Historia zatopionych miejsc w Polsce

Postanowiłem opisać historię kilku niezwykłych zatopionych miejsc w Polsce. Wybrałem cztery miejsca, których wspólnym mianownikiem było zalanie bądź zatopienie. Nie jest takich miejsc w Polsce dużo. Jeżeli znacie jeszcze jakieś podobne historie, zapraszam do pozostawienia komentarza. Pozdrowienia dla Moniki, która zainspirowała mnie do napisania tego artykułu. 🙂

Wineta – Słowiańska Atlantyda

Pierwsze z zatopionych miejsc związane jest z legendą o niezwykłym nadbałtyckim porcie. Według tych legend i rożnych źródeł, w rejonie ujścia Odry miał istnieć dawniej potężny i bogaty gród zwany Winetą. Gród ten położony był nad Bałtykiem, a dzięki portowi oraz dogodnej lokalizacji rozwijał handel i bogacił się już od najdawniejszych wieków. Tu krzyżowały się dwa ważne szlaki handlowe, odrzański i bałtycki. Według doniesień Wineta była zamieszkiwana przez Słowian – pogan, ale nie brakowało tu również innych ludów. Mieszkańcy Winety szybko się bogacili, a gród osiągnął spore rozmiary, jak na ówczesne standardy. Jego istnienie zostało przerwane nagle w wyniku jakiegoś wydarzenia lub kataklizmu. Według legend Winieta została zatopiona, być może na skutek gniewu bogów oburzonych przepychem i wystawnym życiem mieszkańców grodu. Podstawowe pytanie dotyczy położenia legendarnej Winety, gdyż współcześnie nie jest ono nam znane. Na mapie Pomorza z 1618 roku autorstwa niemieckiego kartografa Eilhardusa Lubinusa, znajduje się jakaś wyspa zaznaczona, jako Wineta.

Mapa Pomorza Eilhardusa Lubinusa – 1618 rok – Historia Zatopionych Miejsc

Mapa Pomorza Eilhardusa Lubinusa – Zbliżenie – Historia Zatopionych Miejsc

Dziś w tym miejscu już nie ma żadnej wyspy, ale też prawdopodobnie nie ma żadnych śladów, które mogłyby potwierdzać wcześniejsze jej istnienie. Kolejna z hipotez lokuje Winietę na wyspie Wolin. W trakcie prac archeologicznych prowadzonych na wyspie w rejonie cieśniny Dziwny odkryto wiele znalezisk. Wiele z nich posiada cechy sztuki skandynawskiej. Również w legendach wywodzących się od sag staroskandynawskich pojawia się informacja o legendarnej twierdzy Wikingów – Jomsborg. Położona miała być ona także na południowym wybrzeżu Bałtyku, w pobliżu ujścia Odry. Z biegiem czasu jej obecność zaczęto również łączyć z wyspą Wolin. Mogą to potwierdzać cechy znalezisk odnajdywanych na Wolinie. Czy zatem istniała tam legendarna Wineta? Czy jest ona także legendarną twierdzą Jomsborg z sag? Tego wciąż potwierdzić nie można.

Na temat Winety oraz odkryć na wyspie Wolin TVP Historia wyprodukowała film pod tytułem „Miasto Zatopionych Bogów”. Zachęcam do jego obejrzenia.

Możliwe miejsca położenia legendarnej WInety – Źródło: commons.wikimedia.org

Schlesiertal – Zatopiona osada górnicza

Kolejne z zatopionych miejsc w Polsce znajduje się na dnie Jeziora Lubachowskiego, zwanego też Bystrzyckim. Jeszcze w XIX wieku w miejscu, w którym łączą się Góry Wałbrzyskie i Góry Sowie, leżała górnicza wioska Schlesiertal. Nazwę wioski, czasem zapisaną „Schlesierthal”, a czasem „Schlesiertal”, możemy przetłumaczyć na „Śląską Dolinę”. Taka też potoczna nazwa utrzymała się do dnia dzisiejszego. Wioska znajdowała się w dolinie, która oddzielała dwa sudeckie pasma górskie od siebie. Dołem Śląskiej Doliny biegła rzeka Bystrzyca. Schlesiertal położona była niemalże u stóp Zamku Grodno, znajdującego się na szczycie pobliskiego wzgórza Choina. Pierwsze wzmianki o tej osadzie pochodzą już z roku 1548. Z dokumentów dowiadujemy się o specjalnej komisji wysłanej do wioski w celu zbadania stanu górnictwa w tym rejonie. W rejonie Schlesiertal bito sztolnie i prowadzono poszukiwania rud metali, jednak nie natrafiono na ich większe skupiska. Więcej na temat górnictwa w tym regionie możemy przeczytać w tym artykule. Osada posiadała swój własny kościół i aż 3 gospody. Prawdopodobnie życie w tej górniczej osadzie biegło spokojnie i powoli, aż do przełomu XIX i XX wieku, kiedy to podjęto znaczące decyzje dla regionu.

Schlesiertal i Zamek Grodno – Źródło dolny-slask.org.pl

Schlesiertal – Historia Zatopionych Miejsc – Źródło dolny-slask.org.pl

Pod koniec XIX wieku w lipcu 1897 roku doszło do jednej z największych w historii powodzi na Śląsku. Wielokrotnie o niej pisałem i mówiłem, między innymi w moim filmie o budowie zapory wodnej w Pilchowicach. Niemcy postanowili wdrożyć ambitny program przeciwpowodziowy w Sudetach, którego głównym elementem była budowa systemu zapór wodnych na rzekach, w tym na Bystrzycy. Budowę zapory rozpoczęto w roku 1911. W wyniku osadzenia zapory na Bystrzycy powstało sporej wielkości jezioro zaporowe o powierzchni około 50 ha. Zalaniu musiała ulec również Śląska Dolina i wioska Schlesiertal, które znajdowały się między wzgórzami, a które teraz stały się ścianami zbiornika. Częściowo rozebrana znalazła się bezpowrotnie pod wodą w roku 1914.

Więcej archiwalnych zdjęć tej wioski możemy zobaczyć na portalu dolny-slask.org.pl.

Jezioro Lubachowskie (Bystrzyckie) 2013 rok – Historia Zatopionych Miejsc

Stare Maniowy – Miejscowość na dnie jeziora

Podobna historia wydarzyła się 80 lat później podczas budowy zapory wodnej w Niedzicy. W jej wyniku została zalana wioska Maniowy. W momencie likwidacji posiadała 320 domów, w których żyło 1900 mieszkańców. Większa część z zabudowań została zrównana z ziemią, część obiektów zabytkowych została przeniesiona do muzeum-skansenu. Budowa zapory planowana była już w dwudziestoleciu międzywojennym, jednak nie doszło do jej realizacji z powodu wybuchu wojny. Ponownie do planów budowy zapory na Dunajcu powrócono w latach 60. Kiedy wiadome było już, że zapora powstanie, należało zastanowić się, co zrobić z wioską Maniowy. A w zasadzie, co zrobić z jej mieszkańcami, gdyż los wsi był przesądzony… Miała zostać zalana spiętrzonymi wodami Dunajca.

Maniowy na archiwalnym zdjęciu – Foto: Władysław Giełdczyński Źródło: www.nostalgia.maniowy.net

Mówiło się o przesiedleniu mieszkańców w Bieszczady. Ostatecznie jednak władze zdecydowały się na odbudowanie wioski w tym samym rejonie, tylko że kilka kilometrów dalej i wyżej. Tak, aby znalazła się poza wodami zbiornika. Jednocześnie władze widziały inne perspektywy rozwoju nowej odbudowanej miejscowości oraz całego regionu. Perspektywy rozwoju turystyki i rekreacji, które wykorzystałyby powstałe jezioro i pobliskie zamki. Prawdopodobnie z tego powodu władze nie zgodziły się na budowę przy nowych domach zabudowań gospodarczych i obór. To wywołało protesty mieszkańców, którzy w końcu całe życie spędzili na gospodarstwie. Budowa zapory w Niedzicy wywołała również protest środowisk anarchistycznych. Powstała nawet akcja „Tama Tamie”, która na początku lat 90 miała utrudnić budowę obiektu, poprzez blokady dróg. Jednak protesty i blokady nie mogły wpłynąć już na decyzję władz i budowę zapory dokończono. Napełnianie zbiornika rozpoczęto w roku 1995. Wkrótce po oddaniu zapory do użytku, nastąpił jej pierwszy poważny test. Katastrofalna powódź z roku 1997. Gdyby nie budowa zapory, prawdopodobnie tego roku większość naddunajeckich wiosek zostałaby zalana, w tym również Maniowy.

Więcej archiwalnych zdjęć polecam obejrzeć na portalu www.nostalgia.maniowy.net. Podziękowania za użyczenie zdjęć dla Pana Marka Wojtaszek z portalu maniowy.net.

Stare Maniowy – Źródło: www.nostalgia.maniowy.net

Nowe Maniowy przeniesione wyżej – Foto: Jerzy Opioła Źródło: commons.wikimedia.org

Maniowy Wczoraj i Dziś – Autor: Marek Wojtaszek Źródło: maniowy.net

Wapno – Zatopiona kopalnia soli

Ostatnie z zatopionych miejsc jest dość nietypowe. W roku 1977 doszło do jednej z największych katastrof górniczych w Polsce. Co prawda w wyniku katastrofy nikt nie poniósł śmierci, ale jej skala była ogromna i wyrządziła duże szkody na powierzchni. Powstanie kopalni soli w Wapnie sięga roku 1911. Przyczyną rozpoczęcia wydobycia było zatopienie kilka lat wcześniej dwóch innych kopalni soli w Inowrocławiu. W wyniku tych wcześniejszych wydarzeń pojawił się niedobór surowca. Kopalnia soli w Wapnie rozwijała się. W ostatnich latach funkcjonowania pracowało w niej 600 osób, a roczne wydobycie było na poziomie 460 tys. ton soli. Dużym zagrożeniem dla kopalń soli stanowi woda, która może wdzierać się do wyrobisk. Początkowo poprzez małe wycieki, które z czasem w wyniku rozpuszczania soli mogą się znacznie powiększać. Problemy z wodą w Wapnie występowały praktycznie od samego początku. Nad wysadem solnym znajdowała się bowiem mocno zawodniona czapa gipsowa. W jej rejonie stwierdzono występowanie podziemnych rowów wypełnionych ługiem.

Kopalnia Soli w Wapnie – Historia Zatopionych Miejsc – Źródło: marcusl.prv.pl

W sierpniu 1972 roku zauważono mały wyciek ługu, wydobywający się z jednego ze stropów. Na początku był on niewielki – rzędu 0,2 l/min. W 1973 roku podjęto nieskuteczną próbę jego zatamowania. Wzrost wycieku nastąpił w lecie 1976 roku, w sierpniu wynosił już 5,6 l/min. W kopalni przeprowadzono więc akcję ratowniczą, która to jednak nie doprowadziła do zahamowania wycieku. Rok później 1 lipca wyciek wynosił już 50-60 l/min, 18 lipca 127 l/min, a 3 sierpnia wzrósł do 530 l/min. Podjęto natychmiast decyzję o wstrzymaniu wydobycia w kopalni. Tempo wzrostu wycieku było ogromne. Wyciek liczono już w metrach sześciennych na minutę. W nocy z 4 na 5 sierpnia nastąpiło gwałtowne wdarcie się mas wody do wyrobisk górniczych. Oszacowano, że w ciągu 15 minut wdarło się 30000 m³ wody, to jest w tempie 2000 m³/min. W wyniku wdarcia się wody powstały puste przestrzenie pod ziemią, które zaczęły się zapadać. Na powierzchni pojawiły się zapadliska, które stanowiły zagrożenie dla ludzi i budynków. Rozpoczęto więc ewakuację ludności. Zniszczeniu ulegały budynki mieszkalne, garaże, pękały ściany murów. Ewakuowano łącznie 1402 osoby z 47 budynków. W akcji uczestniczyło również wojsko, a usuwanie szkód zajęło kilka lat. Zalanie kopalni oznaczało jej koniec. Przez 60 lat działalności wydobyto z niej 11 mln ton soli.

Więcej na temat tej katastrofy możemy przeczytać na stronie marcusl.prv.pl.

Zniszczenia zabudowań i zapadliska po katastrofie – Źródło: marcusl.prv.pl

Artykuł Historia 4 zatopionych miejsc w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

Ciekawe miejsca nad morzem do zobaczenia

Kolejna lista miejsc na Pomorzu, które warto zobaczyć. Tym razem przygotowane są niezwykłe i ciekawe miejsca nad Morzem Bałtyckim. Poznaj kilka miejsc, dzięki którym spędzisz miło czas nad Bałtykiem. Lista może się przydać szczególnie podczas kiepskiej pogody, albo jako urozmaicenie ciągłego leżenia na plaży. Pierwszych kilkanaście ciekawych miejsc jest opisanych, pozostałe wyszczególnione są na mapie na samym dole. Kolejność miejsc nie ma znaczenia.

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Pomorze – Co zwiedzać?

Ruchome Wydmy Łączka

Bardzo ciekawy obszar Słowińskiego Parku Narodowego, w którym dochodzi do procesu przemieszczania się wydm. Piasek, który wyrzuca morze, osadzany jest na plaży, a następnie z pomocą wiatrów przemieszcza się nad mierzeję Łebską. Naprzemiennie zachodzi wywiewanie, transport, osadzanie i wywiewanie. Ruchome wydmy, wraz z największą – Łączką (Lącka), są jednym z najciekawszych miejsc nad polskim morzem. Za niewielką opłatą każdy może wejść do parku by podziwiać cuda tworzone przez naturę.

Wydma Łączka – Ciekawe miejsca nad Morzem Bałtyckim – Foto: Klaus-Dieter Keller Źródło: commons.wikimedia.org

Westerplatte w Gdańsku

Westerplatte to półwysep w Gdańsku, który jest ciekawym i ważnym miejscem historycznym. Jest symbolem rozpoczęcia II Wojny Światowej. Miejsca związane z obroną Westerplatte zostały wpisane na listę pomników historii. W tym miejscu postawiono pomnik upamiętniający bohaterską obronę Polaków przeciw agresji niemieckiej we wrześniu 1939 roku. Obrona Westerplatte stała się symbolem rozpoczęcia II Wojny Światowej.

Westerplatte w Gdańsku – Ciekawe miejsca nad Morzem Bałtyckim – Foto: Tomasz Kapczyński

Groty Mechowskie

Jaskinia Mechowska jest ciekawym miejscem, pomnikiem przyrody nieożywionej oraz ważnym punktem odwiedzanym przez turystów. Wody, które przesączały się przez skały, wypłukiwały luźniejszy materiał i stworzyły miejsce zapierające dech w piersiach. Trasa turystyczna, która tamtędy przebiega, ukazuje charakterystyczne skalne kolumny z piaskowca, korytarze i sporą salkę. Dno jest pokryte piaskiem i sztucznym żwirem ułatwiającym zwiedzanie. Wszystko jest dobrze widoczne dzięki elektrycznemu oświetleniu, które tam zamontowano.

Groty Mechowskie – Ciekawe miejsca nad Morzem Bałtyckim – Foto: 1bumer Źródło: commons.wikimedia.org

Ruiny Kościoła św. Mikołaja w Trzęsaczu

W niewielkiej miejscowości wypoczynkowej jaką jest Trzęsacz, możemy przekonać się na własne oczy o niszczycielskiej sile morskich fal. Na klifowym brzegu, nad samym urwiskiem znajduje się unikalny zabytek w postaci ruin kościoła. Do dzisiaj zachowała się tylko jedna ściana zbudowanego na przełomie XIV i XV wieku kościoła św. Mikołaja. Jest to ciekawe miejsce, warte zobaczenia przez każdego turystę. Od 2001 roku klif zabezpieczany jest przed osuwaniem specjalną opaską, a same ruiny otrzymały wzmocniony fundament.

Ruiny kościoła św. Mikołaja w Trzęsaczu – Foto: Rafal-72 Źródło: commons.wikimedia.org

Most Zwodzony w Dziwnowie

Niewątpliwe ciekawym miejscem Dziwnowa jest jeden z niewielu w kraju mostów zwodzonych. Został oddany do użytku w 1994 roku i jest mostem drogowym. Dzięki mechanizmom elektrycznym i przeciwwagom, skomplikowana konstrukcja otwiera drogę dla jednostek pływających. Most w sezonie letnim jest otwierany w pełnych godzinach i stanowi ciekawe widowisko, które za każdym razem trwa kilka minut.

Most zwodzony w Dziwnowie- Foto: Hermod Źródło: commons.wikimedia.org

Ogrody Tematyczne Hortulus w Dobrzycy

Zespół ogrodów podzielony na 28 kategorii pod względem tematycznym. Jest ciekawym miejscem na Pomorzu dla każdego, niezależnie od wieku. Na powierzchni 4 ha można zobaczyć tworzone już od 1992 roku różne kompozycje kwiatowe. W zależności od tematu np. ogród japoński, francuski, śródziemnomorski, ziołowy, skalny czy warzywny. Jeżeli ktoś nie ma własnego ogrodu, to po wizycie w Hortulusie na pewno go zapragnie. A jeżeli już posiada, to z pewnością znajdzie wiele nowych inspiracji.
Link: www.hortulus.com.pl

Ogrody Tematyczne Hortulus – Foto: Hortulus Źródło: commons.wikimedia.org

Obrotowa Kawiarnia w Kołobrzegu

W kompleksie hotelowym Arka Medical SPA, na jedenastym piętrze znajduje się obrotowa kawiarnia, która jest również punktem widokowym. Niezwykłe miejsce nad polskim morzem. Oprócz chwalonej kawy i słodkich łakoci, nasycimy się tu również widokami wokół nas. Niezależnie od miejsca w którym siądziemy. A wszystko to dzięki specjalnemu mechanizmowi, na którym zamontowano szklane pomieszczenie w kształcie rotundy, które wciąż powoli się obraca.
Link: www.arka-mega.pl

Budynek Arki w Kołobrzegu, na górze kawiarnia – Foto: Azymut (Rafał M. Socha) Źródło: commons.wikimedia.org

Aleja Gwiazd w Międzyzdrojach

Do jednych z najpopularniejszych ciekawych miejsc nad Bałtykiem, śmiało można zaliczyć sławną Aleję Gwiazd w Międzyzdrojach. To około 100 metrowy deptak, na którym znajdziemy wmontowane płyty z mosiądzu z odciśniętymi dłońmi wybitnych twórców filmów i sztuki. Dodatkowo przechadzając się po alei dostrzeżemy rzeźby reżyserów i aktorów, między innymi Andrzeja Wajdy i Jana Machulskiego.

Aleja Gwiazd w Międzyzdrojach – Ciekawe miejsca nad Morzem Bałtyckim – Foto: DŚF

Wyrzutnie Rakiet V3 na Wyspie Wolin

Na południowy-zachód od Międzyzdrojów, w sąsiednim Zalesiu znajduje się niezwykłe miejsce. W tym miejscu podczas II Wojny Światowej powstał tajny, doświadczalny poligon wyrzutni rakiet V3. Dzisiaj znajduje się tutaj Bunkier-Muzeum, w którym znajdziemy ekspozycję związaną z niemiecką wyrzutnią oraz jej pozostałe fragmenty. Przy muzeum znajduje się kantyna, w której ugasimy pragnienie.
Link: www.bunkierv3.pl

Wyrzutnie rakiet V3 na Wyspie Wolin – Foto: Adam Z., nephew of Julo Źródło: commons.wikimedia.org

Gwiazda Północy w Jastrzębiej Górze

Obelisk Gwiazda Północy w Jastrzębiej Górze jest usytuowany w bardzo ciekawym miejscu. Otóż postawiono go w miejscu wysuniętym najdalej na północ w Polsce. Został ustawiony przez Towarzystwo Przyjaciół Jastrzębiej Góry. Wcześniej sądzono, że to Przylądek Rozewie ma miano najdalej wysuniętego na północ miejsca, jednak dokładniejsze pomiary wskazały to miejsce. Gwiazda Północy jest ustawiona na klifowym wybrzeżu, na końcu ulicy Norwida w Jastrzębiej Górze.

Gwiazda Północy w Jastrzębiej Górze – Foto: Tomasz Kapczyński

Helski Cypel

Cypel Helski wraz z całym półwyspem jest bardzo ciekawą formą geomorfologiczną. Jest zbudowany całkowicie z piasku, który cały czas nanoszony jest przez prądy morskie, tworząc kraniec Polski. Wciąż dodawane ziarenka piasku powiększają ten ląd o centymetry, które w zależności od fal są mniej lub bardziej widoczne. Silne prądy uniemożliwiają kąpiel w tym niezwykłym miejscu, jednak jest to chyba najciekawsze miejsce do obserwacji sztormów. Teren jest chronionym obszarem Natura 2000, a na samym końcu cypla znajduje się 6 siedlisk przyrodniczych.

Helski Cypel – Ciekawe miejsca nad Morzem Bałtyckim – Foto: Tomasz Kapczyński

Rezerwat Przyrody Ptasi Raj

Na Wyspie Sobieszewskiej znajduje się rezerwat przyrody Ptasi Raj. Przez rezerwat poprowadzona jest ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna o długości 6 km. Częściowo prowadzi również przez plażę. Na ścieżce zlokalizowane są liczne punkty-przystanki z tablicami informacyjnymi. W Ptasim Raju możemy zaobserwować wiele gatunków ptaków. Najlepszy okres do odwiedzenia tego miejsca jest od kwietna do października. Sam rezerwat został utworzony w 1959 roku i obejmuje obszar 198 ha.

Rezerwat Przyrody Ptasi Raj – Foto: Panek Źródło: commons.wikimedia.org

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Pomorze – Co zwiedzać?
Mapa i lista – Ciekawe miejsca nad morzem do zobaczenia

Artykuł Ciekawe miejsca nad morzem do zobaczenia pochodzi z serwisu Eloblog.

Atrakcje turystyczne Pomorze – Co zwiedzać?

Zestawienie „Atrakcje Turystyczne Pomorze” lista i mapa z najważniejszymi atrakcjami turystycznymi w województwach pomorskim i zachodniopomorskim. Zestawienie obejmuje najważniejsze i najpopularniejsze obiekty na Pomorzu. Pierwszych kilkanaście opisanych jest poniżej, natomiast na samym dole znajduje się mapa z zaznaczonymi wszystkimi atrakcjami. Jeżeli uważasz, że jakieś miejsce powinno się jeszcze znaleźć na liście, zapraszamy do pozostawienia komentarza. Mapa z atrakcjami turystycznymi Pomorza będzie systematycznie uzupełniana. Kolejność miejsc nie ma znaczenia.

Zobacz także uzupełnienie: Ciekawe miejsca nad morzem do zobaczenia

Bazylika Mariacka w Gdańsku

Budowla Bazyliki Konkatedralnej Wniebowzięcia NMP w Gdańsku to atrakcja turystyczna pomorza, która zachwyca nas swym ogromem. Budowę rozpoczęto w 1343 roku i trwała ona etapami przez 159 lat. Jej kubatura jest bliska 155 tys. m³, a okazałe sklepienie gwieździste i kryształowe utrzymuje 27 wolnostojących filarów. Tą budowlę o wysokości 30 m oświetla w środku 37 ogromnych okien, z których największe okno ozdobione witrażem ma powierzchnię 127 m². Ta atrakcja turystyczna Pomorza jest największą na świecie świątynią wybudowaną z cegły. W jej wnętrzach znajduje się wiele średniowiecznych dzieł sztuki, takich jak Piękna Madonna Gdańska, ołtarz św. Barbary czy zegar astronomiczny.
Link: www.bazylikamariacka.pl

Bazylika Mariacki w Gdańsku – Atrakcje Turystyczne Pomorze – Foto: Tomasz Kapczyński

Zamek w Malborku

Ten gotycki zamek krzyżacki otoczony fosą jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych nie tylko na Pomorzu, ale i w całym kraju. Zamek znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Został wybudowany przez Zakon Krzyżacki w latach 1274-1457 i stał się jedną z największych twierdz w średniowiecznej Europie. W 1309 roku zamek zostaje siedzibą wielkiego mistrza, dzięki czemu Malbork stał się stolicą Państwo Zakonu Krzyżackiego. Ten największy zamek w Polsce wraz z muzeum udostępniony jest do zwiedzana. Odwiedzają go nie tylko Polacy, ale i turyści z całego świata.
Link: www.zamek.malbork.pl

Zamek w Malborku – Atrakcje Turystyczne Pomorze – Foto: DerHexer Źródło: commons.wikimedia.org

Muzeum Obrony Wybrzeża na Helu

Muzeum zostało otwarte w 2006 roku, prezentuje swoje wystawy w obiektach poniemieckiej baterii artylerii Schleswig-Holstein. W 1940 roku zainstalowano tu działa kalibru 406 mm, które były największymi na świecie tego typu montowanymi w stacjonarnych bateriach. Choć działa zostały szybko zdemontowane i nie zobaczymy ich w muzeum, to dziś możemy zwiedzać różne obiekty militarne. Do największych atrakcji muzeum możemy zaliczać sporych rozmiarów wieżę kierowania ogniem, podstawę działa stanowiska ogniowego B-2, wokół której znajdziemy schrony, działa, pojazdy wojskowe i inny sprzęt militarny.
Link: www.helmuzeum.pl

Muzeum Obrony Wybrzeża na Helu – Atrakcje Turystyczne Pomorze – Foto: Tomasz Kapczyński

Latarnia Morska w Świnoujściu

Latarnia morska w Świnoujściu jest największą latarnią morską w Polsce i jedną z najwyższych w Europie, dzięki czemu jest ważną atrakcją turystyczną pomorza. Mierzy 64,8 m wysokości i składa się z trzech części: wieży i dwóch budynków z urządzeniami radiolatarni, w których kiedyś mieszkali latarnicy z rodzinami. Została zbudowana w latach 1854-1857 i była dość sporym osiągnięciem architektonicznym jak na ówczesne czasy. Obiekt jest udostępniony dla zwiedzających, a z góry możemy podziwiać ujście Świny.
Link: www.latarnia-morska.org

Latarnia Morska w Świnoujściu – Atrakcje Turystyczne Pomorze – Foto: sebdok Źródło: commons.wikimedia.org

Dar Pomorza w Gdyni

Statek „Dar Pomorza” to atrakcja Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Ten trzymasztowiec został zbudowany w roku 1909, z przeznaczeniem szkolenia niemieckiej marynarki handlowej. Został zakupiony w 1209 roku z datków społeczeństwa Gdańska i wtedy otrzymał swoją dzisiejszą nazwę. W swojej historii odbył 102 rejsy szkolne, wyszkolił ponad 13 tys. studentów i przepłynął blisko pół miliona mil morskich. Dziś jest statkiem-muzeum udostępnionym jako atrakcja Pomorza dla turystów. Kupując bilet wstępu zobaczymy maszynownię, międzypokład, magazyn żagli pomieszczenia oficerskie, kuchnię czy dziobówkę.
Link: www.nmm.pl

Dar Pomorza w Gdyni – Atrakcje Turystyczne Pomorze – Foto: Tomasz Kapczyński

Skansen Słowian i Wikingów w Wolinie

Otwarty do zwiedzania w 2008 roku średniowieczny skansen założony na wyspie Wolińska Kępa. Znajdziemy w nim rekonstrukcje 27 chat otoczonych obronnym wałem. W skansenie odbywają Festiwale Słowian i Wikingów. Planuje się dalszą rozbudowę o kolejne repliki chat, stoczni szkutnictwa historycznego oraz warsztatów zajmujących się pokazami produkcji w zakresie jubilerstwa, garncarstwa i tkactwa. Poza tym, że skansen jest atrakcją turystyczną, jest również scenerią dla wielu filmów tematycznych.
Link: www.jomsborg-vineta.com

Skansen Słowian i Wikingów w Wolinie – Foto: Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21) Źródło: commons.wikimedia.org

Latarnia Morska w Kołobrzegu

Latarnia jest wizytówką Kołobrzegu, a jej wizerunek zamieszczony jest na prawie każdej pocztówce. Latarnia ma 26 m wysokości, zasięg jej światła to 16 mil morskich, a widok z niej gwarantuje wspaniałą panoramą Morza Bałtyckiego i miasta. Taras widokowy otwarty jest cały rok, nie jest jednak jedyną atrakcją turystyczną latarni. Znajduje się tu również kawiarnia pełniąca też funkcję klubu muzycznego, ekspozycja poświęcona historii latarni morskiej oraz zbiór minerałów. Kołobrzeska latarnia jest również miejscem spotkań mieszkańców i nadmorskich turystów.
Link: www.latarnia.kolobrzeg.pl

Latarnia Morska w Kołobrzegu – Foto: Klugschnacker Źródło: commons.wikimedia.org

Gabinet Figur Woskowych w Międzyzdrojach

Tutaj możesz spojrzeć w twarz Baracka Obamy, puścić oczko do Angeliny Jolie czy stanąć na baczność przy marszałku Piłsudskim. Gabinet figur woskowych w Międzyzdrojach jest jednym z największych tego typu w kraju, co daje mu status popularnej atrakcji turystycznej nad polskim morzem. Znajduje się tu ponad sto figur woskowych polityków, aktorów, muzyków czy postaci kinowych. To doskonałe miejsce dla odwiedzającego w każdym wieku, a fotografia z ulubioną postacią to pamiątka znad morza jakich mało.
Link: www.woskowe.pl

Gabinet Figur Woskowych w Międzyzdrojach – Atrakcje Turystyczne Pomorze – Foto: DŚF

Latarnia Morska w Niechorzu

Kolejna warta odwiedzenia latarnia morska znajduje się w Niechorzu. Widoczna z daleka wieża ma 45 m wysokości, a taras widokowy ulokowany na 37 m jest doskonałym punktem obserwacyjnym dla turystów. Latarnia została wybudowana 1866 roku, ma kształt ośmiokąta i jest drugą pod względem wysokości latarnią morską nad polskim morzem. Z góry zobaczymy nie tylko Bałtyk i plażę, ale pobliski park miniatur latarni morskich.

Latarnia Morska w Niechorzu – Atrakcje Turystyczne Pomorze

Park Miniatur Latarni Morskich w Niechorzu

Doskonałe miejsce dla tych, którzy chcą zobaczyć wszystkie polskie latarnie morskie, ale nie mają czasu by odwiedzić każdą z osobna. Ten wyjątkowy park miniatur jest wspaniałą atrakcją turystyczną dla każdego bez względu na wiek. Obok miniatur latarni w skali 1:10 znajdziemy opisy budowli, piękne kwiaty oraz sklep z pamiątkami. Dzięki takiej rozrywce jesteśmy w stanie zwiedzić całe pomorze w niecałą godzinę. Ponadto w parkowej kawiarence można kupić pyszne lody i inne desery.
Link: park-miniatur-latarni.pl

Park Miniatur Latarni Morskich w Niechorzu – Atrakcje Turystyczne Pomorze

Muzeum Bursztynu w Jarosławcu

Otwarte w 2014 roku prywatne muzeum poświęcone historii i tematyce bursztynu, którego tak chętnie turyści poszukują na bałtyckich plażach. W zbiorach muzealnych znajduje się ponad 1500 eksponatów, z czego 200 zawsze prezentowana jest na wystawach. Wystawa podzielona została na trzy części: 1. Bursztynowy las, gdzie poznamy genezę bałtyckiego bursztynu, 2. Kopalnia poświęcona złożom i wydobyciu, 3. Inkluzje, czyli flora i fauna zamknięta na wieki w bałtyckim bursztynie. Muzeum jest doskonałą atrakcją turystyczną nie tylko w deszczowe dni.
Link: www.muzeumbursztynu.pl

Muzeum Bursztynu w Jarosławcu – Atrakcje Turystyczne Pomorze

Muzeum Motyli we Władysławowie

Muzeum mieści się w wieży widokowej Domu Rybaka we Władysławowie i jest prywatną kolekcją zbieraną z pasją już od 1937 roku. Wystawa gromadzi ponad 400 gablot, w których znajdują się tysiące owadów i motyli prawie z całego świata, wraz z opisami najważniejszych cech. Różnorodność gatunków i kolorów owadów wprawi w zachwyt nie jednego turystę. Ta niewątpliwa atrakcja turystyczna posiada również swoją filię w Łebie.
Link: www.muzeummotyli.pl

Muzeum Motyli we Władysławowie – Atrakcje Turystyczne Pomorze – Foto: Tomasz Kapczyński

Zobacz także uzupełnienie: Ciekawe miejsca nad morzem do zobaczenia
Mapa i lista – Atrakcje turystyczne Pomorze – Co zwiedzać?

Artykuł Atrakcje turystyczne Pomorze – Co zwiedzać? pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

To już moje drugie zestawienie listy ukrytych i niezwykłych miejsc, które możemy dostrzec dzięki technologii lotniczego skaningu powierzchni ziemi. O technologii LIDAR pisałem w jednym z moich poprzednich artykułów po tytułem: Zostań odkrywcą zaginionych miejsc. Miejsca uszeregowane są chronologicznie, ze względu na czas powstania. Po lewej stronie znajduje się obraz LIDAR, po prawej to samo miejsce na zdjęciu satelitarnym lub lotniczym.

1. Wygasły wulkan Ostrzyca

Ostrzyca to wzniesienie o pochodzeniu wulkanicznym znajdujące się na Pogórzu Kaczawskim na Dolnym Śląsku. Ostrzyca, jak sama nazwa wskazuje, jest obiektem o charakterystycznym stożkowym kształcie, zakończonym szpiczastym wierzchołkiem. Wzniesienie wyraźnie góruje nad stosunkowo płaskim terenem, wznosząc się na wysokość 501 m n.p.m. Ostrzyca zbudowana jest ze skał pochodzenia wulkanicznego. Stanowi pozostałość wygasłego wulkanu tarczowego, którego aktywność możemy datować na Trzeciorzęd. Kształt Ostrzycy, który świadczy o pochodzeniu wulkanicznym, jest doskonale widoczny na mapach LIDAR. To, co widzimy, to tak de facto zachowany pień wulkanu. Ostrzyca, z powodu swojego wyglądu, nazywana jest również potocznie Śląską Fudżijamą.

Ostrzyca – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

2. Ślady kosmicznej katastrofy pod Poznaniem

Większość badaczy przychyla się do teorii, że zagłębienia w ziemi znajdujące się na Morasku, na północ od Poznania, to kratery powstałe po upadku meteoru. W tym miejscu naliczono 7 kraterów. Na mapach LIDAR zaznaczyłem tylko 6, ponieważ ostatni był bardzo słabo widoczny. Rozmieszczenie kraterów oszacowałem na podstawie danych ze strony wiki.meteoritica.pl. Największy z kraterów ma około 80-90 m szerokości i 11 m głębokości. Na stałe wypełniony jest wodą tworząc staw. Szacuje się, że meteor spadł w tym miejscu około 5 tys. lat temu. Pojawiają się również hipotezy, że mogło to być znacznie później. W pobliżu tego miejsca odnaleziono wiele znalezisk – meteorytów. Pierwszy z okazów odnalazł niemiecki żołnierz w 1914 roku. Natomiast 2012 roku odnaleziono rekordowy meteoryt o wadze 261 kg. Jest to największy meteoryt odnaleziony w Polsce. Obecnie teren ten jest rezerwatem przyrody Meteoryt Morasko, przez który przebiega również szlak turystyczny.

Meteoryt Morasko – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

3. Kamienne kręgi w Odrach

Na mapach LIDAR możemy dostrzec ślady niezwykłych kamiennych kręgów, wraz z cmentarzyskiem, położonych na terenie Borów Tucholskich, niedaleko wsi Odry. Regularne koła wyznaczone są przez wystające z ziemi duże głazy. Największy z tych kręgów ma 33 m średnicy. Obiekty powstały prawdopodobnie w I wieku naszej ery. Oprócz kamiennych kręgów w rezerwacie znajdujemy również 30 kurhanów. Powstanie tego niezwykłego miejsca przypisuje się skandynawskiemu plemieniu Gotów, które zajęło w tym czasie obszar Pomorza Gdańskiego. Same kamienne kręgi pełniły prawdopodobnie funkcje miejsca spotkań starszyzny plemiennej. Pojawiają się również kontrowersyjne teorie przypisujące kręgom rolę prehistorycznego obserwatorium astronomicznego. Na mapie poniżej zaznaczyłem kilka wyraźnie widocznych okręgów (nie wszystkie). Pozostałe liczne „wypukłe” elementy to kurhany. Teren objęty jest rezerwatem przyrody Kamienne Kręgi i udostępniony do zwiedzania.

Kamienne kręgi w Odrach – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

4. Wyspa władców – Ostrów Lednicki

Ostrów Lednicki to miejsce niezwykłe, kryjące wiele tajemnic związanych z pierwszymi władcami Polski. Znajduje się na największej z wysp jeziora Lednica, położonego między Poznaniem, a Gnieznem. Miejsce niezmiernie ważne dla historii Polski, związane z początkami państwa polskiego. Rozkwit przeżyło za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Uważane jest za prawdopodobne miejsce chrztu Polski. Na mapach LIDAR widać wyraźne ślady po wysokim wale otaczającym gród na wyspie. Na terenie otoczonym przez wały, znajdują się pozostałości kamiennych budowli. Pierwotnie wyspa była połączona z brzegami jeziora mostem, którego fragmenty są odnajdywane na dnie jeziora. O historii tego niezwykłego miejsca opowiadam w moim artykule Wyspa Władców – Ostrów Lednicki.  Zachęcam do jego przeczytania. Obecnie na terenie wyspy znajduje się Muzeum Pierwszych Piastów, które udostępnia teren do zwiedzania.

Ostrów Lednicki – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

5. Ślady bombardowania fabryki benzyny w Policach

Liczne punkty widoczne na następnej mapie to leje po bombach i pozostałości po silnych alianckich bombardowaniach jednego ze strategicznych zakładów III Rzeszy. Mowa jest tu o fabryce benzyny syntetycznej w Policach koło Szczecina. Zakłady Hydrierwerke Pölitz AG, bo taką nazwę nosiły w języku niemieckim, należały do koncernu IG Farben. Produkowano w nich między innymi benzynę syntetyczną uzyskiwaną z węgla. Odbiorcą paliwa były siły zbrojne hitlerowskich Niemiec, Wehrmacht, Luftwaffe, Kriegsmarine. Z tego powodu już od 1940 roku fabryka stała się celem alianckich nalotów. Największa intensywność nalotów przypadła na rok 1944. W misjach brał również udział polski 300 Dywizjon Bombowy. Pomimo silnych nalotów fabryka produkowała paliwo niemal do końca wojny. Przy pozostałościach zakładów wytyczona jest ścieżka turystyczno-dydaktyczna, a w każdą sobotę organizowane są wycieczki z przewodnikiem. To co zaznaczyłem na mapie to leje po bombach, które zachowały się w lesie. Pozostałości fabryki znajdują się po drugiej stronie drogi. Zdjęcia lotnicze tego terenu, tuż po bombardowaniach, możemy zobaczyć pod tym linkiem.

Ślady po bombardowaniach fabryki w Policach – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

6. Stanowiska ogniowe tajnej broni V3

Vergeltungswaffe V3 to jedna z trzech tajnych odwetowych broni Hitlera, konstruowanych pod koniec II wojny światowej. V3 było działem wielokomorowym wystrzeliwującym pociski na duże odległości. Żeby nadać większą prędkość pocisku, wzdłuż długiej lufy zamontowane były dodatkowe komory z ładunkami wybuchowymi. Wybuchały one po kolei, jeden po drugim, w momencie kiedy były mijane przez pocisk. Niemcy prowadzili testy tej nowej broni miedzy innymi w Zalesiu na wyspie Wolin, niedaleko Międzyzdrojów. Próby z działami trwały od 1943 roku do lutego 1945 roku. Po testach pozostały trzy stanowiska ogniowe zlokalizowane na zboczu. Ze stanowisk zachowały się głównie betonowe podpory dział, ale na mapach LIDAR można zobaczyć ogólny zarys całej konstrukcji. Obiekt jest udostępniony do zwiedzania, a w pobliskim bunkrze zorganizowano ekspozycję militariów.

Stanowiska V3 w Zalesiu – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

7. Osówka i nazistowski Kompleks Riese

Kompleks Riese, z niemieckiego Olbrzym, to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce. Ten tajemniczy nazistowski kompleks militarny budowany był pod koniec II wojny światowej. Riese jest tak niezwykłe, ponieważ do dnia dzisiejszego nie znamy dokładnego celu budowy tego systemu podziemi. Zagadka Riese rozpala umysły i dyskusje między historykami i badaczami ostatniej wojny. Jednym z elementów kompleksu jest system podziemi wydrążony w górze Osówka w Górach Sowich. Poniżej tak oto Osówka prezentuje się na mapach LIDAR. Kompleks Osówka składa się z dwóch części: sztolni (podziemi) oraz naziemnych budowli. Dwie dolne strzałki wskazują wejścia do podziemi, które są udostępnione do zwiedzania. Kolejne dwie górne strzałki to tak zwane „Siłownia” i „Kasyno”. Przyjrzyjcie się szczególnie strzałce na samej górze, wskazuje ona żelbetową budowlę „Kasyno”. Na zdjęciu satelitarnym budowla jest kompletnie niewidoczna, ponieważ jej dach porastają drzewa i roślinność. Dzięki czemu byłaby trudna do zlokalizowania przez rozpoznanie lotnicze.

Kompleks Osówka Riese – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

8. Opuszczona miejscowość na końcu Polski

Dosłownie na końcu Polski w Bieszczadach znajdują się pozostałości po dawnej miejscowości Sianki. Przed II wojną światową miejscowość stanowiła ośrodek narciarski, ze schroniskami, pensjonatami i domami letniskowymi. Przebiegała przez nią rzeka San. Po 17 września 1939 roku Sianki zostały podzielone między III Rzeszę i Armię Czerwoną, które dokonały jednocześnie podziału całej Polski. Po zakończeniu wojny, nowa wschodnia granica państwa polskiego, została w tym miejscu oparta właśnie o rzekę San. Dzieląc tym samym miejscowość na dwie części. Od tego momentu, wioska po stronie polskiej jest trwale opuszczona. Prawie nic się z niej nie zachowało. Na mapach LIDAR możemy jeszcze dostrzec zarysy podziału pól uprawnych, oraz wgłębienia w ziemi, stanowiące prawdopodobnie pozostałości po piwnicach lub studniach. Na różowo zaznaczona jest również aktualna granica państwowa. Natomiast po stronie ukraińskiej uchowało się kilkadziesiąt zabudowań, które są dalej zamieszkane.

Opuszczona wieś Sianki – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

9. Nieudany eksperyment sadowniczy w Lubaszczu

To, co widać na zdjęciach LIDAR, które zamieszczam poniżej, to pozostałości po nieudanym eksperymencie w gospodarstwie Lubaszcz pod Nakłem. Te wijące się po zboczach równoległe linie są efektem tak zwanego tarasowania stoku. Metoda ta polega na specjalnym przekształceniu stromego zbocza, tak aby zamieniło się w szereg równoległych do siebie „schodów”. Taki zabieg przemienia nieużyteczne zbocza, w użyteczne grunty, na których można prowadzić uprawę roślin. Sztuczne tarasy w Lubaszczu mają długość 1,2 km. Powstały prawdopodobnie w latach 50-60-tych ubiegłego wieku. Uprawiano na nich drzewa owocowe i krzewy jagodowe. Jednak po kilku latach eksperymentu większość krzewów wyschła. Drzewa zaś zostały wycięte, ponieważ nie dawały żadnych plonów. Eksperyment zakończył się niepowodzeniem, po którym zostały tylko przekształcone zbocza. Więcej informacji fanpage’u miejscowości pod linkiem.

Tarasowane zbocza w Lubaszczu – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

10. Radziecka baza atomowa w Podborsku

Jedna z trzech radzieckich baz wojskowych na terenie Polski, w której była przechowywana broń jądrowa. Obiekt Specjalny nr 3001, zlokalizowany w pobliżu wsi Podborsko. Zbudowany został w ramach programu o kryptonimie „Wisła”, pod koniec lat 60-tych ubiegłego wieku. Według danych polskiej Wikipedii, na terenie Polski z przeznaczeniem dla Ludowego Wojska Polskiego, zmagazynowano od 178 do 250 sowieckich ładunków nuklearnych. Plan zakładał przekazanie tego uzbrojenia LWP w momencie wybuchu wojny. Baza w Podborsku znajdowała się pod kontrolą Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckich. Broń jądrową wycofano z terenu bazy jeszcze przed opuszczeniem Polski przez wojska radzieckie w roku 1993. Obraz LIDAR odkrywa nam zamaskowane w lesie fragmenty sowieckiego kompleksu atomowego. Po więcej informacji na temat tego obiektu zapraszam do mojego artykułu.

Radziecka baza w Podborsku – Lista niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Poniżej zamieszczam całą listę 10 niezwykłych miejsc w Polsce, zaznaczonych na jednej mapie, wraz z linkami do Geoportalu.

Zobacz także:

• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1
• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3

Artykuł 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 2 pochodzi z serwisu Eloblog.