Filmy

Pytania i odpowiedzi – Historia granic Polski

Pytania i odpowiedzi – Historia granic Polski
Grzegorz Sanik

Zapraszam do filmu poświęconego pytaniom i odpowiedziom na temat Układu Zgorzeleckiego zawartego z NRD w roku 1950, a także powojennemu ustalaniu południowej granicy z Czechosłowacją. Historia granic Polski z NRD i Czechosłowacją po II wojnie światowej.

Historia Granic Polski – Południowa

Pojawiło się kilka pytań związanych z moim poprzednim filmem. Pierwsze z pytań odnosiło się do dość zagadkowej korekty granicy z Czechosłowacją, która miała miejsce w roku 1958. Sprawa byłaby pewnie zapomniana, gdyby temat tak zwanego „długu granicznego” nie powracał, co jakiś czas w mediach. Ostatnio taka głośna informacja pojawiła się w mediach wiosną 2015 roku. Poniżej zamieszczam mapy, które zostały użyte przeze mnie w filmie. Obrazują one najważniejsze zmiany w rejonie Gór Izerskich i Przełęczy Szklarskiej.

Fragment przekazany Czechosłowacji - Wieś Tkacze - Źródło: Google Maps

Fragment przekazany Czechosłowacji – Wieś Tkacze – Źródło: Google Maps

Tkacze - Stara niemiecka mapa z 1936 roku - Źródło: mapy.amzp.pl

Tkacze – Stara niemiecka mapa z 1936 roku – Źródło: mapy.amzp.pl

Fragment przekazany Polsce - Południowy stok szczytu Kocierz - Źródło: Google Maps

Fragment przekazany Polsce – Południowy stok szczytu Kocierz – Źródło: Google Maps

Szczyt Kocierz - Stara niemiecka mapa z 1936 roku - Źródło: mapy.amzp.pl

Szczyt Kocierz – Stara niemiecka mapa z 1936 roku – Źródło: mapy.amzp.pl

Jeszcze raz podaję wielkości przekazanych obszarów. Opieram się tutaj na danych przedstawionych w polskojęzycznej Wikipedii.

  • Polska przekazała – 1205,90 ha
  • Czechosłowacja przekazała – 837,46 ha
  • Różnica na niekorzyść Polski – 368,44 ha (3,6844 km²)

Na poniższej mapie zaprezentowałem wielkość „długu granicznego” na tle granicy w rejonie Bogatyni. Mapa ma charakter tylko poglądowy. Starałem się wydzielić obszar o powierzchni około 3,6 km².

Poglądowa szacunkowa wielkość czeskiego "długu granicznego" - Źródło: geoportal.gov.pl

Poglądowa szacunkowa wielkość czeskiego „długu granicznego” – Źródło: geoportal.gov.pl

Historia Granic Polski – Zachodnia

Drugie pytanie dotyczyło tak zwanego Układu Zgorzeleckiego, zawartego w roku 1950 w Zgorzelcu. Był to jeden z najważniejszych powojennych kroków w kierunku uregulowania kwestii zachodniej granicy. Choć był zawarty tylko w gronie państw bloku komunistycznego. Na kolejne porozumienie, tym razem z zachodnim RFN, trzeba było czekać aż 20 lat. Art. 1 Układu Zgorzeleckiego brzmiał:

„Wysokie Układające się Strony zgodnie stwierdzają, że ustalona i istniejąca granica biegnąca od Morza Bałtyckiego wzdłuż linii na zachód od miejscowości Świnoujście i dalej wzdłuż rzeki Odry do miejsca, gdzie wpada Nysa Łużycka oraz wzdłuż Nysy Łużyckiej do granicy czesko-​słowackiej, stanowi granicę państwową między Polską a Niemcami.”

Podpisanie Układu Zgorzeleckiego - Historia granic Polski - Źródło: fotopolska.eu

Podpisanie Układu Zgorzeleckiego – Historia granic Polski – Źródło: fotopolska.eu

Józef Cyrankiewicz i Otto Grotewohl - Historia granic Polski - Źródło: Das Bundesarchiv

Józef Cyrankiewicz i Otto Grotewohl – Historia granic Polski – Źródło: Das Bundesarchiv

Miejski Dom Kultury - Miejsce podpisania Układu Zgorzeleckiego - Autor: Halina Gniewkowska-Gniadek

Miejski Dom Kultury – Miejsce podpisania Układu Zgorzeleckiego – Autor: Halina Gniewkowska-​Gniadek

Dla tych, którzy jeszcze nie widzieli całego głównego filmu o zagadce zachodniej granicy Polski, zamieszczam go poniżej. Zapraszam do oglądania.

BIBLIOGRAFIA

STRONY WWW

  1. http://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_zgorzelecki
  2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Granica_polsko-czechosłowacka
  3. http://www.dw.de/60-lat-układu-zgorzeleckiego-między-prl-a-nrd/a-5766409
  4. http://archiwum.naszesudety.pl/?p=artykulyShow&iArtykul=11552
  5. http://dolny-slask.org.pl/502804,Tkacze_stacja_ktora_byla_kawalkiem_Polski.html

ARCHIWALNE ZDJĘCIA

  1. http://dolny-slask.org.pl
  2. http://zgorzelec.fotopolska.eu
Filmy
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Od kilku lat piszę na Eloblogu artykuły o historii, turystyce i nowych technologiach. Od urodzenia związany jestem z Dolnym Śląskiem. Prowadzę także na YouTube kanał Podróżnik w czasie.

Więcej w kategorii Filmy

Rytm Gór – Odkryj piękno polskich gór

Grzegorz Sanik23 listopada 2017

Tajemnice Gór Sowich – Jerzy Cera cz. 2

Grzegorz Sanik29 lipca 2017

Zagadka „Siłowni” Riese – Jerzy Cera cz. 1

Grzegorz Sanik27 czerwca 2017

Kryptonim „Rüdiger” – Pociąg Hitlera i tunel pod Wałbrzychem cz. 2

Grzegorz Sanik1 maja 2017

Kryptonim „Rüdiger” – Wojenna zagadka Wałbrzycha cz. 1

Grzegorz Sanik9 kwietnia 2017

Niemiecki schron ukryty pod placem Solnym we Wrocławiu

Grzegorz Sanik18 marca 2017

Magazyn broni atomowej w Podborsku – Obiekt 3001

Grzegorz Sanik2 lutego 2017

Początek Riese – Odnalezione dokumenty i plany

Grzegorz Sanik13 stycznia 2017

Broń jądrowa w Polsce – Wojska Radzieckie w Polsce cz. 4

Grzegorz Sanik21 grudnia 2016