Filmy

Początek Riese – Odnalezione dokumenty i plany

Początek Riese – Odnalezione dokumenty i plany
Grzegorz Sanik

Riese zaczęło się w Walimiu. Odnalezione szczątkowe plany oraz dokumenty związane z budową podziemnego kompleksu pokazują, jaki był początek Riese w Górach Sowich. Zapraszam na niezwykle ciekawy wywiad z wieloletnim badaczem tajemnic Gór Sowich i Dolnego Śląska – Panem Romualdem Owczarkiem.

Początek Riese – Najstarszy dokument – 1 grudnia 1943 roku

Najstarszy odnaleziony dokument związany z budową kompleksu Riese pochodzi z 1 grudnia 1943 roku. O ile założymy, że Śląska Wspólnota Przemysłowa (Industriegemeinschaft A.G.) była zakamuflowaną spółką realizującą budowę w Górach Sowich. Jak już wspomniano w filmie, pismo musi być co najmniej drugim dokumentem. Murarze skarżą się w nim, że dostali zbyt małe przydziały kartek żywnościowych. Przy okazji informują, że w zakładach Websky, Hartmann & Wiesen w Walimiu budują baraki dla 600 członków Organizacji Todt. Co ciekawe, samo pojawienie się w dokumencie informacji o OT jest już zaskakujące, gdyż zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami Organizacja Todt miała przejąć budowę dopiero na wiosnę 1944 roku.

Początek Riese, pismo firmy J. Stotko w sprawie przydziału kartek żywnościowych dla murarzy - Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu - Zbiory: Romuald Owczarek

Początek Riese, pismo firmy J. Stotko w sprawie przydziału kartek żywnościowych dla murarzy – Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu – Zbiory: Romuald Owczarek

Kryptonim Riese – 4 lutego 1944 roku

Najstarszy dokument, w jakim pojawia się kryptonim Riese, pochodzi z 4 lutego 1944 roku. Jest to odręczne pismo sporządzone przez firmy: Heinrich Butzer i Philipp Holzmann, które w Górach Sowich zawiązały specjalną spółkę tzw. Arbeitsgemeinschaft. Pismo skierowane do Inspekcji Przemysłowej w Świdnicy dotyczy przydziału kartek żywnościowych. Przy okazji spółka informuje, że pracuje przy zadaniu budowlanym „Bauvorhaben Riese” w Wüstegiersdorf, czyli Głuszycy.

Pismo firm Heinrich Butzer i Philipp Holzmann, w którym pojawia się kryptonim "Riese" - Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu - Zbiory: Romuald Owczarek

Pismo firm Heinrich Butzer i Philipp Holzmann, w którym pojawia się kryptonim „Riese” – Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu – Zbiory: Romuald Owczarek

Jedyny odnaleziony plan Riese

Jak dotąd jedyny znaleziony plan Riese, został odnaleziony niejako przypadkiem w archiwalnych dokumentach Inspekcji Przemysłowej w Świdnicy. Drążeniem sztolni w Walimiu zajmowała się m.in. firma Albert Hoff z Wałbrzycha. Ponieważ musiała codziennie dowozić do Walimia materiały wybuchowe z Wałbrzycha, wystąpiła do Inspekcji Przemysłowej w Świdnicy o pozwolenie na budowę w Walimiu magazynu. Magazyn miał być przeznaczony do przechowywania na miejscu 100 kg saletry amonowej i 1000 szt. spłonek. Ponieważ pierwszy wniosek z 12 lutego 1944 roku został sporządzony niedbale, Inspekcja zarządała jego uzupełnienia wraz z wskazaniem lokalizacji planowanego magazynu.

Pismo firmy Albert Hoff w sprawie budowy magazynu na materiały wybuchowe w Walimiu - Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu - Zbiory: Romuald Owczarek

Pismo firmy Albert Hoff w sprawie budowy magazynu na materiały wybuchowe w Walimiu – Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu – Zbiory: Romuald Owczarek

Według ówcześnie obowiązujących przepisów magazyn mógł się znajdować w odległości co najmniej 140 m od najbliższych zabudowań i 40 m od drogi publicznej. W związku z tym zaszła konieczność naniesienia na mapę okręgu z wymaganymi odległościami. Tak oto do Inspekcji Przemysłowej w Świdnicy została wysłana mapa ze wskazaniem lokalizacji budowy magazynu na materiały budowlane i – niejako przy okazji – naniesionym planem drążonych podziemi. Dziś znamy te podziemia, jako kompleks Rzeczka. Na dzień dzisiejszy jest to jedyny dokument, na którym naniesiono plany podziemi. Choć, co trzeba podkreślić, tylko w kształcie na początkowym etapie.

Mapa z lokalizacją magazynu, przy okazji zaznaczonym kompleksem Rzeczka - Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu - Zbiory: Romuald Owczarek

Mapa z lokalizacją magazynu, przy okazji zaznaczonym kompleksem Rzeczka – Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu – Zbiory: Romuald Owczarek

Poniżej przedstawiam mapę z lokalizacją kompleksu Rzeczka, który został wyrysowany na wyżej zamieszczonym planie. Dodatkowo umieściłem jeszcze dwa obiekty wspomniane w dokumentach: zakłady Websky, Hartmann & Wiesen oraz gospodę Schirgenschänke.

 

Współpraca

Film powstał przy współpracy z Centrum Kultury i Turystyki w Walimiu i Sztolni Walimskich

Film powstał przy współpracy z Centrum Kultury i Turystyki w Walimiu i Sztolni Walimskich

Zdjęcia z powietrza użyte w filmie wykonał K-motion.pl

Filmowanie z powietrza, zdjęcia z powietrza - K-motion.pl

Filmowanie z powietrza, zdjęcia z powietrza – K-motion.pl

Zobacz także polecane:

  • stan

    gdzie jest Darek Kwiecień?

  • DanielN

    Czy schematyczne przedstawienie kompleksu Rzeczka, pokazuje sztolnie nr 1 i 3, a dwójka w przyszłości byłaby wydrążona, czy też pokazuje sztolnie nr 1 i 2 a „3” byłaby dopiero wykuta ?
    Nie mogły to być sztolnie nr 3 i 2, bo wydrążenie „1” spowodowałoby zbliżenie się do magazynu wbrew przepisom.

    • Dokładnie tak, jak Pan mówi są dwie hipotezy. Pierwsza mówi, że jest to 1 i 3, to wynika z kształtu kompleksu na mapce. A druga, że jest to 1 i 2. Za tą hipotezą przemawia stan ukończenia sztolni nr 3, która wyraźnie odstaje od pozostałych dwóch. Tak jakby była wykonana później.

  • Paul Zänger

    W ramach tych dokumentów które byłeś uprzejmy upublicznić na blogu,może tak by się wypowiedział Ulli w sensie jak je rozumie,wszak są niemieckie.
    Ja też mam coś co chętnie podeślę bo nie wiem czy prawidłowo rozumuje w sensie ogólnym.

    • Ulli ma pewne uwagi. Jak będziemy mieli obaj czas to coś przygotujemy. Poza tym mamy jeszcze inne ciekawe dokumenty do omówienia, które jeszcze na moim blogu i kanale nie były publikowane.

      • Paul Zänger

        Witam.Na jaki e-mail mam wysłać to co mnie zastanawia? Warto by to też Ulli przeanalizował.
        Tam jest też mowa o ostatniej dużej kwaterze OLGA.

        • Ulli Schae

          albo do Grzegorza..albo do mnie usinfo@gmx.de

          • Paul Zänger

            Klar, vielen Dank. Deshalb werde ich zu euch senden. Ich will dich so genannt zu tun. Ich glaube nicht, dass ich lange warten? Alles Gute.

Filmy
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Prowadzę tego bloga oraz portal o ciekawych miejscach i atrakcjach Elomaps.com. Przygotowuję także filmy dokumentalne na YouTube.

Więcej w kategorii Filmy

Zagadka „Siłowni” Riese – Jerzy Cera cz. 1

Grzegorz Sanik27 czerwca 2017

Kryptonim „Rüdiger” – Pociąg Hitlera i tunel pod Wałbrzychem cz. 2

Grzegorz Sanik1 maja 2017

Kryptonim „Rüdiger” – Wojenna zagadka Wałbrzycha cz. 1

Grzegorz Sanik9 kwietnia 2017

Niemiecki schron ukryty pod placem Solnym we Wrocławiu

Grzegorz Sanik18 marca 2017

Magazyn broni atomowej w Podborsku – Obiekt 3001

Grzegorz Sanik2 lutego 2017

Broń jądrowa w Polsce – Wojska Radzieckie w Polsce cz. 4

Grzegorz Sanik21 grudnia 2016

Rozkaz Riese – Ujawnione niemieckie dokumenty FHQ

Grzegorz Sanik8 grudnia 2016

Nazizm czy faszyzm? Różnice i błędne używanie

Grzegorz Sanik2 grudnia 2016

Mała Moskwa – Wojska Radzieckie w Polsce cz. 3

Grzegorz Sanik25 listopada 2016