Mapa zanieczyszczenia światłem

Światło, tak samo jak każdy inny aspekt działalności człowieka i jego wpływu na przyrodę, może być problemem. Oświetlone budynki, rozświetlone galerie handlowe, podświetlone billboardy, mnogość ulicznych lamp. To nieodzowne elementy miejskiego nocnego krajobrazu. Przeciętny mieszkaniec miasta nie wie już jak wygląda prawdziwie czarne nocne niebo. Nadmierna emisja światła może być formą zanieczyszczenia naturalnego środowiska. Poniżej przedstawiam interaktywną mapę zanieczyszczenia światłem. Obraz składa się z podstawowej warstwy map Microsoft Bing, na którą naniesiono warstwę danych obrazujących stopień emisji sztucznego światła. Dane pogrupowane są latami w oddzielnych warstwach. Obszary najbardziej narażone na emisję światła zaznaczone są kolorem białym, i dalej malejąco czerwonym, żółtym. Obszary wolne od światła zaznaczone są kolorem ciemnoszarym. Mapa obrazuje obszar całej Ziemi, ale polecam przyjrzeć się szczególnie Europie i oczywiście Polsce.

Mapa zanieczyszczenia światłem Europy – Źródło: www.lightpollutionmap.info

A tak prezentuje się obszar naszego kraju.

Obszary Polski zanieczyszczone światłem – Źródło: www.lightpollutionmap.info

Cała interaktywna mapa dostępna jest na stronie: www.lightpollutionmap.info

Obszary wolne od zanieczyszczenia światłem w Polsce

Niemalże całe nocne niebo nad obszarem Polski zanieczyszczone jest sztucznym światłem. Są jednak obszary pozytywnie wyróżniające się na tym tle, na których wciąż możemy dostrzec prawdziwie czarne niebo. Przede wszystkim rzuca się w oczy fragment Bieszczad, na szczęście wciąż jeszcze słabo przekształconych i zaludnionych przez człowieka.

Bieszczady, obszar nieskażony światłem – Park Gwiezdnego Nieba „Bieszczady”

Funkcję tzw. parku ciemnego nieba pełni również częściowo teren Gór Izerskich. Chociaż położony jest w Sudetach, obszarze mocno przekształconym przez człowieka, wciąż pozostaje stosunkowo odseparowany od większych miejscowości. Obszary wolne od sztucznego światła występują zwłaszcza w okolicach Hali Izerskiej, schroniska Orle i czeskiej Jizerki.

Góry Izerskie – Izerski Park Ciemnego Nieba

Na mapie Polski również rzuca się w oczy obszar wokół Drawieńskiego Parku Narodowego.

Nieskażone sztucznym światłem obszary wokół Drawieńskiego Parku Narodowego

Artykuł Mapa zanieczyszczenia światłem pochodzi z serwisu Eloblog.

Rytm Gór – Odkryj piękno polskich gór

Kolejny film wykonany w technice poklatkowej (tzw. Timelapse) warty obejrzenia. Tym razem na filmie zostały ukazane polskie góry. Zdjęcia do filmu były wykonywane w kilku pasmach górskich: Bieszczadach, Karkonoszach, Tatrach i Pieninach. Twórca filmu Michał Janiszewski pisze, że w celu realizacji tego kilkuminutowego materiału wykonał ponad 21 tys. fotografii, które później należało poddać obróbce i złożyć w całość. Tytuł filmu nie jest przypadkowy, gdyż z założenia miał on przedstawiać 24-godzinną wędrówkę po górach, ukazując tym samym każdą porę dnia i jej niepowtarzalny klimat. Zdjęcia do filmu powstawały w czerwcu i lipcu 2017 roku. Całość zmontowana jest w jakości 4K.

Rytm Gór – Odkryj piękno polskich gór – Źródło: YouTube / Michał Janiszewski

Sam autor tak oto pisze o swoim projekcie:

„Przez ostatnie 3 lata, w swoich autorskich projektach, starałem się pokazywać w niecodzienny sposób moje ukochane miasto – Warszawę. W tym roku swoją uwagę postanowiłem skierować w inny rejon Polski, bo przecież nasz kraj jest pełen magicznych i urokliwych miejsc. Polskie góry, w mojej ocenie to jedno z piękniejszych miejsc na Ziemi, głównie przez swoją różnorodność, czasami tajemniczość i niedostępność. W swoim najnowszym projekcie, staram się pokazać wszystkie te cechy i próbuję na nowo odkryć piękno naszych gór.”

Wywiad z autorem filmu można również przeczytać na łamach Spidersweb.

Zdjęcia i realizacja: Michał Janiszewski
Współpraca: Marcin Poncyliusz
Muzyka: Tom Day
Strona projektu: www.rytmgor.pl

Artykuł Rytm Gór – Odkryj piękno polskich gór pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapa – Szczyty polskich gór

Jeden z użytkowników Facebooka o pseudonimie Masz Starszy Psotnik stworzył niezwykle przydatną i ciekawą mapę. Jest to mapa, na której zgromadzone są szczyty przewidziane do zdobycia w ramach Korony Gór Polski, a także odznak PTTK: Korony Sudetów, Diademu Polskich Gór i Sudeckiego Włóczykija. Wszystkie szczyty zostały naniesione na dobrze nam znane interaktywne mapy Google Maps. Niektóre szczyty zaznaczone są kilka razy. Tak jest na przykład ze Śnieżką, która należy zarówno do Korony Polski, jak i Korony Sudetów, a także szczytów w ramach odznaki Sudeckiego Włóczykija. Niektóre z gór są zaznaczone również poza terytorium Polski.

Śnieżka, należy zarówno do Korony Gór Polski i Korony Sudetów – Najważniejsze szczyty polskich gór

Poszczególne korony rozdzielone są osobnymi znakami i zawierają następujące ilości szczytów:

• Mapa Korony Gór Polski – 28 szczytów pokrywających się w pewnym stopniu z listą najwyższych szczytów wszystkich pasm górskich w Polsce.
• Mapa Korony Sudetów – 22 szczyty w ramach regionalnej odznaki turystycznej PTTK, mającej na celu popularyzację turystyki górskiej w Sudetach. Korona Sudetów zawiera szczyty zarówno po stronie polskiej, jak i czeskiej.
• Mapa Diadem Polskich Gór – 80 szczytów w ramach makroregionalnej odznaki turystycznej PTTK. Odznaka ma na celu popularyzację turystyki górskiej w całej Polsce, zawiera tylko szczyty położone na terytorium kraju lub tzw. szczyty graniczne.
• Mapa Sudecki Włóczykij – 100 szczytów z Sudetów w ramach regionalnej odznaki turystycznej PTTK. Lista zawiera w sobie szczyty już umieszczone w Koronie Sudetów. Szczyty zarówno po stronie polskiej, jak i czeskiej.

Ponieważ mapa została opracowana na bazie Google My Maps, możemy z niej bardzo łatwo korzystać również na urządzeniach mobilnych, a także zapisać ją w swojej aplikacji Google Maps na smartfonie.

Mapa szczytów załadowana na smartfonie za pomocą aplikacji mobilnej Google Maps

Artykuł Najważniejsze szczyty polskich gór – Mapa szczytów do zdobycia pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce

Mirek Teterycz z aparatem w dłoni już od wielu lat przemierza Polskę w poszukiwaniu miejsc pięknych, urokliwych i tajemniczych. Szczególnie upodobał sobie przydrożne kapliczki, zabytkowe cmentarze, wiejskie urokliwe kościołki, drewniane cerkwie itd. Nieobce są mu skanseny, uroczyska, wiejskie zagrody. Przemierza różne rejony Polski w poszukiwaniu miejsc ze specyficznym klimatem. Często pozostającymi na uboczu, poza głównym nurtem turystycznych szlaków. Roztocze, Bieszczady, Beskid Niski, to miejsca które wielokrotnie przewijają się w jego fotorelacjach.

Mirek prowadzi również na Facebooku grupę o nazwie Polski Krajobraz Kulturowy, która zrzesza Internautów i fotografów z podobnymi zamiłowaniami. Warto się do niej zapisać.

Mirosław Teterycz

1. Uroczysko Belfont

Naszą podróż z Mirkiem rozpoczynamy od mokradeł i lasów Roztocza. Uroczysko Belfont położone jest w pobliżu Krasnobrodu w województwie lubelskim. Belfont to spolszczona nazwa pochodząca od francuskich słów „belle fontaine”, czyli piękne źródło. Dzikie lasy, piękna przyroda, urokliwe mokradła i źródełka to cechy rozpoznawcze tego miejsca. Na bazie uroczyska stworzono ścieżkę dydaktyczną, która rozciąga się w kierunku wsi Kaczórki i Bondyrz. Oprócz walorów przyrodniczych na trasie znajdują się m.in. pomnik-krzyż powstańców styczniowych, tama bobrów, stara karczma i inne urokliwe miejsca.

Uroczysko Belfont – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Uroczysko Belfont Roztocze – Foto: Mirosław Teterycz

Pomnik Powstańców Styczniowych – Foto: Mirosław Teterycz

2. Kirkut w Szczebrzeszynie

Kirkut to potoczne określenie stosowane wobec żydowskiego cmentarza. Ten ze Szczebrzeszyna został założony już z XVI wieku. Należy do jednych z najstarszych cmentarzy żydowskich w Polsce. Najstarszy zachowany nagrobek tzw. macewa, pochodzi z roku 1545. Kirkut zajmuje powierzchnię około 1,8 ha. W trakcie II Wojny Światowej część z zabytkowych macew została zniszczona. Nekropolia była również świadkiem niemieckich zbrodni popełnianych na ukrywającej się tutaj ludności żydowskiej. Obecnie kirkut wpisany jest na listę zabytków.

Kirkut w Szczebrzeszynie – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Zabytkowy kirkut w Szczebrzeszynie – Foto: Mirosław Teterycz

Zabytkowy kirkut w Szczebrzeszynie – Foto: Mirosław Teterycz

3. Cerkiew w Kwiatoniu

Kolejnym niezwykłym miejscem jest zabytkowa drewniana cerkiew greckokatolicka, pochodząca z drugiej połowie XVII wieku. W przeszłości świątynia należała do Łemków, obecnie wykorzystywana jest przez kościół rzymskokatolicki. Cerkiew w Kwiatoniu to przykład wspaniałego zabytku drewnianej architektury sakralnej. Budowla została wzniesiona na planie trzech kwadratów w tzw. konstrukcji zrębowej. Zabytek wraz z innymi drewnianymi cerkwiami z południowo-wschodniej Polski i zachodniej Ukrainy został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Cerkiew w Kwiatoniu – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Wnętrze cerkwi w Kwiatoniu – Foto: Mirosław Teterycz

Wnętrze cerkwi w Kwiatoniu – Foto: Mirosław Teterycz

4. Kolejka Bieszczadzka

Kolej wąskotorowa została już w Polsce praktycznie zlikwidowana. Gdzieniegdzie jeszcze utrzymywane są trasy o charakterze turystycznym i krajoznawczym. Jedna z takich kolejek znajduje się w najbardziej dzikich i odludnych z polskich gór – Bieszczadach. Podróż kolejką w odkrytych drewnianych wagonach zaczynamy na stacji w Majdanie koło Cisnej. Wolno i swobodnie przemierzamy dzikie bieszczadzkie krjaobrazy, podziwiając przyrodę i piękno gór. Obowiązkowy punkt programu każdego wyjazdu w Bieszczady.

Kolejka Bieszczadzka – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Przejazd wąskotorową kolejką w Bieszczadach – Foto: Mirosław Teterycz

Przejazd wąskotorową kolejką w Bieszczadach – Foto: Mirosław Teterycz

5. Stawy Echo

Stawy Echo to kompleks kilku stawów położonych na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego. Stawy znajdują się dokładnie na Roztoczu Wschodnim w pobliżu miejscowości Zwierzyniec. To malowniczo położone miejsce o wyjątkowych walorach przyrodniczych. Kompleks stawów został założony w latach 1929-1934 i rozbudowany później w czasie wojny. Obecnie przy stawach wzdłuż wydm i na granicy lasu wybudowano kładki i platformy widokowe. Stawy Echo wciąż wykorzystywane są również w celach rekreacyjnych.

Stawy Echo – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Stawy Echo – Foto: Mirosław Teterycz

Stawy Echo – Foto: Mirosław Teterycz

6. Dawny ośrodek kamieniarski w Bruśnie

Dawno temu we wsi Brusno istniał prężnie działający ośrodek kamieniarski. Jego rzemieślnicy już od XVI wieku zajmowali się obróbką występującego tam piaskowca. Wytwarzano kamienie młyńskie, krzyże, nagrobki i inne porządane przedmioty. Podobno ośrodek był jednym z najprężniej działających na południu Polski. Po II Wojnie Światowej ludność mieszkająca w Starym Bruśnie została wysiedlona. Wieś zaczął więc pochłaniać las. Obecnie na terenie dawnej wsi Stare Brusno można odnaleźć zarośnięty stary cmenatrza z tamtejszymi nagrobkami oraz ruiny cerkwi.

Brusno Stare – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Brusno Stare – Dawny Ośrodek Kamieniarski – Foto: Mirosław Teterycz

Brusno Stare – Dawny Ośrodek Kamieniarski – Foto: Mirosław Teterycz

7. Kościół w Istebnej

Istebna to wieś położona na terenie Śląska Cieszyńskiego. Miejscowość cieszy się popularnością wśród turystów odwiedzających Beskid Śląski. Na terenie urokliwej wsi znajduje się kilka ciekawych miejsc wartych odwiedzenia m.in. Izba Pamięci Jerzego Kukuczki i Kościół Dobrego Pasterza. To właśnie z tej świątyni pochodzą poniższe zdjęcia. Kościół zbudowany został pod koniec XVIII wieku. W środku zaskakują bogato zdobione wnętrza nadające miejscu niepowtarzalny i magiczny klimat.

Kościół w Istebnej – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Kościół Dobrego Pasterza w Istebnej – Foto: Mirosław Teterycz

Kościół Dobrego Pasterza w Istebnej – Foto: Mirosław Teterycz

8. Kapliczka Sobieskiego

Kolejnym z urokliwych miejsc w Polsce jest kapliczka króla Jana III Sobieskiego, położona we wsi Nowiny Horynieckie. Owa kapliczka nazywana jest również „Kapliczką Turecką”. Jej powstanie wiąże się z pewnym epizodem wojny polsko-tureckiej zwanym „Wyprawą na czambuły”. Podczas tej kilkudniowej wyprawy hetmanowi Janowi Sobieskiemu udało się rozbić w brawurowym pościgu oddziały tureckiej armii, które oblegały okoliczne tereny. Wśród oswobodzonych wsi znalazły się również Nowiny Horynieckie. Na pamiątkę tych wydarzeń postanowiono wybudować kapliczkę i nazwać ją na cześć przyszłego króla.

Kapliczka Sobieskiego – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Kapliczka Jana III Sobieskiego – Foto: Mirosław Teterycz

Kapliczka Jana III Sobieskiego – Foto: Mirosław Teterycz

9. Zagroda żubrów w Wolisku

W Puszczy Boreckiej na Mazurach żyje stado około 100 żubrów. Zwierzęta pojawiły się w tych okolicach w roku 1956. Początkowo były hodowane w zamknięciu, ale obecnie żyją już na wolności. Żeby można było podziwiać te piękne i dostojne zwierzęta w okolicy Woliska w Ośrodku Hodowli Żubrów wybudowano specjalną zagrodę. Znajduje się w niej kilka osobników. Zagroda umożliwia podglądanie tych niezwykłych zwierząt ze specjalnej platformy widokowej. Obecnie populacja żubra żyjącego w polskich lasach szacowana jest na około 1,5 tys. osobników.

Zagroda Żubrów w Wolisku – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Zagroda Żubrów w Wolisku – Foto: Mirosław Teterycz

Żubry w Wolisku – Foto: Mirosław Teterycz

10. Kościół na Skałce w Krakowie

Zespół klasztorny Paulinów położony jest w Krakowie przy ulicy Skałecznej. Barokowy kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa pochodzi z połowy XVIII wieku. W podziemiach świątyni znajduje się Krypta Zasłużonych na Skałce, w której znajdują się groby zasłużonych Polaków. Krypta powstała w roku 1880. Spoczywają tutaj m.in. kronikarz i historyk Jan Długosz, pisarz Józef Ignacy Kraszewski, poeci Adam Asnyk i Stanisław Wyspiański, a także Czesław Miłosz, który zmarł w roku 2004.

Kościół na Skałce w Krakowie – 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce – Foto: Mirosław Teterycz

Krypta Zasłużonych na Skałce – Foto: Mirosław Teterycz

Krypta Zasłużonych na Skałce – Foto: Mirosław Teterycz

Mapa 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce

Artykuł 10 baśniowych i urokliwych miejsc w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

5 opuszczonych osad i miejscowości

Wybrałem 5 niezwykłych historii opuszczonych osad i miejscowości w Polsce. Od osady obronnej sięgającej czasów epoki brązu, po echa II wojny światowej i zmiany granic Polski. Nie ma między nimi wszystkimi wspólnego mianownika. Jednak wszystkie te historie przypominają nam, że upływ czasu jest nieubłagany i nawet po sporym mieście może zostać ledwo widoczna sterta gruzów.

1. Biskupin – Osada obronna

Biskupin to prawdopodobnie najsłynniejszy ośrodek archeologiczny w Polsce. Jego charakterystyczna drewniana konstrukcja zapisała się na stałe w archeologii, podręcznikach szkolnych i turystyce. Osada została wzniesiona w połowie XVIII wieku p.n.e., a jej powstanie wiąże się z aktywnością kultury łużyckiej na tym terenie. Żeby sobie uzmysłowić fakt, jak dawno to było, pomyślcie, że powstała ona na 400 lat przed urodzeniem Aleksandra Wielkiego. Osada posiadała 13 długich domów, w których znajdowało się ponad 100 pomieszczeń mieszkalnych. Całość otoczona była masywnym wałem. Szacuje się, że gród mogło zamieszkiwać nawet 1000 osób. Osada została opuszczona po około 150 latach. Jedna z teorii mówi, że stało się to na skutek zmian klimatycznych i podnoszenia wód w Jeziorze Biskupińskim. Wpływ na opuszczenie osady mogło mieć także wyeksploatowanie lokalnego środowiska naturalnego. Tak czy inaczej, ostatecznie jej zabudowania znalazły się pod wodą na tysiące lat. Zostały odkryte ponownie dopiero w latach 30-tych ubiegłego wieku. Woda blokując dostęp powietrza do drewna, umożliwiła jego przetrwanie przez tak długi okres czasu. Jednakże, to co widzimy na zdjęciach to tylko współczesna drewniana rekonstrukcja. Dziś po osadzie pozostały tylko sterczące z trawy kawałki drewna, a wykopaliska zostały ponownie zalane mułem i wodą. Stało się tak, aby chronić ponownie, to co zostało odkryte. Osada w Biskupinie powstała prawie 3 tys. lat temu. Przypomina nam, że nie jesteśmy pierwszą ludnością żyjącą na tych terenach. A także to, że nie będziemy ostatnim zamieszkującym te tereny…

Biskupin rekonstrukcja osady – 5 opuszczonych osad i miejscowości

Miejsce wykopalisk – 5 opuszczonych osad i miejscowości

2. Średniowieczna Stara Nieszawa

Historia Nieszawy to niezwykłe losy średniowiecznego miasta, które na skutek zmiany sytuacji politycznej musiało dosłownie zmienić swoją lokalizację. Nieszawa nie należny w zasadzie do opuszczonych osad, ale do przeniesionych miejscowości. Stara Nieszawa istniała około 35 lat. Została wzniesiona w 1425 roku na lewym brzegu Wisły przy Zamku Dybów. Dokładnie naprzeciwko murów miejskich Torunia. Stała się tym samym niewygodną konkurencją handlową dla mieszkańców Torunia i osłabiła potęgę handlową Zakonu Krzyżackiego. Doszło nawet do tego, że rozgniewani Torunianie najechali na miasto i je zniszczyli. Jednak po odzyskaniu kontroli nad lewym brzegiem Wisły, Nieszawa podniosła się z ruin. W Nieszawie w 1454 roku król Kazimierz Jagiellończyk ustanowił tak zwane Statuty Nieszawskie. Ostatecznie po buncie toruńskich mieszczan przeciwko zakonowi, a także w zamian za ich zasługi w wojnie trzynastoletniej, król Kazimierz Jagiellończyk zdecydował się na likwidację konkurencyjnego ośrodka. Jednak zamiast całkowitej likwidacji miasta, Nieszawa została przeniesiona o około 30 km w górę Wisły, gdzie znajduje się do dnia dzisiejszego. Poniżej na filmie możemy zobaczyć pierwotną lokalizację i kształt miasta, który udało się ustalić na podstawie bezinwazyjnych badań geofizycznych. Uzyskane obrazy pozwoliły także dostrzec układ urbanistyczny i rozplanowanie miasta przed jego opuszczeniem i zniszczeniem. Na tej podstawie wykonano wirtualną rekonstrukcję 3D zabudowy. Więcej informacji o badaniach na stronie www.staranieszawa.pl.

3. Budniki – Osada bez słońca

Na stokach Karkonoszy znajdowała się niegdyś niezwykła osada zwana Budnikami. W języku niemieckim nazywał się Forstlangwasser, co możemy przetłumaczyć na „Leśny Długi Strumień”. Miejsce to było niezwykłe, gdyż specyficzne położenie na północnym stoku gór na wysokości 900 m n.p.m., sprawiło, że w zimę osada była bez słońca. W tym czasie słońce obniżało swoje położenie na niebie, przez co nie wystawało ponad grzbiet Karkonoszy. Przez 113 dni, od 26 listopada do 19 marca, Budniki były pogrążone w nieustannym cieniu. Powstanie osady tak wysoko w górach związane było z wojną trzydziestoletnią, podczas której lokalna ludność szukała schronienia na górskich terenach. Część z tych prowizorycznych schronień zamieniła się z czasem na trwałe osady. Życie w tak niegościnnym terenie nie było łatwe. Początkowo mieszkańcy osady zajmowali się hodowlą bydła, produkcją serów i wyrębem lasów. Budniki nie były duże, posiadały 13 budynków, a w 1941 roku mieszkało tu 35 osób. Osada posiadała jednak własną szkołę, a wzmożony ruch turystyczny sprawił, że były tu również dwie niewielkie gospody. Po wojnie w osadzie ulokował się Ośrodek Wypoczynkowy Bratniej Pomocy Studentów Uniwersytetu i Politechniki Wrocławskiej. Działał on tutaj do lat 50-tych, kiedy to Budniki zostały ostatecznie opuszczone i popadły w ruinę. Opuszczenie osady mogło mieć związek z pobliską działalnością wydobywczą rudy uranu, prowadzoną przez kowarskie Zakłady Przemysłowe R-1. Dziś po Budnikach, w miejscu gdzie przecina się szlak zielony i żółty, pozostała tylko polana i punkt widokowy. Można doszukać się nielicznych fundamentów. Więcej informacji na stronie www.budniki.pl.

Dawna osada Budniki i schronisko Forstbaude – Źródło: dolny-slask.org.pl

4. Gross-Iser – Mała Syberia

Gross-Iser to dawna wioska położona na Hali Izerskiej w Górach Izerskich. W swoim szczytowym okresie posiadała 43 domy mieszkalne, 2 schroniska, 2 gospody, remizę, leśniczówkę, domek myśliwski oraz szkołę. W Gross-Iser żyło ponad 200 mieszkańców zajmujących się wyrębem lasu, wypasem bydła, produkcją serów i połowem ryb w rzece Izera. Okres wegetacyjny był zbyt krótki na uprawienie roślin. Z powodu specyficznej rzeźby terenu obszar Hali Izerskiej jest jednym z najzimniejszych miejsc w Polsce. W styczniu 2004 roku zanotowano tutaj rekordowe -37°C. Gwałtowne spadki temperatury występują tu również w lecie, w lipcu 1996 roku zanotowano tutaj -6°C. Przez takie ekstremalne temperatury miejsce zwane jest czasem Małą Syberią. Po ustanowieniu nowych granic państwowych wraz zakończeniem II wojny światowej, obszar Hali Izerskiej stał się niedostępny dla ruchu turystycznego. Tuż obok biegnie rzeka Izera, która stanowiła jednocześnie granicę polsko-czechosłowacką, a obecnie polsko-czeską. Mieszkańcy osady zostali wysiedleni przez wojsko do pobliskiego Świeradowa-Zdroju. Niejasne są do końca okoliczności, w których uległa zniszczeniu zabudowa wioski. Chodzą plotki o zniszczeniu domów przez Armię Czerwoną, która miała obrać je za cel ćwiczeń artyleryjskich. Jednak nie można dać wiary tego typu historiom. Prawdopodobnie nieogrzewane i nieremontowane budynki uległy zniszczeniu pod wpływem bardzo trudnych warunków atmosferycznych. Do dnia dzisiejszego pozostał tylko jeden obiekt, budynek dawnej szkoły wybudowany w roku 1938. Obecnie mieści się w nim schronisko Chatka Górzystów. Gdzieniegdzie widać jeszcze pozostałości fundamentów. Więcej na temat rekordów zimna i tej jednej z najbardziej tajemniczych opuszczonych osad, można obejrzeć w moim filmie o Górach Izerskich.

Gross-Iser na archiwalnej fotografii – Źródło: dolny-slask.org.pl

Hala Izerska i w tle schronisko Chatka Górzystów – 5 opuszczonych osad i miejscowości

Kiedyś budynek szkoły – Dzis schronisko Chatka Górzystów

5. Sianki – Opuszczona miejscowość turystyczna

Tą polską wioskę położoną w Bieszczadach tuż nad brzegiem Sanu spotkał podobny los, co niemiecką wioskę Gross-Iser nad brzegiem Izery. Ich funkcjonowanie zakończyły bowiem zmiany granic państwowych. Przed II wojną światową Sianki stanowiły popularny ośrodek narciarski II RP, ze schroniskami, pensjonatami i domami letniskowymi. Pod koniec lat 30-tych XX wieku miejscowość liczyła 1500 mieszkańców. Dojazd do miejscowości umożliwiała linia kolejowa wraz ze stacją, a to napędzało turystów. Sianki rozwijały się, w 1936 roku otworzono tutaj nowoczesne i luksusowe schronisko Przemyskiego Towarzystwa Narciarskiego. Podobno Sianki posiadały łącznie 2000 miejsc noclegowych. Niekorzystne zmiany dla miejscowości nastąpiły już po klęsce kampanii wrześniowej w 1939 roku. Wtedy to doszło do kolejnego rozbioru Polski i ustalenia granicy między Związkiem Radzieckim i III Rzeszą. Granica ta podzieliła Sianki na dwie części. Ostatecznie zakończenie wojny nie przyniosło korzystnych zmian dla miejscowości. Większa część miejscowości, czyli ta na wschód od rzeki, trafiła do terytorium Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Taki podział granicy był wyrokiem dla niewielkiej części miejscowości pozostałej po polskiej stronie. Ludność wysiedlono, a po miejscowość zostały tylko ślady fundamentów. Na obrazie LIDAR możemy jeszcze dostrzec zarysy podziału pól uprawnych, oraz wgłębienia w ziemi, stanowiące prawdopodobnie pozostałości po piwnicach lub studniach. Na różowo zaznaczona jest również aktualna granica państwowa.

Sianki rok 1939 – Źródło: fotopolska.eu

Schronisko PTN w Siankach – 5 opuszczonych osad i miejscowości

Fragment przedwojennej mapy z Siankami – 5 opuszczonych osad i miejscowości

Opuszczona wieś Sianki na obrazie LIDAR – Źródło: Geoportal

Poniżej na mapie zaznaczonych jest 5 omawianych opuszczonych osad i miejscowości.

Artykuł 5 opuszczonych osad i miejscowości w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

Bieszczady po prostu zachwycają. Moim zdaniem to, co odróżnia Bieszczady od innych polskich gór, to bezkresna dzika przyroda, nieskażona działalnością człowieka. Kiedy wejdziemy na Połoninę Wetlińską, naszym oczom ukażą się tylko góry, góry i góry… Żadnych miast, miasteczek. W dole tylko gdzieś przebiega pojedyncza droga. Przestrzeń rozległa, dzika i naturalna. Z tej wysokości wydaje się nietknięta przez człowieka. Oby jak najdłużej taka pozostała.

Bieszczady latem na filmie w 38 godzin – Kard z filmu – Źródło: vimeo.com

Ten niepowtarzalny klimat dobrze oddaje powyższy film pokazujący Bieszczady latem. Jego autorami jest dwójka pasjonatów Marcin i Krystian Kłysewicz. Zdjęcia do filmu zostały wykonane w ciągu 38-godzinnego wypadu po Bieszczadach, w czerwcu 2012 roku. Przeważająca część ujęć pokazanych na filmie, została wykonana w technice Timelapse. Jak podają sami autorzy, film został przygotowany z 20139 zdjęć. Twórcy filmu podkreślają również, że jest to dzieło dwójki pasjonatów, a nie profesjonalnej ekipy filmowej z wielkim budżetem. Jednak moim skromnym zdaniem, film wyszedł bardzo profesjonalnie. Ciekawie przygotowany i zmontowany, przyciągnął już sporą grupę widzów.

Zdjęcia do filmu: Marcin Kłysewicz i Krystian Kłysewicz
Muzyka: Marcin Kłysewicz

Strony www autorów filmu:
www.klysewicz.pl
www.klysewicz.co.uk

Zapraszam również do odwiedzenia na Facebooku fanpage’a autorów filmu.

Artykuł Bieszczady latem na filmie w 38 godzin pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

To już moje drugie zestawienie listy ukrytych i niezwykłych miejsc, które możemy dostrzec dzięki technologii lotniczego skaningu powierzchni ziemi. O technologii LIDAR pisałem w jednym z moich poprzednich artykułów po tytułem: Zostań odkrywcą zaginionych miejsc. Miejsca uszeregowane są chronologicznie, ze względu na czas powstania. Po lewej stronie znajduje się obraz LIDAR, po prawej to samo miejsce na zdjęciu satelitarnym lub lotniczym.

1. Wygasły wulkan Ostrzyca

Ostrzyca to wzniesienie o pochodzeniu wulkanicznym znajdujące się na Pogórzu Kaczawskim na Dolnym Śląsku. Ostrzyca, jak sama nazwa wskazuje, jest obiektem o charakterystycznym stożkowym kształcie, zakończonym szpiczastym wierzchołkiem. Wzniesienie wyraźnie góruje nad stosunkowo płaskim terenem, wznosząc się na wysokość 501 m n.p.m. Ostrzyca zbudowana jest ze skał pochodzenia wulkanicznego. Stanowi pozostałość wygasłego wulkanu tarczowego, którego aktywność możemy datować na Trzeciorzęd. Kształt Ostrzycy, który świadczy o pochodzeniu wulkanicznym, jest doskonale widoczny na mapach LIDAR. To, co widzimy, to tak de facto zachowany pień wulkanu. Ostrzyca, z powodu swojego wyglądu, nazywana jest również potocznie Śląską Fudżijamą.

Ostrzyca – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

2. Ślady kosmicznej katastrofy pod Poznaniem

Większość badaczy przychyla się do teorii, że zagłębienia w ziemi znajdujące się na Morasku, na północ od Poznania, to kratery powstałe po upadku meteoru. W tym miejscu naliczono 7 kraterów. Na mapach LIDAR zaznaczyłem tylko 6, ponieważ ostatni był bardzo słabo widoczny. Rozmieszczenie kraterów oszacowałem na podstawie danych ze strony wiki.meteoritica.pl. Największy z kraterów ma około 80-90 m szerokości i 11 m głębokości. Na stałe wypełniony jest wodą tworząc staw. Szacuje się, że meteor spadł w tym miejscu około 5 tys. lat temu. Pojawiają się również hipotezy, że mogło to być znacznie później. W pobliżu tego miejsca odnaleziono wiele znalezisk – meteorytów. Pierwszy z okazów odnalazł niemiecki żołnierz w 1914 roku. Natomiast 2012 roku odnaleziono rekordowy meteoryt o wadze 261 kg. Jest to największy meteoryt odnaleziony w Polsce. Obecnie teren ten jest rezerwatem przyrody Meteoryt Morasko, przez który przebiega również szlak turystyczny.

Meteoryt Morasko – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

3. Kamienne kręgi w Odrach

Na mapach LIDAR możemy dostrzec ślady niezwykłych kamiennych kręgów, wraz z cmentarzyskiem, położonych na terenie Borów Tucholskich, niedaleko wsi Odry. Regularne koła wyznaczone są przez wystające z ziemi duże głazy. Największy z tych kręgów ma 33 m średnicy. Obiekty powstały prawdopodobnie w I wieku naszej ery. Oprócz kamiennych kręgów w rezerwacie znajdujemy również 30 kurhanów. Powstanie tego niezwykłego miejsca przypisuje się skandynawskiemu plemieniu Gotów, które zajęło w tym czasie obszar Pomorza Gdańskiego. Same kamienne kręgi pełniły prawdopodobnie funkcje miejsca spotkań starszyzny plemiennej. Pojawiają się również kontrowersyjne teorie przypisujące kręgom rolę prehistorycznego obserwatorium astronomicznego. Na mapie poniżej zaznaczyłem kilka wyraźnie widocznych okręgów (nie wszystkie). Pozostałe liczne „wypukłe” elementy to kurhany. Teren objęty jest rezerwatem przyrody Kamienne Kręgi i udostępniony do zwiedzania.

Kamienne kręgi w Odrach – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

4. Wyspa władców – Ostrów Lednicki

Ostrów Lednicki to miejsce niezwykłe, kryjące wiele tajemnic związanych z pierwszymi władcami Polski. Znajduje się na największej z wysp jeziora Lednica, położonego między Poznaniem, a Gnieznem. Miejsce niezmiernie ważne dla historii Polski, związane z początkami państwa polskiego. Rozkwit przeżyło za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Uważane jest za prawdopodobne miejsce chrztu Polski. Na mapach LIDAR widać wyraźne ślady po wysokim wale otaczającym gród na wyspie. Na terenie otoczonym przez wały, znajdują się pozostałości kamiennych budowli. Pierwotnie wyspa była połączona z brzegami jeziora mostem, którego fragmenty są odnajdywane na dnie jeziora. O historii tego niezwykłego miejsca opowiadam w moim artykule Wyspa Władców – Ostrów Lednicki.  Zachęcam do jego przeczytania. Obecnie na terenie wyspy znajduje się Muzeum Pierwszych Piastów, które udostępnia teren do zwiedzania.

Ostrów Lednicki – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

5. Ślady bombardowania fabryki benzyny w Policach

Liczne punkty widoczne na następnej mapie to leje po bombach i pozostałości po silnych alianckich bombardowaniach jednego ze strategicznych zakładów III Rzeszy. Mowa jest tu o fabryce benzyny syntetycznej w Policach koło Szczecina. Zakłady Hydrierwerke Pölitz AG, bo taką nazwę nosiły w języku niemieckim, należały do koncernu IG Farben. Produkowano w nich między innymi benzynę syntetyczną uzyskiwaną z węgla. Odbiorcą paliwa były siły zbrojne hitlerowskich Niemiec, Wehrmacht, Luftwaffe, Kriegsmarine. Z tego powodu już od 1940 roku fabryka stała się celem alianckich nalotów. Największa intensywność nalotów przypadła na rok 1944. W misjach brał również udział polski 300 Dywizjon Bombowy. Pomimo silnych nalotów fabryka produkowała paliwo niemal do końca wojny. Przy pozostałościach zakładów wytyczona jest ścieżka turystyczno-dydaktyczna, a w każdą sobotę organizowane są wycieczki z przewodnikiem. To co zaznaczyłem na mapie to leje po bombach, które zachowały się w lesie. Pozostałości fabryki znajdują się po drugiej stronie drogi. Zdjęcia lotnicze tego terenu, tuż po bombardowaniach, możemy zobaczyć pod tym linkiem.

Ślady po bombardowaniach fabryki w Policach – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

6. Stanowiska ogniowe tajnej broni V3

Vergeltungswaffe V3 to jedna z trzech tajnych odwetowych broni Hitlera, konstruowanych pod koniec II wojny światowej. V3 było działem wielokomorowym wystrzeliwującym pociski na duże odległości. Żeby nadać większą prędkość pocisku, wzdłuż długiej lufy zamontowane były dodatkowe komory z ładunkami wybuchowymi. Wybuchały one po kolei, jeden po drugim, w momencie kiedy były mijane przez pocisk. Niemcy prowadzili testy tej nowej broni miedzy innymi w Zalesiu na wyspie Wolin, niedaleko Międzyzdrojów. Próby z działami trwały od 1943 roku do lutego 1945 roku. Po testach pozostały trzy stanowiska ogniowe zlokalizowane na zboczu. Ze stanowisk zachowały się głównie betonowe podpory dział, ale na mapach LIDAR można zobaczyć ogólny zarys całej konstrukcji. Obiekt jest udostępniony do zwiedzania, a w pobliskim bunkrze zorganizowano ekspozycję militariów.

Stanowiska V3 w Zalesiu – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

7. Osówka i nazistowski Kompleks Riese

Kompleks Riese, z niemieckiego Olbrzym, to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce. Ten tajemniczy nazistowski kompleks militarny budowany był pod koniec II wojny światowej. Riese jest tak niezwykłe, ponieważ do dnia dzisiejszego nie znamy dokładnego celu budowy tego systemu podziemi. Zagadka Riese rozpala umysły i dyskusje między historykami i badaczami ostatniej wojny. Jednym z elementów kompleksu jest system podziemi wydrążony w górze Osówka w Górach Sowich. Poniżej tak oto Osówka prezentuje się na mapach LIDAR. Kompleks Osówka składa się z dwóch części: sztolni (podziemi) oraz naziemnych budowli. Dwie dolne strzałki wskazują wejścia do podziemi, które są udostępnione do zwiedzania. Kolejne dwie górne strzałki to tak zwane „Siłownia” i „Kasyno”. Przyjrzyjcie się szczególnie strzałce na samej górze, wskazuje ona żelbetową budowlę „Kasyno”. Na zdjęciu satelitarnym budowla jest kompletnie niewidoczna, ponieważ jej dach porastają drzewa i roślinność. Dzięki czemu byłaby trudna do zlokalizowania przez rozpoznanie lotnicze.

Kompleks Osówka Riese – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

8. Opuszczona miejscowość na końcu Polski

Dosłownie na końcu Polski w Bieszczadach znajdują się pozostałości po dawnej miejscowości Sianki. Przed II wojną światową miejscowość stanowiła ośrodek narciarski, ze schroniskami, pensjonatami i domami letniskowymi. Przebiegała przez nią rzeka San. Po 17 września 1939 roku Sianki zostały podzielone między III Rzeszę i Armię Czerwoną, które dokonały jednocześnie podziału całej Polski. Po zakończeniu wojny, nowa wschodnia granica państwa polskiego, została w tym miejscu oparta właśnie o rzekę San. Dzieląc tym samym miejscowość na dwie części. Od tego momentu, wioska po stronie polskiej jest trwale opuszczona. Prawie nic się z niej nie zachowało. Na mapach LIDAR możemy jeszcze dostrzec zarysy podziału pól uprawnych, oraz wgłębienia w ziemi, stanowiące prawdopodobnie pozostałości po piwnicach lub studniach. Na różowo zaznaczona jest również aktualna granica państwowa. Natomiast po stronie ukraińskiej uchowało się kilkadziesiąt zabudowań, które są dalej zamieszkane.

Opuszczona wieś Sianki – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

9. Nieudany eksperyment sadowniczy w Lubaszczu

To, co widać na zdjęciach LIDAR, które zamieszczam poniżej, to pozostałości po nieudanym eksperymencie w gospodarstwie Lubaszcz pod Nakłem. Te wijące się po zboczach równoległe linie są efektem tak zwanego tarasowania stoku. Metoda ta polega na specjalnym przekształceniu stromego zbocza, tak aby zamieniło się w szereg równoległych do siebie „schodów”. Taki zabieg przemienia nieużyteczne zbocza, w użyteczne grunty, na których można prowadzić uprawę roślin. Sztuczne tarasy w Lubaszczu mają długość 1,2 km. Powstały prawdopodobnie w latach 50-60-tych ubiegłego wieku. Uprawiano na nich drzewa owocowe i krzewy jagodowe. Jednak po kilku latach eksperymentu większość krzewów wyschła. Drzewa zaś zostały wycięte, ponieważ nie dawały żadnych plonów. Eksperyment zakończył się niepowodzeniem, po którym zostały tylko przekształcone zbocza. Więcej informacji fanpage’u miejscowości pod linkiem.

Tarasowane zbocza w Lubaszczu – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

10. Radziecka baza atomowa w Podborsku

Jedna z trzech radzieckich baz wojskowych na terenie Polski, w której była przechowywana broń jądrowa. Obiekt Specjalny nr 3001, zlokalizowany w pobliżu wsi Podborsko. Zbudowany został w ramach programu o kryptonimie „Wisła”, pod koniec lat 60-tych ubiegłego wieku. Według danych polskiej Wikipedii, na terenie Polski z przeznaczeniem dla Ludowego Wojska Polskiego, zmagazynowano od 178 do 250 sowieckich ładunków nuklearnych. Plan zakładał przekazanie tego uzbrojenia LWP w momencie wybuchu wojny. Baza w Podborsku znajdowała się pod kontrolą Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckich. Broń jądrową wycofano z terenu bazy jeszcze przed opuszczeniem Polski przez wojska radzieckie w roku 1993. Obraz LIDAR odkrywa nam zamaskowane w lesie fragmenty sowieckiego kompleksu atomowego. Po więcej informacji na temat tego obiektu zapraszam do mojego artykułu.

Radziecka baza w Podborsku – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Poniżej zamieszczam całą listę 10 niezwykłych miejsc w Polsce, zaznaczonych na jednej mapie, wraz z linkami do Geoportalu.

Zobacz także:

• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1
• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3

Artykuł 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 2 pochodzi z serwisu Eloblog.

Film został opublikowany na YouTube ponad rok temu. Od tego czasu licznik zliczył już ponad 1,6 mln wyświetleń. To niewątpliwie rewelacyjny wynik, potwierdzający duże zainteresowanie produkcją. W filmie widzimy ujęcia wykonane głównie z góry, prawdopodobnie z drona. Autorem filmu jest Bogaczewicz Film Studio. O swoim filmie piszą:

„Oto kilka najpiękniejszych zakątków Polski, które sfilmowaliśmy przy okazji realizacji różnych projektów w 2013 roku. […] Z racji tego, że jesteśmy z Podkarpacia siłą rzeczy w filmie znajduje się najwięcej materiałów z tego regionu.”

Z ciekawszych miejsc, na które polecam zwrócić uwagę to zapora wodna w Solinie, wraz ze swoim zbiornikiem zaporowym. Jest to największa tego typu konstrukcja w Polsce. Szczególnie imponująco wygląda również pokazana z góry zabudowa Starego Miasta w Gdańsku.

Kadr z filmu Poland is beautiful – Polska jest piękna – Źródło: www.youtube.com

Nie zabrakło też głosów krytycznych wobec filmu. Część osób zarzucała, że film pokazywał głównie miejsca z Podkarpacia i Małopolski. Argumentowali to tym, że jeżeli ma to być film pokazujący uroki Polski, to miejsca powinny być bardziej zdywersyfikowane. Z różnych rejonów kraju. Niektórzy komentatorzy na YouTube zarzucili zbytnie promowanie komercyjnego obiektu, jakim jest basen jednego z hoteli, a także pokazywanie quadów rozrzedzających dzikie tereny.

Zawsze pojawią się jakieś głosy krytyczne, tym bardziej przy filmie, który dotarł do tak szerokiego grona. Mimo wszystko uważam, że film jest zdecydowanie warty obejrzenia. Z podstawowego powodu, ponieważ Polska jest piękna! To dobra produkcja. Dodatkowym atutem jest sformułowanie tytułu w języku angielskim, daje to szansę dotarcia również do widza zagranicznego.

Artykuł Film Polska jest piękna – Poland is Beautiful pochodzi z serwisu Eloblog.