Jak sztuczna inteligencja widzi dolnośląskie miejscowości? Któregoś dnia zadałem sobie takie pytanie, bawiąc się w generowanie obrazów za pomocą kreatora obrazów Bing. Zamiast złożonych promptów postanowiłem wpisywać proste hasła, głównie same nazwy miejscowości, tak aby sprawdzić jak Ai w swoich zasobach „widzi” nasze miejscowości. Wpisywałem same nazwy miejscowości np. „Wrocław” lub nazwy miejscowości z dodatkową informacją określającą lokalizację lub cechę charakterystyczną danego miejsca np. „Uzdrowisko Kudowa-Zdrój” albo „Karłów w Górach Stołowych”. Niektóre wyniki mogą być zaskakujące.

Do wygenerowania obrazów użyłem kreatora obrazów Bing, który bazuje na sztucznej inteligencji DALL·E 3. Jeżeli ktoś chciałby się sam pobawić w generowanie obrazów podsyłam link.

Wrocław

Legnica

Wałbrzych

Jelenia Góra

Głogów

Kowary

Karpacz

Kłodzko

Karłów

Kudowa-Zdrój

Kamienna Góra

Międzygórze

Złotoryja

Lwówek Śląski

Złoty Stok

Ząbkowice Śląskie

Świdnica

Zgorzelec

Bogatynia

Artykuł Jak sztuczna inteligencja widzi dolnośląskie miejscowości? pochodzi z serwisu Eloblog.

Panorama Dolnego Śląska z 1937 roku

Przed wojną Niemcy lubili się w prezentowaniu gór i Dolnego Śląska w formie przerysowanych panoram. Na łamach mojego blogu prezentowałem już dwie tego typu grafiki: Panoramę Gór Sowich i Wałbrzyskich oraz Panoramę Karkonoszy. Teraz czas na grafikę przedstawiającą Dolny Śląsk. Poniższa panorama została wydana w formie składanej mapy, z jednej strony znajdował się plan miasta Wrocławia (Breslau), a z drugiej strony panorama Dolnego Śląska. Na grafice większość miast i miasteczek jest zaznaczona oraz opisana. Tak samo w przypadku pasm górskich i ważniejszych szczytów górskich. Na mapie znajdziemy również przebieg dróg i linii kolejowych. Oprócz miejscowości naniesione są także ważniejsze miejsca typu zamki, jeziora, zapory, stanowiące bądź co bądź atrakcje turystyczne. Mapa została wydane w 1937 roku.

Przedwojenna panorama Dolnego Śląska i Wrocławia z 1937 roku

Grafika panoramy Dolnego Śląska dostępna jest w dwóch źródłach:

• Na moim blogu pod tym linkiem
• Lub w lepszej jakości (rekomendowana) na serwisie dolny-slask.org.pl

Na portalu dolny-slask.org.pl dostępna jest również druga strona mapy prezentująca plan Wrocławia.

Artykuł Przedwojenna panorama Dolnego Śląska z 1937 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Miasta 300 lat temu na Śląsku

Zaprezentowane archiwalne panoramy Śląska pochodzą z lat 30-tych XVIII wieku. Większość z nich opatrzona jest datą z lat pomiędzy 1737-1739. Autorem tych starych grafik jest śląski rysownik Friedrich Bernhard Werner, czasem występujący również pod swoim czeskim imieniem Bedřich. Warto wspomnieć, że w momencie tworzenia i publikowania tych rysunków, Śląsk znajdował się w przededniu ważnych wydarzeń – wybuchu wojen śląskich. Pierwsza z nich wybuchła w roku 1740, druga w roku 1744, a ostatnia w roku 1756. Dla Śląska wojny te były brzemienne w skutkach, gdyż oderwały tę krainę już na zawsze od Korony Czeskiej, tym samym rozpoczynając okres pruskiej dominacji i wpływów. Warto również zwrócić uwagę na to, że duża część z miast posiadała jeszcze mury miejskie, stanowiące niejako gorset, często uniemożliwiający rozwój miasta. Mury miejskie rozbierane były później, jak w przypadku Wrocławia stało się to dopiero na początku XIX wieku.

Ponieważ teren Górnego i Dolnego Śląska nie jest tożsamy z obecnym podziałem administracyjnym, zamieszczone grafiki podzieliłem współczesnymi województwami. W nawiasach zapisałem ówcześnie obowiązujące i podane nazwy miast. Zwracam uwagę, że mogą się one różnić od przedwojennych niemieckich nazw. Język, jak i nazwy miast, ewoluowały przez stulecia.

Województwo dolnośląskie

Wrocław (Breslau) – Rok 1737 – Tak wyglądały miasta 300 lat temu!

Wrocław od strony Odry – Rok 1737

Legnica (Liegnitz) – Rok 1738

Świdnica (Schweidnitz) – Rok 1738

Kamienna Góra (Landeshut) – Rok 1738

Oleśnica (Oles) – Rok 1737

Wołów (Wohlau) – Rok 1737

Środa Śląska (Neumarck) – Rok 1737

Ząbkowice Śląskie (Franckenstein) – Rok 1738

Ziębice (Münsterberg) – Rok 1738

Jelenia Góra (Hirschberg) – Rok 1739

Jawor (Jauer) – Rok 1739

Kowary (Schmiedeberg) – Rok 1739

Głogów (Glogau) – Rok 1739

Bardo (Warta) – Rok 1738

Oława (Olau) – Rok 1737

Twardogóra (Festenberg) – Rok 1737

Niemcza (Nimtsch) – Rok 1737

Strzelin (Streelen) – Rok 1737

Bierutów (Bernstadt) – Rok 1737

Trzebnica (Trebnitz) i Dobroszyce (Juliusburg) – Rok 1737

Ścinawa (Stignau) – Rok 1737

Wąsosz (Herrnstadt) – Rok 1737

Opactwo Cystersów w Lubiążu (Leubus) – 1737

Lubin (Lüben) – Rok 1738

Złotoryja (Goldberg) – Rok 1738

Prochowice (Parchwitz) – Rok 1738

Zamek Grodziec (Graditzberg) – Rok 1738

Świebodzice (Freyberg) – Rok 1738

Zamek Książ (Scloß Fürstentstein) – Rok 1738

Dzierżoniów (Reichenbach) – Rok 1738

Strzegom (Strigau) – Rok 1738

Sobótka (Zubten) i Ślęża – Rok 1738

Złoty Stok (Reichstein) – Rok 1738

Srebrna Góra (Silberberg) – Rok 1738

Góra (Gurau) – Rok 1739

Lubomierz (Liebethal) – Rok 1739

Cieplice Śląskie-Zdrój (Warmbad) – Rok 1739

Lwówek Śląski (Lemberg) – Rok 1739

Gryfów Śląski (Greiffenberg) – Rok 1739

Bolesławiec (Buntzlau) – Rok 1739

Prusice (Prausnitz) – Rok 1739

Głębowice (Gros Strenz) – Rok 1737

Województwo opolskie

Opole (Oppeln) – Rok 1739

Brzeg (Brieg) – Rok 1737

Nysa (Neis) – Rok 1738

Namysłów (Namslau) – Rok 1737

Głubczyce (Leobschütz) – Rok 1737

Głogówek (Klein Glogau) – Rok 1739

Otmuchów (Ottmachau) – Rok 1738

Głuchołazy (Ziegenhals) – Rok 1738

Grodków (Grotkau) – Rok 1738

Paczków (Patschkau) – Rok 1738

Prudnik (Neustadt) – Rok 1739

Krapkowice (Krapitz) – Rok 1739

Koźle, Kędzierzyn-Koźle (Kosel) – Rok 1739

Województwo śląskie

Racibórz (Ratibor) – Rok 1739

Cieszyn (Teschen) – Rok 1738

Rudy (Rauden) – Rok 1737

Województwo lubuskie

Żagań (Sagan) – Rok 1737

Kożuchów (Freystad) – Rok 1739

Artykuł Tak wyglądały miasta 300 lat temu na Dolnym i Górnym Śląsku! pochodzi z serwisu Eloblog.

Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku do zobaczenia

Kolejna lista miejsc na Dolnym Śląsku, które warto odwiedzić. Tym razem przygotowałem zestawienie z miejscami ciekawymi, popularnymi, niezwykłymi, które przyciągają turystów. Duża część z tych miejsc znajduje się w Sudetach, które same w sobie, przez swoje walory przyrodnicze, stanowią niezwykłą atrakcję. Kilkanaście ciekawych miejsc jest opisanych, pozostałe wyszczególnione są na mapie na samym dole. Kolejność miejsc nie ma znaczenia.

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Dolny Śląsk – Co zwiedzać?

Karkonosze i Śnieżka

Karkonosze to najwyższe pasmo Sudetów i prawdopodobnie również najpopularniejsze miejsce górskich wypadów wśród przyjezdnych turystów. Pasmo górskie położone jest po stronie polskiej i czeskiej, a przez jego środek przebiega granica państwowa. W Karkonoszach odnajdziemy wiele ciekawych miejsc, jak popularną Śnieżkę (1602 m n.p.m.), najwyższy szczyt Sudetów i zarazem najwyższy szczyt Republiki Czeskiej. Podczas dobrej pogody Śnieżka przeżywa prawdziwe oblężenie turystów. Równie popularnymi miejscami są Śnieżne Kotły, Szrenica, liczne formacje skalne, punkty widokowe, wodospady, urokliwe schroniska, przełęcze i wiele innych miejsc. Karkonosze posiadają wiele walorów przyrodniczych, dlatego w części obszaru pasma górskiego znajduje się Karkonoski Park Narodowy. Zapewnia on ścisłą ochronę znajdującej się tam przyrody. U podnóża Karkonoszy, zwanymi też Górami Olbrzymimi, znajdują się dwie popularne turystyczne miejscowości: Karpacz i Szklarska Poręba.

Karkonosze i Śnieżka – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Rudawy Janowickie, Sokolik, Kolorowe Jeziorka

Kolejnym ciekawym miejscem, cieszącym się duża popularnością, są Rudawy Janowickie. To kolejne pasmo górskie Sudetów, znajdujące się w bliskiej odległości od Karkonoszy. Rudawy Janowickie są troszeczkę inne niż Karkonosze. Mniejsze, ale posiadają wiele licznych formacji skalnych, dzięki czemu cieszą się duża popularnością wśród wspinaczy i alpinistów. To właśnie w Rudawach Janowickich swoje pierwsze kroki we wspinaczce stawiała sławna polska himalaistka Wanda Rutkiewicz. Wśród ciekawych miejsc w Rudawach Janowickich należy wymienić szczyty i zarazem świetne punkty widokowe Sokolik, Krzyżna i Mała Ostra. Ciekawym miejscem są również ruiny Zamku Bolczów. Dużą popularnością w Rudawach Janowickich cieszą się urokliwe i niezwykłe Kolorowe Jeziorka.

Rudawy Janowickie, Sokolik – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Góry Izerskie i Hala Izerska

Góry Izerskie, zwane popularnie Izerami, to kolejne ważne pasmo górskie Sudetów. Położone jest na północny-zachód od Karkonoszy. Góry Izerskie w zimie stają się mekką narciarstwa biegowego. Organizowane są tutaj zawody narciarskie „Bieg Piastów”. W ciągu, lata kiedy stopnieją wszystkie śniegi, Izery stają się miejscem rowerowych i pieszych wycieczek. Choć góry nie są wysokie, panują tutaj specyficzne surowe warunki klimatyczne, które pozwalają na rozwój narciarstwa biegowego. Ważnym miejscem w Izerach jest Hala Izerska. Jest to stosunkowo płaska górska łąka, rozciągająca się na sporej powierzchni. To ciekawe miejsce jest specyficzne, ze względu na występujące tutaj ekstremalnie niskie temperatury, nie spotykane w innych częściach Sudetów. Więcej o nich możecie dowiedzieć się z mojego filmu. Na Hali Izerskiej przed wojną znajdowała się osada Gross-Iser. Dziś po osadzie pozostał tylko jeden budynek dawnej szkoły. Obecnie znajduje się w nim popularne schronisko Chatka Górzystów. Popularne szczyty to Wysoki Kamień, Wysoka Kopa i Izerski Stóg.

Śnieżne Góry Izerskie – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Góry Stołowe i Szczeliniec Wielki

Przenosimy się teraz do Ziemi Kłodzkiej, gdzie znajdują się Góry Stołowe. Nazwa tych gór wzięła się od rozległych płaskich płaszczyzn, które dominują ich krajobraz. Charakterystyczną cechą tych gór, jest występowanie licznych formacji skalnych, które jako ciekawe i niezwykłe miejsca, same w sobie przyciągają turystów. Najwyższym szczytem Gór Stołowych jest Szczeliniec Wielki położony na wysokości 919 m n.p.m. Jego charakterystycznie płaski wierzchołek jest łatwo rozpoznawalny na tle innych gór. Na szczyt prowadzą ciekawe trasy między formacjami skalnymi, a na samej górze znajduje się schronisko i punkt widokowy. Równie popularnym miejscem są Błędne Skały. Bez wątpienia są to miejsca warte zobaczenia. Góry Stołowe rozciągają się także po czeskiej stronie, gdzie duża popularnością cieszą się Teplickie Skalne Miasto oraz Broumowskie Ściany. Góry Stołowe były od zawsze ciekawym i przyciągającym turystów miejscem. Ciekawostką jest to, że w 1800 roku Szczeliniec Wielki odwiedził przyszły prezydent USA John Quincy Adams. Później wspominał i pisał o jego niezwykłym kształcie.

Góry Stołowe i Szczeliniec Wielki – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Góry Sowie i Wielka Sowa

O Górach Sowich zazwyczaj mówi się, jako o miejscu skrywającym niezwykłe tajemnice. Tak jest za sprawą zagadkowego nazistowskiego kompleksu Riese, budowanego w latach 1943-1945 w Górach Sowich. Po kompleksie Riese pozostało kilka kilometrów sztolni wydrążonych w zboczach gór. Trzy podziemne kompleksy udostępnione do zwiedzania to: Włodarz, Osówka i Rzeczka (Walim). Ale Góry Sowie to nie tylko podziemia kompleksu Riese. To także wspaniała przyroda. Najwyższym szczytem tego pasma górskiego jest Wielka Sowa położona na wysokości 1015 m n.p.m. To popularny cel górskich wędrówek. Na jej szczycie znajdują się wiaty turystyczne oraz piękna wieża widokowa, która jest otwarta dla turystów. Wieża ma 25 m wysokości i została wybudowana w 1886 roku, jako jedna z tak zwanych wież Bismarcka. Ciekawym miejscem i punktem widokowym jest także wieża widokowa na Kalenicy.

Góry Sowie i wieża na Wielkiej Sowie – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Wieża Książęca w Siedlęcinie

Wśród zabytków wartych odwiedzenia, oprócz popularnych w tym regionie zamków, jest kilka innych ciekawych budowli. Bez wątpienia jedną z nich jest wieża książęca w Siedlęcinie. Unikatowy w skali europejskiej zabytek średniowiecza. Wieża została zbudowana około roku 1314, ma ona 22 m wysokości. To jeden z najwyższych tego typu obiektów. Jej powstanie przypisuje się Piastowi Śląskiemu księciu Henrykowi I Jaworskiemu. Pełniła przede wszystkim funkcje mieszkalne. W jej wnętrzach na ścianach zachowały się malowidła. Są one unikalne, ponieważ ich tematyka jest świecka, a nie religijna, jak zazwyczaj to bywało. Nawiązują one do legendy o Lancelocie z Jeziora rycerza okrągłego stołu króla Artura.
Link: www.wiezasiedlecin.pl

Wieża Książęca w Siedlęcinie – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Krzywa Wieża w Ząbkowicach

Kolejna niezwykła wieża znajduje się w Ząbkowicach Śląskich. Jej wyjątkowość polega na tym, że jest krzywa… Stąd liczne odwołania i porównania do słynnej wieży we włoskiej Pizie. Jednak w przeciwieństwie do niej, ząbkowicka wieża jest naprawdę krzywa, a nie tylko pochylona. Ten niezwykły zabytek stał się prawdziwą wizytówką tego dolnośląskiego miasta. Wieża ma 34 m wysokości, a jej odchylenie od pionu wynosi ponad 2 m. Okoliczności budowy wieży nie są do końca poznane. Jedna z hipotez mówi, że wieża była częścią zniszczonego i już nieistniejącego zamku. Krzywa wieża w Ząbkowicach Śląskich jest udostępniona do zwiedzania przez turystów. Zabytek bez wątpienia jest warty zobaczenia.
Link: www.krzywawieza.eu

Krzywa Wieża w Ząbkowicach – Autor: Jacek Halicki Źródło: commons.wikimedia.org

Rynek we Wrocławiu

Śmiem twierdzić, że wrocławski rynek jest miejscem najczęściej odwiedzanym przez turystów na Dolnym Śląsku. Choć na potwierdzenie tego nie mam żadnych statystyk. Rynek we Wrocławiu doskonale wpisuje się w slogan miasta – „miasto spotkań”. Takim właśnie miejscem spotkań jest ten średniowieczny ogromny plac targowy. Jego wymiary są imponujące, wynoszą 213 m na 178 m. Na rynku znajdują się liczne kawiarnie i restauracje, których ogródki w dobrą pogodę wypełnione są po brzegi gośćmi. Ciekawymi obiektami na rynku są: szklana fontanna, pomnik Aleksandra Fredry, pręgierz, oraz przylegający do rynku Plac Solny. W północno zachodnim narożniku znajdują się kamieniczniki Jasia i Małgosi, a dalej w głębi kościół garnizonowy św. Elżbiety. Wieża kościoła jest udostępniona do zwiedzania, można więc na nią wejść i podziwiać panoramę miasta. Wrocławski rynek jest również miejscem imprez masowych, jak choćby sylwester, jarmarki świąteczne czy koncerty.

Rynek we Wrocławiu – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Ostrów Tumski we Wrocławiu

Kolejnym miejscem, które koniecznie trzeba odwiedzić we Wrocławiu, jest Ostrów Tumski. Historycznie jest to najważniejsze miejsce we Wrocławiu, ponieważ związane jest z jego najdawniejszą historią. Ostrów Tumski niegdyś był wyspą, od której zaczęła się historia miasta. To tutaj powstał zamek piastowski, to tutaj powstawały pierwsze śląskie kościoły. Ostrów Tumski był przez lata miejscem niezależnym od władzy miejskiej, w którym panowała tylko władza kościelna. Stąd tak liczne kościoły na tym terenie. Najważniejszym z nich jest Katedra św. Jana Chrzciciela. Możemy wjechać na wieże katedry i podziwiać panoramę Wrocławia. Tuż obok znajduje się najstarszy zachowany kościół Wrocławia pod wezwaniem św. Idziego. Obiekt pochodzi z połowy XIII wieku. Warto również odwiedzić Kolegiatę św. Krzyża i św. Bartłomieja. Przy wejściu na wyspę grodową znajduje się Most Tumski, zwany Mostem Zakochanych. Poznać go można po licznych zawieszonych kłódkach przez zakochane pary. Ostrów Tumski szczególnie imponująco i pięknie wygląda wieczorową porą, kiedy jego ulice rozświetlone są gazowymi lampami. Nadają one specyficzny ciepły klimat tej dawnej wrocławskiej wyspie.

Ostrów Tumski we Wrocławiu – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Zapora Wodna w Pilchowicach

Na Dolnym Śląsku znajduje się wiele ciekawych miejsc wartych odwiedzenia, związanych z realizowanym na początku XX wieku ambitnym programem przeciwpowodziowym. W wyniku jego realizacji powstało kilka zapór wodnych w dorzeczu Odry. Jedna z najważniejszych zapór znajduje się na rzece Bóbr w miejscowości Pilchowice. To druga, co do wielkości, zapora wodna w Polsce, po zaporze w Solinie. Jej wymiary odpowiadają prawie dokładnie wymiarom Titanica, ma 270 m długości korony i 62 m wysokości. Jej budowa trwała kilka lat i została wykończona w roku 1912. W wyniku jej osadzenia na rzece Bóbr, powstało sporych wielkości jezioro zaporowe, zwane Jeziorem Pilchowickim. Od tego momenty zapora w Pilchowicach stawia dzielnie czoła większym i mniejszym powodziom, zapewniając bezpieczeństwo mieszkańcom Doliny Bobru. Stanowi również popularną atrakcję turystyczną. Teren jest niezwykle urokliwy, przyroda otaczająca miejsce przepiękna, a konstrukcja imponująca. O budowie tej konstrukcji można posłuchać w moim filmie.

Zapora wodna w Pilchowicach – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Dolina Pałaców i Ogrodów

Doliną Pałaców i Ogrodów popularnie nazywany jest region Kotliny Jeleniogórskiej wraz z przylegającymi terenami. Bogaty w liczne zabytki, pałace, dwory i założenia parkowe. Zabytkowe obiekty położone są wśród malowniczych wzgórz, przy rzekach, stawach, otoczone przepiękną przyrodą. Już podczas panowania Habsburgów pojawiają się tutaj pierwsze założenia pałacowe, ale prawdziwy rozkwit następuje za czasów pruskich. Region Dolnego Śląska staje się popularnym miejscem inwestycji bogatych rodów i arystokracji europejskiej. Pojawiają się tutaj takie nazwiska jak: Habsburgowie, Hohelzollernowie, Schaffgotschowie, Zedlitzowie, Reussowie, Redenowie, Czartoryscy czy Radziłłowie. Po wojnie wiele z tych obiektów, w wyniku zaniedbań nowych polskich władz, popadło w ruinę. Dziś część z nich jest już wyremontowana, a dolina odzyskuje dawny blask.

Pałac Wojanów – Dolina Pałaców i Ogrodów – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku

Muzeum Obozu Koncentracyjnego Gross-Rosen

Oprócz wielu ciekawych miejsc i zabytków pozostawionych przez Niemców, są również te związane z najtragiczniejszą historią XX wieku. Tak jak obóz koncentracyjny Gross-Rose (Konzentrationslager Groß-Rosen). Dziś teren tego byłego obozu udostępniony jest do zwiedzania. Wejście jest bezpłatne. W budynku znajduje się ekspozycja poświęcona historii obozu. Po obozowych barakach pozostały tylko ślady fundamentów, ale muzeum podjęło się próby rekonstrukcji kilku obiektów. Obóz koncentracyjny Gross-Rose posiadał na terenie Dolnego Śląska ponad 100 filii. Część z więźniów była przymuszona do pracy przy budowie projektu Riese w Górach Sowich. Przez niemiecki obóz śmieci przewinęło się 125 tys. więźniów, z czego 40 tys. zginęło. To smutne, ale zarazem ciekawe miejsce pamięci na Dolnym Śląsku.

Obóz Koncentracyjny Gross-Rose – Miejsce Pamięci na Dolnym Śląsku

Schronisko PTTK Samotnia

Jest takie miejsce w Karkonoszach, które cieszy się ogromną popularnością. Nie jest to szczyt górski, wodospad, formacja skalna czy atrakcja turystyczna, ale urokliwe schronisko PTTK „Samotnia”. Czemu akurat to schronisko wybrałem z dziesiątek innych w Sudetach? To nie ja wybrałem, ale ludzie tak zdecydowali. Wystarczy spojrzeć na rankingi na portalach turystycznych. Ostatnio przeprowadzona ankieta na facebookowej grupie Tajemniczy Dolny Śląsk, również potwierdziła dużą popularność tego miejsca. Schronisko położone jest nad Małym Stawem, a pierwsze informacje o obiekcie zlokalizowanym w tym miejscu pochodzą już z roku 1670! Obecny kształt budynek uzyskał w XX wieku, po kilku przebudowach. Schronisko Samotnia położone jest przy niebieskim szlaku. Warto do niego zejść przemierzając główny grzbiet Karkonoszy lub schodząc ze Śnieżki. Usiąść, odpocząć, popodziwiać krajobrazy… Panorama schroniska.
Link: www.samotnia.com.pl

Schronisko PTTK „Samotnia” – Foto: Dolny Śląsk Fotografie

Wodospad Szklarki i Kamieńczyka

Jest wiele popularnych i ciekawych miejsc w górach na Dolnym Śląsku. Jednak na tle różnych miejsc, dwa z nich wyróżniają się w rankingach popularności. Mowa jest tutaj o wodospadach Szklarki i Kamieńczyka. Położenie w Karkonoszach, najpopularniejszym pasmie górskim, dało im szanse wspiąć się na wysokie miejsca popularności. Choć trzeba przyznać, że urokliwych wodospadów nie brakuje w innych partiach Sudetów. Zarówno po stronie polskiej, jak i czeskiej. Przepięknie położone, niezwykłe twory górskiej natury. Wodospad Kamieńczyka i Szklarki znajdują są w dwóch różnych miejscach. Zaznaczone są na mapie na samym dole. Warto odwiedzić przynajmniej jeden z tych wodospadów, zwiedzając tą część Dolnego Śląska.

Wodospad Kamieńczyka – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku do Zobaczenia

Zobacz także uzupełnienie: Atrakcje turystyczne Dolny Śląsk – Co zwiedzać?
Mapa i lista – Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku do zobaczenia

Artykuł Ciekawe miejsca na Dolnym Śląsku do zobaczenia pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista zaskakujących miejsc w Polsce

Moja kolejna lista poświęcona jest tym razem miejscom dziwnym, zaskakującym i niezwykłym. Wybrałem 10 obiektów z całej Polski, które ze względu na swoją historię lub nietypową budowę, stały się atrakcjami przyciągającymi turystów. Niektóre z tych miejsc są bardzo popularne i rozpoznawalne, inne mniej znane i trochę zapomniane. Lista 10 zaskakujących miejsc w Polsce uszeregowana jest chronologicznie, ze względu na czas powstania. Od najstarszego do najmłodszego obiektu.

1. Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich

W Polsce też mamy swoje krzywe wieże. Jedna z nich znajduje się w miejscowości Ząbkowice Śląskie. W przeciwieństwie do pochylonej wieży w Pizie, ta ząbkowicka wieża jest naprawdę krzywa. Okres powstania budowli nie jest do końca znany. Prawdopodobnie budowę ukończono w XV wieku. Nie wiadomo też dlaczego wieża zaczęła się przechylać, pierwsze takie informacje pojawiają się pod koniec XVI wieku. Być może przyczyną były wstrząsy tektoniczne lub rozmoknięcie gruntu. Ząbkowicka wieża mierzy 34 m wysokości, a na jej szczyt prowadzi 139 schodów. Jej obecne odchylenie od pionu wynosi ponad 2 m. Krzywa wieża jest udostępniona dla zwiedzających.

Krzywa Wieża w Ząbkowicach – Autor: Jacek Halicki Źródło: commons.wikimedia.org

Krzywa Wieża w Ząbkowicach – Autor: Jacek Halicki Źródło: commons.wikimedia.org

2. Środek Europy w Suchowoli

W Suchowoli niedaleko Białegostoku, znajduje się punkt uznawany za geograficzny środek Europy. Wskazanie dokładnego środka Starego Kontynentu jest bardzo trudne do wykonania. Między innymi ze względu na dość umowny przebieg granicy pomiędzy Europą i Azją. Dlatego istnieje aż kilkanaście punktów uznawanych za środek Europy, rozsianych w rożnych europejskich krajach. Jeden z nich, zgodnie z obliczeniami z roku 1775, znajduje się w Polsce w miejscowości Suchowola. Obliczenia zostały dokonane przez królewskiego astronoma i kartografa Szymona Antoniego Sobiekrajskiego. W miejscu tym ustawiony jest dziś obelisk z płytą pamiątkową. Nietypowa atrakcja stała się ważnym przystankiem w trakcie turystycznych podróży po Podlasiu.

Środek Europy w Suchowoli – Autor: Krzysztof Kundzicz Źródło: commons.wikimedia.org

Środek Europy – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Halina Gniewkowska-Gniadek

3. Piramida w Rapie

We wsi Rapa na Mazurach znajduje się nietypowa budowla przypominająca kształtem egipskie piramidy, tylko że w mniejszej skali. Ten zaskakujący budynek ukryty w lesie to grobowiec pruskiej rodziny baronów von Fahrenheid. Obiekt został zbudowany około 1811 roku. Piramida ma podstawę o szerokości 10 m i wysokość prawie 16 m. Decyzję o budowie tego nietypowego obiektu podjął baron Friedrich von Fahrenheid, zafascynowany starożytnym Egiptem. Grobowiec miał sprawić, że złożone w nim ciała zachowają się dłużej w lepszym stanie. Piramida w Rapie przez wiele lat była dewastowana, a to przez wojska radzieckie, a to przez Polaków. Dopiero w ostatnim czasie podjęto starania o zabezpieczenie tego niezwykłego miejsca w Polsce.

Piramida w Rapie – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Mireq

Wnętrze piramidy w Rapie – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Mireq

4. Skrzyżowanie rzek w Wągrowcu

Kolejne z zaskakujących miejsc w Polsce na mojej liście, to nietypowe zjawisko występujące w Wągrowcu. Skrzyżowanie rzek Wełny z Nielbą. Nie jest to jednak zjawisko, które powstało w sposób naturalny. Skrzyżowanie rzek w Wągrowcu, jak podaje polska Wikipedia, to efekt prac melioracyjnych wykonanych przez Cystersów około roku 1830. Wody obu krzyżujących się rzek przepływają na wprost, mieszając się ze sobą tylko w niedużym stopniu. Skrzyżowanie rzek w Wągrowcu nazywane jest często mylnie bifurkacją, ale mamy tutaj do czynienia z innym zjawiskiem. Ze względu na swoją wyjątkowość, miejsce to stało się sporą atrakcją turystyczną.

Skrzyżowanie rzek w Wągrowcu – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Halina Gniewkowska-Gniadek

Skrzyżowanie rzek w Wągrowcu – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

5. Krzywy las pod Gryfinem

Niedaleko Gryfina w województwie zachodniopomorskim, rośnie nietypowy krzywy las. Na przestrzeni około 0,3 ha znajduje się kilkaset powykrzywianych sosen. Tuż przy ziemi drzewa wyginają się o około 90º, tworząc z dalszej części pnia półkole. Wszystkie pnie wykrzywione są w kierunku północnym. Przyczyna powstania tego zagadkowego lasu nie jest do końca znana. Prawdopodobnie dziwne kształty są efektem ingerencji człowieka w latach 30-tych ubiegłego wieku. Ich nietypowy kształt mógł być specjalnie spreparowany, z zamiarem późniejszego wykorzystania do produkcji mebli lub statków. Teren krzywego lasu uznany jest dziś za pomnik przyrody.

Krzywy Las – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Rzuwig Źródło: commons.wikimedia.org

Krzywy Las – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Kengi Źródło: commons.wikimedia.org

6. Zapomniana świątynia nazistów w Wałbrzychu

W Wałbrzychu w środku miasta na wzgórzu znajduje się nietypowy obiekt. Nazywany jest popularnie Mauzoleum lub Totenburgiem, co z niemieckiego oznacza „martwy gród”. Oficjalnie budowla powstała w celu upamiętnienia 170 tys. Ślązaków poległych w czasie I wojny światowej, ofiar wypadków w kopalniach i bojowników ruchu narodowo-socjalistycznego. Nieoficjalnie mówi się, że obiekt miał mieć związek z nazistowskimi uroczystościami i okultystycznymi praktykami członków SS. Budynek o surowym czworobocznym kształcie powstał w latach 1936-1938. Dziś obdarty z nazistowskiej symboliki, stoi opuszczony na wałbrzyskim wzgórzu. Więcej zdjęć i informacji w artykule Totenburg – Ostatnia świątynia Hitlera.

Totenburg w Wałbrzychu – Schlesier Ehrenmal – Lista zaskakujących miejsc w Polsce

Archiwalne zdjęcie z wnętrza Mauzoleum – Źródło: dolny-slask.org.pl

7. Bunkier dla pociągów w Konewce

We wsi Konewka znajduje się poniemiecki bunkier kolejowy, zdolny pomieścić cały skład pociągu sztabowego. Pociągi takie były wykorzystywane przez Niemców, jako mobilne wojskowe centra dowodzenia. Przewoziły także najważniejszych dygnitarzy III Rzeszy. Potężny żelbetowy obiekt o długości około 380 m, został zbudowany w latach 1940-1941. Zdolny był do osłony przed rażeniem bombami lotniczymi oraz skutkami użycia broni chemicznej. Schron w Konewce jest jednym z dwóch tego typu obiektów w okolicy, drugi znajduje się we wsi Jeleń. Schron kolejowy w Konewce udostępniony jest do zwiedzania. Możemy również zobaczyć jego wnętrze korzystając z trasy Google Street View.

Bunkier kolejowy w Konewce – Autor: Jarosław Kruk Źródło: commons.wikimedia.org

8. Współczesny niedokończony zamek w Łapalicach

Zamek w Łapalicach to obiekt o niezwykłej historii, ponieważ został zbudowany dopiero w XX wieku. Jego budowa rozpoczęła się pod koniec lat 80-tych i nigdy nie została ukończona. Dziś ten sporych rozmiarów zamek straszy niedokończoną elewacją, pustymi otworami okiennymi i sterczącymi 12 wieżami. Pomysłodawcą budowy obiektu był Piotr Kazimierczak, rzeźbiarz i biznesmen. Podobno budowa zamku była jego marzeniem z dzieciństwa. Jednak przy realizacji ogromnych rozmiarów inwestycji pojawiły się problemy finansowe, a także urzędowe. Zamek więc nigdy nie został ukończony. Dziś pozostaje tylko nietypową atrakcją turystyczną.

Zamek w Łapalicach – Autor: Tomasz Przechlewski Źródło: www.flickr.com

9. Krzywy Domek w Sopocie

Ten nietypowy budynek w Sopocie stał się już jedną z wizytówek miasta. Krzywy Domek został zbudowany w latach 2003-2004. Położony jest w środku popularnego sopockiego Monciaka. Projekt budynku powstał pod kierownictwem architektów Szotyńskich i Zaleskiego, a inspiracją do stworzenia nietypowych kształtów budowli były rysunki Jana Szancera. Budynek swoim dziwnym kształtem przypomina trochę bajkowy świat. Jakby świat nierelaistyczny, senne wizje lub halucynacje zaburzające percepcję i przestrzeń. W budynku znajdują się lokale handlowe i gastronomia, a także siedziba radia.

Krzywy Domek w Sopocie – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Tomasz Kapczyńsk

Krzywy Domek w Sopocie – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Tomasz Kapczyńsk

10. Odwrócony dom w Szymbarku

Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku może się pochwalić nietypową budowlą. Zaskakujący budynek popularnie zwany jest „Domem do góry nogami”, o ile w ogóle dom może mieć nogi. Ten niezwykły drewniany obiekt naturalnych rozmiarów, został otwarty w roku 2007. Do jego środka można wejść przez jedno z okien na ścianie szczytowej. Chodzi się po suficie, a wejście do środka przyprawia o zawrót głowy. Wnętrze domu zostało zaaranżowane na styl PLRu. Odwrócony dom, ma symbolizować właśnie czasy PRLu, kiedy to wiele aspektów funkcjonowania kraju było „postawionych na głowie”. Obiekt szybko stał się popularną atrakcją na Kaszubach.

Dom w Szymbarku – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Przemysław Jahr Źródło: commons.wikimedia.org

Dom do góry nogami – Lista zaskakujących miejsc w Polsce – Autor: Polimerek Źródło: commons.wikimedia.org

Poniżej zamieszczam jeszcze raz wszystkie opisane zaskakujące i ciekawe miejsca na jednej mapie.

Z pewnością jest jeszcze wiele niezwykłych i zaskakujących miejsc w Polsce. Zapraszam do pozostawienia w komentarzach swoich faworytów. 🙂

Artykuł 10 zaskakujących miejsc w Polsce pochodzi z serwisu Eloblog.

1. Anomalia grawitacyjna w Karpaczu

Jest takie miejsce w Karpaczu, gdzie samochody same toczą się pod górę (sic!). Ciekawostka i zagadka, która wprawia w osłupienie przyjezdnych gości. Czy to wina anomalii grawitacyjnych? A może tylko zwykła iluzja optyczna? Dobre pytanie. Sprawdźcie sami, przyjedźcie swoim autem, zatrzymajcie się na drodze i wrzućcie na luz. Więcej na temat tego niezwykłego miejsca można dowiedzieć się w filmie o anomaliach grawitacyjnych.

Anomalia grawitacyjna w Karpaczu – Tajemniczy Dolny Śląsk

2. Krzywa wieża Frankensteina

Dolny Śląsk niczym włoska Piza, ma też swoją krzywą wieżę. Co więcej, ta ząbkowicka wieża jest naprawdę krzywa, bo ta w Pizie tylko pochylona… Wysokość wieży wynosi 34 metry, jej obecne odchylenie od pionu to ponad 2 metry. Na jej szczyt prowadzi 139 schodów. A co z tym wspólnego ma hollywoodzki Frankenstein z powieści o tym samym tytule? Ząbkowice Śląskie przed wojną nazywały się właśnie Frankenstein. W roku 1606 w mieście wybuchła głośna w Europie afera grabarzy, których posądzono o bezczeszczenie zwłok. Prawdopodobnie pisarka Mary Shelley również o niej słyszała i pożyczyła nazwę miasta do tytułu swojej słynnej powieści o doktorze Frankensteinie.

Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich – Zdjęcie: Rossomak

Kadr z filmu „Frankenstein” (1931) – Reżyseria: James Whale

3. Cis Henrykowski – Najstarsze drzewo w Polsce

Tajemniczy Dolny Śląsk to również niezwykłe pomniki przyrody. Najstarszym drzewem w granicach Polski jest tak zwany Cis Henrykowski, drzewo z gatunku cis pospolity. Wykiełkowało ono gdzieś w okolicach roku 750 i tak sobie rośnie po dzień dzisiejszy w miejscowości Henryków Lubański. W roku 1987 jego wiek oszacowano na 1250 lat. Pewnie jeszcze nas wszystkich przeżyje, także nie ma co się spieszyć z wizytą.

Cis Henrykowski – Zdjęcie: SchiDD Źródło: commons.wikimedia.org

4. Starożytne rzeźby kultowe na Ślęży

Na Masywie Ślęży znajdują się tajemnicze kamienne posągi, przedstawiające między innymi niedźwiedzia i pannę z rybą. Ich powstanie wiąże się z aktywnością Celtów na tym terenie, od 400 roku p.n.e. do początku naszej ery. W tamtym czasie na Ślęży oddawano cześć bóstwom pogańskim: słońcu, drzewom, gwiazdom i zjawiskom atmosferycznym. Sam Masyw Ślęży, jako samotny monolit położony nad śląską niziną, już w dawnych czasach wywierał ogromny wpływ na ludność. Swoim rozmiarem budził strach i zaciekawienie, stając się zazwyczaj obiektem kultu, czy to celtyckiego, czy pogańskiego. Tajemniczy Dolny Śląsk sięga najstarszej historii regionu.

Starożytne rzeźby kultowe na Ślęży – Tajemniczy Dolny Śląsk

5. Kaplica czaszek w Czermnej

Przerażające miejsce znajduje się w Czermnej koło Kudowy-Zdroju. Wnętrza, ściany i sufit barokowej kaplicy z XVIII wieku, pokryte są 3 tys. ludzkich czaszek i kości. Ta zaskakująca kolekcja ludzkich szczątków pochodzi od ofiar wojny trzydziestoletniej i wojny siedmioletniej oraz ofiar chorób zakaźnych, które przetoczyły się przez Ziemię Kłodzką. Kości zostały odnalezione przez księdza i wykopane przez grabarza. W miejscu znaleziska, na pamiątkę tych wydarzeń, postawiono tę kaplicę. Oczywiście Ziemia Kłodzka historycznie nie jest częścią Dolnego Śląska, miejsce zostało ujęte w zestawieniu ponieważ jest w granicach województwa dolnośląskiego. Wnętrze kaplicy jest udostępnione do zwiedzania.

Kaplica Czaszek w Czermnej – Zdjęcie: Merlin Źródło: commons.wikimedia.org

6. Zapomniana świątynia Hitlera w Wałbrzychu

Lepiej znane pod nazwą Mauzoleum lub Totenburg, co możemy przetłumaczyć jako „martwy gród”. Oficjalnie Mauzoleum wybudowano w celu upamiętnienia 170 tys. Ślązaków poległych podczas I wojny światowej, ofiar wypadków w kopalniach i bojowników ruchu narodowo-socjalistycznego. Nieoficjalnie miało być miejscem związanym z okultystycznymi rytuałami praktykowanymi przez członków SS. Dziś pozbawione nazistowskiej symboliki i mitycznych wierzeń, stoi opuszczone w Wałbrzychu. Jest to jedyne mauzoleum, które przetrwało upadek ideologii Hitlera. Dziś obiekt popada w ruinę. Więcej zdjęć współczesnych i archiwalnych na stronie Hannibal Smoke: Emplarium. Warto obejrzeć też poniższy film autorstwa Hannibala.

Mauzoleum Totenburg Wałbrzych – Zdjęcie: Hannibal Smoke

Mauzoleum Totenburg Wałbrzych – Źródło: dolny-slask.org.pl

7. Miejscowość bez słońca

W Karkonoszach, w Sowiej Dolinie, znajdują się pozostałości dawnej osady o nazwie Budniki. Ciekawostką jest to, że przez niemal całą zimę, miejsce to jest bez słońca. Osada zawdzięcza nietypowe zjawisko swojemu położeniu na północnym stoku Karkonoszy. Ponieważ w okresie zimowym słońce położone jest bliżej linii horyzontu, z perspektywy osady nie wychyla się ponad grzbiet Karkonoszy, więc nie docierają do niej promienie słoneczne. Okres bez promieni słońca w Budnikach trwa 113 dni. Tajemniczy Dolny Śląsk bez słońca…

Dawna osada Budniki – Źródło: dolny-slask.org.pl

8. Mała Syberia i zaginiona osada w Górach Izerskich

Jedno z najzimniejszych miejsce w Polsce znajduje się w Górach Izerskich na Hali Izerskiej, zwanej także Izerskimi Łąkami. Oficjalne polskie rekordy zimna pochodzą z Siedlec (1940) i Żywca (1929), wynoszą około -41°C. Jednak wtedy, w czasie najzimniejszych zim XX wieku, nie były prowadzone lub nie zachowały się pomiary z Gór Izerskich. Jak szacują klimatolodzy, w owym czasie temperatura mogła na Hali Izerskiej spaść nawet do -45°C. Ujemne temperatury notowane są tutaj nawet w ciągu lata np. w lipcu 1996 roku zanotowano aż -5,5°C (sic!). Pomimo tak trudnych warunków klimatycznych przed wojną znajdowała się na Hali Izerskiej całkiem spora osada o nazwie Groß-Iser. Osada liczyła ponad 40 domów, a jej mieszkańcy w tych trudnych warunkach zajmowali się wyrębem lasu, wypasem bydła, połowem ryb i produkcją serów. Po wojnie ludność Groß-Iser została wypędzona, a opuszczone budynki pod wpływem trudnych warunków atmosferycznych uległy zniszczeniu. Dziś pozostały po nich głównie fundamenty. Zachował się jedynie budynek szkoły, w którym dziś znajduje się popularne schronisko Chatka Górzystów. Więcej ciekawostek na temat rekordów zimna i historii osady można zobaczyć na filmie Góry Izerskie – Najzimniejsze Miejsce w Polsce.

Zima w Górach Izerskich – Tajemniczy Dolny Śląsk

Schronisko Chatka Górzystów na Hali Izerskiej – Zdjęcie: P. Polańscy

9. Milczące dzwony w Wambierzycach

Dziwna rzecz, ale ktoś zamiast powiesić dzwony na kościelnej wieży postawił je na górce. Cztery żelazne dzwony zostały podarowane Bazylice NMP w Wambierzycach przez Niemców na początku lat 90-tych ubiegłego wieku. Niestety, ktoś nie pomyślał, że Bazylika nie ma dzwonnicy gdzie można by te dzwony powiesić, a na wybudowanie nowej już zabrakło pieniędzy. Od tego czasu milczą one sobie na Górze Kalwarii.

Milczące dzwony w Wambierzycach – Tajemniczy Dolny Śląsk

10. Ruiny miasta Miedzianka

Historia Miedzianki nieodłącznie związana jest z działalnością górniczą. Przed wojną wydobywano tutaj rudę żelaza, a później rudę uranu. Aż trudno uwierzyć, że istniało tu kiedyś prawdziwe miasteczko z ponad setką domów, kinem i sklepami. Do roku 1952 wydobywano tutaj uran w starym złożu żelaza. Ruda uranu dostarczana była później do Związku Radzieckiego. Wyrobiska górnicze ciągnęły się pod miasteczkiem. Po zakończeniu działalności wydobywczej szkody górnicze były tak duże, że w 1972 roku zdecydowano o całkowitym przymusowym wysiedleniu ludności i zrównaniu terenu z ziemią. Do dziś pozostało tylko kilka budynków. Więcej na temat kopalni uranu na Dolnym Śląsku można zobaczyć w filmie Tajemnica Polskiego Uranu.

Miedzianka przed zniszczeniem – Zdjęcie lotnicze

Miedzianka po zniszczeniu – Zdjęcie satelitarne

Tajemniczy Dolny Śląsk – Miejsca na mapie

Tajemniczy Dolny Śląsk wciąż mnie zaskakuje. Wciąż poznaję i odkrywam nowe miejsca oraz związane z nimi historie. Może macie swoje zaskakujące miejsca? Zapraszam do pozostawiania swoich odkryć w komentarzach.

Artykuł 10 zaskakujących miejsc – Tajemniczy Dolny Śląsk pochodzi z serwisu Eloblog.

Do przygotowania filmów wykorzystałem odnalezione archiwalne ujęcia filmowe. Pochodziły one z różnych zbiorów i publikacji. Najważniejsza i zarazem najtrudniejsza cześć pracy polegała na ich drobiazgowym sprawdzeniu. Chodziło o ich dopasowanie do aktualnych miejscowości. Czy dana panorama, dany budynek lub fragment ulicy z ludźmi, faktycznie należy do miasta na Dolnym Śląsku. A jeżeli tak, to do jakiego? Szacuję, że około 95% ujęć pokazanych w filmie zostały przeze mnie dokładnie sprawdzone i zweryfikowane.

Kadr z filmu – Legnica przed wojną

Przedwojenny Dolny Śląsk to wspaniała i sentymentalna podróż czasie. Historia tak zwanych Ziem Odzyskanych jest trudna. Przez lata polskiej obecności, zwłaszcza w okresie PRLu, próbowano zacierać wszelkie ślady niemieckości. Jednocześnie lansować własne cechy. Dlatego kiedy pierwszy raz zetknąłem się z archiwalnymi fotografiami i filmami byłem bardzo poruszony i zaciekawiony. To było, jak podróż w czasie, jak podróż na inną planetę. Przyglądając się starym fotografiom i filmom, rozpoznawałem ulice i miejsca mi znane. Jednocześnie ze względu na napisy i szyldy w innym języku, ubrania, stare samochody oraz ludzi z innego kręgu kulturowego, miejsca wydawały się jakby nieznane, obce. A przecież to te same miasta tylko cofnięte o 70-80 lat.

Zdjęcie Szczawno-Zdrój (Bad Salzbrunn) – Przedwojenny Dolny Śląsk

Chciałem, żeby mój dokument mogli także zobaczyć Niemcy. Dlatego film Przedwojenny Dolny Śląsk (Niederschlesien vor dem 2. Weltkrieg) otrzymał również plansze z tłumaczeniem w języku niemieckim.

Poniżej przedstawiam chronologicznie przedstawione miejscowości, wraz z ich niemieckim nazwani podanymi w nawiasach. Odpowiednio dla każdej z trzech części.

Część 1

1. Wrocław (Breslau)
2. Jelenia Góra (Hirschberg im Riesengebirge)
3. Cieplice Śląskie-Zdrój (Bad Warmbrunn)
4. Szklarska Poręba (Schreiberhau)
5. Wodospad Kamieńczyka (Zackelfall)
6. Karpacz (Krummhübel)
7. Świeradów-Zdrój (Bad Flinsberg)
8. Rybnica Leśna (Reimswaldau)

Część 2

1. Wałbrzych (Waldenburg)
2. Szczawno-Zdrój (Bad Salzbrunn)
3. Zamek Książ (Schloss Fürstenstein)
4. Karkonosze (Riesengebirge)
5. Śnieżka (Schneekoppe)
6. Schronisko Samotnia (Kleine Teichbaude)
7. Góry Izerskie (Isergebirge)
8. Rudawy Janowickie (Landeshuter Kamm)
9. Jezioro Bystrzyckie (Weistritztalsperre)
10. Zima w górach (Winter in den Bergen)

Część 3

1. Legnica (Liegnitz)
2. Świdnica (Schweidnitz)
3. Bolesławiec (Bunzlau)
4. Kudowa-Zdrój (Bad Kudowa)
5. Kłodzko (Glatz)
6. Bystrzyca Kłodzka (Habelschwerdt)
7. Lądek-Zdrój (Bad Landeck)
8. Kamienna Góra (Landeshut in Schlesien)
9. Krzeszów (Grüssau)
10. Lwówek Śląski (Löwenberg in Schlesien)
11. Lubań Śląski (Lauban)
12. Gryfów Śląski (Greiffenberg)
13. Nowa Ruda (Neurode)
14. Ząbkowice Śląskie (Frankenstein)

Artykuł Przedwojenny Dolny Śląsk na filmie pochodzi z serwisu Eloblog.