„Ostatnie lata Polski niepodległej. Kampania 1939 roku” Paweł Wieczorkiewicz – Recenzja

„Ostatnie lata Polski niepodległej. Kampania 1939 roku” to książka wybitnego polskiego historyka Pawła Wieczorkiewicza (1948–2009). Składa się ona z dwóch części wydanych poprzednio w osobnych tomach. W pierwszej części Wieczorkiewicz opisuje ostatnie lata II Rzeczypospolitej, od momentu śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego w 1935 roku aż do wybuchu II wojny światowej. Śmierć naczelnika państwa była momentem przełomowym w historii II RP. Brak wyrazistego sukcesora jego polityki sprawił, iż w obozie sanacyjnym zaczęły pojawiać się pierwsze pęknięcia. To w rękach takich polityków jak prezydent Ignacy Mościcki, premier Walery Sławek, generał Edward Rydz-Śmigły czy minister Józef Beck spoczął los Polski. Paweł Wieczorkiewicz przedstawia sylwetki głównych polskich polityków, analizując ich polityczne posunięcia. Tłem do wydarzeń polityki wewnętrznej stają się coraz bardziej skomplikowane stosunki z Niemcami. Początkowa współpraca, podpisanie paktu o nieagresję, udział przy rozbiorze Czechosłowacji, wiosną 1939 roku zamieniają się w stosunki otwarcie wrogie. Druga część książki opisuje wybuch wojny i przebieg kampanii wrześniowej. Kampania 1939 roku pogrzebała nadzieje Polaków na utrzymanie niepodległości kraju. W ciągu 5 tygodni walk armia broniąca terytorium Polski została doszczętnie rozbita. Wieczorkiewicz z właściwą sobie wnikliwością analizuje krok po kroku przebieg polsko-niemieckich walk. Autor szczególnie pochyla się nad sylwetkami polskich dowódców, których postawa w obliczu przeważających sił wroga, często bywała diametralnie odmienna. Najwyższego wojskowego kunsztu – dowodząc wojskiem z wielką rozwagą i unikając rozwiązań nader ryzykownych – dowiedli generałowie Antoni Szyling i Wiktor Thommée. W kampanii wrześniowej, za sprawą zwrotu zaczepnego nad Bzurą, złotymi zgłoskami zapisał się generał Tadeusz Kutrzeba, choć często brakowało mu stanowczości w jego działaniach. Na pochwały zasługują również dowódcy niższego szczebla, jak choćby pułkownik Stanisław Maczek, dowodząc jedyną polską dużą formacją pancerną. Wieczorkiewicz piętnuje także zgoła odmienne postawy polskich dowódców, których działania ocierały się często o skrajną niekompetencję, a czasem nawet tchórzostwo – jak generałowie Juliusz Rómmel czy Stefan Dąb-Biernacki. Publikacja Pawła Wieczorkiewicza jest więc próbą podsumowania końcowych lat II RP i kampanii wojennej, która zakończyła byt niepodległej Polski.

Tytuł: Ostatnie lata Polski niepodległej. Kampania 1939 roku
Autor: Paweł Wieczorkiewicz
Rok polskiego wydania: 1991/2001
Moja ocena: ★★★★★

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Ostatnie lata Polski niepodległej. Kampania 1939 roku” Paweł Wieczorkiewicz

Artykuł „Ostatnie lata Polski niepodległej. Kampania 1939 roku” Paweł Wieczorkiewicz pochodzi z serwisu Eloblog.

Zazwyczaj tajemnicze podziemia i schrony kojarzą nam się z okresem II wojny światowej. To historie o złotych pociągach, bursztynowych komnatach i niemieckich podziemnych fabrykach zazwyczaj rozpalają umysły badaczy historii. Zawsze jednak powtarzałem, że wojna trwała tylko 6 lat, naziści byli u władzy 12 lat, za to okres PRLu i obecność Armii Radzieckiej na terenie Polski to blisko pół wieku! Uważam, że ten długi okres naszej historii wciąż nie został jeszcze dobrze zbadany i kryje jeszcze wiele tajemnic. Nie cieszy się też taką popularnością jak choćby zagadki II wojny światowej. Dlatego niezmiernie cieszą kolejne inicjatywy próbujące odkryć zimnowojenne tajemnice PRLu.

Mapa tajemnic PRLu – Fortyfikacje i schrony

Poniżej przedstawiam jedną z takich inicjatyw. Mapa tajemnic PRLu. Interaktywna mapa mająca za zadanie zebranie w jednym miejscu najważniejszych militarnych obiektów związanych z okresem PRLu. Na mapie znajdziemy zarówno obiekty zajmowane dawniej przez Wojsko Polskie (LWP), jak i obiekty wykorzystywane przez Północną Grupę Wojsk Armii Radzieckiej. Na mapie znajdziemy również obiekty cywilne, rządowe i przemysłowe. Całość naniesiona jest na dobrze nam znane mapy Google’a. Szczególnie dobrze opracowany jest obszar wokół Warszawy, gdzie Muzeum Obrony Cywilnej prowadzi autor mapy Maciej Witeska.

Mapa tajemnic PRLu, schrony w okolicach Warszawy – Autor: Maciej Witeska

Mapa jest ciągle rozbudowywana, w związku z tym – jak zapewnia jej autor – będą pojawiać się na niej kolejne nowe obiekty. Zachęcam więc do ponownego odwiedzenia mapy za jakiś czas.

Mapę opracował: Maciej Witeska – Trzecia Strona Wisły/Fundacja P1/Muzeum Obrony Cywilnej
https://www.facebook.com/MuzeumOC
https://www.facebook.com/BTFschron

Artykuł Mapa tajemnic PRLu – Zimnowojenne fortyfikacje i schrony w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

„Niemcy bronią się przed Polską” Robert Citino – Recenzja

Robert Citino w swojej publikacji opisuje sytuację oraz reorganizację niemieckich sił zbrojnych w pierwszej dekadzie po zakończeniu I wojny światowej. Uwzględnia on przede wszystkim potencjalny konflikt, który mógł wybuchnąć pomiędzy Polską a Niemcami. Nowe niemieckie siły zbrojne nazwane Reichswehrą, zostały skrępowane ustaleniami Traktatu Wersalskiego. Ograniczenia w posiadaniu broni, a także ustalenie limitu wielkości niemieckiej armii do ok. 100 tys. żołnierzy, było poważnym utrudnieniem. Według niemieckich generałów była to ilość niewystarczająca do obrony tak dużego kraju. Koniecznie było więc wypracowanie nowej taktyki i doktryny użycia sił zbrojny. To właśnie w tych zmianach możemy dostrzec zalążek czegoś, co później zostało ochrzczone mianem Blitzkriegu.

Niemcy w pierwszej dekadzie po zakończeniu wojny postrzegali zagrożenie ze strony Polski, jako całkiem realne. Szczególnie trudnym rejonem do obrony wydawały się Prusy Wschodnie, oderwane terytorialnie od pozostałej części kraju. Z drugiej strony podobne poczucie zagrożenia, tym razem ze strony Niemiec, żywili polscy generałowie. Obie armie przyjęły więc defensywne pozycje obawiając się wzajemnie ze swoje strony napaści. Robert Citino oprócz zmian w armii niemieckiej, opisuje również sytuację i przemiany w Wojsku Polskim, co jest szczególnie interesujące z perspektywy polskiego czytelnika. Szczególnie ciekawe są opisy stanu armii oczami zagranicznych obserwatorów, zarówno na temat Wojska Polskiego, jak i Reichswehry. Książka obala wiele z powszechnych przekonań, na temat słabości armii Republiki Weimarskiej. Zestawia ze sobą potencjał militarny obu krajów, a także czynniki, które mogły wpłynąć na przebieg konfliktu już po wybuchu nowej wojny. Książka stanowi na pewno świeże spojrzenie na bardzo burzliwy okres dwudziestolecia międzywojennego.

Tytuł: Niemcy bronią się przed Polską
Autor: Robert Citino
Rok polskiego wydania: 2010
Moja ocena: ★★★★☆

„Niemcy bronią się przed Polską” Robert Citino

Oferty w księgarniach i sklepach internetowych
„Niemcy bronią się przed Polską” Robert Citino

Artykuł „Niemcy bronią się przed Polską” Robert Citino pochodzi z serwisu Eloblog.

Przedwojenne topograficzne mapy wojskowe

Mapy zostały wydane przez Wojskowy Instytut Geograficzny w latach 30. ubiegłego wieku. Zgodnie z adnotacją na skorowidzu prezentują stan na dzień 1 stycznia 1934 roku, choć na samych mapach można znaleźć również późniejsze daty. Najprawdopodobniej mapy obejmują zakres dat od 1931 do 1939 roku. Zgodnie ze skorowidzem mapy wojskowe pokrywają całe terytorium dawnej II RP, ale nie sprawdzałem wszystkich plików po kolei. Cały zbiór 485 map został opublikowany przez Jagiellońską Bibliotekę Cyfrową. Mapy podzielone są pasami, dlatego najpierw na skorowidzu należy wybrać interesujący na fragment Polski, a dopiero później odnaleźć go na liście.

Skorowidz wojskowych map topograficznych – Źródło: Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa

Mapy są kolorowe, opracowane dokładnie, wraz z pełną legendą objaśniającą skróty i nazwy. Same skany map są również bardzo wyraźne, dlatego bez problemu dostrzeżemy wszelkie detale wyrysowane na mapach. Wszystkie mapy opracowane są w skali 1:100000. Miłego przeglądania.

Zbiór zdigitalizowanych map dostępny jest pod link1 lub link2.

Przykładowa mapa okolic Wejherowa – Źródło: Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa

Zobacz także: Zbiory Cyfrowe – Gdzie szukać starych zdjęć i map?

Artykuł Zdigitalizowane przedwojenne topograficzne mapy wojskowe pochodzi z serwisu Eloblog.

Broń jądrowa w Polsce

W sprawie rozmieszczenia na terytorium Polski borni jądrowej, ważne jest jeszcze uzupełnienie kilku kwestii. W moim filmie mówię o tym, że broń jądrowa składowana w trzech obiektach wybudowanych w ramach „Zamierzenia 3000”: w Podborsku, Brzeźnicy-Kolonii i Templewie, miała być przeznaczona dla Wojska Polskiego. Sprawa ta jest trochę bardziej skomplikowana, gdyż z pierwotnego porozumienia wynika, że miało być podpisane jeszcze jedno, kolejne porozumienie regulujące te kwestie. Tego kolejnego porozumienia jednak brak, a cała zachowana dokumentacja „Zamierzenia 3000” kończy się na roku 1970. Niekompletna dokumentacja nie pozwala wyjaśnić tej kwestii jednoznacznie. Nie ulega jednak wątpliwości, że same magazyny wybudowane przez stronę polską, miały (i były) przekazane Armii Radzieckiej. Z drugiej strony z zeszytów gen. Franciszka Puchały wynika jasno, że taka amunicja jądrowa musiała również trafić na tzw. Front Polski. Kwestię tę będę omawiał jeszcze w odcinku specjalnym nagranym w obiekcie 3001 w Podborsku. Już teraz zapraszam do jego oglądania.

Wejście do jednego z dwóch schronów T-7 w Obiekcie 3001 w Podborsku

Obiekt 3001 w Podborsku zachował się w bardzo dobrym stanie – To właśnie m.in. tu była składowana broń jądrowa w Polsce.

Broń jądrowa była składowana w tych pomieszczeniach

Współcześnie obiekt 3001 w Podborsku udostępniony jest do zwiedzania dla turystów, jako Muzeum Zimnej Wojny.

Składy z bronią jądrową w opracowaniach CIA

Ciekawą lekturę stanowią opracowania CIA dotyczące np. sytuacji z wojskach Układu Warszawskiego. Były one opracowywane systematycznie. Obecnie są odtajnione i udostępnione również online na stronach amerykańskiej agencji. Opracowania obejmowały również kwestie związane z rozwoje i rozmieszczeniem sowieckiej broni jądrowej. Oto jedna z mapek wyciętych z raportu, którą pokazałem w filmie.

Mapa radzieckich składów z bronią jądrową w Europie Wschodniej – Fragment opracowania CIA z 31.01.1979 r. str. 46

Środki przenoszenia broni jądrowej

Samo posiadanie amunicji jądrowe to jedna sprawa, osobą kwestię stanowi posiadanie odpowiednich środków przenoszenia. Wojsko Polskie miało na wyposażeniu ich kilka rodzajów. Oprócz niektórych wersji samolotów myśliwskich i myśliwsko-bombowych, było to głównie mobilne zestawy rakietowe. Wchodziły one na wyposażenie Brygad Rakiet Operacyjno-Taktycznych, a także Dywizjonów Rakiet Taktycznych.

Zestaw 9K51 „Scud-A” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: Grzech58

Zestaw 2K6 „Łuna” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: Leonidl

Zestaw 9K52 „Łuna-M” – Źródło commons.wikimedia.org Foto: One half 3544

Zestaw 9K72 „Elbrus” tzw. „Scud-B”

Mapa lokalizacji składów specjalnych z „Zamierzenia 300”

ZDJĘCIA

ahojMEDIA
www.ahojmedia.pl

BIBLIOGRAFIA

1. Wojska Radzieckie w Polsce 1939-1993 – Red. S. Dąbrowski, K. Jaworska, W.W. Szetelnicki
2. Wybrane aspekty pobytu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej w Polsce w latach 1945-1993 – BBN Maciej Czulicki
3. Warsaw Pact Forces Opposite NATO 1979 – Raport CIA
4. Soviet Nuclear Programs 1971 – Raport CIA

Artykuł Broń jądrowa w Polsce – Wojska Radzieckie w Polsce cz. 4 pochodzi z serwisu Eloblog.

Kampania wrześniowa z 1939 roku

Animowana mapa w formie GIFu przedstawia przebieg kampanii z 1939 roku dzień po dniu. Od 31 sierpnia, czyli dnia poprzedzającego wybuch wojny, aż do 13 października 1939 roku. Jest to już tydzień po symbolicznym zakończeniu kampanii wrześniowej, za które przyjmuje się kapitulację 6 października Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga. Były to oddziały, które stoczył bitwę pod Kockiem w dniach 2-6 października 1939 roku. Bitwę tę uznaje się powszechnie za ostatnią bitwę kampanii wrześniowej.

Kampania wrześniowa 1939 dzień po dniu – Autor: GrzegorzusLudi

Co ciekawe, w rejonie Tatr i Podhala są zaznaczone także oddziały słowackiej Armii Polowej „Bernolak”, które również brały udział wspólnie z wojskami III Rzeszy w ataku na Polskę. O tym wydarzeniu niestety często się zapomina. Choć ich rola z punktu widzenia militarnego była nieznacząca, to fakt pozostaje faktem. W zamian za wspólną agresję, po zakończeniu kampanii wrześniowej Słowacja otrzymała fragment terytorium Polski.

Mapa została pierwotnie umieszczona na Wikipedii. Jej autorem jest użytkownik o nicku GrzegorzusLudi. Jak sam pisze, mapa została opracowana własnoręcznie na podstawie dat zajęcia różnych miast oraz informacji o bitwach.

Artykuł Kampania wrześniowa 1939 dzień po dniu – Animowana mapa pochodzi z serwisu Eloblog.

Mapy sztabowe Wojska Polskiego – Sztabówki

Poniższe wojskowe mapy topograficzne zostały opracowane przez Sztab Generalny Wojska Polskiego na użytek Sił Zbrojnych. Sztabówki pochodzą głównie z połowy lat 80. Dziś w dobie cyfrowej nie stanowią już one żadnej tajemnicy wojskowej. Pomimo, iż są to mapy stricte wojskowe, to nie znajdziemy na nich wielu utajnionych obiektów wojskowych – dziś już powszechnie znanych – np. lotnisk lub magazynów z bronią. Ze względu na upływ czasu, odwzorowanie obiektów pozawojskowych jest już też niedokładne. W ciągu ostatnich dekad pojawiły się nowe zabudowania, osiedla, drogi etc. Wciąż jednak mapy sztabowe stanowią ciekawostkę.

Przykładowa wojskowa mapa topograficzna Legnicy – Mapy sztabowe Wojska Polskiego

Ta sama wyżej pokazana przykładowa mapa sztabowa w pełnej rozdzielczości.

Mapy sztabowe WP dostępne są pod tym linkiem. Po kliknięciu w link powinna otworzyć się mapa Polski podzielona na kwadraty. Reprezentują one poszczególne arkusze map. Po kliknięciu w wybrany kwadrat otworzy nam się „chmurka” z dwoma linkami. Należy kliknąć na link zakończony .jpg – dalej  powinna się już otworzyć właściwa mapa.

Po otwarciu strony klikamy w interesujący nas kwadrat i wybieramy link z zakończeniem .jpg

Zbiór map hostowany jest na prywatnym serwerze, nie wiadomo więc ile będą utrzymane mapy. Sugeruję interesujące nas obszary pobrać na dysk komputera.

Zobacz także: Zbiory cyfrowe – Gdzie szukać starych zdjęć i map?

Artykuł Zdigitalizowane mapy sztabowe Wojska Polskiego pochodzi z serwisu Eloblog.

Atomic Weapons Requirements Study for 1959

Od kilku dni głośno jest o odtajnionych amerykańskich dokumentach pod nazwą „Atomic Weapons Requirements Study For 1959”, na których znalazły się informacje o celach ataków nuklearnych w państwach bloku sowieckiego. Wśród głównych celów znalazł się oczywiście Związek Radziecki, ale są także Chiny i państwa satelickie w Europie Wschodniej. Mnie oczywiście najbardziej zainteresowały cele wyznaczone w Polsce. Postanowiłem zebrać zgromadzone informacje i nanieść je na interaktywną mapę.

Kilka słów na temat samych dokumentów. Zostały one opracowane przez Strategic Air Command w czerwcu 1956 roku, z założeniami na rok 1959. Natomiast, jako dokumenty odtajnione, zostały opublikowane przez National Security Archive 22 grudnia 2015 roku. Opracowanie zawiera wiele celów ataków nuklearnych, jakie miały być przeprowadzone przez US Air Force. W dokumentach wyróżniają się dwie grupy celów.

• Pierwsza grupa to obiekty przemysłowo-miejskie z uwzględnieniem elementów infrastruktury wojskowej.
• Druga grupa to osobna lista z lotniskami, których jest ponad 1100, w tym wiele z Polski.

W dokmentach określono rodzaje samolotów, których zadaniem byłoby przeprowadzenie zaplanowanych ataków. Są to bombowce B-47 Stratojet i B-52 Stratofortress, a także myśliwce F-101, które mógły przenosić jedną bombę termojądrową. Samoloty startowałyby z baz położonych w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii lub Maroka. Dalekiego zasięgu bombowce Boeing B-52 mogły startować również bezpośrednio z baz położnych w Stanach Zjednoczonych.

Amerykański bombowiec strategiczny Boeing B-52 Stratofortress

Cele ataków nuklearnych na Polskę

Niestety, dokumenty są w znacznym stopniu niekompletne. Po pierwsze brakuje wielu stron, po drugie duża część kserokopii dokumentów ma pozasłanianie pola. Przez to niemożliwe jest dokładne określenie znaczenia niektórych kodów przypisanych do obiektów. Najwięcej obiektów-celów w Polsce to lotniska. Wynika to z tego, że akurat ta lista jest kompletna. Listy obiektów przemysłowo-miejskich są wybrakowane. Dlatego może dziwić fakt, że są uwzględnione jakieś małe miejscowości, a nie ma większych – wydawałoby się – bardziej kluczowych. Mogły być one również umieszczone w omawianym opracowaniu, niestety braki uniemożliwają ich odnalezienie.

Warszawa – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Przy obiektach przemysłowo-miejskich znajdują się zazwyczaj trzycyfrowe kody, które odszyfrowałem za pomocą tabeli kodów i naniosłem na mapę poniżej. Określają one kategorie obiektów-celów, jakie miały być zniszczone w danym miejscu. Na przykład, jakieś obiekty przemysłowe wyrabiające silniki lub pojazdy. Nie wiemy, o jakie konkretnie obiekty chodzi, tego dokumentacja nie uwzględnia. Każdy z nas znając swój region powinien sam powiązać kategorię celu z faktycznym istniejącym zakładem przemysłowym. Trzeba brać jeszcze pod uwagę, żę cele zostały zapewne przygotowane na podstawie informacji przekazanych przez wywiad, a ten z kolei mógł się mylić.

Poznań – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Należy jeszcze zwrócić uwagę, że wiele miejscowości na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych, podanych jest w starych niemieckich nazwach. Nie jest to zaskoczeniem, gdyż taka była przyjęta praktyka, nawet na amerykańskich mapach wojskowych. Po pierwsze nazwy i plany niemieckie były już opracowane wcześniej. Po drugie ani Amerykanie, ani nawet PRL nie wierzył w trwałe przyłączenie tych ziem do Polski.

Wszystkie opublikowane dokumenty dostępne są pod tym linkiem.

Mapa celów nuklearnych w Polsce

Cele nuklearne zlokalizowane w Polsce umieściłem na mojej interaktywnej mapie z odpowiednim komentarzem. Dane nanosiłem i tłumaczyłem na szybko, więc ostrzegam, że mogły wkraść się jakieś błędy oraz literówki. Jak już wspomniałem trzycyfrowe liczby to kody kategorii, a nie ilości obiektów. Tam gdzie miałem jakieś wątpliwości postawiłem (?).

Jeżeli pominąłem jakieś miejsce, albo popełniłem błąd w tłumaczeniu lub lokalizacji, proszę o komentarz. Tak samo proszę o komentarz, jeżeli ktoś ma jakieś ciekawe wnioski, co do swojego regionu i przypisanych celów.

Zaskakujące Ludwikowice Kłodzkie!

W całej tej liście przeróżnych obiektów zaskoczyło mnie jedno miejsce! Ludwigsdorf, czyli dzisiejsze Ludwikowice Kłodzkie. Akurat szczęśliwym trafem znalazła się karta, na której przypisane są kody kategorii celów. Co więc mamy przy Ludwikowicach? Występują tylko dwa cele. Lista jest kompletna, gdyż nie urywa się na końcu strony.

• Kod 196 – Poland – Chodzi o kraj lokalizacji miejsca, odczytuje go, jako ogólny cel cel w zbiorczej kategorii elektrowni. Występuje on wszędzie, ale czasem pod innym kodem.
• Kod 275 – Population – Chodzi o cel w postaci ludności, nazwałem go „siłą żywą”. Występuje prawie wszędzie.

Dolny Śląsk w tym Ludwigsdorf (u góry) – Cele ataków nuklearnych US Air Force

Co jest u licha?! Żadnego kodu związanego z produkcją, centrami dowodzenia, składami wojskowymi? Tylko cel – zniszczenie ludności? Czy Amerykanie chcieli lecieć tysiące kilometrów strategicznym bombowcem żeby zrzucić bombę termojądrową na 2-tysięczną wioskę?

Przejdźmy do historii Ludwikowic Kłodzkich. W Ludwigsdorf podczas wojny Niemcy ulokowali fabrykę amunicji Dynamit Nobel AG Mölke. Nie była to zbyt duża fabryka, miesięcznie produkowała tylko około 100 ton amunicji. Fabryka znalazła swoje miejsce na dwanych pokopalnianych terenach, niegdyś należących do kopalni „Wacław”. Na miejscu funkcjonowała też nieduża elektrownia. Zakłady były systematycznie rozbudowywane podczas wojny. Przy produkcji było zatudnionych około 2 tys. osób. Produkowano głównie 200-gramowe kostki trotylu i małokalibrowe pociski artyleryjskie. Wspomnienia przymusowej robotnicy Krystyny Iwanowskiej mówią także o produkcji zapalników do latających bomb V-1.

Kopalnia Wacław, po jej zamknięciu wybudowano fabrykę amunicji – Źródło: dolny-slask.org.pl

Po wojnie w magazynach w Miłkowie (niem. Mölke, póżniej część Ludwikowic) pozostało około 200 ton różnych substancji chemicznych. Fabryka amunicji wstrzymała swoją produkcję w styczniu 1945 roku, oficjalnie z powodu braku dostaw półproduktów. Po wojnie dzięki interwencji polskich oficerów, obiektu nie udało się rozkraść Rosjanom. Przeszedł on pod zarząd resortu chemicznego, a ten oczyścił teren i w 1949 roku przekazał go Dolnośląskim Zakładom Przemysłu Węglowego.

Tak więc produkcji w Ludwikowicach Kłodzkich nie wznowiono. Z tego, co wiem nie udało się też wznowić wydobycia węgla po katastrofie z lat 30. Czemu więc Amerykanie umieścili tą małą wioskę na swojej liście celów? Jeżeli mieli błędne informacje o tym, że Polacy wznowili produkcję amunicji, to czemu nie dali stosownego kodu? Na przykład kodu 023 Ammunition.

Pikanterii dodaje fakt, że wszystko to dzieje się w sąsiedztwie nazistowskiego kompleksu Riese. A na samych pofabrycznych ternach znajduje się nieukończona podstawa chłodni kominowej zwana „Muchołapką”, której przypisuje się różne dziwne – nieuzasadnione – funkcje. Nie jestem zwolennikiem sensacyjnych teorii spiskowych, ale to naprawdę dziwne. Ktoś potrafi to wytłumaczyć?

Opis działaności fabryki – „U bram Riese” R. Owczarek
Wspomnienia K. Iwanowskiej – „Riese hitlerowskie podziemia śmierci” Z. Dawidowicz

UZUPEŁNIENIE

Dnia 4 kwietnia 2016 roku na stronach rządowej agencji National Security Archive został opublikowany pełen dokument z omawianego opracowania SAC. Dokument zawiera aż 306 stron i wskazuje o wiele więcej celów ataków nuklearnych na Polskę, niż przygotowałem na mapie opartej tylko na szczątkowych dokumentach. Dokument jest dostępny pod tym linkiem.

Artykuł Mapa celów ataków nuklearnych na Polskę pochodzi z serwisu Eloblog.

10 ciekawych miejsc w Polsce

Tym razem pokazuję 10 niezwykłych i ciekawych miejsc na zdjęciach satelitarnych. Obrazy pochodzą z programu Google Earth. Załączyłem również wszędzie linki do Google Maps.

1. Poligon lotniczy Nadarzyce

Na terenie poligonu lotniczego, niedaleko wsi Nadarzyce w Wielkopolsce, znajdują się specjalnie przygotowane cele ćwiczebne dla samolotów. Na zdjęciach satelitarnych możemy zobaczyć sztuczny pas startowy, symulowane zabudowania, drogi dojazdowe, a nawet pas postojowy ze znajdującymi się na nim samolotami przeciwnika. Poszczególne kształty są dobrze widoczne z powietrza. Teren sztucznego poligonu posiany jest również licznymi lejami.
Link do Google Maps.

Poligon lotniczy Nadarzyce – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

2. Granica zaborów w Pyzdrach

Na zdjęciach satelitarnych Google Maps, po dzień dzisiejszy możemy dostrzec dawną granicę państw zaborczych, która pozostaje widoczna dzięki różnym kształtom pól uprawnych. Przyglądając się poniższemu zdjęciu satelitarnemu zauważymy, że po prawej stronie pola uprawne są mniejsze, podłużne i ułożone wobec siebie równolegle, to strona Rosji. Po lewej stronie zaś pola są o wiele większe, bardziej kwadratowe i rozrzucone chaotycznie, to strona Prus, a później Cesarstwa Niemieckiego. Jak przebiegała granica w tym miejscu możemy sprawdzić na tej stronie.
Link do Google Maps.

Granica zaborów w Pyzdrach – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

3. Rozeta Joannitów w Tyńcu nad Ślęża

Kolejna ciekawostka, którą można odkryć za pomocą kształtów pól uprawnych. Przyjrzyjcie się dokładnie układowi pól wokół miejscowości Tyniec nad Ślężą na Dolnym Śląsku. Pola tworzą charakterystyczną rozetę rozchodzącą się od centrum miejscowości na wszystkie kierunki. To efekt podziału ziem, którego dokonali między sobą kawalerowie Zakonu Joannitów. Miejscowość bowiem, aż do sekularyzacji majątków kościelnych w XIX wieku, należała do zakonu.
Link do Google Maps.

Rozeta Joannitów w Tyńcu nad Ślęża – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

4. Wylanie Wisły

Bardzo ciekawe miejsce, które odnalazł jeden z użytkowników portalu Wykop. Mapy satelitarne Google to sklejone ze sobą zdjęcia satelitarne pochodzące z różnych okresów. Na poniższym zdjęciu widzimy fragment Wisły. Akurat w tym miejscu rzeka została złożona właśnie z dwóch zdjęć. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że jedno zdjęcie zostało wykonane podczas wylania rzeki. Na górze widzimy więc Wisłę, która rozlała się na okoliczne pola, a poniżej Wisłę, która już płynie normalnie swoim korytem. Różnice są zaskakujące, zarówno pod względem barwy rzeki, jak i jej obszaru. Górne zdjęcie pochodzi prawdopodobnie z maja, a dolne z lipca 2014 roku.
Link do Google Maps.

Wylanie Wisły – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

5. Twierdza Koźle

Ciekawych miejsc w Polsce na zdjęciach satelitarnych, możemy doszukać się w kształcie współczesnych miast. Poniższe zdjęcie przedstawia Koźle, dawniej osobne miasto, dziś część miasta Kędzierzyn-Koźle. Możemy na zdjęciu dostrzec charakterystyczną zalesioną gwiazdę otaczająca starą część miasta. To pozostałości po Twierdzy Koźle, założonej jeszcze przez Austriaków, a rozbudowanej później przez Prusaków. Z dawnych pruskich twierdz na Śląsku, ta zachowana jest słabo. Na terenie zlikwidowanej twierdzy założono planty miejskie. Wciąż jednak zarys twierdzy jest doskonale widoczny z góry.
Link do Google Maps.

Twierdza Koźle – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

6. Sępolno – Osiedle w kształcie Orła

Jedna z dzielnic Wrocławia z lotu ptaka przypomina… wielkiego ptaka. Mowa jest tutaj, nomen omen, o wrocławskim Sępolnie. Kształt i rozkład budynków przypominają orła na jakimś herbie. Osiedle zostało zbudowane jeszcze za czasów niemieckich w latach 1919-1935. Budowa osiedla w takim kształcie raczej nie była przypadkowa. Pozostaje tylko spekulować, co do pochodzenia orła, który byłby pierwowzorem dla kształtów osiedla. Prawdopodobnie mamy tu do czynienia, z jakąś wariacją dolnośląskiego orła, znajdującego się na herbie Śląska.
Link do Google Maps.

Sępolno, osiedle w kształcie orła – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

7. Katastrofa lotnicza w Lesie Kabackim

Zdjęcia satelitarne mogą też skrywać ślady dawnych katastrof. Tak jest w podwarszawskim Lesie Kabackim, gdzie 9 maja 1987 roku doszło do katastrofy pasażerskiego samolotu Ił-62M, należącego do Polskich Linii Lotniczych LOT. Samolot rozbił się podczas podchodzenia do awaryjnego lądowania na lotnisku Warszawa-Okęcie. W wyniku upadku samolotu na ziemię zginęły 183 osoby, wszystkie znajdujące się na pokładzie maszyny. Ostatnimi zarejestrowanymi słowami kapitana samolotu były: Dobranoc! Do widzenia! Cześć! Giniemy! Choć od katastrofy minęło już kilkadziesiąt lat, po dziś dzień widać w lesie na zdjęciach satelitarnych ślady upadku samolotu.
Link do Google Maps.

Katastrofa lotnicza w Lesie Kabackim – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

8. Pożar lasu w Kuźni Raciborskiej

Kolejne ślady katastrofy, a raczej klęski żywiołowej, możemy dostrzec w rejonie Kuźni Raciborskiej. Pod koniec sierpnia 1992 roku, w tych lasach wybuchł największy pożar w Polsce po II Wojnie Światowej. Tego roku lato było wyjątkowo gorące i suche, co przyczyniło się do szybkiego rozprzestrzeniania się pożaru. Z żywiołem walczyło łącznie 10 tys. osób, a 3 osoby poniosły śmierć. Pożar objął łącznie powierzchnię 9062 ha, z czego większość stanowiły lasy. Wieloletnie starania o ponowne zalesienie lasu zaczęły przynosić w końcu skutek. Jednak jeszcze po dziś dzień, na zdjęciach satelitarnych możemy dostrzec rejon pożaru.
Link go Google Maps.

Pożar lasu w Kuźni Raciborskiej – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

9. Neolityczny rondel koło Raciborza

Zdjęcia satelitarne, a w zasadzie już od dawna zdjęcia lotnicze, pomagają w pracach archeologów. Dzięki nim jesteśmy w stanie np. na polach uprawnych dostrzec zarysy dawnych grodów i konstrukcji, których normalnie nie widać na ziemi. Jak to się dzieje? W skrócie, obecność pod ziemią jakiś obiektów i pozostałości budowli, może wpłynąć na rozwój roślinności na powierzchni, a ta z kolei może odróżniać się od pozostałego otoczenia. Dzięki analizie zdjęć satelitarnych w Pietrowicach Wielkich koło Raciborza, dostrzeżono owalne ślady, które okazały się neolityczną konstrukcją – rondlem. Więcej na temat tego odkrycia możemy przeczytać na stronie archeowiesci.pl.
Link do Google Maps.

Neolityczny rondel koło Raciborza – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

10. Miejsca ukryte na zdjęciach satelitarnych

Do tej pory pokazywałem ciekawe miejsca i ślady dawnych wydarzeń, które widać na zdjęciach satelitarnych. A teraz będzie o tym, czego nie widać na zdjęciach satelitarnych, a w zasadzie co jest specjalnie zasłanianie lub ukrywane. Jest wiele miejsc w Polsce, które ze względu na swoje znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa, muszą być zasłaniane przed wścibskimi oczami. Czasem obiekty są maskowane, tak aby przypominały zwykły las, a czasem ich obraz jest po prostu rozmazywany. Na poniższym zdjęciu Google Maps postarał się, aby ładnie ukryć sporych wielkości radar. Jest on tam naprawdę, a zobaczyć go możemy dzięki funkcji Street View, którą zagnieżdżam poniżej zdjęcia. 🙂
Link do Google Maps.

Ukryty radar – 10 Ciekawych Miejsc w Polsce – Źródło: Google Earth

Znacie jeszcze jakieś dziwne i nietypowe miejsca na Google Maps? Zapraszam do wrzucenia ich w komentarzach, najlepiej zrzuty obrazu razem z linkiem. 🙂

Zobacz także:

• • 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1
  • 10 niezwykłych budowli na Dolnym Śląsku
  • 10 zaskakujących miejsc w Polsce

Artykuł 10 ciekawych miejsc w Polsce na mapach Google pochodzi z serwisu Eloblog.

O moim pradziadku Janie Kochmanie wiem niestety bardzo mało. W zasadzie większość czego się dowiedziałem, wywnioskowałem z tych archiwalnych zdjęć, które mi pozostały. Jego syn, a mój dziadek, zmarł wiele lat temu, kiedy jeszcze byłem małym dzieckiem. Z dość oczywistych powodów, ze względu na wiek, nigdy go nie pytałem o szczegóły wojskowej służby pradziadka.

Poniżej przedstawiam najstarsze zdjęcie. Szacuję, że fotografia została wykonana między rokiem 1915, a 1917. Pochodzi z okresu służby w II Brygadzie Legionów Polskich, a dokładnie jest to 2. Pułk Ułanów LP. Legiony Polskie były tworzone z inicjatywy Józefa Piłsudskiego, jako część Armii Austro-Węgierskiej podczas I Wojny Światowej. Na zdjęciu jest więc charakterystyczne umundurowanie żołnierzy cesarsko-królewskiej armii. Można również porównać krój kurtki z tym zdjęciem przedstawiającym zachowane umundurowanie ułana.

Ułan 2. Pułku Ułanów LP – II Brygada Legionów Polskich

A tutaj poniżej to samo pierwsze zdjęcie, ale już po komputerowej rekonstrukcji fotografii nadszarpniętej przez upływ czasu. Renowację zdjęcia wykonali użytkownicy mikrobloga na portalu Wykop.pl oraz moja przyjaciółka Anna Nowak.

Renowacja Starego Zdjęcia – Ułan 2. Pułku Ułanów Legionów Polskich

Kolejne stare zdjęcia kawalerii pochodzą już z okresu służby w Wojsku Polskim w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Trzeba przyznać, że ówczesne umundurowanie prezentowało się nad wyraz elegancko. Pierwsze zdjęcie po prawej stronie zostało również poddane renowacji. Ze zdjęcia możemy odczytać stopień wojskowy podporucznika. Nie wiem niestety nic o udziale pradziadka w czasie Wojny Polsko-Bolszewickiej, ale możemy przypuszczać, że prawdopodobnie brał w niej udział. Na drugim zdjęciu poniżej pradziadek siedzi na koniu, czwarty od lewej. Niestety nie wiem, jaki jest to oddział kawalerii WP.

Podporucznik Jan Kochman – Stare Zdjęcia Kawalerii II RP

Stare Zdjęcia Kawalerii II Rzeczypospolitej Polskiej

Z pierwszego zdjęcia z okresu dwudziestolecia międzywojennego udało się rozpoznać następujące odznaki przypięte do munduru. W kolejności pokazania na poniższym zdjęciu od lewej:

• Odznaka II Brygada Legionów Polskich
• Odznaka 2 Pułk Ułanów
• Odznaka pamiątkowa Komendy Legionów Polskich

Odznaki Wojskowe – II Brygada Legionów Polskich 2. Pułk Ułanów

Odznaki Wojskowe – II Brygada Legionów Polskich 2. Pułk Ułanów

Kolejne zdjęcie pochodzi prawdopodobnie również z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Niestety nie wiem kompletnie, jakiej formacji jest to mundur. Pytałem się już wielu osób, ale nie uzyskałem żadnej konkretnej odpowiedzi. Zastanawiające jest przypięte odznaczenia do czapki maciejówki. Coś jakby odznaka złożona z dwóch liści. Nadmienię tylko, że sama czapka maciejówka była związana właśnie ze środowiskiem członków Związków Strzeleckich i byłych żołnierzy Legionów Polskich. Zdjęcie po prawej zostało poddane renowacji.

Jeżeli ktoś ma jakiś pomysł, co to jest za umundurowanie i odznaczenie na czapce, bardzo proszę o pozostawienie komentarza.

Stare Zdjęcia Żołnierzy Legionów Polskich

Na temat samego pradziadka próbowałem szukać informacji w rocznikach oficerskich dostępnych w internecie. Choćby dlatego, żeby odszukać informację o oddziale, w którym służył przed wybuchem II Wojny Światowej. Niestety nie znalazłem, żadnego oficera o tym imieniu i nazwisku. Nie jest to wcale zaskoczeniem, ponieważ biorąc pod uwagę wielkość prawie milionowej armii po mobilizacji, braki w rocznikach oficerskich są spore.

W kwestii samego udziału mojego pradziadka w Kampanii Wrześniowej też wiem niewiele. Z przekazu ustnego wiem tylko, że został zmobilizowany i słuch po nim zaginął. W latach przed wybuchem wojny mieszkał w Warszawie. Po kilku latach od zakończenia wojny, podobno w wyniku zbiegu okoliczności, ktoś z mojej rodziny spotkał księdza, który po nazwisku Kochman skojarzył, że przebywał z takim oficerem w areszcie. Był to sowiecki areszt, z którego ten ksiądz i inni osadzeni zdołali uciec. Ale bez pradziadka, ponieważ ten ze względu na podeszły wiek odmówił udziału w ucieczce. Czy tak było naprawdę? Tego już się nie dowiem. Czy pradziadek został wywieziony np. do Katynia? Tego też nie wiem. Próbowałem szukać jego nazwiska na tak zwanych Listach Katyńskich, ale bezskutecznie.

Artykuł Stare zdjęcia kawalerii i pradziadka piłsudczyka pochodzi z serwisu Eloblog.