Turystyka

Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków

Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków
Grzegorz Sanik

Mapa wszystkich zamków Dolnego Śląska. Średniowieczne zamki, gotyckie warownie, dwory obronne i romantyczne zamkowe ruiny. Zapraszam na przechadzkę niezwykłym szlakiem dolnośląskiej krainy zamków. Zbiorcza lista i turystyczna mapa zamków na Dolnym Śląsku.

Zamki na Dolnym Śląsku

Postanowiłem stworzyć zbiorczą mapę ze wszystkimi zamkami Dolnego Śląska. Nie było to zadanie łatwe, gdyż temat jest niezwykle skomplikowany. Przede wszystkim ze względu na kwestie kategoryzacji obiektów. Które zabytki możemy nazwać zamkami, a które nie? Jest to niezwykle trudne, ponieważ przez setki lat zamki były wielokrotnie przebudowywane. Duża część z nich popadła w ruinę, po niektórych z nich zachowały się większe lub mniejsze fragmenty murów, po innych pozostały tylko zamkowe kaplice. Niektóre z obiektów kompletnie utraciły swoje cechy obronne i zostały przebudowane na rezydencje typowo mieszkalne. Te obiekty dziś, bardziej niż zamki, przypominają nam pałace lub dwory. Trochę inny problem występuje w przypadku obiektów, które zostały wybudowane nie jako typowe zamki, ale jako dwory obronne albo zamki myśliwskie. Czy te wszystkie obiekty także mamy współcześnie uznać za zamki? Moim zdaniem tak, dlatego wiele przebudowanych obiektów i szczątkowych ruin również wrzuciłem na moją mapę zamków. Tym samym odrzuciłem stricte architektoniczną definicję zamku.

Zamek Książ utracił swoje cechy obronne i stał się rezydencją mieszkalną - Foto: Adrian Sitko

Zamek Książ utracił swoje cechy obronne i stał się rezydencją mieszkalną – Foto: Adrian Sitko

Zamek Chojnik od XVII wieku jest trwałą ruiną, ale zachowaną w dobrym stanie - Foto: Robert Karczmarczyk

Zamek Chojnik od XVII wieku jest trwałą ruiną, ale zachowaną w dobrym stanie – Foto: Robert Karczmarczyk

Zamek Grodno, pierwotnie gotycka warownia, później renesansowa rezydencja, dziś trwałe, ale zabezpieczone ruiny - Foto: Adrian Sitko

Zamek Grodno, pierwotnie gotycka warownia, później renesansowa rezydencja, dziś trwałe, ale zabezpieczone ruiny – Foto: Adrian Sitko

Po Zamku Rogowiec pozostały tylko niewysokie fragmenty murów

Po Zamku Rogowiec pozostały tylko niewysokie fragmenty murów

Żeby było jeszcze trudniej, część z obiektów, które dziś przypominają pozostałości jakiegoś zamku, już od początku zostały wybudowane jako ruiny – tzw. sztuczne ruiny. Tak było z Zamkiem Stary Książ (niem. Alte Burg), który jako romantyczne ruiny został wybudowany pod koniec XVIII wieku. W swojej początkowej formie był już atrakcją turystyczną. Pomimo wybudowania Starego Książa w formie ruin, na miejscu można było skorzystać np. z zamkowej restauracji. Dopiero powojenne zniszczenia doprowadziły obiekt do współczesnego stanu. Jednakże badania prowadzone na początku lat 90-tych wykazały, że sztuczne ruiny Starego Książa wzniesiono na pozostałościach jakiegoś starszego grodu, sięgającego jeszcze czasów średniowiecznych. Tego typu zabytki również postanowiłem włączyć do mapy zamków Dolnego Śląska.

Zamek Stary Książ został wybudowany, jako sztuczne ruiny, ale na gruzach średniowiecznego zamku - Mapa zamków Dolnego Śląska

Zamek Stary Książ został wybudowany, jako sztuczne ruiny, ale na gruzach średniowiecznego zamku – Mapa zamków Dolnego Śląska

Nie mniejszy problem stanowi podział terytorialny. Każdy kto interesuje się historią regionu wie, że współczesne województwo dolnośląskie nie pokrywa się z historycznym regioniem Dolnego Śląska. Zmiana podejścia do terytorialnego postrzegania Dolnego Śląska została już zapoczątkowana przez Prusaków. Osobiście na swoich mapach upraszczam te zagadnienie przyjmując – zrównując – terytorium Dolnego Śląska do granic województwa. Tak jest o wiele łatwiej. W przeciwnym razie np. Zamek Czocha musielibyśmy uznać za zamek nie na Dolnym Śląsku, ale na Łużycach, ponieważ leży już na zachodnim brzegu rzeki Kwisa. Z mapy zamków Dolnego Śląska trzeba by wyłączyć także zabytki na terenie Ziemi Kłodzkiej. Sprawę więc należy uprościć.

Historycznie Zamek Czocha leży na terenie Łużyc - Mapa zamków Dolnego Śląska

Historycznie Zamek Czocha leży na terenie Łużyc – Mapa zamków Dolnego Śląska

Teraz o zabytkach nie umieszczonych na mapie zamków. Dla rozjaśnienia sytuacji pominąłem grupę obiektów, która mogła mieć charakter obronny, ale zamkami jednak nie była – mam tu na myśli wieże mieszkalne i obronne. Tę wąską grupę obiektów pozostawiłem do opisania w osobnym artykule. Odrzuciłem także wszelkiego rodzaju pałace, które nie były budowane na ruinach dawnych zamków, a także te obiekty, które powszechnie w nazewnictwie uważa się za pałace.

Mapa zamków Dolnego Śląska

A oto moja mapa dolnośląskich zamków i średniowiecznych warowni. Zapraszam do przeglądania i korzystania. Jeżeli któryś z zamków pominąłem na poniższej mapie, proszę o informację w komentarzu na samym dole.

 

Zobacz także: Szlak Orlich Gniazd – Mapa zamków

  • Hej! 🙂

    Zamek opisany jako „Zamek w Grodziszczu” (Góry Sowie) to zamek Quingenburg. W rzeczywistości są to tylko porozrzucane po szczycie Góry Zamkowej kamienie. Jeśli ktoś nie jest wprawnym badaczem tematu, to najpewniej nawet nie zauważy, że stoi na zamku. 🙂

    Przechodząc z góry Zamkowej na Przełęcz Woliborską i dalej w stronę Sów, powinniśmy natrafić na podobny obiekt. Trafiłem kiedyś na jego ślad w źródłach pisanych, ale nie udało mi się wyprawić, żeby potwierdzić to naocznie.

    Ciekawostką jest, że schodzą z Przełęczy Woliborskiej do miejscowości Ostroszowice, trafimy tam na (prawdopodobnie XIII-wieczną) arenę rycerską. Jej rotunda stoi przy samej drodze i spokojnie sobie niszczeje. Niektórzy badacze twierdzą, że to jedna z kilku ostatnich takich aren na całym świecie.

    Dobrą robotę robicie! 🙂

    Pozdrawiam i zapraszam wszystkich w Sudety. 😀

    • Hej, ja Zamek Quingenburg uzupełniłem, bo go nie było wcześniej na mapie. Wydaje mi się, że to jednak były dwa odrębne zamki (Quingenburg i Grodziszcz). Tak też to wygląda na mapie LIDAR. Dobrze myślę?

      • O cholerka, teraz to mi namieszało w mapach. W takim razie powinien być jeszcze trzeci zamek w okolicach przełęczy. 😀
        Jeszcze rano tam byłem, a zaraz będę w Warszawie 😐 więc kurczę nie pójdę zobaczyć. Może przy kolejnej okazji uda mi się wybrać i to posprawdzać. Szczególnie atrakcyjne zajęcie to nie jest, bo tam naprawdę tylko …kamieni kupa, ale teraz to mnie zaciekawiło bardziej. 😀

      • OK, mam. 🙂 Na Górze Zamkowej znajdował się Hannigburg (oznaczony teraz jako Grodziszcz) i to on miał być parą dla Quingenburga, (który jest teraz na mapie zaznaczony tam gdzie trzeba), o zamku Grodziszcz w ogóle nigdy wcześniej nie słyszałem. Możliwe że chodzi o miejscowość Grodziszcze koło Krzyżowej. Tam rzeczywiście były fortyfikacje. A może po prostu mam słabe info. 🙂

        Nie ma lekko. Źródeł mało, a że historycznie to nie były nasze tereny to i nie było komu się tym wszystkim zająć. 🙂

  • gość

    Mała poprawka-na mapie umieścił Pan obiekty które nie są zamkami lecz pałacami.I tak w Bagieńcu nie postawiono zamku lecz pałac,podobnie jak w Pankowie i Kraskowie.

  • Seba

    Ruin zamku w Świeciu nie widzę

    • Seba

      A ślepy jestem 🙂

  • Włodzimierz Jurkiewicz

    W Kłaczynie to raczej pałac, dużo większy jest obok w Roztoce i to całkiem dobrze utrzymany, dawniej hotel dla pracowników PGR Roztoka. Podobny wielkością do tego w Kłaczynie jest Bronów, choć to już tylko ruiny. Nie widzę też Dobromierza w prywatnych rękach, dobrzez zadbany. W Dobromierzu – o ile pamięć mnie nie myli – jest też zabytkowy wiatrak, traktowany jako punkt widokowy.

    • Chodzi o ten obiekt w Kłaczynie:
      http://www.zamki.pl/?idzamku=klaczyna

      • Włodzimierz Jurkiewicz

        Hmm… zagiął mi Pan parola. W przyszły weekend pojadę i sprawdzę, szczerze mówiąc pamiętam stamtąd tylko stajnie. Jak mówię, sprawdzę w przyszły weekend 🙂

  • Witaj 🙂

    Mapa na wagę złota, ale czyżbym nie doszukała się zamku Grodziec? Zachowany w bardzo dobrym stanie, co więcej, z ofertą noclegową , wart odwiedzenia. Krótki opis i zdjęcia w dalszej części mojego wpisu: http://jakwyszlamzamaz.blogspot.com/2014/04/wieczor-paniensko-kawalerski-na-zamku.html
    Pozdrawiam

    • Grodziec jest, oczywiście. Niestety dziś pogrążony w żałobie, bo wczoraj zmarł kasztelan zamku Zenon Bernacki. 🙁

  • Amadeusz Piszcz

    Zamek w Warcie Bolesławieckiej to w zasadzie Sternburg czyli „Gwiezdny Zamek” którego pierwszym właścicielem był rycerz rabuś Raubritter nazwiskiem Stewitz. Rozbójnik ten napadał na kupców i pielgrzymów przejeżdżających z Warty (Alt Warthau) do Olszanicy (Alsenau). Nieopodal jego ruin znajduje się Pałac będący jeszcze przed II wojną światową własnością rodziny Frankenbergów, których to mauzoleum znajduje sie około kilometra od pałacu na drodze z Wart Bolesławieckiej do Wartowic. Niestety obiekty te poza pałacem są w ruinie. Pałac jest stopniowo odnawiany po tym jak przeszedł do rąk prywatnych, co jednak wymaga ogromnych środków finansowych, ponieważ całość została zniszczona przez mieszczący się na tym terenie PGR.

  • Amadeusz Piszcz

    https://pl.wikipedia.org/wiki/Wie%C5%BCa_ksi%C4%85%C5%BC%C4%99ca_w_Siedl%C4%99cinie Może nie jest to zamek, ale za to bardzo okazała wieża rycerska. Jedna z niewielu zachowanych wstanie na tyle dobrym by obejrzeć freski naścienne, przedstawiające legendę o królu Arturze (najstarsze w kontynentalnej Europie). Jeżeli na tej mapie mają być zamieszczone też wieże rycerskie to ta na pewno 🙂

    • Wieża w Siedlęcinie bardzo znana. Będzie osobny artykuł na temat tego typu wież. 🙂

  • Maks Saczywko

    świetna mapa! 75 już odwiedzone :)… co do braków to nie widzę tutaj zaznaczonego Wąsosza (powiat górowski), a zamek książęcy w tym miasteczku nadal stoi i z tego co widziałem latem jest restaurowany

    • Faktycznie tego zamku nie było. Już uzupełniłem. Dzięki!

  • Albert Wiaderny

    Koło Jeleniej Góry brakuje kilku obiektów, co prawda ślady po zamkach są nikłe, ale są – 1. Wzgórze Krzywoustego (wieża widokowa została wybudowana w miejscu zamku Pechwinkel, do dziś świetnie widoczne wały ziemne), 2 – Zamczysko (wzgórze wznoszące się nad Bobrem między Jelenią Górą a Siedlęcinem) – widoczne są tam fragmenty muru zamku/warowni Biberstein (zwany później Sechstädteburg) i warownia Grünbusch zwana Pańskim Zamkiem, której ślady niedawno odkryto, znajdująca się na Górze Zamkowej na wschód od pałacu Paulinum.Oba te zamki nie są widoczne na Lidarze. Fazę średniowieczną ma też dwór Czarne. Nie wiem czy te obiekty, ze względu na ich śladowe pozostałości kwalifikują się na tę mapę, jednak marzy mi się taka mapa, uwzględniająca również wszystkie jakby wymazane z pamięci miejsca po średniowiecznych zamkach i strażnicach.

  • Seba zwiedza

    Dolnośląskie to zagłębie zamków w Polsce. Sam kiedyś pojechałem na 2 tygodnie właśnie takim szlakiem i brakło mi co najmniej drugich dwóch aby zobaczyć to co chciałem 🙂

  • Grzegorz Kościelniak

    Należy uważać mapę nie jako Dolny Śląsk ale województwo dolnośląskie! Dolny Śląsk ma zupełnie inne granice historyczne co w przypadku zamków i ich historii jest niezwykle istotne. Na tej mapie zaznaczono tylko część Dolnego Śląska, Łużyce oraz Ziemię Kłodzką.

  • Radek

    Łał, wspaniała robota! 🙂

  • Piotr Noworol

    A ruiny w Lubkowie koło Iwin ? Pozdrawiam

  • Paweł Król
    • Ten obiekt jest już pałacem. Powstał dopiero w XVI wieku, zaś w tym miejscu nie istniał wcześniej żaden gród, czy zamek.

  • sebastian dobrowolski

    Zamek Quingenburg jest dobrze zaznaczony jest on w Przygórzu , zamek zbójnicki . Kiedys googlemap źle go ustuowały w zlym miejscu . Zamek w Ratnie , homole – zielona kolo zielenca

Turystyka
Grzegorz Sanik
@grzegorz_sanik

Prowadzę tego bloga oraz portal o ciekawych miejscach i atrakcjach Elomaps.com. Przygotowuję także filmy dokumentalne na YouTube.

Więcej w kategorii Turystyka

Szpital Widmo – Opuszczony radziecki szpital w Legnicy

Grzegorz Sanik3 listopada 2016

Opuszczone tunele kolejowe na Dolnym Śląsku

Grzegorz Sanik30 października 2016

Najważniejsze szczyty polskich gór – Mapa szczytów do zdobycia

Grzegorz Sanik26 września 2016

10 Zadziwiających miejsc na świecie, które Cię zaskoczą

Grzegorz Sanik15 sierpnia 2016

Raport GUS turystyka w Polsce w 2015 roku

Grzegorz Sanik13 sierpnia 2016

4 Zapomniane miejsca na Dolnym Śląsku

Grzegorz Sanik9 sierpnia 2016

Zabytki Lwowa – Atrakcje i ciekawe miejsca we Lwowie

Grzegorz Sanik8 lipca 2016

Ostrów Tumski i Brama Poznania ICHOT – Tu się Polska zaczęła

Grzegorz Sanik28 czerwca 2016

Polskie ślady we Lwowie – Zwiedzanie Lwowa

Grzegorz Sanik23 czerwca 2016