Historia

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku
Grzegorz Sanik

Dolnośląskie Świebodzice na starym filmie z 1940 roku. Kolorowy archiwalny film pokazujący dawny Freiburg in Schlesien. Prezentowany fragment filmu został nakręcony amatorsko przez niemieckiego żołnierza-​dziennikarza. Pierwotnie wydany po wojnie, wraz z innymi ujęciami z frontu, pod tytułem „Mit der Kamera an der Ostfront”.

Na filmie widzimy żołnierzy, a w zasadzie robotników paramilitarnej formacji robotniczej Reichsarbeitsdienst, w skrócie RAD. W języku polskim określana jest jako Służba Pracy Rzeszy. Wcielano do niej głównie młodzież. Poprzez pracę i służbę miała kształtować postawy obywatelskie. Po wybuchu II wojny światowej głównym zadaniem Reichsarbeitsdienst stało się wykonywanie prac na rzecz Wehrmachtu.

Umundurowanie Reichsarbeitsdienst

Umundurowanie Reichsarbeitsdienst

Na naszym filmie pododdziały RAD wyruszają właśnie z III Rzeszy do okupowanej Polski. Celem jest Kazimierz Dolny. Jest to oddział RAD-​Abteilung 1/​115 – Freiburg in Schlesien/​Waldenburg. Świadczy o tym numer na naszywce jednego z żołnierzy na zdjęciu poniżej. Bezpośrednio przed wyjazdem widzimy jeszcze kilka ujęć z ćwiczeń, musztry i zbiórki oddziału.

RAD-Abteilung 1/115 - Freiburg in Schlesien/Waldenburg

RAD-​Abteilung 1/​115 – Freiburg in Schlesien/​Waldenburg

Jednak skąd wzięły się tam pododdziały RAD? W periodyku Świebodzice Dzieje Miasta, wydanym w czerwcu 2014 roku czytamy:

„Herbert Pastille [przypis autora – burmistrz Świebodzic] miał prawdopodobnie zasadniczy wpływ na utworzenie na terenie miasta jednego z większych w tej okolicy obozów szkoleniowych RAD (Służba Pracy Rzeszy), w którym młodzi mężczyźni przygotowywali się – poprzez pracę i musztrę – do odbycia służby wojskowej przed wyruszeniem na front. Warto wspomnieć, że w kwietniu 1940 r. trafił do Świebodzic, na szkolenia w RAD, młody niemiecki dziennikarz – Goetz Hirt Reger. Wyposażono go w małoobrazkową kamerę Kodaka, którą nagrywał sceny, związane z działaniami wojennymi. Były wśród nich materiały obrazujące życie codzienne niemieckich żołnierzy w świebodzickim obozie.”

Świebodzice na starym filmie pokazują tylko ćwiczenia, musztrę i wyjazd oddziału RAD. Tylko tyle i aż tyle, z miejscowości, która przed wojną nosiła nazwę Freiburg in Schlesien. Nie ma zbyt wielu obiektów, które dziś można by zlokalizować i porównać. Na moim poprzednim blogu, z którego komentarze nie są przeniesione, czytelnicy sugerowali położenie obozowych baraków.

„Obóz mógł znajdować się na terenie poniżej Zimnego Dworu dzielnica Pełcznica.”

„Prawdopodobnie jest to na terenie dawnego Klimatoru. Wiem, że tam był obóz i w tych rejonach są jeszcze pozostałości po barakach.”

„Jeżeli to zdjęcie z żołnierzami jest kolo Rafio i DFM to na 100% obóz jest gdzieś na terenie dzisiejszego osiedla sudeckiego kiedyś przodowników pracy albo na działkach za osiedlem, lub w okolicach betoniarni.”

Poniżej na zdjęciach za ćwiczącymi żołnierzami widać kominy fabryki Gustava Beckera, a w zasadzie jej filii. Produkowano tam drewniane obudowy do zegarów. Po wojnie Zakłady Odzieżowe Rafio i Dolnośląska Fabryka Mebli. Dla porównania stara panorama miasta z widocznymi kominami po lewej stronie zdjęcia.

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku

Panorama Świebodzic (Freiburg in Schlesien)

Panorama Świebodzic (Freiburg in Schlesien)

Podczas przejazdu od dworca widać dwa obiekty, które udało się zlokalizować. Pierwszym z nich jest mały budyneczek, znajdujący się tuż obok głównego gmachu dworca. Podczas przejazdu widać na nim tabliczkę Freiburg (Schlesien). Dla porównania również zdjęcie, które wykonałem w lipcu 2014 roku. Niestety, ten mały budyneczek nie doczekał się remontu wraz z odnowionym głównym gmachem dworca Świebodzice.

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku

Budynek przy dworcu Świebodzice

Budynek przy dworcu Świebodzice

Podążając dalej torami na północ w kierunku Wrocławia widać charakterystyczną wieżę ciśnień. Osoby, które często jeżdżą koleją na tej trasie powinny od raz poznać ten obiekt. Dołączam również aktualne zdjęcie.

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku

Świebodzice na starym filmie z 1940 roku

Tory i wieża ciśnień dzisiaj

Tory i wieża ciśnień dzisiaj

To już wszystko, co udało się ustalić i zlokalizować na tym starym filmie. Jeżeli macie jeszcze jakieś pomysły albo uwagi w kwestii omawianego filmu, serdecznie zapraszam do pozostawienia komentarza poniżej.

Muzyka użyta w filmie:
J. M. Quintana Cámara „Soul Whisperings”
www.jmquintanacamara.com
Możesz kupić ten utwór na iTunes lub Google Play.

  • Romuald Majka

    Mam dom postawiny na gruzach baraków kture pamięta z młodości przy ulicy Sportowej

  • werer

    Taka gestapowska sielanka.

  • Andrzej P.

    Panie Grzegorzu, szacunek! Nic nie zmieni historii tych ziem i losów mieszkańców. A sielanka tej młodzieży przemieni się niebawem w dramaty. I chyba tak należy odczytać zestawienie kolorowego obrazu z wybranym do niego podkładem muzycznym. A nawiasem mówiąc, nieco wyżej, następną stacją jest Wałbrzych Szczawienko i głośny tunel na 65 kilometrze. To już tylko o krok…

Historia
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Od kilku lat piszę na Eloblogu artykuły o historii, turystyce i nowych technologiach. Od urodzenia związany jestem z Dolnym Śląskiem. Prowadzę także na YouTube kanał Podróżnik w czasie.

Więcej w kategorii Historia

Przedwojenna panorama Dolnego Śląska z 1937 roku

Grzegorz Sanik16 września 2017

Pierwsze najstarsze zdjęcia Wrocławia sprzed ponad 150 lat

Grzegorz Sanik6 września 2017

Najstarsze zdjęcia Dolnego Śląska – Te fotografie mają 150 lat!

Grzegorz Sanik4 września 2017

Przez tyle lat poszczególne ziemie należały do Polski

Grzegorz Sanik14 lipca 2017

Rocznica Powodzi Tysiąclecia – Galeria zalanych miejscowości

Grzegorz Sanik4 lipca 2017

Wizualizacja etapów rozbudowy Wieży Książęcej w Siedlęcinie

Grzegorz Sanik13 czerwca 2017

Wizualizacja etapów rozbudowy Zamku we Wleniu

Grzegorz Sanik13 czerwca 2017

Angielska stara mapa Polski z 1683 roku

Grzegorz Sanik4 czerwca 2017

Kolorowa mapa Śląska z 1679 roku

Grzegorz Sanik12 maja 2017