Zapraszam do przeczytania artykułu przygotowanego specjalnie z okazji tegorocznego Dnia Kobiet. Moja subiektywna lista 10 pań, które w sposób szczególny zapisały się w historii Dolnego Śląska, a także przyległej do niego ziemi kłodzkiej. Nie ma wśród nich wspólnego mianownika. Niektóre z pań urodziły się poza Dolnym Śląskiem, ale los sprawił, że swoje dorosłe życie związały właśnie z tym regionem. Inne z pań były rodowitymi Dolnoślązaczkami lub wychowały się na Dolnym Śląsku. Choć swoje dorosłe życie związały z innymi miejscami, to ich dokonania i sława każą umieścić je wśród znanych osób pochodzących z Dolnego Śląska. Choć lista jest krótka, zaskakuje jej różnorodność, a czasem wręcz biegunowa odmienność postaci. Nie wszystkie z nich historia oceniła pozytywnie. Niektóre z pań po latach zostały uznane za święte, dokonania innych zaś budziły mieszane uczucia.

Jadwiga Śląska (około 1178–1243) – święta, patronka Śląska

Jadwiga Śląska, późniejsza święta, urodziła się między 1178 a 1180 rokiem w Andechs. W wieku około 12 lat została wydana za mąż za jednego z najpotężniejszych śląskich książąt piastowskich – Henryka I Brodatego. Za swojego życia zasłynęła niezwykłą wręcz religijnością – a co za tym idzie – również ascetycznym sposobem życia. Do legend przeszły opowieści o tym, jak Jadwiga z premedytacją chodziło boso, a kiedy jej mąż zwrócił uwagę, że powinna nosić buty, posłusznie przewiesiła je sobie sznurkiem przez szyje, dalej krocząc na bosaka. Jadwiga wraz z mężem była fundatorką na terenie Dolnego Śląska licznych kościołów. Prowadziła także działalność dobroczynną na rzecz swoich najuboższych poddanych. Po śmierci męża zamieszkała w ufundowanym przez siebie i Henryka klasztorze cysterek w Trzebnicy. Również tam została pochowana w 1243 roku. Po jej śmierci rozpoczął się jej kult na terenie Śląska. Jadwiga została kanonizowana w 1267 roku. Obecnie jest jedną z patronek Polski i patronką całego Śląska.

Anna Świdnicka (1339–1362) – królowa Czech, cesarzowa rzymska

Anna Świdnicka nie należy do szczególnie sławnych historycznych postaci w Polsce. Natomiast jej rozpoznawalności jest zgoła odmienna za naszą południową granicą. Jako królowa Czech i cesarzowa rzymska jest zdecydowanie bardziej rozpoznawalna w Czechach. Anna była córką Henryka II świdnickiego i bratanicą księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego, który był ostatnim niezależnym księciem piastowskim na terenie całego Śląska. W ramach układu Bolka II z królem Czech Karolem IV Luksemburskim, jego bratanica miała być wydana za mąż za syna króla czeskiego Wacława. Wacław jednak przedwcześnie zmarł i Anna ostatecznie wyszła za mąż za już podstarzałego i owdowiałego Karola IV. Tym samy stając się królową Czech i cesarzową Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Żadna inna z kobiet urodzonych na Dolnym Śląsku nie dostąpiła takich zaszczytów. Anna Świdnicka zmarła w 1362 roku, w wieku zaledwie 23 lat. Pochowana została w katedrze św. Wita w Pradze.

Maria Cunitz (1610–1664) – śląska astronom

Maria Cunitz urodziła się w 1610 roku w Świdnicy. Pochodziła z mieszczańskiej rodziny Cunitzów, dzięki czemu już jako dziecko mogła otrzymać staranne wykształcenie (podobno władała aż siedmioma językami). W wieku 19 lat wyszła za mąż za matematyka i astronoma Eliasa von Löwena. To dzięki niemu skupiła swoje zainteresowania właśnie na astronomii. Wraz ze swoim mężem mieszkała i prowadziła obserwację nieba w kamienicy „Pod Złotym Chłopkiem” na świdnickim rynku. W 1650 roku w Oleśnicy wydała swoje najważniejsze życiowe dzieło pt. Urania propitia, będące formą tablic astronomicznych i próbą upowszechnienia wiedzy o prawach ruchu planet. To 552-stronicowe dzieło, napisane w dwóch językach, przyniosło jej prawdziwą światową sławę. Zmarła w 1664 roku w Byczynie na Górnym Śląsku. Dziś ławeczka z jej rzeźbą znajduje się na świdnickim rynku.

Fryderyka von Reden (1774–1854) – arystokratka

Hrabina Fryderyka von Reden należała to tych słynnych kobiet, które swoje piętno szczególnie odcisnęły w Kotlinie Jeleniogórskiej. Urodziła się w 1774 roku w Wolfenbüttel. Jeszcze jako dziecko poznała swojego przyszłego męża Fryderyka Wilhelma von Reden. W 1802 roku pobrali się i zamieszkali razem w Bukowcu niedaleko Jeleniej Góry. Jej mąż pełnił wówczas funkcję dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego w Królestwie Prus. Fryderyka przekształciła majątek w Bukowcu w piękną rezydencję, stającą się wzorem dla innych arystokratów. Poświęciła się również działalności charytatywnej i mecenatowi sztuki. To z jej inicjatywy sprowadzono do Mysłakowic dyskryminowanych protestantów z Tyrolu. Doprowadziła również do ulokowania kościółka Wang w Karpaczu, przywiezionego pierwotnie z Norwegii do berlińskich muzeów. Zmarła w 1854 roku, pochowana została w rodzinnym mauzoleum w Bukowcu.

Marianna Orańska (1810–1883) – posiadaczka ziemska

Marianna Orańska była córką króla Niderlandów Wilhelma I Orańskiego. Urodziła się w 1810 roku w Berlinie. Z powodu wojen napoleońskich jej rodzina przebywała wówczas na terytorium Królestwa Prus. W 1837 roku odziedziczyła majątek w Kamieńcu Ząbkowickim, gdzie przeniosła się wraz mężem Albrechtem Pruskim. To właśnie z jej inicjatywy rozpoczęto budowę pięknego neogotyckiego pałacu w Kamieńcu. Marianna zaczęła również szybko powiększać odziedziczone dobra, nabywając nowe tereny w Górach Bardzkich i Masywie Śnieżnika (tzw. klucz stroński). Stając się tym samym jednym z największych posiadaczy ziemskich na ziemi kłodzkiej. Jej działalność znacznie zaktywizowała gospodarczo region, m.in. zagospodarowując rozległe kompleksy leśne. W pobliżu Stronia Śląskiego założyła kamieniołom białego marmuru, który na jej cześć został nazwany Białą Marianną. Marianna Orańska poświęcała się również działalności charytatywnej. Zmarła w 1883 roku, pochowana została w Erbach w Nadrenii.

Daisy von Pless (1873–1943) – arystokratka

Daisy, czyli Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, urodziła się w 1873 roku w Walii. W 1891 roku poślubiła znacznie od siebie starszego księcia pszczyńskiego, dziedzica ogromnej fortuny Hochbergów, Jana Henryka XV. Po ślubie zamieszkali razem w Zamku Książ. Małżeństwo Daisy było zaaranżowane i nieszczęśliwe. Ona młoda Angielka, wychowana na wyspach, nie pasowała do sztywnej pruskiej etykiety. W czasie I wojny światowej zaciągnęła się do pracy w Czerwonym Krzyżu jako pielęgniarka. Losy jej burzliwego małżeństwa opisywała cała europejska prasa, niczym współczesnych celebrytów. Niekochana, w poczuciu odrzucenia, szukała szczęścia poświęcając się działalności charytatywnej i społecznej. Przez wałbrzyszan została zapamiętana jako ciepła i życzliwa osoba, pochylająca się zawsze nad sprawami potrzebujących i słabszych mieszkańców Wałbrzycha. Wybuch II wojny światowej zastał ją na Książu, skąd została eksmitowana w 1941 roku. Zmarła w 1943 roku, pochowana została w mauzoleum przy Zamku Książ. W obawie przed splądrowaniem przez Armię Czerwoną jej ciało było kilkukrotnie przenoszone. Ostatecznie nie wiadomo, gdzie znalazło się miejsce jej ostatniego spoczynku.

Edyta Stein (1891–1942) – święta, patronka Europy

Edyta Stein urodziła się w 1891 roku we Wrocławiu. Była Żydówką pochodzącą z wielodzietnej rodziny wrocławskiego handlarza. We Wrocławiu wychowała się i uczęszczała do szkoły, również tu podjęła studia. Studiowała germanistykę, historię i psychologię. W czasie I wojny światowej pracowała jako sanitariuszka Czerwonego Krzyża. W 1916 roku obroniła doktorat z filozofii. W latach 20. nastąpiła u niej diametralna przemiana duchowa. Choć jeszcze jako nastolatka deklarowała się jako ateistka, ostatecznie konwertowała na katolicyzm, przyjęła chrzest i komunię świętą. Po dojściu narodowych socjalistów do władzy wstąpiła do klasztoru sióstr karmelitanek w Kolonii, przyjmując imię zakonne Teresa Benedykta od Krzyża. Po wzmożeniu się represji przeciwko Żydom schroniła się w Holandii, gdzie w 1942 roku została wraz z siostrą aresztowana, wywieziona do KL Auschwitz-Birkenau i zagazowana. Zapamiętana została jako jedna z największych intelektualistek i filozofów XX wieku. W 1998 roku została kanonizowana, a papież Jan Paweł II ogłosił ją patronką Europy.

Hanna Reitsch (1912–1979) – pilotka doświadczalna

Hanna Reitsch urodziła się w 1912 roku w Jeleniej Górze. W wieku 19 lat zapisała się na kurs pilotażu organizowany w szkole szybowcowej w pobliskim Jeżowie Sudeckim. Swoje pierwsze kroki w lotniczym fachu stawiała na Górze Szybowcowej. Już wówczas dała się poznać jako osoba obdarzona niezwykłym talentem i intuicją lotniczą. Na szybowcu Grunau Baby nad Karkonoszami ustanowiła rekord długości i wysokości lotu. Jako pierwsza kobieta w historii przeleciała szybowcem nad Alpami. W latach 30. rozpoczęła pracę w instytucie szybownictwa DFS, testując jako pilot doświadczalny nowe rozwiązania. Jej prawdziwa kariera rozwinęła się jednak w czasie II wojny światowej, kiedy to jako pilot DFS miała okazję testować jedne z najnowocześniejszych konstrukcji lotniczych opracowanych w III Rzeszy, m.in. rakietoplany Me-163 i załogowe wersje latających bomb V-1. Była zagorzałą nazistką. Zasłynęła próbą ratowania Adolfa Hitlera, przelatując pod koniec wojny samolotem do oblężonego Berlina. Po wojnie dostała się do amerykańskiej niewoli. Była jednym z najzdolniejszych pilotów XX wieku. Ustanowiła ponad 40 rekordów wysokości i długości trwania lotu, zarówno za sterami szybowców jak i samolotów. Zmarła w 1979 roku, pochowana została w Salzburgu.

Wanda Rutkiewicz (1943–1992) – himalaistka

Kolejna ze słynnych kobiet nie mieszkała całe życie na Dolnym Śląsku, ani nie była rodowitą Dolnoślązaczką. Jednak fakt, że młodość spędziła na Dolnym Śląsku, regionie otulonym od południa górami, zaważył na jej przyszłym życiu. Wanda Rutkiewicz, z domu Błaszkiewicz, urodziła się w 1943 roku w Płungianach na Litwie. Po II wojnie światowej wraz z rodzicami zamieszkała we Wrocławiu, gdzie uczęszczała do lokalnego liceum. Studia ukończyła w wieku 22 lat na Politechnice Wrocławskiej, na dawnym Wydziale Łączności. W 1961 roku jej kolega ze studiów, Bogdan Jankowski, zabrał ją na wypad w Rudawy Janowickie. To właśnie w Rudawach Janowickich, na skałkach Gór Sokolich, przyszła himalaistka stawiała swoje pierwsze kroki w wspinaczce. Później przyszła pora na znacznie bardziej trudniejsze góry. Ostatecznie niepozorne kroki stawiane w Rudawach zaprowadziły ją w najwyższe góry świata – Himalaje. Wanda Rutkiewicz należała to jednych z najwybitniejszych himalaistek. W 1973 roku jako trzecia kobieta na świecie, pierwsza Europejka i pierwszy Polak stanęła na szczycie Mount Everestu. Również jako pierwszy Polak w 1986 roku zdobyła K2. Łącznie zdobyła aż osiem z czternastu ośmiotysięczników. Zginęła w 1992 roku zdobywając Kanczendzongę w Himalajach. Jej ciała nigdy nie odnaleziono.

Violetta Villas (1938–2011) – śpiewaczka, artystka estradowa

Violetty Villas przedstawiać w zasadzie nie trzeba, to prawdziwa ikona i legenda polskiej muzyki. Utalentowana, obdarzona niezwykłym głosem, zyskała sławę na całym świecie. Urodziła się w 1938 roku w Heusy w Belgii, gdzie jej ojciec pracował jako górnik. Bardziej niż z historycznym obszarem Dolnego Śląska związana była z ziemią kłodzką, a dokładniej z Lewinem Kłodzkim, gdzie po zakończeniu wojny przeniosła się wraz z rodziną. Burzliwa kariera, liczne występy estradowe i trasy koncertowe na całym świecie sprawiły, że na wiele lat opuściła swój rodzinny dom. Przez długi czas mieszkała w podwarszawskiej Magdalence. W 1998 roku wróciła z powrotem do Lewina Kłodzkiego. Znana była ze swojej dobroczynności na rzecz zwierząt. W swoim domu założyła schronisko pod nazwą „Moi bracia mniejsi”, gdzie udzielała schronienia licznym psom i kotom. Powrót do Lewina Kłodzkiego, gwiazdy takiego kalibru, wiązał się z nadzieją na promocję tej małej miejscowości położonej niemal na skraju Polski. Była jej honorowym obywatelem. Od tej pory, przejeżdżając pod charakterystycznym wiaduktem w Lewinie, mówiło się „O! Tu obok jest dom słynnej Violetty Villas!”. Zmarła w 2011 roku w Lewinie Kłodzkim, pochowana została na Powązkach w Warszawie.

Artykuł 10 słynnych kobiet związanych z Dolnym Śląskiem pochodzi z serwisu Eloblog.

Trochę statystyk z 2019 roku

W 2019 roku Eloblog odwiedziło ponad 602 tys. unikalnych użytkowników. Łącznie w ciągu roku na blogu zanotowano 925 tys. wyświetleń (odsłon). Są to wyniki słabsze od ubiegłorocznych, ale też zdecydowanie mniej publikowałem w tym roku nowych artykułów. Czytelnicy (nowi) głównie konsumowali stare artykuły, które dość dobrze uplasowały się w wynikach wyszukiwania.

Spadek aktywności na Eloblogu jest też efektem uruchomienia nowego serwisu dedykowanego specjalnie dla Dolnego Śląska pod adres e-DolnyŚląsk.info. Na nowym serwisie zamierzam publikować tylko artykuły powiązane z regionem Dolnego Śląska. Część z artykułów pojawiła się już w tym roku.

5 najpopularniejszych artykułów opublikowanych w 2019 roku

Oto lista 5 najpopularniejszych artykułów opublikowanych w 2019 roku.

1. Czym miały być Osówka, Włodarz, Książ? – Raport Schmelchera cz. 2
   Wyświetleń: 8,2 tys.
2. Alpejska twierdza III Rzeszy i Riese – Raport Schmelchera cz. 1
   Wyświetleń: 4,4 tys.
3. Katalog średniowiecznych grodów i zamków na Dolnym Śląsku
   Wyświetleń: 3,6 tys.
4. Interaktywna mapa polskich i czeskich Karkonoszy
   Wyświetleń: 2,6 tys.
5. Zbiór XIX-wiecznych starych map Europy
   Wyświetleń: 2,6 tys.

5 najpopularniejszych artykułów w 2019 roku

Lista popularnych artykułów ze wcześniejszych lat czytanych najchętniej w 2019 roku. Wyświetlenia tylko za mijający rok. Cztery z piecu artykułów były również na szczycie w 2018 roku.

1. Mapa nazwisk – Sprawdź, jak popularne jest Twoje nazwisko
   Wyświetleń: 95,2 tys.
2. Interaktywna mapa przedwojennych granic II Rzeczypospolitej
   Wyświetleń: 66,5 tys.
3. Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków
   Wyświetleń: 22,8 tys.
4. Znaczenie kolorów szlaków turystycznych
   Wyświetleń: 20,6 tys.
5. Podział Sudetów – Dokładna mapa przebiegu pasm górskich
   Wyświetleń: 19,9 tys.

Zobacz także: Najpopularniejsze artykuły w 2018 roku

Podziękowania i życzenia na 2020 rok

Jak co roku dziękuję czytelnikom w imieniu swoim i pozostałych autorów za wszystkie odwiedziny, lajki, udostępnienia oraz komentarze pozostawione pod artykułami. Korzystając z okazji składam życzenia na nadchodzący nowy 2020 rok. Wszystkiego dobrego, zdrowia, szczęścia, pomyślności oraz wielu ciekawych artykułów w sieci!

Artykuł Najpopularniejsze artykuły w 2019 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

Trochę statystyk z 2018 roku

W 2018 roku Eloblog odwiedziło ponad 0,68 mln unikalnych użytkowników. Łącznie w ciągu roku na blogu zanotowano 1,15 mln wyświetleń (odsłon). Są to wyniki zbliżone do roku ubiegłego. Zanotowałem delikatny wzrost unikalnych użytkowników i nieduży spadek wyświetleń. Cieszy mnie fakt, że blog odwiedziło tak dużo czytelników, pomimo iż w mijającym roku nie miałem za dużo czasu na pisanie artykułów.

5 najpopularniejszych artykułów opublikowanych w 2018 roku

Oto lista 5 najpopularniejszych artykułów opublikowanych w 2018 roku.

1. Mapa niemieckich obozów śmierci w czasie II wojny światowej
   Wyświetleń: 12,7 tys.
2. Podział Sudetów – Dokładna mapa przebiegu pasm górskich
   Wyświetleń: 11,3 tys.
3. Dlaczego Dolny Śląsk jest dolny? – Wyjaśnienie nazwy
   Wyświetleń: 10,8 tys.
4. Mapa tajemnic PRLu – Zimnowojenne fortyfikacje i schrony w Polsce
   Wyświetleń: 6,4 tys.
5. Co mówią odtajnione raporty CIA na temat wydobycia uranu w Kowarach?
   Wyświetleń: 6,4 tys.

5 najpopularniejszych artykułów w 2018 roku

Lista popularnych artykułów ze wcześniejszych lat czytanych najchętniej w 2018 roku. Wyświetlenia tylko za mijający rok.

1. Mapa nazwisk – Sprawdź, jak popularne jest Twoje nazwisko
   Wyświetleń: 125,5 tys.
2. Interaktywna mapa przedwojennych granic II Rzeczypospolitej
   Wyświetleń: 66,5 tys.
3. Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków
   Wyświetleń: 48,9 tys.
4. Znaczenie kolorów szlaków turystycznych
   Wyświetleń: 48,7 tys.
5. Szczegółowa mapa Polski z 1771 roku
   Wyświetleń: 34,0 tys.

Zobacz także: Najpopularniejsze artykuły w 2017 roku

Podziękowania i życzenia na 2019 rok

Dziękuję czytelnikom w imieniu swoim i pozostałych autorów za wszystkie odwiedziny, lajki, udostępnienia oraz komentarze pozostawione pod artykułami. Przesyłam podziękowania również za pomoc w pisaniu artykułów, zwłaszcza za udzielone wsparcie merytoryczne, udostępnione zdjęcia i publikacje. Korzystając z okazji składam życzenia na nadchodzący nowy 2019 rok. Wszystkiego dobrego, zdrowia, szczęścia, pomyślności oraz wielu ciekawych artykułów w sieci!

Grzegorz Sanik
i przyjaciele

Artykuł Najpopularniejsze artykuły w 2018 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

1. Piramida w Rapie

Piramida w Rapie to mauzoleum rodu Farenheid, zbudowane w 1811 r. Grób pruskiej rodziny położony jest na terenie podmokłym, zwanym Rysie Bagno, na północno-wschodnim skraju Lasów Skaliskich. Mauzoleum było wzorowane na piramidach starożytnego Egiptu, spełniając te same kąty nachylenia ścian, co w antycznych odpowiednikach.

Fahrenheid, który studiował w Albertinie w Królewcu, odkrył podczas swoich podróży po Europie swoją pasję do egiptologii, która jest szczególnie popularna we Francji. Zaangażował się jako kolekcjoner i mecenas sztuki. Lokalni mieszkańcy mówią, że Piramida ma nadprzyrodzone moce – istotne z punktu widzenia mumifikacji w niej zmarłych.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Piramida w Rapie – 10 ciekawych miejsc na Mazurach – Źródło: atrakcje.mazury.pl

2. Święta Lipka

Według legendy nazwa „Święta Lipka” odnosiła się do drzewa, na którym w tajemniczy sposób pojawiła się drewniana rzeźba Maryi – pod tym drzewem odbywały się cuda. Protestanccy Mazurzy nie wierzyli w tą nadprzyrodzoną moc i nazwę miejsca przypisują świętej lipie z gaju Starych Prusów.

Pierwsza wzmianka o kaplicy pochodzi z 1491 r. W tym czasie Święta Lipka była już miejscem pielgrzymek. Pierwsza kaplica została zniszczona około 1525 r. podczas reformacji protestanckiej. Chociaż wieś leżała w protestanckim regionie Mazur, wiara rzymskokatolicka została zatwierdzona w Prusach Wschodnich w 1605 roku. Kaplica została przebudowana przez jezuitów i konsekrowana w 1619 r. Pod koniec XVII wieku powstał barokowy, bogaty kościół, otrzymując później miano bazyliki.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce – Źródło: atrakcje.mazury.pl

3. Pałac w Drogoszach

Pałac hrabiów Dönhoff został zbudowany po pożarze starego, renesansowego zamku, nieco z dala od starej lokalizacji na wzgórzu. Budowę obecnego pałacu rozpoczęto w 1710 r.

W zachodnim skrzydle pałacu był teatr. Obszerna biblioteka i kaplica usytuowana została w skrzydle wschodnim, który przeszedł neogotycką przebudowę w 1830 r. – bogate, marmurowe mauzoleum rodziny Dönhoff do dnia dzisiejszego zostało zachowane w niesamowicie dobrym stanie. Na południe od pałacu, rozciąga się wielki park krajobrazowy, w tym niegdyś park danieli. Barokowe ogrody pałacu zdobione były rzeźbami z piaskowca oraz wazonami. Znaczne części biblioteki ewakuowano w 1945 r. i są obecnie przechowywane w archiwum w Olsztynie.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Pałac w Drogoszach – Źródło: atrakcje.mazury.pl

4. Mosty w Stańczykach

W Stańczykach dwa równoległe mosty kolejowe rozciągają się nad szeroką doliną, po środku której płynie rzeczka Błędzianka. Mosty zbudowane w latach od 1912–1918 przypominają rzymskie akwedukty, dumnie wznoszące się nad Puszczą Romincką. W czasie I wojny światowej (1916 r.) planowano wybudować trzeci most przeznaczony dla autostrady, łączącej Zachodnie i Wschodnie Prusy z wylotem na Litwę.

Liczba podróżujących tą trasą była stosunkowo duża – był to popularny obszar dla mieszkańców Gołdapi i innych miast. Po 1941 r. znaczenie trasy kolejowej wzrosło jeszcze bardziej ze względu na wzmocnienia kwatery Hitlera w Gierłoży.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Mosty w Stańczykach – Źródło: atrakcje.mazury.pl

5. Pałac w Sztynorcie

Pałac był własnością rodziny Lehndorffów od 1420 r. Obecny pałac został zbudowany przez Marie Eleonore von Lehndorff z domu von Dönhoff po tym, jak starszy budynek został zniszczony przez Tatarów podczas II wojny północnej w 1656 r. Na terenie pałacu znajduje się wielki park z herbaciarnią oraz w pobliżu najstarsza na Mazurach aleja dębowa. Dęby są prawie 400-stu letnie – najstarszy dąb rzekomo ma lat 1000.

Niemiecki minister spraw zagranicznych Joachim von Ribbentrop wykorzystywał pałac podczas swoich pobytów w pobliskim Wilczym Szańcu w latach 1941-1944. Ostatni właściciel majątku, Heinrich Count von Lehndorff, został stracony przez hitlerowców za udział w spisku przeciwko Hitlerowi, który poniósł niepowodzenie w próbie zabójstwa 20 lipca 1944 r.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Pałac w Sztynorcie – Źródło: atrakcje.mazury.pl

6. Bunkry Mamerki

Ze względów bezpieczeństwa, kilka podrzędnych kwater związanych z dowództwem polowym Adolfa Hitlera na froncie rosyjskim, było rozproszonych po okolicy – dzięki temu zamach bombowy lub atak spadochroniarzy nie mógł uderzyć jednocześnie w całość niemieckiego dowodzenia. Zdecydowanie największą siedzibą była kwatera główna Oberkommando des Heeres (OKH) – dowództwo wojsk lądowych.

Ta siedziba została zbudowana około 20 kilometrów na północny wschód od Wilczego Szańca, nad brzegiem jeziora Mamry (obecnie obszar ten nazywa się Mamerki). Siedziba posiadała ponad 200 budynków z około 30 zbrojonymi budynkami i bunkrami, jako schronami przeciwlotniczymi. Kiedy Hitler był w Wilczym Szańcu, wysokie dowództwo Wehrmachtu, a także szefowie Sztabu Generalnego, zamieszkali w Mamerkach.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Mamerki – Kwatera Główna Niemieckich Wojsk Lądowych – Źródło: atrakcje.mazury.pl

7. Zamek w Kętrzynie

Około 1329 r. na wzgórzu nad rzeką, na zwęglonych szczątkach pruskiej, zbrojnej wioski Krzyżacy postawili drewniany fort. Dziś miejsce to zajmuje ufortyfikowany kościół św. Jerzego.

Celem fortu i jego załogi była obrona tej części państwa krzyżackiego przed częstymi atakami ze strony Litwy. Kętrzyn był także miejscem postoju w krucjatach na pogańską Litwę. Fort został dwukrotnie zdobyty i spalony przez Litwinów, najpierw przez wojska dowodzone przez księcia Olgierda w 1345 r., a dwa lata później przez księcia Kiejstuta. W 1357 r. podjęto budowę murowanego zamku w południowo-wschodnim narożniku miejskich murów obronnych. Do dziś zarówno zamek, ufortyfikowany kościół, jak i miejskie mury zachowane zostały w bardzo dobrym stanie.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Zamek krzyżacki w Kętrzynie – Foto: Andrzej Otrębski Źródło: commons.wikimedia.org

8. Kanał Mazurski – Śluza Leśniewo

Kanał Mazurski, to niedokończony, długi na 50,4 km kanał łączący rzekę Łynę w Obwodzie Kaliningradzkim Rosji i Jezioro Mamry. Dzisiejsza granica polsko-rosyjska przecina kanał z południowym odcinkiem o długości około 20 km zlokalizowanym w Polsce. Na kanale jest 10 śluz, 5 w Polsce i 5 w Rosji, przeznaczonych do obsługi łodzi o szerokości do 7,7 m, długości 45 m i zanurzeniu 2,5 m.

Celem kanału było pobudzenie rozwoju gospodarczego Prus Wschodnich. Budowa rozpoczęła się w 1911 r., natomiast została przerwana przez I wojnę światową, wznowiono ją w latach dwudziestych i ponownie w latach trzydziestych (odkąd handel rosyjski przestał istnieć po rewolucji październikowej), a następnie została zakończona przez II wojnę światową. Śluza Leśniewo Górne jest najlepiej wykończoną śluzą na Kanale Mazurskim z pełną konstrukcją budowlaną oraz z wieloma technicznymi urządzeniami.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Kanał Mazurski – Śluza Leśniewo – Źródło: pixabay.com / domena publiczna

9. Twierdza Boyen

Wybudowana w latach 1843-1855 w celu zablokowania strategicznego przesmyku między jeziorami Niegocin i Kisajno. Jednym z inicjatorów budowy twierdzy był generał von Boyen.

Z punktu widzenia strategii pruskiej ważną rolę odgrywała linia obronna Wielkich Jezior Mazurskich. Przed wybuchem I wojny światowej naturalne elementy terenu i wzmocnione fortyfikacje wokół Twierdzy Boyen miały blokować wkraczanie rosyjskiej armii do tego obszaru. Twierdza może pomieścić około 3000 żołnierzy. Po I wojnie światowej zmieniono funkcję twierdzy, przekształcając ją w szpital. Przed II wojną światową był jednym z punktów zbornych armii niemieckiej, z którego nastąpił atak na Polskę we wrześniu 1939 r. Od 1945 r. Twierdza Boyen przeszła w ręce Armii Polskiej.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Twierdza Boyen – Źródło: atrakcje.mazury.pl

10. Wilczy Szaniec

Głęboko w lasach, niedaleko Kętrzyna, ukryta w częściowo podmokłym terenie, powstała się w 1940 r. siedziba Hitlera „Wilczy Szaniec”. Podczas gdy miasta Niemiec powoli popadały w ruinę, w budowę Wilczego Szańca zatrudnionych było ok. tysiąc robotników. Ze względu na poufność informacji dot. konstrukcji kwatery, robotnicy musieli zmieniać się co sześć miesięcy i mogli pracować wyłącznie na jednym etapie budowy.

W ten sposób powstało siedem masywnych bunkrów o grubości ścian ponad 10 metrów, wiele lekkich bunkrów i budynków mieszkalnych dla ponad 2000 oficerów i drużyn zbrojnych. Do kamuflażu zastosowano siatkę maskującą, pokrytą zaprawą zmieszaną z wodorostami, dzięki czemu obiekt praktycznie nie był widoczny z powietrza. Obiekt posiadał połączenie kolejowe, dwa lotniska, rozległe pasy minowe i kilometry ogrodzeń z drutu kolczastego. Oczyszczenie około 50 000 min oraz nowatorskich konstrukcji zajęło po wojnie saperom ponad 10 lat – wielu z nich zostało rannych i zabitych.

Więcej dowiesz się na: atrakcje.mazury.pl

Wilczy Szaniec, Kwatera Główna Adolfa Hitlera – Źródło: atrakcje.mazury.pl

Mapa 10 ciekawych miejsc na Mazurach

Artykuł 10 ciekawych miejsc na Mazurach, które warto odwiedzić pochodzi z serwisu Eloblog.

Trochę statystyk z 2017 roku

W 2017 roku Eloblog odwiedziło, podobnie jak w zeszłym roku, ponad 0,5 mln unikalnych użytkowników. Łącznie na blogu zanotowano 1,4 mln wyświetleń. Pod tym względem rok 2017 okazał się rekordowy. Wzrost wyświetleń bloga w stosunku do ubiegłego rok wyniósł pond 50%. Tak jak w poprzednim roku większość czytelników stanowili mężczyżni – 59,3%, kobiet było trochę mniej – 40,7%. Najwięcej czytelników bloga było w przedziale wiekowym 25-34 lata.

10 najpopularniejszych artykułów z 2017 roku

Oto lista 10 najpopularniejszych artykułów opublikowanych w 2017 roku.

1. Mapa nazwisk – Sprawdź, jak popularne jest Twoje nazwisko
   Wyświetleń: 49,1 tys.
2. Najstarsze zdjęcia Dolnego Śląska – Te fotografie mają 150 lat!
   Wyświetleń: 35,5 tys.
3. Przez tyle lat poszczególne ziemie należały do Polski
   Wyświetleń: 18,9 tys.
4. Początek Riese – Odnalezione dokumenty i plany
   Wyświetleń: 11,5 tys.
5. Zapomniany tunel kolejowy w Wałbrzychu
   Wyświetleń: 10,3 tys.
6. Niemiecki schron ukryty pod placem Solnym we Wrocławiu
   Wyświetleń: 9,4 tys.
7. Zagadka „Siłowni” Riese – Jerzy Cera cz. 1
   Wyświetleń: 8,2 tys.
8. Z jak daleka można zobaczyć Śnieżkę i inne szczyty?
   Wyświetleń: 8,2 tys.
9. Angielska stara mapa Polski z 1683 roku
   Wyświetleń: 7,5 tys.
10. Szlak Zamków Piastowskich – Śladami Piastów Śląskich
    Wyświetleń: 7,4 tys.

Zobacz także: Najpopularniejsze artykuły w 2016 roku

Podziękowania i życzenia na 2018 rok

Dziękuję czytelnikom w imieniu swoim i pozostałych autorów za wszystkie odwiedziny, lajki, udostępnienia oraz komentarze pozostawione pod artykułami. Dziękuję również za udzielone mi wsparcie w trakcie pisania artykułów i przygotowywania filmów. Zwłaszcza za wsparcie merytoryczne, udostępnione zdjęcia, materiały i publikacje. Było tego naprawdę dużo! Jednocześnie korzystając z okazji składam życzenia na nadchodzący nowy 2018 rok. Wszystkiego dobrego, zdrowia, szczęścia, pomyślności oraz wielu ciekawych artykułów w sieci! 🙂

Grzegorz Sanik
i przyjaciele

Artykuł Najpopularniejsze artykuły w 2017 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

10 niezrealizowanych budowli na Dolnym Śląsku

Zazwyczaj na moim blogu piszę o niezwykłych budowlach, które możemy spotkać na naszych szlakach turystycznych. Dziś przygotowałem artykuł nieco inny. Również związany z niezwykłymi obiektami, ale tymi, które nigdy nie zostały wybudowane. Okazuje się, że niezrealizowane plany nie są tylko domeną powojennej historii Polski. Oto 10 różnych niewybudowanych obiektów na terenie Dolnego Śląska. Większość z nich pochodzi ze stolicy Śląska – Wrocławia. Nie ma się czemu dziwić. To właśnie tu, w tym najważniejszym śląskim mieście, lansowano odważne projekty budowlane.

1. Gmach Główny Uniwersytetu Wrocławskiego

Pierwsza z budowli w zasadzie nie należy do obiektów niezrealizowanych, ale raczej do obiektów nigdy nieukończonych. Mowa jest o barokowym, monumentalnym Gmachu Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego. Prace przy budowie obiektu rozpoczęły się w 1728 roku. Według pierwotnych projektów budynek miał się składać z dwóch skrzydeł o tej samej długości. Każde skrzydło miało mieć swoją własną wieżę, a po środku miała znajdować się główna trzecia najwyższa strzelista wieża. Po czterech latach od rozpoczęcia budowy zachodnie skrzydło było już ukończone. Dalszą budowę gmachu przerwał wybuch wojen śląskich. Po ich zakończeniu Śląsk znalazł się w rękach Prusaków, a dalszy rozwój uniwersytetu został zaniechany. Z trzech zaplanowanych wież ukończono tylko jedną, zwaną dziś Wieżą Matematyczną. Nie udało się ukończyć także w całości skrzydła wschodniego.

Tak miał wyglądać Gmach Główny Uniwersytetu Wrocławskiego – Źródło: dolny-slask.org.pl

A tak współcześnie wygląda wybudowana część gmachu

2. Niezrealizowane koncepcje Mostu Grunwaldzkiego

Most Grunwaldzki, dawniej zwany Kaiserbrücke, to jeden z najbardziej charakterystycznych mostów Wrocławia. W zasadzie można go śmiało nazwać jednym z symboli tego miasta. Wielokrotnie jego wizerunek był umieszczany i powielany na zdjęciach promujących Wrocław. Mało osób jednak wie, że charakterystyczną bryłę Mostu Grunwaldzkiego mogła zastąpić zupełnie inna konstrukcja. Wśród archiwalnych szkiców zachowało się kilka koncepcji budowy Mostu Grunwaldzkiego, prezentujących budowlę w odmiennej formie. Dwie z tych niezrealizowanych budowli zamieszczam poniżej. Ostatecznie wybrano jednak inny, dobrze nam znany projekt mostu, a jego budowę ukończono w 1910 roku.

Jedna z niezrealizowanych koncepcji Mostu Grunwaldzkiego – Źródło: dolny-slask.org.pl

Kolejna z niezrealizowanych koncepcji Mostu Grunwaldzkiego – Źródło: dolny-slask.org.pl

3. Wieżowiec na Rynku we Wrocławiu

Wrocławski Rynek to jedno z najpopularniejszych miejsc we Wrocławiu. To również jeden z największych średniowiecznych placów targowych w Europie. Mało osób jednak wie, że w latach 20-tych XX wieku planowano na środku Rynku we Wrocławiu wybudować wieżowiec. A wszystko to za sprawą wizji znanego i cenionego wrocławskiego architekta – Maxa Berga. Max Berg zasłynął przede wszystkim jako projektant modernistycznej Hali Stulecia we Wrocławiu, która dziś wpisana jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Berg przez wiele lat (1909–1924) pełnił również funkcję miejskiego architekta we Wrocławiu. Na fali swojego zafascynowania wieżowcami i modernizmem architekt przedłożył koncepcje budowy kilku żelbetowych wieżowców we Wrocławiu. Jeden z nich miał się znaleźć w samym ścisłym centrum miasta, na rynku. Do realizacji tych planów jednak nie doszło. Pozostały jednak po pomyśle odważne szkice Berga.

Szkic projektu wieżowca na Rynku we Wrocławiu, w lewym dolnym rogu widać Stary Ratusz – Źródło: dolny-slask.org.pl

Kolejny szkic wieżowca na Rynku, tym razem od południowej strony – Źródło: dolny-slask.org.pl

4. Wieżowiec na pl. Powstańców Warszawy we Wrocławiu

Koncepcja budowy wieżowca na Rynku we Wrocławiu to nie jedyny pomysł Maxa Berga. Równie monumentalne wieżowce miały się znaleźć również w innych częściach miasta. Budowę jednego z nich Max Berg zaproponował nad Odrą, tuż obok Mostu Grunwaldzkiego. Dziś w tym miejscu, przy placu Powstańców Warszawy (dawniej Lessing Platz), znajduje się charakterystyczny budynek Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Został on jednak wybudowany znacznie później. Wcześniej w wizji Maxa Berga miał w tym miejscu stanąć potężny, modernistyczny gmach, który swoimi rozmiarami przyćmiłby okoliczne budynki. Również i ta koncepcja Berga nie znalazła poparcia, a sam architekt wkrótce w atmosferze lekkiego skandalu zrezygnował z pełnionej funkcji miejskiego architekta. Jeden z internautów przygotował ciekawą wizualizację śmiałych planów Maxa Berga. Zamieszczam ją również poniżej.

Szkic wieżowca na pl. Powstańców Warszawy we Wrocławiu – Źródło: dolny-slask.org.pl

5. Zapora wodna Wałbrzych-Konradów

Końcówka XIX wieku to czas wielkich powodzi, które nawiedzają Dolny Śląsk. Ich katastrofalne skutki (zwłaszcza powódź z 1897 roku) były impulsem do wdrożenia ambitnego programu przeciwpowodziowego w Sudetach. Ważnym elementem działań przeciwpowodziowych była budowa nowoczesnych zapór wodnych, które mogłyby łagodzić skutki gwałtownych opadów, ale i również ujarzmiać moc zgromadzonej wody, przekształcając ją w energię elektryczną. Zbiorniki powstałe ze spiętrzonej wody mogły również pełnić funkcje retencyjne. Do sztandarowych inwestycji z tego okresu należą m.in. zapory w Pilchowicach, Leśnej i Zagórzu Śląskim. Okazuje się, że Niemcy planowali wybudować również kolejne zapory w Sudetach. Oto projekt jednej z nich, zlokalizowanej w Górach Wałbrzyskich, nazwanej zapora Wałbrzych-Konradów. Budowa tego zbiornika jednak nigdy nie została rozpoczęta.

Więcej informacji na temat tej budowli, a także dokładniejsze plany są na serwisie dolny-slask.org.pl.

Plany niezrealizowanej zapory i zbiornika Wałbrzych-Konradów (Waldenburg-Konradswaldau) – Źródło: dolny-slask.org.pl

Plany niezrealizowanej zapory i zbiornika Wałbrzych-Konradów (Waldenburg-Konradswaldau) – Źródło: dolny-slask.org.pl

6. Autostrada Wrocław-Wiedeń

Budowa sieci nowoczesnych autostrad w III Rzeszy, tzw. Reichsautobahn, była jednym z głównych i prestiżowych zadań realizowanych po dojściu do władzy przez nazistów. Liczby są imponujące i mówią same za siebie. W ciągu kilku lat (1933–1939) wybudowano około 4 tys. km autostrad. Po wybuchu wojny tempo budowy nowych autostrad znacznie spadło, jednak wciąż planowano realizacje kolejnych, nowych inwestycji. Zwłaszcza, że zwiększeniu uległo terytorium III Rzeszy (np. poprzez Anschluss Austrii), co oznaczało konieczność skomunikowania nowych terenów. W takich okolicznościach powstał pomysł budowy autostrady Wrocław-Wiedeń (Breslau-Wien). Na temat historii budowy tej autostrady pisałem już we wcześniejszym artykule. Najbardziej zaawansowane prace były prowadzono na Morawach. Na terenie Dolnego Śląska pomysł nie wyszedł poza fazę deski kreślarskiej.

Plan przebiegu autostrady w lepszej rozdzielczości dostępny jest na serwisie dolny-slask.org.pl.

Planowany przebieg autostrady Wrocław-Wiedeń na terenie Dolnego Śląska – Źródło: dolny-slask.org.pl

7. Pałac Kultury i Nauki we Wrocławiu

Okazuje się, że nie tylko Niemcy w dwudziestoleciu międzywojennym mieli wizje wznoszenia monumentalnych budowli w centrum Wrocławia. Podobne koncepcje pojawiały się również po wojnie, zwłaszcza wtedy, kiedy to w wyniku działań wojennych wiele zniszczonych miejsc czekało na nowe zagospodarowanie. Jednym z takich miejsc był obszar wokół placu Grunwaldzkiego, gdzie Niemcy w czasie wojny zorganizowali prowizoryczne lotnisko. To właśnie na placu Grunwaldzkim pojawił się pomysł budowy monumentalnego pałacu w stylu socrealistycznym, żywo przypominającym Pałac Kultury i Nauki w Warszawie. Koncepcje budowy takiego pałacu-wieżowca przygotował architekt Tadeusz Teodorowicz-Todorowski. Wrocławski Pałac Kultury i Nauki, choć dumnie prezentowany w postaci makiet na pierwszomajowych pochodach, nie miał szans na realizację. Pomysł więc zaniechano, myślę, że tym razem z korzyścią dla miasta.

Więcej zdjęć projektu dostępnych jest na serwisie dolny-slask.org.pl.

Wizja wrocławskiego Pałacu Kultury i Nauki, po lewej stronie widoczny jest Most Grunwaldzki – 10 niezrealizowanych budowli na Dolnym Śląsku

8. Nieukończona elektrownia szczytowo-pompowa w Młotach

W latach 70-tych we wsi Młoty niedaleko Bystrzycy Kłodzkiej ruszyła budowa tzw. elektrowni szczytowo-pompowej. Konstrukcji bliźniaczo podobnej do Elektrowni Porąbka-Żar w województwie śląskim. Głównymi elementami elektrowni miały być dwa zbiorniki położone na różnych wysokościach: dolny i górny. Dolny zbiornik powstałby w wyniku budowy zapory na rzece Bystrzyca. Po spiętrzeniu wód rzeki miano zalać wieś Młoty i w ten sposób stworzyć sztuczny zbiornik. Budowę drugiego, górnego zbiornika, zaplanowano wyżej na sąsiednim szczycie. Oba zbiorniki byłyby ze sobą połączone sztolniami (upadowymi), przez które woda byłaby na przemian pompowana i spuszczana, tym samym magazynując i generując energię. Tyle w teorii. Budowa elektrowni nigdy nie została jednak ukończona, pomimo tego, iż część prac górniczych została już wykonana. Wydrążona została już sztolnia obiegowa, którą miano puścić nurt rzeki. W górze Zamkowa Kopa zaczęto drążyć sztolnie łączące oba zbiorniki. Przygotowano również teren pod budowę zapory. Budowa elektrowni została wstrzymana w latach 80-tych. Choć co jakiś czas pojawiają się informacje o wznowieniu budowy, jej realizacja wciąż pozostaje zawieszona w próżni.

Plany budowy zbiorników elektrowni znajdują się pod tym linkiem.

Plan budowy elektrowni szczytowo-pompowej w Młotach naniesiony na współczesne zdjęcie satelitarne Google Maps

Ukończona sztolnia obiegowa elektrowni w Młotach – 10 niezrealizowanych budowli na Dolnym Śląsku

9. Pierwsze plany Sky Towera

Koniec końców Wrocław doczekał się swojego nowoczesnego wieżowca z prawdziwego zdarzenia. Budowę pierwszego drapacza chmur podjął się wrocławski biznesmen Leszek Czarnecki. Wieżowiec miał stanąć na miejscu ówcześnie najwyższego wrocławskiego budynku – Poltegoru. Po rozbiórce Poltegoru prace nad budową drapacza chmur ruszyły już pod koniec 2007 roku. Sky Tower – bo taką nazwę otrzymał – był reklamowany jako najwyższy budynek w Polsce. Swoją wysokością miał zdetronizować Pałac Kultury i Nauki w Warszawie. Jednakże kryzys finansowy w 2008 roku, a także nieporozumienia z pierwszym projektantem budowli, doprowadziły do zmiany koncepcji i przeprojektowania Sky Towera. Nie tylko obniżono wysokość budynku, ale i również zmieniono zasadniczo jego formę. Poniżej zamieszczam jedną z pierwszych, niezrealizowanych wizji Sky Towera. Czy w takiej formie byłby on lepszy od zrealizowanej fallicznej budowli? To już oceńcie sami.

Wizualizacja pierwszej koncepcji Sky Towera we Wrocławiu

10. Kopalnia odkrywkowa pod Legnicą

Nie wszyscy wiedzą, że w okolicach Legnicy znajduje się prawdziwy skarb. To ogromne złoża węgla brunatnego, jedne z największych złóż w Europie, których zasoby szacowane są na 5,5 mld ton. Od dłuższego czasu trwa dyskusja nad rozpoczęciem eksploatacji tych złóż. Pod uwagę brane są różne metody eksploatacji, jednak najczęściej mówi się o metodzie odkrywkowej. To oczywiście wiązałoby się ze znaczną ingerencją w środowisko naturalne, wymagałoby także przesiedlenia okolicznej ludności. Nie dziwi więc fakt, że budowa kopalni odkrywkowej spotkała się ze sporym sprzeciwem mieszkańców. Pomysł pozostaje więc wciąż w sferze planów i koncepcji. Ciekawe czy zmieni się to w momencie, kiedy obecnie eksploatowane złoża węgla brunatnego zaczną się kurczyć, gdy jednocześnie Polska wciąż nie będzie w stanie korzystać z alternatywnych źródeł energii.

Planowany obszar działalności kopalni odkrywkowej: kolor czerwony – obszar odkrywki, kolor szary – miejsca na zwałowiska

Artykuł 10 niezrealizowanych budowli na Dolnym Śląsku pochodzi z serwisu Eloblog.

Trochę statystyk z 2016 roku

Ten rok był pierwszym pełnym rokiem, odkąd przeniosłem bloga na nową domenę. W 2016 roku Eloblog odwiedziło ponad 0,5 mln unikalnych użytkowników, którzy wykonali 882 tys. wyświetleń bloga. Tak jak w poprzednim roku, również i 2016 większość czytelników bloga stanowili mężczyżni – 63,5%, kobiet było trochę mniej – 36,5%. Najwięcej czytelników bloga było w przedziale wiekowym 25-34 lata.

Wciąż duża część czytelników przegląda bloga na urządzeniach mobilnych (smartfon, tablet). W stosunku do zeszłego roku zauważyłem pięcioprocentowy wzrost ruchu mobilnego – stanowi on już ponad 40% wszystkich wyświetleń. W odwiedzinach desktopy stanowiły 59,07%, smartfony 35,73%, a tablety 5,20% wszystkich wyświetleń.

Top 10 najpopularniejszych artykułów z 2016 roku

1. Wszystkie bitwy w historii świata na mapie
   Wyświetleń: 45,2 tys. Lajków: 5,9 tys.
2. Ukryte symbole i miejsca na polskich banknotach
   Wyświetleń: 35,4 tys. Lajków: 1,0 tys.
3. Zbiory cyfrowe – Gdzie szukać starych zdjęć i map?
   Wyświetleń: 22,0 tys. Lajków: 1,3 tys.
4. Genialny trójwymiarowy model terenu Polski i Europy
   Wyświetleń: 14,6 tys. Lajków: 1,3 tys.
5. 10 Fascynujących historycznych map Polski
   Wyświetleń: 13,7 tys. Lajków: 0,5 tys.
6. Dokładna stara mapa Europy z 1644 roku
   Wyświetleń: 12,6 tys. Lajków: 0,3 tys.
7. Podziemia Zamku Książ – Kompleks Riese
   Wyświetleń: 9,7 tys. Lajków: 2,1 tys.
8. Zaginiona autostrada Hitlera – Autostrada Wrocław-Wiedeń
   Wyświetleń: 9,4 tys. Lajków: 1,0 tys.
9. Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków
   Wyświetleń: 8,9 tys. Lajków: 2,2 tys.
10. 10 Ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3
    Wyświetleń: 7,9 tys. Lajków: 0,5 tys.

Zobacz także: Najpopularniejsze artykuły w 2015 roku

3 najczęściej komentowane artykuły z 2016 roku

1. Mapa zamków Dolnego Śląska – Dolnośląska kraina zamków
   Komentarzy: 28
2. Wszystkie bitwy w historii świata na mapie
   Komentarzy: 16
3. Klęska Organizacji Todt – Tajemnice Riese cz. 5
   Komentarzy: 13

Podziękowania i życzenia na 2017 rok

W imieniu swoim i pozostałych autorów artykułów, dziękuję serdecznie wszystkim czytelnikom Elobloga, za wszystkie odwiedziny, lajki, udostępnienia oraz komentarze. Dziękuję również za udzielone wsparcie merytoryczne przy pisaniu i opracowywaniu artykułów. Jednocześnie korzystając z okazji składam życzenia na nadchodzący nowy 2017 rok. Wszystkiego dobrego, zdrowia, szczęścia, pomyślności oraz wielu ciekawych artykułów w sieci! 🙂
Pozdrawiamy i zapraszamy ponownie w nowy roku!

Grzegorz Sanik
i przyjaciele

Artykuł Najpopularniejsze artykuły w 2016 roku pochodzi z serwisu Eloblog.

1. Szkopy

Popularne pogardliwe określenie stosowane wobec Niemców, zwłaszcza w czasie II wojny światowej. Słowo „szkop” prawdopodobnie zostało zaczerpnięte z języka czeskiego, gdzie występuje bardzo zbliżone słowo „skopčák”, również o tym samym znaczeniu. Czeski „skopčák” pochodzi od wyrażenia „s kopců”, co możemy przetłumaczyć, jako „z kopca”, czyli „z gór”. Rzeczywiście, jeżeli spojrzymy na historyczne Czechy, to dawniej górskie rejony Sudetów były zamieszkiwane głównie przez ludność niemiecką. Również same Niemcy są dla Czechów państwem zza gór. Niemcy przybywający do ludności czeskiej byli więc ludźmi, którzy przybyli z gór – „s kopců”.

Żołnierze Wehrmachtu popularnie nazywani byli szkopami

2. Pijany jak świnia

To popularne powiedzenie często odczytywane jest bardzo dosłownie, że ktoś się upił jak zwierzę, jak świnia. Historyczne pochodzenie tego powiedzenia nie odnosi się jednak do tego sympatycznego zwierzęcia, ale do zamieszkującego Dolny Śląsk rodu Świnków. Ród szlachecki Świnków, w języku niemieckim znany jako von Schweinichen, zamieszkiwał m.in. zamek w Świnach. Znany był on w regionie z organizowania częstych pijackich turniejów i licznych libacji alkoholowych, które odbywały się właśnie na zamku w Świnach. O suto zakrapianych imprezach było na tyle głośno, że przeszły one do historii w postaci powiedzenia „pijany jak świnia”.

Zamek w Świnach, w rogu herb rodu szlacheckiego Świnków ze świnią na tarczy – 10 słów i powiedzeń, o których pochodzeniu nie mieliście pojęcia

3. Kwarantanna

W czasie epidemii dżumy, tzw. czarnej śmierci, obawiano się szybkiego i niekontrolowanego rozprzestrzeniania choroby. Obawę budziły na przykład statki, które przypływały do portu. Jeżeli załoga statku była zarażona, po zejściu na ląd mogła zarazić również mieszkańców miasta. Aby temu zapobiec w Wenecji statki zanim zostały dopuszczone do portu musiały odczekać 40 dni. Tak aby mieć pewność, że ich załoga jest zdrowa. Po włosku 40 oznacza „quaranta”. Stąd historyczne pochodzenie nazwy „kwarantanna”.

W Wenecji w czasie epidemii statki odczekiwały 40 dni, 40 po włosku quaranta, stąd kwarantanna

4. Spalić na panewce

„Spalić na panewce” oznacza powszechnie, że jakaś czynność bardzo szybko zakończyła się porażką, praktycznie już na samym początku. Bardzo ciekawe jest pochodzenie tego powiedzenia. Panewka to części znajdująca się w starych typach broni palnej. Jest to specjalne miejsce, na które sypano proch, który to po podpaleniu inicjował dalej wybuch właściwego ładunku miotającego kulę. Z powodu niedoskonałości ówczesnej broni palnej często proch zgromadzony na panewce nie inicjował wystrzału, po prostu wypalał się. Stąd powszechne powiedzenie, że coś się nie udało i spaliło na panewce.

Panewka w pistolecie skałkowym – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Rama

5. Pierwsze koty za płoty

Powiedzenie „pierwsze koty za płoty” należy do tych zwrotów, które kompletnie straciły na swoim pierwotnym znaczeniu. Współcześnie zwrot ten używany jest w kontekście, że coś zostało zrobione po raz pierwszy, że zostały poczynione pierwsze próby, pierwsze kroki i dalej będzie już łatwiej. Zazwyczaj powiedzenie to ma pozytywny wydźwięk. Tymczasem jest zdecydowanie odwrotnie, „pierwsze koty za płoty” oznaczają, że pierwsza próba jest zazwyczaj nieudana. Przysłowie wzięło się z stąd, że dawniej pierwsze z miotu młode kocięta uważano za słabsze, mniej wartościowe, dlatego wyrzucano je za płot.

6. Rynek

Rynek to element miejskiej przestrzeni obecny w większości polskich miast i miasteczek. Słowo „rynek” pochodzi od nimieckiego słowa „ring” oznaczającego „pierścień” lub „okrąg”. Ale ktoś mógłby stwierdzić, że przecież rynki nie zostały zbudowane na planie koła, ale raczej prostokątów. Skąd ta rozbieżność? Ring oznaczał dawniej specyficzny rodzaj rynku, z wewnętrzną środkową zabudową. Tak że obchodząc rynek chodziło się dookoła, niczym po pierścieniu. Takie rynki posiadają do dziś duże miasta, jak np. Wrocław, Kraków, czy Toruń. W języku niemieckim rynki bez wewnętrznej zabudowy nazywano zazwyczaj „marktplatz”, czyli miejscami do handlu. W Polsce słowo rynek zastąpiło jednocześnie wszystkie te rodzaje rynków.

Wrocławski Rynek to typowy przykład ringu

7. Bluetooth

Nazwa tej popularnej technologii bezprzewodowej komunikacji między urządzeniami również ma swój związek z historią. „Bluetooth” po angielsku oznacza dosłownie „niebieski ząb” i odnosi się bezpośrednio do postaci duńskiego króla Haralda Bluetootha, w Polsce znanego lepiej jako Harald Sinozęby. „Bluetooth” trzeba więc historycznie przetłumaczyć jako „Sinozęby”. Powstaje naturalne pytanie, jaki związek ma X-wieczny król Dani z XXI-wiecznymi nowoczesnymi technologiami? Otóż technologia Bluetooth została opracowana przez szwedzką firmę Ericsson, w domyśle miała ona łączyć różne urządzenia, tak samo jak Harald Sinozęby przyczynił się do zjednoczenia różnych skandynawskich plemion.

Harald Sinozęby i logo Bluetooth – 10 słów i powiedzeń, o których pochodzeniu nie mieliście pojęcia

8. Mauzoleum

Mauzoleum, miejsce pamięci i rodzaj monumentalnego grobowca, swoją nazwę zawdzięcza imieniu perskiego satrapy Mauzolosa. Po jego śmieci w 352 roku p.n.e. wzniesiono na jego cześć potężny grobowiec w Halikarnasie. Budowla była sporej wielkości, mierzyła bowiem około 45 metrów wysokości. Górna część ozdobiona została kolumnadą, a na jej szczycie umieszczono piramidę ze schodów, a na niej kwadrygę. Niestety to starożytne mauzoleum zostało zniszczone podczas trzęsienia ziemi. Dziś pozostały po nim tylko gruzy. Przetrwała ono jednak do naszych czasów w postaci słowa „mauzoleum”.

Mauzoleum w Halikarnasie, wzniesione na cześć Mauzolosa

9. Coś uszło komuś płazem

Jedno z popularnych powiedzeń mówiące o tym, że ktoś nie poniósł żadnych konsekwencji za swoje czyny. Podobnie jak w przypadku innych wyrażeń, również i tutaj źle zrozumiane jest jedno ze słów. „Płaz” nie odnosi się do grupy zwierząt płazów, ale do części białej broni. „Płaz” to boczna płaska część głowni np. miecza. Dla przykładu kat wykonujący egzekucję na skazańcu za pomocą ścięcia mieczem, mógł podczas uderzenia niefortunnie obrócić broń, tak że uderzyła ona w głowę ofiary płaską częścią – płazem. Tym samym nie raniąc go. Stąd powiedzenie mówiące o tym, że „coś uszło komuś płazem”.

Kat ścinający skazańca mieczem

10. Menel

Według prof. Jerzego Bralczyka pochodzenie słowa „menel” ma bardzo ciekawą historię. „Menel” to powszechnie taki obdartus, brudas, osoba ubrana niechlujnie, często w różne dziwne zestawy ubrań. Pochodzenie tego słowa związane jest z postacią cesarza Etiopii Menelika II, który rządził tym afrykańskim państwem na przełomie XIX i XX wieku. Dziwne i wyszukane szaty Menelika II budziły w Europie spore zaskoczenie. Na tyle duże, że w Polsce nietypowo ubrane osoby zaczęto nazywać właśnie „menelikami”, a później w skrócie „menelami”.

Cesarz Menelik II i jego dziwne ubranie

Artykuł 10 słów i powiedzeń, o których pochodzeniu nie mieliście pojęcia pochodzi z serwisu Eloblog.

10 zadziwiających miejsc na świecie

Dziś trochę luźniejszy temat. Poznajcie 10 zadziwiających miejsc na świecie. Część z nich wzbudza sporo emocji i spekulacji na temat swojego zagadkowego pochodzenia. Choć sensacyjne teorie nie zawsze okazują się prawdziwe, to jednak sam fakt istnienia takich miejsc jest niezwykle interesujący. Zapraszam do czytania. Dystans do artykułu jest zalecany. 🙂

1. Podwodne monumenty Yonaguni

W roku 1987 w pobliżu japońskiej wyspy Yonaguni nurek Kihachiro Aratake odkrył niezwykłe znalezisko. Dziwne kamienne stopnie, liczne schody, pionowe i poziome płaszczyzny wyryte w skale. Nienaturalne kształty przypominające jakąś miejską infrastrukturę. A wszystko to kilkanaście metrów pod wodą na dnie Oceanu Spokojnego. Całość formacji ma ponad 150 metrów długości. Znalezisko nazwane zostało Monumentami Yonaguni, choć znane jest także jako Piramida Yonaguni. Rozpoczął się więc spór o pochodzenie owych zadziwiających formacji skalnych. Jedni uważają, że nienaturalne prostokątne kształty są wynikiem aktywności sejsmicznej występującej w tamtym regionie. Drudzy uważają zaś, że osobliwe kształty są stworzone nie przez naturę, ale przez człowieka. Sugerują, że Piramida Yonaguni jest pozostałością dawnej cywilizacji, która 2-3 tys. lat temu została zalana przez wody Pacyfiku.

Piramida Yonaguni, widać jak ogromna jest to formacja – Foto: Kihachiro Aratake

Podwodne Monumenty Yonaguni – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Vincent Lou (Chiny)

Szkic Monumentu Yonaguni – Całość ma ponad 150 m długości

Kolekcja zdjęć Monumentów Yonaguni dostępna jest na Flickr.

2. Dama z Mount Loura

Kolejne znalezisko przyprawia o lekki dreszczyk emocji. Choć człowiek zdaje sobie sprawę, że jest to tylko przypadkowy wytwór natury (a może nie?), to jednak jest w tym coś niezwykłego i zagadkowego. W Gwinei na najwyższym szczycie afrykańskiej wyżyny Futa Dżalon znajduje się niezwykła formacja skalna przypominająca kobietę. Szczyt nazywa się Mount Loura i wznosi się na wysokość 1515 m n.p.m. Na jego samej górze znajduje się głowa kobiety wraz z fragmentem kobiecej sylwetki. Nie da się oprzeć wrażeniu, że jest to twarz kobiety. W dodatku o europejskich, a nie afrykańskich rysach twarzy. Dama z Mount Loura stoi niczym przyklejona plecami do poszarpanej ściany urwiska, spoglądając groźnie na rozległe afrykańskie tereny. Jedni widzą w niej niezwykły zbieg okoliczności, inni zaś ingerencję ludzkiej ręki, która miała przyczynić się do wyrzeźbienia w skale tajemniczej kobiety.

Dama z Mount Loura – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Hcaudill

3. Cmentarzysko Wikingów

W pobliżu miejscowości Aalborg w Danii znajduje się kolejne z zadziwiających miejsc. Na pobliskim wzgórzu Lindholm znajdują się liczne porozrzucane kamienie i głazy. To cmentarzysko wikingów, w większości ciałopalne kurhany. Najmłodsza część z nich pochodzi z lat 1000-1050 naszej ery, druga jest zaś znacznie starsza, a jej powstanie naukowcy szacują na V wiek naszej ery. Na Lindholm znajduje się około 700 grobów. Większość z pochowanych ciał Wikingów została zaznaczona właśnie kamiennymi kręgami lub owalami. Niektóre z kamiennych kręgów zostały ułożone w kształt lodzi, co miało nawiązywać do profesji Wikingów.

Wzgórze Lindholm cmentarzysko Wikingów – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Rieke Hain

Kamienne cmentarzysko Wikingów w Danii – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Szilas

Schemat wykonywania pochówku – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Frank Vincentz

4. Piramidy na Antarktydzie

Antarktyda to prawdopodobnie wciąż najsłabiej zbadany kontynent na Ziemi. Jedno z zadziwiających miejsc, które możemy zobaczyć na jego powierzchni, znajduje się w Górach Ellswortha. Na zdjęciach satelitarnych Google Maps możemy dostrzec coś, co do złudzenia przypomina piramidę! Od razu pojawia się skojarzenie z podobnymi budowlami w Egipcie. Powstaje więc pytanie, czy mamy do czynienia ze zwykłą górą, czy może z pozostałością dawnej cywilizacji? Kształt tej zagadkowej góry wygląda nienaturalnie regularnie. Z drugiej jednak strony, jej cień rzucany po lewej zdradza jej bardziej naturalny kształt i charakter. Na terenie Antarktydy możemy zaobserwować również inne podobne tego typu formacje. Wszystko wskazuje więc na to, że mamy do czynienia ze zwykłą wychodnią skalną. Czy rzeczywiście? Perspektywa myślenia o niej, jako o piramidzie jest jednak bardzo pociągająca.

Piramidy na Antarktydzie – Zwykłe góry czy pozostałości zaginionej cywilizacji? – Źródło: Google Maps

Piramidy na Antarktydzie – 10 zadziwiających miejsc na świecie – Źródło: Google Maps

5. Monolityczny kościół w Lalibeli

W miejscowości Lalibela w Etiopii znajduje się niezwykły kościół. Niezwykły, bowiem został on wydrążony w jednym kawałku ogromnego wapienia. Świątynia wybudowana jest, a w zasadzie to wyżłobiona, na planie krzyża. Jej wymiary to 25 metrów, na 25 metrów, na 30 metrów wysokości. Jej powstanie datuje się na koniec XII wieku lub początek XIII wieku. Obecnie wykorzystywana jest przez Etiopski Kościół Ortodoksyjny. W Lalibeli nie jest to jedyna tego typu budowla, znajduje się w niej jeszcze aż 11 monolitycznych kościołów. Są one na tyle niezwykłe i unikalne, że zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Kościół wykuty w jednej skale – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Katie Hunt

Monolityczny kościół w Lalibeli – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Armin Hamm

6. Zatopiona bazylika

Większość osób kojarzy Chrześcijaństwo, jako religię na wskroś europejską, o europejskich korzeniach. Tymczasem jest trochę inaczej, gdyż Chrześcijaństwo jest religią o korzeniach azjatyckich. Zostało wyparte tylko do terenów Europy w wyniku ekspansji Islamu w Azji i Afryce. Warto przypomnieć, że historycznie pierwszy sobór powszechny kościoła chrześcijańskiego miał miejsce w Nicei w roku 325. I nie chodzi tutaj o współczesną Niceę we Francji, ale o starożytną Niceę położoną w Azji Mniejszej. Dziś miejscowość ta nazywa się İznik i znajduje się na terenie Turcji. To w trakcie tego azjatyckiego soboru ustalono podwaliny dla kościoła chrześcijańskiego. U wybrzeży starożytnej Niceii (İzniku) odkryto niedawno ruiny zatopionej bazyliki. Znajdują się one na dnie jeziora, 1,5 metra pod wodą i zaledwie 20 metrów od brzegu. Prawdopodobnie to właśnie w tej świątyni mógł mieć miejsce pierwszy sobór powszechny. Zapewne w wyniku poźniejszych trzęsień ziemi świątynia znalazła się pod wodą.

Zatopiona bazylika – Czy to tu miał miejsce pierwszy sobór powszechny kościoła chrześcijańskiego? – Foto: Uludağ University

Zatopiona Bazylika w İzniku – Żródło: bursa.com.tr

7. Piramidy w Bośni

Powracamy znowu do tematu piramid. Kolejne dziwne nienaturalne kształty przypominające egipskie piramidy znajdują się w Bośni. Zespół trzech piramid (wzgórz) znajduje się w pobliżu miejscowości Visoko, 30 km na północ od Sarajewa. Ich odkrycie ogłosił w 2005 roku kontrowersyjny bośniacki archeolog Semir Osmanagić. Według badacza pod wzgórzami mają znajdować się piramidy obsypane ziemią, a ich powstanie datuje na 12 tys. lat temu. Informacja wywarła spore zainteresowanie i poruszenie. Jakby sensacyjnych informacji było mało, na zboczu wzgórz odnaleziono dziwne struktury oraz tunele. Badania bośniackiego archeologa zostały jednak poddane krytyce. Zarzucono mu się kłamstwo, niekonsekwencję oraz brak fachowej wiedzy. Spor o bośniackie piramidy wciąż trwa.

Piramidy w Bośni – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: TheBIHLover

Struktury odkryte na zboczu wzgórza (piramidy) – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Mhare

Więcej zdjęć zagadkowych wzgórz z Bośni dostępnych jest na Wikimediach.

8. Bałtycka anomalia

Tym razem kolejne z zadziwiających miejsc pochodzi z naszego własnego podwórka, a dokładnie z Morza Bałtyckiego. Grupa badaczy ze szwedzkiej organizacji Ocean X Team, zajmującej się poszukiwaniem zatopionych statków na Bałtyku, dokonała w 2011 roku zagadkowego odkrycia. Na dnie Morza Bałtyckiego zarejestrowano za pomocą sonaru zaskakującą anomalię, dziwny obiekt o regularnym dyskowatym kształcie. Okrągły obiekt ma około 60 metrów średnicy i zlokalizowany jest na czymś w rodzaju podestu. Miłośnicy militariów twierdzą, że nietypowy obiekt może być pozostałością niemieckiego pancernika z czasów II Wojny Światowej. Geolodzy twierdzą, że obiekt jest naturalną formacją skalną, a pobrane próbki skalne nie wykazały niczego dziwnego. Ufolodzy i miłośnicy teorii spiskowych od razu dopatrzyli się w zagadkowym okrągłym obiekcie statku kosmicznego. Sensacyjne obrazy uzyskane dzięki sonarowi był również podstawą dla grafików, którzy stworzyli stosowne wizualizacje dysku spoczywającego na dnie Bałtyku.

Anomalia Bałtycka – Zagadkowy obiekt na dnie Morza Bałtyckiego – Źródło: www.oceanexplorer.se

Zagadkowy obiekt na dnie Morza Bałtyckiego – Źródło: www.oceanexplorer.se

Wizualizacja Anomalii Bałtyckiej – Autor: Hauke Vagt

9. Niedokończony olbrzymi obelisk

W miejscowości Asuan w Egipcie zlokalizowane jest kolejne ciekawe znalezisko – olbrzymi niedokończony starożytny obelisk. Jego budowę, a w zasadzie wyrzeźbienie, zamówił faraon Hatszepsut, który żył gdzieś w latach 1508-1458 p.n.e. Obiekt ma więc około 2,5 tys. lat. Twórcy obelisku rozpoczęli jego drążenie bezpośrednio w podłożu skalnym. Jednak z jakichś przyczyn na rzeźbionym monumencie pojawiły się pęknięcia. Nie było więc sensu kontynuować prac i obelisk porzucono. Wciąż jest on złączony z podłożem jednym bokiem. Gdyby obelisk został ukończony mierzyłby 42 metry wysokości i ważyłby prawie 1200 ton.

Niedokończony olbrzymi obelisk – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Olaf Tausch

Niedokończony obelisk w Asuan – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Alberto-g-rovi

10. Głazy Moeraki

Ostatnie z zadziwiających miejsc na mojej liście znajduje się na Wyspie Południowej, będącej największą z wysp Nowej Zelandii. Niezwykłe twory natury – ogromne kamienne kule leżą na jednej z piaszczystych plaż. Kuliste głazy występują tutaj osobno lub w skupiskach. Posiadają od 1 metra do ponad 2 metrów średnicy. Niektóre z nich są już popękane. Ich nietypowy kulisty kształt według naukowców jest w pełni naturalny. Powstał w wyniku dyfuzji wapnia (cokolwiek to znaczy) oraz procesów zachodzących na dnie oceanu. Nie wszyscy jednak wierzą w ich naturalne pochodzenie. Dawniej Głazy Moeraki były obiektem miejscowych legend, współcześnie wiąże się je z aktywnością pozaziemskich cywilizacji…

Niezwykłe Głazy Moeraki – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Pseudopanax

Głazy Moeraki na Wyspie Północnej Nowej Zelandii – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Szilas

Więcej zdjęć Głazów Moeraki dostępnych jest na Wikimediach.

Mapa 10 zadziwiających miejsc na świecie

Artykuł 10 zadziwiających miejsc na świecie, które Cię zaskoczą pochodzi z serwisu Eloblog.

Lista ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

To już kolejna, trzecia część z serii ukrytych miejsc, które można zobaczyć na mapach LIDAR. Mijają kolejne miesiące odkąd warstwa LIDAR jest dostępna na Geoportalu. Dzięki niej niemal co miesiąc pojawiają się informacje o rożnych nowych odkryciach. A to kolejne wczesnośredniowieczne grodzisko, a to znowu ślady uskoku tektonicznego lub zabudowań zapomnianej fabryki. Z pewnością LIDAR pomógł już wielu poszukiwaczom i naukowcom. Jeżeli ktoś jeszcze nie spotkał się z tą technologią, zapraszam do mojego artykułu pt. Zostań Odkrywcą Zaginionych Miejsc. Na samym dole na mapie są zaznaczone punkty z wygenerowanymi linkami do Geoportalu dla każdego z opisanych miejsc.

1. Tajna fabryka amunicji w Kamiennej Górze

W lasach Antonówki nieopodal Kamiennej Góry, Niemcy podczas wojny zorganizowali fabrykę amunicji. Fabryka położona była w zalesionym terenie zwanym po niemiecku „Antonienwald”. Jak mówią mieszkańcy, oficjalnie produkowano w niej makaron. Nieoficjalnie amunicję, o czym mogą świadczyć znajdowane tu pozostałości zapalników A.Z. 23. Po wojnie teren ten został zajęty przez Rosjan, którzy „oczyścili” go z przydatnej infrastruktury i wyposażenia. Stąd w świadomości mieszkańców funkcjonuje również określenie „Ruski Las”. Obecnie po fabryce pozostały tylko ruiny, ślady fundamentów, porozbijane cegły, gdzieniegdzie podziemne kanały technologiczne. Z góry las wygląda na zwyczajny, ale prawdziwe jego oblicze można zobaczyć dopiero na obrazie LIDAR. Więcej na temat tajemnic Kamiennej Góry można przeczytać w tym artykule.

Fabryka amunicji w Kamiennej Górze – Ślady licznych zabudowań i nasypów kolejki – Źródło: Geoportal

Pozostałości fabryki amunicji w Kamiennej Górze

2. Stanowisko niemieckiego superdziała „Dora”

W czasie II Wojny Światowej na poligonie koło Rügenwalde, dzisiejsze Darłowo, Niemcy testowali superdziało o kalibrze 800 mm. Było to ogromnych rozmiarów działo kolejowe Schwerer Gustav o masie 1350 ton (sic!), które niemieccy żołnierz ochrzcili nazwą „Dora”. Pierwotnie budowa działa była planowana w związku z inwazją na Francję. Dora miała niszczyć umocnienia Linii Maginota. Opóźnienia w budowie sprawiły jednak, że nigdy nie wzięła udziału w kampanii francuskiej. Według informacji zawartych na Wikimapii to właśnie w tym miejscu zaznaczonym poniżej miało się znajdować stanowisko superdziała. Prawdopodobnie, gdyż pewności nie ma.

Stanowisko niemieckiego superdziała „Dora” – Źródło: Geoportal

Działo kolejowe „Dora”, w środku A. Hitler, po prawej A. Speer

3. Piramidy grobowce w Wietrzychowicach

Na Kujawach znajdują się megalityczne grobowce zwane powszechnie polskimi piramidami. Choć określenie to wydaje mi się zbyt na wyrost, to bez wątpienia należą one do jednych z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce. Grobowce mają kształt nasypów w formie ogromnego podłużnego trójkąta. Stąd skojarzenie z piramidami. Na zdjęciach LIDAR można dostrzec owy trójkątny kształt. Jedno z takich skupisk piramid znajduje się koło wsi Wietrzychowice. Na obrazie zaznaczonych jest 5 obiektów, o różnym rozmiarze. Pochodzą one z epoki neolitu, ich powstanie datowane jest na przełom IV i III wieku p.n.e.

Piramidy w Wietrzychowicach – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Piramida w Wietrzychowicach – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Einsamer Schütze

4. Średniowieczne grodzisko koło Maniowa

W pobliżu Zalewu Mietkowskiego i wsi Maniów na Dolnym Śląsku znajduje się średniowieczne grodzisko. Dziś pozostałości osady są kompletnie porośnięte lasem. Tylko na jesiennych zdjęciach satelitarnych można dostrzec regularny kwadratowy kształt. Prawdziwy rozmiar i formę grodziska odkrywa przed nami dopiero obraz LIDAR. Jest ono sporych rozmiarów z wyraźnie zaznaczonymi wałami. Średnica wewnętrznych pierścieni to około 85-90 m. Zgodnie z tablicą umieszczoną na miejscu, grodzisko to powstało na przełomie XIII i XIV wieku. Więcej informacji i zdjęć można zobaczyć na Labiryntarium.

Średniowieczne grodzisko koło Maniowa – Źródło: Geoportal

Grodzisko Maniów – Źródło: Fotopolska.eu CC-BY-SA 3.0 – Foto: muzolph

5. Uskok tektoniczny na Roztoczu

Ponad miesiąc temu pojawiła się ciekawa informacja o zlokalizowaniu na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego uskoku tektonicznego. Już wcześniej dziwne nienaturalne zapadliska w ziemi budziły zaciekawienie naukowców. Jednakże ze względu na gęsty las porastający wzgórze trudno było odgadnąć ich naturę. Z pomocą przyszła technologia LIDAR, która to utwierdziła badaczy, że mają do czynienia z uskokiem tektonicznym. Co ciekawe, w przeszłości na tym terenie zaobserwowano aktywność sejsmiczną. W 1875 roku odnotowano wystąpienie trzęsienia ziemi w okolicach Hrubieszowa. Na załączonym obrazie uskok ma około 700 m długości, 20 m szerokości, a miejscami jego głębokość dochodzi do 2 m. Więcej na jego temat można przeczytać w tym artykule.

Uskok tektoniczny na Roztoczu – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

6. Wilczy Szaniec – Bunkry Hitlera

W Gierłoży na Mazurach znajduje się Wolfsschanze, czyli Wilczy Szaniec. Zespół obiektów spełniających w czasie II Wojny Światowej rolę Kwatery Głównej Hitlera – Führerhauptquartier. To właśnie tutaj 20 lipca 1944 roku pułkownik Claus von Stauffenberg dokonał nieudanego zamachu na życie Führera. Na Wilczy Szaniec składa się około 200 obiektów różnego typu ukrytych w lesie, kwatera zajmowała obszar około 200 ha. Prawdziwe miasteczko ukryte w mazurskich lasach. Do dziś na zdjęciach satelitarnych trudno dostrzec elementy zabudowań. Liczne pozostałości budowali Wilczego Szańca widać za to dobrze na obrazie LIDAR.

Zabudowania Wilczego Szańca – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Jeden ze schronów w Wilczym Szańcu – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Avi1111 dr. avishai teicher

7. Gigantyczne wydmy w Puszczy Bydgoskiej

W Polsce możemy spotkać liczne przypadki występowania wydm śródlądowych. W przeszłości formowały się one na skutek oddziaływania wiatru, zazwyczaj w okresie po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia. Jeden z tych regionów, gdzie występują wydmy śródlądowe w dużych ilościach, znajduje się w Puszczy Bydgoskiej koło Bydgoszczy. Wydmy porośnięte lasem z góry są praktycznie niewidoczne. Ich prawdziwy paraboliczny kształt przypominający wydmy można dostrzec dopiero na mapach LIDAR. Ponieważ na obszarze Polski zazwyczaj występuje zachodni kierunek wiatrów, ramiona wydm skierowane są na zachód.

Wydmy w Puszczy Bydgoskiej – Źródło: Geoportal

Szczyt wydmy w Puszczy Bydgoskiej – Źródło: commons.wikimedia.org Foto: Pit1233

8. Bunkry Linii Mołotowa

W pobliżu granicy z Ukrainą, nieopodal wsi Nowe Brusno, znajdują się schrony będące częścią radzieckich umocnień z czasów II Wojny Światowej. Budowa obiektów ruszyła w 1940 roku na nowo wytyczonej granicy między Związkiem Radzieckim i III Rzeszą, ustanowionej po rozbiorze Polski we wrześniu 1939 roku. Umocnienia zostały nazwane Linią Mołotowa, a ich budowa została przerwana w wyniku niemieckiej agresji w 1941 roku. Na gęsto zalesionym wzgórzu Hrebcianki znajduje się 6 ukrytych bunkrów i okalające je transzeje. Rozkład tych niezwykłych miejsc można dostrzec na obrazie LIDAR. Bunkry zaznaczone są strzałkami. Po więcej informacji na temat tego punktu oporu odsyłam do tego artykułu.

Bunkry Linii Mołotowa – 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce – Źródło: Geoportal

Schron Linii Mołotowa Hrebcianka – Foto: Mirosław Teterycz

9. Niedokończona kolonia Łagiewniki

W Łodzi w Lesie Łagiewnickim dzięki obrazowi LIDAR możemy dostrzec kształty niedokończonej kolonii, która powstawała tam w latach 30 ubiegłego wieku. Parcelacji lasu dokonał Wiliam Grossman. Zamierzał on wybudować kolonię zabudowaną domkami rodzinnymi w formie „miasta-ogordu”. Ówczesna prasa pisała, że Łagiewniki miały stać się „płucami” Łodzi. Budowy jednak ukończyć się nie udało. W lesie pozostały jednak wytyczone regularne drogi i zniwelowane tereny, które dziś zasłaniają korony drzew. Swoiste śledztwo w tej sprawie przeprowadził Olaf Wójtowicz, a jego wyniki opublikował na swoim Facebooku.

Niedokończona kolonia Łagiewniki – Źródło: Geoportal

Fragment artykułu z „Ilustrowanej Republiki” 26.04.1934 r. nr 113 – Źródło: Olaf Wójtowicz

10. Ślady dawnego górnictwa

W lasach pomiędzy Końskimi i Szydłowcem można doszukać się takich oto regularnie wystepujących struktur. To ślady dawnej działalności wydobywczej. Równo rozłożone wypukłe obiekty przypominające trochę „mini wulkany”, to tak naprawdę hałdy. W środku każdej z nich znajduje się punkt, który jest zapadniętym szybem. Ślady takiej działalności są bardzo powszechne w Polsce, zwłaszcza w okolicach Częstochowy. Na poniższym zrzucie obrazu LIDAR można dostrzec jeszcze jedną ciekawą rzecz. Przy hałdach na prawo i w górę rozciągają się porowate struktury, różniące się wyraźnie od pozostałych gładszych obszarów. To również ślady dawnej działalności górniczej, ale znacznie bardziej starszej. Ze względu na prymitywne metody, wcześniejsze górnictwo obejmowało tylko pokłady występujące tuż przy powierzchni ziemi.

Ślady dawnego Górnictwa – Źródło: Geoportal

Mapa 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce

Zobacz także:

• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 1
• 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 2

Artykuł 10 ukrytych niezwykłych miejsc w Polsce cz. 3 pochodzi z serwisu Eloblog.