski

Dosłownie na końcu Polski w Bieszczadach znajdują się pozostałości po dawnej miejscowości Sianki. Przed II wojną światową miejscowość stanowiła ośrodek narciarski, ze schroniskami, pensjonatami i domami letniskowymi. Przebiegała przez nią rzeka San. Po 17 września 1939 roku Sianki zostały podzielone między III Rzeszę i Armię Czerwoną, które dokonały jednocześnie podziału całej Polski. Po zakończeniu wojny, nowa wschodnia granica państwa polskiego, została w tym miejscu oparta właśnie o rzekę San. Dzieląc tym samym miejscowość na dwie części. Od tego momentu, wioska po stronie polskiej jest trwale opuszczona. Prawie nic się z niej nie zachowało. Na mapach LIDAR możemy jeszcze dostrzec zarysy podziału pól uprawnych, oraz wgłębienia w ziemi, stanowiące prawdopodobnie pozostałości po piwnicach lub studniach. Na różowo zaznaczona jest również aktualna granica państwowa. Natomiast po stronie ukraińskiej uchowało się kilkadziesiąt zabudowań, które są dalej zamieszkane.

Opuszczona wieś Sianki – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

9. Nieudany eksperyment sadowniczy w Lubaszczu

To, co widać na zdjęciach LIDAR, które zamieszczam poniżej, to pozostałości po nieudanym eksperymencie w gospodarstwie Lubaszcz pod Nakłem. Te wijące się po zboczach równoległe linie są efektem tak zwanego tarasowania stoku. Metoda ta polega na specjalnym przekształceniu stromego zbocza, tak aby zamieniło się w szereg równoległych do siebie „schodów”. Taki zabieg przemienia nieużyteczne zbocza, w użyteczne grunty, na których można prowadzić uprawę roślin. Sztuczne tarasy w Lubaszczu mają długość 1,2 km. Powstały prawdopodobnie w latach 50-60-tych ubiegłego wieku. Uprawiano na nich drzewa owocowe i krzewy jagodowe. Jednak po kilku latach eksperymentu większość krzewów wyschła. Drzewa zaś zostały wycięte, ponieważ nie dawały żadnych plonów. Eksperyment zakończył się niepowodzeniem, po którym zostały tylko przekształcone zbocza. Więcej informacji fanpage’u miejscowości pod linkiem.

Tarasowane zbocza w Lubaszczu – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

10. Radziecka baza atomowa w Podborsku

Jedna z trzech radzieckich baz wojskowych na terenie Polski, w której była przechowywana broń jądrowa. Obiekt Specjalny nr 3001, zlokalizowany w pobliżu wsi Podborsko. Zbudowany został w ramach programu o kryptonimie „Wisła”, pod koniec lat 60-tych ubiegłego wieku. Według danych polskiej Wikipedii, na terenie Polski z przeznaczeniem dla Ludowego Wojska Polskiego, zmagazynowano od 178 do 250 sowieckich ładunków nuklearnych. Plan zakładał przekazanie tego uzbrojenia LWP w momencie wybuchu wojny. Baza w Podborsku znajdowała się pod kontrolą Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckich. Broń jądrową wycofano z terenu bazy jeszcze przed opuszczeniem Polski przez wojska radzieckie w roku 1993. Obraz LIDAR odkrywa nam zamaskowane w lesie fragmenty sowieckiego kompleksu atomowego. Po więcej informacji na temat tego obiektu zapraszam do mojego artykułu.

Radziecka baza w Podborsku – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Poniżej zamieszczam całą listę 10 niezwykłych miejsc w Polsce, zaznaczonych na jednej mapie, wraz z linkami do Geoportalu.

Zobacz także:

• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1
• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3

Artykuł 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 2 pochodzi z serwisu Eloblog.